30.3 C
Athens

Παίζουμε τριάντα ένα με μουσεία; – Γράφει η Αγγελική Κώττη

Τριάντα στρογγυλά. Τόσα είναι τα μουσεία που έχει εγκαινιάσει η Λίνα Μενδώνη κατά την υπουργική θητεία της, με το αρχαιολογικό μουσείο του Αργους, χθες. Μερικά είναι καινούργια, μερικά ανακαινίστηκαν και ενδεχομένως επεκτάθηκαν. Συνεχίζει ακάθεκτη. Σύντομα θα πάει στα τριάντα ένα με το Αγαθονήσι, στα 32 με την  αρχαιολογική συλλογή Μολύβου Λέσβου και ακολουθούν παλαιό μουσείο Ακρόπολης και τα τρία του Τατοΐου.

Δεν «καίγεται» βλέπετε η υπουργός. Ούτε μετά τα 31 θα σταματήσει. «Καίγεται» με άλλη έννοια. Να ολοκληρωθούν τα έργα που έχει ξεκινήσει με το Ταμείο Ανάκαμψης ή με άλλα κονδύλια. Και θα το πετύχει.

«Και τι θα γίνει τώρα; Θέλουμε να πάμε και διακοπές τον Αύγουστο» μουρμουράει η (άπειρος) κορασίς για το παλαιό μουσείο Ακροπόλεως που πρέπει να τελειώνει οσονούπω.

Να σου πω τι θα γίνει, παιδί μου. Το μουσείο θα εγκαινιαστεί. Εσύ μπορείς να γκρινιάζεις. Ο καθένας όπως νιώθει. Να σου επισημάνω ότι κάτι τέτοιο μια φορά το κάνεις στη ζωή σου; Μάταιο.

Οποιος γκρινιάζει θα γκρινιάσει, πάει και τέλειωσε. Πώς έχει τόσα επιστημονικά άρθρα η νέα γενική  γραμματέας του υπουργείου Πολιτισμού; Αυτή η ερώτηση καίει τα χείλη των ασεβών. Λαλίστατα ως προς αυτό τα χείλη, άλαλα όταν περνούσαν συγκεκριμένοι διάφοροι από αυτό το πόστο. Να έχεις διδακτορικό και σωρεία άρθρων και εκδόσεων είναι μάλλον κακό, να έχεις διδακτορικό sur dossier (μάλιστα) μια χαρά.

Δεν δούλευε νυχθημερόν η Ολυμπία Βικάτου; Δεν έτρεχε στις εφορείες Ηλείας, με την αρχαία Ολυμπία μέσα και Αιτωλοακαρνανίας; Δεν έγραφε βιβλία για τον «Κύκλο των Μουσείων»; Πιάσε με αν μπορείς, που λέει και ο σχετικός τίτλος.

Ομφακες ουκ εισί. Μέσα στην ξινίλα σαν τις αγουρίδες, είναι κάποιοι. Που πάνε «κουβά» εδώ και χρόνια. Here goes nothing, όπως λέμε και στη μητρική μας.

Α, ομορφιές μου (λέμε τώρα) μην πάτε στα εγκαίνια μουσείων για τη φωτογράφηση! Σας ξέρουνε καλά οι άνθρωποι που τα έστησαν με κόπο και μόχθο, ξέρουνε πόσο (δεν) πατάγατε το πόδι σας όσο γίνονταν.

Τώρα είναι αργά, αγάπη μου γλυκιά.

Συνέχεια επί του παλαιού μουσείου Ακροπόλεως. Στην αρχή, το ήθελαν για γραφεία της υπηρεσίας. Να έχεις ένα τέτοιο χώρο επάνω στον Ιερό Βράχο και να μην τον δίνεις στο κοινό, είναι αμαρτία. Βλασφημία, μην πω. Ετσι, η Λίνα Μενδώνη άλλαξε την χρήση και γίνεται μουσείο.

Κάπου πρέπει να εκτίθενται διάφορα από την ιστορία της Ακρόπολης, από τις ανασκαφές της Αθήνας, και άλλα πολλά.

Δυστυχώς, δεν είναι πλέον εύκολο, ούτε και εφικτό για πολλούς λόγους να παρουσιαστεί ξανά «Η πόλη κάτω από την πόλη». Η τρομερή έκθεση με επιμελητές την αξέχαστη,  τόσο ξεχωριστή, Λιάνα Παρλαμά και τον νυν γενικό διευθυντή του Μουσείου Ακρόπολης Νικόλαο Σταμπολίδη.

Κάτι ο χρόνος, που πλέον μετριέται σε δεκαετίες, κάτι το τότε σκεπτικό που ήταν για τους συγκεκριμένους χώρους του μουσείου Κυκλαδικής Τέχνης, κάτι οι αλλαγές αντίληψης προκειμένου να συμβαδίζουμε με την εποχή μας, δεν συνηγορούν ώστε να ξαναδούμε εκείνο το αριστούργημα. Όμως, θα δούμε άλλα.

Ορεξη να έχουμε. Για μερικούς, δεν ξέρω, όπως είπαμε και παραπάνω. Στηρίζομαι στην πλειονότητα, που δουλεύει με κέφι.

Με κέφι δουλεύουν από το 1975 και οι μαρμαράδες και άλλοι τεχνίτες της Ακρόπολης. Σιγά- σιγά τα σφυριά σταματάνε, καθώς τα έργα κλείνουν. Ο Ιερός Βράχος δεν θα μείνει ποτέ χωρίς συντήρηση και συνεργεία, αλλά τα βασικά έργα έχουν τελειώσει μέσα σε αυτόν τον μισό αιώνα.

Η Ακρόπολη δεν θα έπρεπε να είναι αντικείμενο αντιπολίτευσης. Αντε να το πεις όμως στους ανεπίδεκτους.

Εκείνο το κορίτσι η Ραλία η αοιδός που ήθελε να διορθώσει τον Μανόλη Κορρέ, τι έγινε;

Λείπεις Αλέκση μου, λείπεις. Μια χαρά θίασο είχες στήσει. Τώρα βέβαια, δεν γελούσαμε συνήθως, αγανακτούσαμε. Μαζί μας και η Περιστέρα. Πέντε Ιουλίου, θυμόμαστε; Το δημοψήφισμα. Και η kolotouba. Και κλάααααααμα η κυρία.

Ενας Χάρρυ Κλυνν λείπει. Σίγουρα.

Κατεβαίνοντας από την Ακρόπολη και φτάνοντας στην αρχαία Αγορά, θα δούμε τον ναό που αναστηλώνεται στη νοτιοανατολική ενότητα. Χρονολογείται από τα α’ μισού του 2ου αιώνα μ.Χ..  Στην αρχαιότητα, η θέση του, σε άμεση σχέση με την Οδό των Παναθηναίων, τού προσέδιδε έντονη οπτική παρουσία.

Το μνημείο παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον λόγω της επαναχρησιμοποίησης αρχιτεκτονικών μελών από τον ναό της Αθηνάς του Σουνίου, στοιχείο που αναδεικνύει πρακτικές ανακύκλωσης υλικών στη ρωμαϊκή περίοδο. Παρά τις σημαντικές φθορές που υπέστη, κυρίως μετά την επιδρομή των Ερούλων το 267 μ.Χ., διατηρούνται επαρκή κατάλοιπα του οικοδομήματος, που επιτρέπουν την τεκμηριωμένη αποκατάσταση της κάτοψής του.

Η προτεινόμενη επέμβαση φιλοδοξεί να αποδώσει στον νοτιοανατολικό ναό τη θέση που του αρμόζει στον αρχαιολογικό χώρο, καθιστώντας τον ευανάγνωστο και λειτουργικά ενταγμένο στο σύνολο της Αρχαίας Αγοράς.

Η βελτίωση της αναγνωσιμότητά του, επιτυγχάνεται με την αποκατάσταση

τμημάτων του προνάου και του σηκού, την ενοποίηση και ανάδειξη των

διάσπαρτων μελών, την οργανική επανασύνδεσή του με την Οδό των Παναθηναίων, αλλά και με τα όμορα μνημεία.

Τον είχαν βρει από το 59, κατάφεραν, δε, να τον αναστηλώσουν μόλις τώρα. Παρουσιάζει σημαντικά προβλήματα αναγνωσιμότητας και προσβασιμότητας,

καθώς τμήμα του καλύπτεται από τη διαδρομή των επισκεπτών, ενώ η κάτοψή του παραμένει ασαφής λόγω της ανάπτυξης των καταλοίπων σε διαφορετικά επίπεδα.

Τα αρχιτεκτονικά μέλη και τα θραύσματα του λατρευτικού αγάλματος βρίσκονται διάσπαρτα, υποβαθμίζοντας την εικόνα του μνημείου και δυσχεραίνοντας την κατανόηση της σχέσης του με την Οδό των Παναθηναίων και τα γειτονικά μνημεία.

Πριν καν πληροφορηθούν τι γίνεται, οι καλοθελητές έκαναν καταγγελίες για το έργο. Ενώ δεν το έχουν μελετήσει, οι υποτίθεται ειδικοί, αναφέρονται σε τσιμέντα κ.α. που μπαίνουν στο θεμέλιο.

Οπου είναι αναγκαίο, μπαίνει ό,τι είναι αναγκαίο, απαντούν οι αναστηλωτές. Δεν είμαστε στους καιρούς του Μπαλάνου, που τσιμέντωνε τα πάντα. Εχουσιν γνώσιν οι φύλακες.

Αυτό, το να προσποιούνται κάποιοι ότι αγαπούν τα μνημεία περισσότερο από όσους τα φροντίζουν, με ξεπερνά.

Στον χώρο υπάρχει και ένα γραφικό εκκλησάκι, ο Ιερός Ναός των Αγίων Αποστόλων του Σολάκη. Χτισμένος στα τέλη του 10ου αιώνα, είναι ο μοναδικός βυζαντινός ναός που διασώζεται ακέραιος εντός του αρχαιολογικού χώρου.

Αμα έχετε κότσια γκρεμίστε τον ή μεταφέρετέ τον, λέει ένας γραφικός. Τον ναό που είναι μέρος πλέον της ιστορίας της Αρχαίας Αγοράς; Για να δω τι του φαίνεται του Λωλοστεφανή ρωτάω.

«Θεσσαλονίκη, πόλη των φαντασμάτων». Ετσι χαρακτήρισε την πόλη ο Μαρκ Μαζάουερ, αυτός ο σπουδαίος ιστορικός. Εν μέρει και για την απουσία των Εβραίων που κατά τον Β’ παγκόσμιο Πόλεμο στάλθηκαν στα γερμανικά στρατόπεδα συγκέντρωσης και δεν επανήλθαν.

Εφιαλτική η σκηνή που μάς είχε αφηγηθεί σεβαστή δέσποινα της αρχαιολογίας, με Εβραίο πατέρα. Εκείνοι δεν διώχθηκαν, πιθανώς επειδή η μητέρα της ήταν Χριστιανή. Εμπαιναν λοιπόν τα παιδιά στα σπίτια όσων έλειπαν, που τα είχαν αφήσει με τα έπιπλα κλπ, και έπαιζαν. Μέχρι που λεηλατήθηκε το εσωτερικό τους. Αυτή η απουσία των οικογενειών, με στοιχειώνει.

Στους δρόμους της Θεσσαλονίκης, εκεί όπου το αίμα 50.000 Εβραίων πότισε το χώμα, η ιστορία επαναλαμβάνεται ως φάρσα και ως απειλή. Τον τελευταίο καιρό, ομάδες όπως ο «Ρουβίκωνας» περιφέρονται προκλητικά στη γειτονιά του Ρεζή Βαρδάρ, κάνοντας περιπολίες προκειμένου να φοβήσουν, αλλά και να ξυλοκοπήσουν Εβραίους, υπενθυμίζοντας τις πιο σκοτεινές περιόδους του παρελθόντος.

Αυτό δεν είναι φασισμός;

Αγγελική Κώττη

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ