Μια μεγάλη έκθεση με τίτλο “Constantinople to Istanbul: One City, Two Empires” (Από την Κωνσταντινούπολη στην Ιστάνμπουλ: μία πόλη, δύο αυτοκρατορίες) θα παρουσιαστεί στο Μουσείο Victoria & Albert του Λονδίνου. Η Ελλάδα δεν θα μπορούσε να λείπει από αυτήν. Θα αποσταλούν με προσωρινό δανεισμό 19 έργα του μουσείου Μπενάκη, και επτά από το Βυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο και το Μουσείο Κανελλοπούλου.
Η έκθεση θα παρουσιαστεί από τις 7 Νοεμβρίου έως τις 9 Μαΐου της επόμενης χρονιάς. Πρόκειται για την πρώτη έκθεση στο Ηνωμένο Βασίλειο που θα αφηγείται ενιαία την ιστορία της πόλης από την ίδρυσή της ως Κωνσταντινούπολης το 330 μ.Χ. έως το τέλος της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας το1922,αναδεικνύοντας τη δημιουργική συνέχεια ανάμεσα στον βυζαντινό και τον οθωμανικό κόσμο. (Αυτό πραγματικά θα έχει ενδιαφέρον να δούμε πώς έχει επιτευχθεί).
Η Κωνσταντινούπολη υπήρξε πρωτεύουσα αυτοκρατοριών, σταυροδρόμι θρησκειών, τόπος συνάντησης ανθρώπων, ιδεών, εμπορίου και τέχνης για περισσότερους από δεκαέξι αιώνες. Είναι μια πόλη που άλλαξε όνομα, κυρίαρχους και πρόσωπα, χωρίς ποτέ να χάσει τον ρόλο της ως ένα από τα σημαντικότερα πολιτιστικά κέντρα του κόσμου. Ακόμη και σήμερα, αιώνες μετά την Άλωση, το όνομά της κουβαλά ένα βάρος που ξεπερνά τη γεωγραφία και έχει πλέον γίνει θρύλος.
Στόχος της έκθεσης στο Victoria & Albert Museum είναι να φωτίσει αυτό ακριβώς το πολυστρωματικό αφήγημα που θα καλύπτει μια περίοδο δεκαέξι αιώνων (330-1922).Προβλέπεται να παρουσιαστούν περί τα 250 έργα τέχνης και αντικείμενα: αρκετά προέρχονται από τις συλλογές του V&A, ενώ πολλά θα συγκεντρωθούν για πρώτη φορά στο Ηνωμένο Βασίλειο, ως δάνεια από διεθνείς συλλογές και μουσεία, όπως για παράδειγμα το Μουσείο του Λούβρου, το Βρετανικό Μουσείο, το Αρχαιολογικό Μουσείο Κωνσταντινούπολης, το 2Dumbarton Oaks, η Biblioteca Apostolica, η Biblioteca Marciana, κ.ά.
Πολύτιμα υφάσματα, κεραμικά, ψηφιδωτά, χειρόγραφα, κοσμήματα και αντικείμενα μικροτεχνίας, όπλα, γλυπτά και αρχιτεκτονικά στοιχεία θα συνθέσουν το πολυδιάστατο πορτρέτο μιας πόλης που υπήρξε διαδοχικά η καρδιά της Βυζαντινής και της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, όπως σημειώνεται για την εισαγωγή του θέματος στο Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο.
Η έκθεση θα αναπτύσσεται σε τέσσερις θεματικές ενότητες. Η πρώτη, με τίτλο «Grand Beginnings», εξερευνά τη μεταμόρφωση της πόλης σε πρωτεύουσα της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας υπό τον Μέγα Κωνσταντίνο και παρουσιάζει την αστική υποδομή, τα τείχη, τα ανάκτορα και τον Ιππόδρομο, το πολιτικό και κοινωνικό κέντρο της αυτοκρατορικής ζωής. Η δεύτερη ενότητα με τίτλο «Heaven and Earth» εστιάζει στον τρόπο με τον οποίο η τέχνη τέθηκε στην υπηρεσία του χριστιανισμού και της αυτοκρατορικής εξουσίας. Στο επίκεντρο θα βρίσκεται ο ναός της Αγίας Σοφίας, ένα από τα σημαντικότερα κτίρια στην ιστορία της αρχιτεκτονικής, ενώ θα πλαισιώνεται από εικόνες, λειψανοθήκες, χειρόγραφα και έργα των αυτοκρατορικών εργαστηρίων.
Η τρίτη ενότητα φέρει το τίτλο «Power and Reach» και μεταφέρει τους επισκέπτες στον κόσμο της Οθωμανικής Αυλής. Πολυτελή υλικά, τελετουργικές πομπές, ενδύματα, όπλα, κοσμήματα και έργα τέχνης αποκαλύπτουν τον τρόπο με τον οποίο η αυτοκρατορική ισχύς μετατρεπόταν σε εικόνα και θέαμα. Τέλος, η τέταρτη ενότητα με τίτλο «Life in the City» φωτίζει την καθημερινότητα μιας κοσμοπολίτικης μητρόπολης όπου συνυπήρχαν διαφορετικές γλώσσες, θρησκείες και πολιτισμικές παραδόσεις. Καφενεία, λουτρά, μουσική, μόδα και αστικές συνήθειες αποκαλύπτουν μια πόλη που δεν υπήρξε μόνο έδρα αυτοκρατόρων και σουλτάνων, αλλά και τόπος καθημερινής ζωής, συνύπαρξης και δημιουργίας.
Σε μια τελευταία ενότητα στον επίλογο θα εξετάζεται η κληρονομιά των ψηφιδωτών και της αρχιτεκτονικής της βυζαντινής εποχής στο Ηνωμένο Βασίλειο, την Ευρώπη και τις Ηνωμένες Πολιτείες. Θα γίνεται επίσης μνεία στην επιρροή της οθωμανικής τέχνης σε Βρετανούς και Γάλλους σχεδιαστές στα τέλη του 19ου και τις αρχές του20ούαιώνα.
Από το Βυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο, θα αποσταλούν τρία έργα, τα οποία θα παρουσιαστούν στη δεύτερη ενότητα με τίτλο «Heaven and Earth»:
– Φορητή εικόνα, Βρεφοκρατούσα Παναγία στον τύπο της Οδηγήτριας, Τέλη 13 ου αι.
– Φορητή εικόνα, Άγιος Γεώργιος, 14 ος αι.
– Φορητή εικόνα, Κοίμηση Οσίου Εφραίμ του Σύρου, 15 ος αι.
Από το Μουσείο Π. και Α. Κανελλοπούλου, τέσσερα (4) έργα, τα οποία θα παρουσιαστούν επίσης στη δεύτερη ενότητα με τίτλο «Heaven and Earth»:
– Εικόνα Κοίμησης της Θεοτόκου, Αρχές 15ου αι.
– Χρυσό σκουλαρίκι με προτομή της Θεοτόκου, 11ος-12ος αι.
– Χρυσό περικάρπιο με ένθετο νιέλο, 11ος αι.
– Ζεύγος χρυσών ενωτίων με ημιπολύτιμους λίθους, μαργαριτάρια και σμάλτο, 10ος-11οςαι.
Τα έξοδα για τη μεταφορά των αρχαιοτήτων καλύπτονται από τους διοργανωτές.
