Η Ιστορία γράφεται πάντοτε από τους νικητές. Ωστόσο, η Αλήθεια μερικές φορές εκδικείται και βγαίνει στην επιφάνεια, αν και νομίζουν ότι την έθαψαν βαθιά. Οτι οι φρανκιστές είχαν σκοτώσει τον Φεδερίκο Γκαρθία Λόρκα τέτοιες μέρες το 1936, δεν υπήρχε αμφιβολία. Τα τεκμήρια εμφανίστηκαν πολλά – πολλά χρόνια μετά. Σύμφωνα με έγγραφο της ίδιας της φρανκικής αστυνομίας, ο Λόρκα εκτελέστηκε στη ρεματιά του Βιθνάρ. Ηταν ορθός, μέχρι την τελευταία στιγμή. Σε αντίθεση με τους διώκτες του και τον μεγάλο διώκτη, τον ίδιο τον δικτάτορα Φράνκο, που είπε ψέματα ενώ ακόμα το αίμα του ποιητή ήταν ζεστό: «Η Γρανάδα για πολλές μέρες ήταν πολιορκημένη και η τρέλα των αρχών των δημοκρατικών που έφτασε να μοιράζει όπλα στον πληθυσμό άναψε στο εσωτερικό της πόλης σπίθες που μια από αυτές κόστισε τη ζωή του ποιητή απ’ τη Γρανάδα» δήλωσε.
Μόλις μερικές εβδομάδες μετά την έναρξη του ισπανικού εμφυλίου πολέμου, στα μέσα Αυγούστου του 1936 ο Λόρκα, που ένιωθε ότι ο κλοιός γύρω του έσφιγγε, μετά και από έρευνες της φασιστικής πολιτοφυλακής στο σπίτι του, είχε καταφύγει σε σπίτι φίλων. Από εκεί χάνονται τα ίχνη του για πάντα. Οι μαρτυρίες αυτοπτών, έλεγαν πως τον είχαν συλλάβει στρατιώτες των φασιστικών ταγμάτων και τον είχαν εκτελέσει πετώντας τον σε κοινό τάφο. Ωστόσο, οι δολοφόνοι ποτέ δεν είχαν το θάρρος να το παραδεχτούν.
Ο Λόρκα είχε ταχθεί «στο πλευρό αυτών που δεν έχουν τίποτα και στους οποίους δεν επιτρέπεται καν να απολαύσουν ειρηνικά το τίποτα που έχουν». Η ιδεολογική του τοποθέτηση, το έργο του, αλλά και η ερωτική του κλίση, τον έκαναν «κόκκινο πανί» για τους αντιπάλους, οι οποίοι εχθρεύονταν κάθε ελευθερία. Ο βιογράφος του, Ιαν Γκίμπσον, σημειώνει: «Τον Λόρκα τον φθονούσαν για το ταλέντο του, επειδή είχε λεφτά και ήταν επιτυχημένος. Όταν ανέλαβε ο στρατός, η εκτέλεσή του ήταν θέμα χρόνου. Ένας επιτυχημένος, προοδευτικός ομοφυλόφιλος δεν ήταν αποδεκτός στην Ισπανία του Φράνκο».
Επί χρόνια οι βιογράφοι του Λόρκα αναζητούσαν τα τεκμήρια. Τελικά, αυτά βρέθηκαν. Ενα έγγραφο επίσημο, το οποίο εντέχνως είχε αποκρυβεί, και συντάχθηκε το 1965, είναι απολύτως δηλωτικό.
«Ανωτατη Διοίκηση αστυνομίας
3η τοπική ταξιαχία κοινωνικών ερευνών
Ιστορικό του ποιητή Φεδερίκο Γκαρθία Λόρκα
Τριάντα χρόνων του 1936, εργένης, συγγραφέας, γιος του Φεδερίκο και της Μαρία γεννημένος στο Φουέντε Βακέρος της Γρανάδας, με τελευταία κατοικία στο Καγιεχένος δε Γράθια.
Αν και χωρίς γνωστή δραστηριότητα θεωρούνταν σοσιαλιστής από τις εκδηλώσεις του με τη σύνδεση που είχε με τον Φερνάνδο δε λος Ρίος και επίσης από τις στενές σχέσεις του με άλλους αγύρτες της ίδιας πολιτικής απόχρωσης.
Εμφανίζεται ως μασόνος, μέλος της στοάς Αλάμπρα, όπου απέκτησε το συμβολικό όνομα Ομηρος. Αγνοούμε τον βαθμό στον οποίο ανήλθε, στην ίδια.
Το Ενδοξο Εθνικό Κίνημα τον συνέλαβε να είναι σε αυτή την πρωτεύουσα στην οποία είχε φτάσει λίγες μέρες πριν από τη Μαδρίτη, όπου είχε τη συνηθισμένη του κατοικία και τις πρώτες μέρες τηρούσε στο αναφερόμενο σπίτι του αρχεία για τα οποία φοβήθηκε και κατέφυγε στο σπίτι των φίλων του, αδερφών Ροσάλες Καμάτσο, πρώην φαλαγγιτών που έμεναν στην οδό Ανγκουλο 1-2 αυτής της πόλης στων οποίων την κατοικία έμεινε κρυμμένος μέχρι τη στιγμή της σύλληψής του που έγινε τις τελευταίες ημέρες του Ιουλίου- πρώτες μέρες του Αυγούστου 1936 (σ.σ. από τις 15 έως τις 18 Αυγούστου) κατά τον τρόπο που εκτίθεται παρακάτω:
Στο αρχηγείο τη Φάλαγγας που βρίσκεται στην οδό Σαν Χερόνιμο βρισκόταν ο αρχηγός της σημαίας Δον Μιγέλ Ροσάλες Καμάτσο όταν παρουσιάστηκαν μπροστά του ο βουλευτής των εργατικών (;) από το CEDA Ραμόν Ρουίθ Αλόνσο ο Δον Χουάν Τρεσεάστρο και ο Δον Φεδερίκο Μαρτίν Λάγος και ένας άλλος που δεν μπορέσαμε να τον εξακριβώσουμε με μια διαταγή κράτησης που προερχόταν από την Εθνική Κυβέρνηση κατά του Φεδερίκο Γκαρθία Λόρκα για της οποίας την εκπλήρωση απαίτησαν από τον κύριο Ροσάλες Καμάτσο να τους δώσει την άδεια να μπουν στο σπίτι του στο οποίο κατευθύνθηκαν μαζί με αυτόν που τους ειδοποίησε, φτάνοντας εκεί, περιβαλλόμενος από μεγάλο αριθμό πολιτοφυλάκων που έκλεισαν όλες τις κοντινές οδούς διαφυγής.
Οταν λοιπόν πραγματοποιήθηκε η σύλληψη του Φεδερίκο Γκαρθία Λόρκα σε αυτή την οικία τον πήγαν στα κρατητήρια της επαρχίας και αμέσως ενδιαφέρθηκαν γι’ αυτόν ζητώντας την απελευθέρωσή του ο τοπικός αρχηγός της Φάλαγγας Χοσέ Ντίας Πλα και οι προαναφερθέντες αδερφοί Ροσάλες Καμάτσο, ο αρχηγός των πολιτοφυλάκων της φάλαγγας Κοσίλιο Θίρα Χιμένες και άλλοι παλιοί φαλλαγίτες οι οποίοι συζήτησαν με τον δον Μιγέλ Βαλδόν Γουθμάν αρχηγό των στρατιωτικών επεμβάσεων ο οποίος τότε ήταν ο πολιτικός κυβερνήτης της επαρχίας και παρόλο που δεν πέτυχαν την απελευθέρωση απέκτησαν την εντύπωση ότι πλέον δεν ήταν σε κίνδυνο η ζωή του Φεδερίκο Γκαρθία Λόρκα.
Από εκείνη τη στιγμή τα δεδομένα που καταφέραμε να αποκτήσουμε είναι πολύ συγκεχυμένα και μόνο μπορέσαμε να διευκρινίσουμε ότι ο προαναφερθείς κρατούμενος διερπάγη από την πολιτοφυλακή, από δυνάμεις εξαρτώμενες από την ίδια και οδηγήθηκε μέσα σε ένα αυτοκίνητο στα όρια του Βιθνάρ στο μέρος που ήταν γνωστό ως μεγάλο ρέμα μαζί με έναν άλλο κρατούμενο του οποίου τα προσωπικά δεδομένα αγνοούμε.
Τον σημάδεψαν με τα όπλα και μετά τον έριξαν σε λάκκο. Θάφτηκε σε αυτή τη θέση, που τώρα έχει πολλή βλάστηση, στο φαράγγι, που βρίσκεται περίπου δύο χιλιόμετρα δεξιά από το προαναφερθέν μεγάλο ρέμα, ένα μέρος δύσκολο να εντοπισθεί. Επισημαίνεται ότι ο Φεδερίκο Γκαρθία Λόρκα είχε κλίση σε πρακτικές ομοφυλοφιλικές, παρέκκλιση που έφτασε να είναι πασίγνωστη για τη βεβαιότητα της οποίας δεν υπάρχει ιστορικό καμιάς συγκεκριμένης περίπτωσης μέχρι στιγμής.
Ειδικά πρέπει να αναφέρουμε ότι αν ο Γκαρθία Λόρκα είχε καταφύγει στο σπίτι των αδερφών Ροσάλες, ήταν με την ελπίδα της μεγάλης φιλίας που είχε με τον έναν από αυτούς, τον Λουίς και επίσης πέρα από τις εγκάρδιες σχέσεις που είχε με όλα τα μέλη της οικογένειας οι οποίοι εκ του γεγονότος ότι τον είχαν υποδεχτεί στο σπίτι τους τον έκαναν αντικείμενο σκληρών διαπραγματεύσεων και μέχρι που κάποιοι από αυτούς διέπραξαν ένα λάθος με κίνδυνο να υποστούν βαριά τιμωρία από τις αρχές, την οποία απέτρεψε η φάλαγγα της Γρανάδας.»
Εδώ τελειώνει το έγγραφο. Και ξεκινά ο μύθος του Λόρκα. Οχι μονάχα εξαιτίας της τραγικής δολοφονίας του αλλά και λόγω του ανυπέρβλητου έργου του.
«Έπειτα κατάλαβα ότι είχα δολοφονηθεί./Με έψαξαν σε καφετέριες, νεκροταφεία και εκκλησίες/ στα βαρέλια και στα ντουλάπια./ Σύλησαν τρεις σκελετούς για να τραβήξουν τα χρυσά τους δόντια./ Ομως δε με βρήκαν. /Δε με βρήκαν ποτέ; /Όχι. Ποτέ δε με βρήκαν.»
Δεν τον βρήκαν ποτέ, ακόμα αναζητούν τον τάφο του. Οι προσπάθειες να εντοπισθεί ο τόπος ταφής του, έχουν αποβεί άκαρπες. Εκατόν τριάντα χιλιάδες δολοφονημένοι δημοκράτες περιμένουν το ίδιο. Το φασιστικό καθεστώς που είχε εγκαθιδρύσει ο Φράνκο και κυβερνούσε τη χώρα επί δεκαετίες, έχει φροντίσει να χαθούν τα ίχνη, ελπίζοντας για πάντα. Το έργο του όμως, δεν μπόρεσαν να το εκτελέσουν. Πέταξε σαν πουλί πέρα από τα σύνορα της Ισπανίας, φώτισε και φωτίζει ακόμα την γη. Ετσι εκδικούνται οι Ποιητές, με τα όπλα των στίχων τους, που είναι ανίκητα.
Οι προφητικοί στίχοι του Φεδερίκο Γκαρθία Λόρκα από το έργο του «Ποιητής στη Νέα Υόρκη» ισχύουν ακόμα και σήμερα, ενενήντα χρόνια από τη δολοφονία του. Ακόμα δεν έχουν βρει τον τάφο του. Ολοι ελπίζουν να έρθει η μέρα που αυτό θα γίνει.
