Στις 11 Σεπτεμβρίου αναμένεται να ανοίξει ξανά για το κοινό το παλαιό μουσείο Ακρόπολης. Η Εφορεία Αρχαιοτήτων Πόλης Αθηνών, στο πλαίσιο του Επιχειρησιακού Προγράμματος «Αττική 2021-2027», προγραμματίζει για εκείνη τη μέρα την πρώτη παρουσίαση θεματικής περιοδικής έκθεσης αρχαιοτήτων, η οποία θα έχει αρχική διάρκεια ένα έτος με δυνατότητα επιπλέον παράτασης δώδεκα μηνών. Τίτλος, «Αθήναι Πόλις ιδέα». Το λεγόμενο δαχτυλίδι του Θησέα, μια σημαντική αρχαία επιγραφή για την Αθήνα και μια ερυθρόμορφη αττική υδρία του «Ζωγράφου του Προνόμου» θα είναι μερικά από τα σημαντικά αρχαία εκθέματα αυτής της περιοδικής έκθεσης.
Το υλικό της πρώτης έκθεσης, θα κυμαίνεται από Νεολιθικά κεραμικά και Πρωτογεωμετρικά τάφους έως Μυκηναϊκά κεραμικά και επιγραφές. Η Εφορεία Αρχαιοτήτων Πόλης Αθηνών αιτήθηκε και έλαβε ομόφωνη θετική γνωμοδότηση για τον προσωρινό δανεισμό κάποιων έργων.
Συγκεκριμένα, ζήτησαν τον προσωρινό δανεισμό του χρυσού μυκηναϊκού σφραγιστικού δαχτυλιδιού, γνωστού ως «Δαχτυλίδι του Θησέα» του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου, της ερυθρόμορφης αττικής υδρίας από την Εφορεία Αρχαιοτήτων Πέλλας και της αρχαιότερης σωζόμενης αττικής επιγραφής σε λίθο του Επιγραφικού Μουσείου.
Ζήτησαν επίσης τέσσερα τεκμήρια από την Εθνική Βιβλιοθήκη της Ελλάδος και συγκεκριμένα: 1. Thucydidis De bello Peloponnesiaco, Vitebergae: Lavrentius Schvenck,1561 2. Κωμωδίαι εννέα/Αριστοφάνους, Florenlia: Phil. Juntae,1515 3. Ευριπίδου τραγωδίαι επτά και δέκα, Venetis:Adus,1503 4. Άπαντα Αριστοτέλους Vcnclis: Aldi filii 1551
Επιπλέον, αιτήθηκε την επιστροφή του μελανόμορφου αλάβαστρου , το οποίο είναι δανεισμένο στο Μουσείο Ιστορίας των Ολυμπιακών Αγώνων της Αρχαιότητας στην Αρχαία Ολυμπία, προκειμένου να εκτεθεί στην ενότητα «Οι Νέοι εκπαιδεύονται ως Αθηναίοι πολίτες».
Οι απαντήσεις ήταν θετικές. Ωστόσο, το Επιγραφικό Μουσείο ζήτησε να γίνει αντίγραφο της στήλης από τον ΟΔΑΠ και το Μουσείο Πέλλας να μην παραταθεί ο δανεισμός πέρα από έτος.
Κτισμένο μετά τα μέσα του 19ου αιώνα -θεμελιώθηκε στα ΝΑ του Παρθενώνα το 1865 και ολοκληρώθηκε το 1874 σε σχέδια του Παναγή Κάλκου – στα νοτιοανατολικά του Παρθενώνα, το παλαιό μουσείο της Ακρόπολης ήταν το πρώτο κτήριο στο νεοελληνικό κράτος, που κατασκευάστηκε ειδικά για μουσείο. Είναι ένα λιτό και απέριττο, λιθόκτιστο κτίσμα, χωρίς αρχιτεκτονικό διάκοσμο, διακριτικά υποταγμένο στην αρχιτεκτονική των γειτονικών μνημείων. Το 1888 κατασκευάστηκε ένα μικρότερο κτήριο, ανατολικά του υπάρχοντος, καθώς με τις ανασκαφές στην Ακρόπολη νέα ευρήματα έρχονταν ακατάπαυστα στην επιφάνεια και το μουσείο δεν μπορούσε να τα χωρέσει. Το 1953 ξεκίνησαν εργασίες επέκτασής του σε σχέδια του Πάτροκλου Καραντινού. Ο Καραντηνός διατήρησε τον λιτό και απέριττο χαρακτήρα του αρχικού σχεδιασμού.
Στο πλαίσιο της πράξης «Επαναλειτουργία με νέες χρήσεις του Παλαιού Μουσείου Ακρόπολης», το κτήριο ανακαινίστηκε πλήρως και οι εκθεσιακοί του χώροι πληρούν όλες τις σύγχρονες προδιαγραφές κλιματισμού και ελέγχου των περιβαλλοντικών συνθηκών.
Η μουσειολογική πρόταση για την περιοδική και τη μόνιμη έκθεση εκπονήθηκε από το επιστημονικό προσωπικό της Εφορείας Αρχαιοτήτων Πόλης Αθηνών. Η μουσειογραφική μελέτη καθώς και η επεξεργασία της μουσειολογικής πρότασης εκπονήθηκαν από τους ομότιμους καθηγητές του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης κ.κ. Π. Τζώνο και Μ. Σκαλτσά.
Η πρώτη περιοδική έκθεση έχει ως αντικείμενο την παρουσίαση της εξέλιξης της πόλης των Αθηνών από τους προϊστορικούς χρόνους έως την περίοδο της ακμής της. Μέσα από περίπου εφτακόσια πενήντα (750) έργα (ευρήματα των ανασκαφών) της Εφορείας Αρχαιοτήτων Πόλης Αθηνών- πολλά από τα οποία παρουσιάζονται για πρώτη φορά στο κοινό- αναδεικνύονται η πρωτοπορία και η καινοτομία του αθηναϊκού πολιτισμού, καθώς και οι παράγοντες που κατέστησαν το αθηναϊκό επίτευγμα πρότυπο του κλασικού ιδεώδους. Ιδιαίτερη έμφαση δίδεται στους θεσμούς και στην κοινωνική οργάνωση της αθηναϊκής δημοκρατίας, μέσω των οποίων ερμηνεύεται η συγκρότηση της Αθήνας ως πόλης-κράτους. Η αφήγηση ολοκληρώνεται με την ανάδειξη της επίδρασης της αρχαίας Αθήνας στον δυτικό πολιτισμό.
Το μουσείο είναι κλειστό από τον Ιούλιο του 2007, όταν οι εκθέσεις του αποσυναρμολογήθηκαν και οι μοναδικές αρχαιότητές του συσκευάσθηκαν για να μεταφερθούν στο νέο, λαμπρό Μουσείο Ακρόπολης.
Είχε γίνει μεγάλη συζήτηση στο πρόσφατο παρελθόν για την διατήρηση ή όχι του κτηρίου, μετά την μεταφορά των αρχαιοτήτων στο νέο μουσείο. Ωριμότερες σκέψεις ωστόσο, που επικράτησαν στην συνέχεια επέτρεψαν στην διαμόρφωση ενός νέου ρόλου, τον οποίο καλείται να παίξει.
