Μην ετοιμαστείτε να τρέξετε σε ραχούλες και παραλίες την ερχόμενη Παρασκευή (28 Αυγούστου για να μη μπερδευτούμε). Καλύτερα να πάτε στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο που υποδέχεται την Πανσέληνο του Αυγούστου με θεματικές ξεναγήσεις από τους αρχαιολόγους του.
Μοναδικά εκθέματα από τις μόνιμες και περιοδικές εκθέσεις εντάσσονται σε διαδρομές στις αίθουσες του Μουσείου, ενώ παράλληλα πραγματοποιείται ένας ξεχωριστός περίπατος γύρω από το εμβληματικό κτίριο.
Θα ανακαλύψετε έναν κόσμο μακρινό, διασχίζοντας την εύφορη κοιλάδα του Νείλου, μέσα από τη μόνιμη συλλογή Αιγυπτιακών Αρχαιοτήτων του Μουσείου. Θα περιηγηθείτε στα ανάκτορα του μυκηναϊκού βασιλείου του Νέστορα και ακολουθήσετε το Μεγάλο Μονοπάτι των Ίνκας για να συναντήσουμε πολυποίκιλες και διαφορετικές κουλτούρες. Το τέλος των ξεναγήσεων στο κέντρο της σημερινής Αθήνας και ερχόμαστε σε επαφή με την ιστορία του κτιρίου του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου κάτω από το ολόγιομο φεγγάρι.
Χρειάζεται να κλείσετε θέση στις ξεναγήσεις, τηλεφωνώντας στο Μουσείο.
Ωραίο πρόγραμμα, με ελεύθερη είσοδο μετά τις 7μμ, (επειδή πολλοί γκρινιάζουν για τις τιμές των εισιτηρίων). Αλλά δεν κρατιέμαι και θα το πω. Το ΕΑΜ είχε κάνει πριν από μερικά χρόνια μια σπουδαία έκθεση με τίτλο «Οδύσσειες» σε επιμέλεια της τότε διευθύντριας Μαρίας Λαγογιάννη- Γεωργακαράκου. Με την «Οδύσσεια» του Νόλαν θα περίμενα όχι βέβαια αναβίωση της έκθεσης, κάτι που δεν γίνεται για πολλούς λόγους, αλλά ένα πρόγραμμα στο ΕΑΜ με εκθέματα σχετικά με το έπος.
Ζητάω πολλά;
Δεν ξέρουμε αν όντως υπήρξε ο Ομηρος. Ενας σπουδαίος αρχαιολόγος, ο ακαδημαϊκός Μιχάλης Κοσμόπουλος, είπε πρόσφατα περί αυτού σε συνέντευξή του προς την Τασούλα Επτακοίλη για την Καθημερινή ότι το σημαντικότερο ερώτημα «είναι πώς μια προφορική παράδοση που εξελίχθηκε επί αιώνες κατόρθωσε να δημιουργήσει δύο από τα σπουδαιότερα έργα της παγκόσμιας λογοτεχνίας, όχι αν υπήρξε ένας ποιητής που λεγόταν Ομηρος. Η ιδέα ενός και μόνου ποιητή έχει γίνει κομμάτι της εθνικής μας ταυτότητας, όμως αδικεί τις πολλές ποιητικές μεγαλοφυΐες που δημιούργησαν τα έπη.»
Αναμένοντας το βιβλίο του «The World of Homer», που θα κυκλοφορήσει από τις εκδόσεις «Καρδαμίτσα» ας σημειώσουμε πως οι Τούρκοι, βέβαια, τον θέλουν… Ομέρ και γεννημένο στη Σμύρνη.
Η Σμύρνη ήταν όντως μία από τις επτά πόλεις που έριζαν κατά την αρχαιότητα για τη γέννηση του Ομήρου σε αυτές. Αν υπήρξε, όπως είπαμε, οι πρόγονοί μας δεν γνώριζαν καν πού είδε το φως της ζωής. Αυτό δεν εμποδίζει τους γείτονες να λένε πως μια σπηλιά στην περιοχή Μπόρνοβα της Σμύρνης είναι ο τόπος όπου ο Όμηρος συνέθεσε τα έπη της Ιλιάδας και της Οδύσσειας.
Ο Τούρκος ερευνητής Αλτάν Αλτίν υποστηρίζει τη σύνδεση της σπηλιάς με τον ποιητή, επικαλούμενος αρχαιολογικά ευρήματα και ένα ανάγλυφο του 3ου αιώνα π.Χ. Αρχαιολόγοι επισημαίνουν ότι νομίσματα με την απεικόνιση του Ομήρου και οι ιωνικές διάλεκτοι των έργων του ενισχύουν τη θεωρία για την καταγωγή του από τη Σμύρνη.
Ο Ομηρος αν ήταν υπαρκτό πρόσωπο, έζησε πολλούς αιώνες πριν από τον 3ο π.Χ. Και φυσικά, η πόλη της Σμύρνης ήταν ελληνική.
Καλά να υιοθετείται η θεωρία της σπηλιάς για να προσελκυστούν τουρίστες. Δεν μένουν οι γείτονες εκεί. Μια εκπαιδευτικός, ονόματιΣαφάκ Τοσούν, δήλωσε έξω από έναν από τους κινηματογράφους της πόλης όπου προβάλλεται η ταινία του Νόλαν: «Νιώθω υπερήφανη, συγκινημένη και βαθιά προνομιούχα που είμαι συμπατριώτισσά του».
Τέτοια διδάσκετε στα παιδιά μαντάμ;
Και χειρότερα…
Τους Τούρκους τους καταλαβαίνω. Την Independent όχι. Ανακαλύπτεται τάφος κλασικής εποχής στην ελληνικότατη αρχαία Ασπενδο, με νομίσματα που απεικονίζουν παλαιστές. Τίτλος; «Τάφος με νομίσματα 2.400 ετών που παρουσιάζουν γυμνούς άντρες μάλλον ανήκει σε Τούρκους παλαιστές».
Σωστά τους πήρε στο ψιλό ο φίλος, μελετητής και συγγραφέας Κωνσταντίνος Λαγός, γράφοντας ότι δηλαδή, στην Ασπενδο του 5ου αι. π.Χ. βρισκόταν ένας βεριτάμπλ Τούρκος, ενώ την ίδια εποχή οι πρόγονοι των συμπατριωτών του βοσκούσαν τα κοπάδια τους στα λιβάδια της Μογγολίας.
Κωνσταντίνε, δεν είναι πιθανόν να είχε μηχανή του χρόνου;
Όχι, ε;
Θα απογοητευθώ.
Κάποια τζιμάνια αισθάνονται ανησυχία στην τοποθεσία Μουσείο Ακρόπολης, διότι φαντάστηκαν πως επειδή οι Γαλλούκοι δάνεισαν στο Βρετανικό Μουσείο την ταπισερί της Μπαγιέ, ίσως μάς δανείσουν κι εμάς τα γλυπτά του Παρθενώνα οι Αγγλοι.
Τι σχέση έχει η ταπισερί με τα γλυπτά, ουδείς καταλαβαίνει. Οι ανόητες θεωρίες γίνονται ολοένα και πιο ανόητες, αφού δεν έχουν πού να στηριχθούν εκτός από τη φαντασία ορισμένων που δεν τους λες και ευφυείς.
Η κυβέρνηση έχει πει πως δεν δανείζεται τα γλυπτά, συζητά μόνο για παντοτινή επιστροφή τους.
Να πω ότι ανησυχώ για τους ηλίθιους; Πρέπει;
Σε αυτή τη χώρα καθόλου σοβαροί δεν είμαστε. Εάν έχεις έστω ακούσει το όνομα της Μακρονήσου και έχεις μάθει για τα ναζιστικής έμπνευσης βασανιστήρια που γίνονταν εκεί, μόνο σεβασμό μπορείς να νιώσεις για το άγαλμα το αφιερωμένο στις Μακρονησιώτισσες. Τις γυναίκες που έζησαν στο φρικτότερο κολαστήριο της Ελλάδας ως πολιτικές κρατούμενες.
Το να επιτρέπει (τουλάχιστον) η δημοτική αρχή να τοποθετείται σχεδόν δίπλα του και σε οπτική επαφή το άγαλμα μιας γυμνής γυναίκας που παίζει με μια μπάλα, δείχνει ανιστόρητους ανθρώπους.
Όπως επισημαίνεται στην επιστολή του Επιμελητηρίου Εικαστικών Τεχνών Ελλάδας (ΕΕΤΕ) προς τον Δήμο Λαυρεωτικής, στην ανάθεση του συγκεκριμένου έργου δεν τηρήθηκε η προβλεπόμενη διαδικασία για τοποθέτηση έργων σε δημόσιο χώρο μέσω δημόσιου καλλιτεχνικού διαγωνισμού, γεγονός που αποτελεί βασικό αίτημα του κλάδου των καλλιτεχνών και του ΕΕΤΕ, που διασφαλίζει διαφάνεια και αποτελεί γνώμονα υψηλής αισθητικής αρτιότητας του τελικού έργου.
Επίσης, στην επιστολή υπογραμμίζεται ότι το άγαλμα της γυμνής γυναίκας τοποθετήθηκε σε απόσταση μόλις 40 μέτρων από το χαρακτηριστικό γλυπτό του Μιχάλη Κάσση «Μνημείο της Γυναίκας της Μακρονήσου» που βρίσκεται στην προβλήτα του Λαυρίου από το 1989 και είναι δεμένο με την ιστορία του τόπου, την ιστορική μνήμη και δημιούργησε ένα τοπόσημο.
«Ο προσανατολισμός των δύο γυναικείων μορφών και η κοινή κατεύθυνση του βλέμματος, ατενίζοντας την Μακρόνησο, υποβαθμίζει συμβολικά και οπτικά το Μνημείο της Γυναίκας, χωρίς να προσθέτει σημασία στο νέο γλυπτό. Η συμπαράταξη αυτή, ηθελημένη ή μη αλλοιώνει τους συμβολισμούς που το Μνημείο εμπεριέχει και αντανακλά, και δημιουργεί σύγχυση για τις προθέσεις εξωραϊσμού του χώρου» λένε.
Αστοχη κίνηση. Ιδίως «όταν πρόκειται για χώρο με ιδιαίτερο ιστορικό φορτίο, προσεκτική αξιολόγηση της συνύπαρξης του νέου έργου με τα ήδη υπάρχοντα μνημεία και έργα τέχνης».
«Ντρέπομαι που είμαι Ελληνας» γράφει ένας κάτω από το βίντεο με την ηλικιωμένη γυναίκα που την περιφέρουν με την ξαπλώστρα της στο πανηγύρι, ενώ εκείνη κρατά τον ρυθμό της μουσικής με παλαμάκια.
Ναι, μου γίνατε όλοι Ευρωπαίοι.
Η γυναίκα αυτή, λοιπόν, ήταν η Γερμανίδα γλύπτρια Καρίνα Ρεκ, γνωστή στην Κρήτη ως «η Καρίνα των Ανωγειανών». Μια ξεχωριστή καλλιτέχνιδα που υπήρξε μοντέλο του Σαλβαντόρ Νταλί, συμμετείχε σε ταινία του Πιέρ Πάολο Παζολίνι και διακρίθηκε ως χορεύτρια φλαμένγκο.
Η σχέση της με την Κρήτη ξεκίνησε όταν άκουσε στο Βερολίνο ένα τραγούδι του Ψαραντώνη. Η φωνή του την οδήγησε στα Ανώγεια, όπου γνώρισε την ιστορία, τον πολιτισμό και τις πληγές που άφησε η γερμανική Κατοχή.
Ως πράξη μνήμης και συμφιλίωσης, δημιούργησε μαζί με κατοίκους της περιοχής τον «Αντάρτη της Ειρήνης» στο οροπέδιο της Νίδας. Ένα μνημειώδες γλυπτό τοπίου από περίπου 5.000 πέτρες, το οποίο αποκαλύπτει την ολοκληρωμένη μορφή του μόνο όταν το κοιτάξει κανείς από ψηλά.
Επομένως, άσε μας κουκλίτσε μου! Πάρε τα κουβαδάκια σου και πήγαινε σε άλλη παραλία.
Της Καρίνας, έτσι της αρέσει!
Αγγελική Κώττη
