Η «ξετσίπωτη» (κυνώπις) που έφυγε με τον Πάρη για την Τροία, ήταν «λευκώλενος» λέει ο Ομηρος. Είχε, δηλαδή, λευκά χέρια. Και ήταν τόσο όμορφη, ώστε και Αχαιοί και Τρώες να θεωρούν πως αξίζει να γίνει ο μεγάλος, σκληρός πόλεμος για το ποιος θα την έχει. Σύμβολο της ομορφιάς, διαχρονικά, η Ωραία Ελένη θεωρείται αυτονόητο πως θα ερμηνεύεται από λευκές γυναίκες. Ερχεται τώρα ο Κρις Νόλαν και βάζει την Λουπίτα Νιόγκ’ο. Και γίνεται το σύστριγγλο.
Εν πρώτοις, να βάλουμε τα πράγματα στη θέση τους. Δεν είναι η πρώτη φορά που μαύρη ηθοποιός παίζει την Ελένη. Στα 1950, ο κορυφαίος Αμερικανός σκηνοθέτης Orson Welles επέλεξε τη νεαρή τότε Eartha Kitt να υποδυθεί την Ωραία Ελένη στην πρωτοποριακή θεατρική του παράσταση «Time Runs» (μια διασκευή του μύθου του Φάουστ) στο Παρίσι. Είχε εντυπωσιαστεί τόσο πολύ από την ομορφιά και τη θεατρική της παρουσία, που την είχε αποκαλέσει δημόσια «την πιο συναρπαστική γυναίκα στον κόσμο».
Χίλια εννιακόσια πενήντα. Δεκατέσσερα χρόνια πριν από τον Νόμο περί Πολιτικών Δικαιωμάτων των ΗΠΑ. Χρειάστηκαν δεκαετίες αγώνων και ένας Μάρτιν Λούθερ Κινγκ για να επιτευχθεί το αυτονόητο. Να αποκτήσουν οι μαύροι, στα χαρτιά τουλάχιστον, ίσα δικαιώματα με τους λευκούς.
Αν η συζήτηση γινόταν τότε, θα το καταλάβαινα. Σχεδόν δύο τρίτα του αιώνα μετά, αλλιώς θα έπρεπε να το βλέπαμε το ζήτημα. Κατά πόσον η Λουπίτα ως Ωραία Ελένη (και Κλυταιμνήστρα) είναι καλή στον ρόλο της. Επειδή δεν την έχουμε δει, δεν μπορούμε να πούμε. Ωστόσο, μπορούμε να πούμε άλλα. Που έχουν, κι αυτά, σημασία.
Ο Νόλαν και η Λουπίτα δεν έχουν ξαναδουλέψει μαζί. Φαίνεται πως κάτι της «βρήκε» και την επέλεξε για τον διπλό ρόλο που έχει απαιτήσεις. Η μεν Κλυταιμνήστρα, κυνώπις κι εκείνη σύμφωνα με τον Ομηρο, δεν εμφανίζεται στην Οδύσσεια. Ο Αγαμέμνων την περιγράφει όταν ο Οδυσσέας πηγαίνει στον Κάτω Κόσμο, στα βασίλεια του Πλούτωνα. Και φυσικά, δεν έχει και την καλύτερη γνώμη για την σύζυγό του που τον δολοφόνησε.
Η Ωραία Ελένη, όμως, έχει επιστρέψει στο σπίτι της με τον Μενέλαο και κάνει μεγάλη εμφάνιση όταν ο Τηλέμαχος, ο γιος του Οδυσσέα, τους επισκέπτεται στη Σπάρτη. Είναι πάντοτε απίστευτα όμορφη, μεγαλόπρεπη, μοσχοβολιστή, «όμοια στην Αρτεμη τη χρυσοδοξαρούσα».
Υστερα από όσα πέρασε και όσα είδε, έχει γίνει πιο σοφή και πιο πονετική. Τους κερνά κρασί μέσα στο οποίο έχει στάξει φάρμακο για τη θλίψη, από το φυτό νηπενθές. Γιάτρευε όσους είχαν πόνο ψυχής, τους έκανε να λησμονήσουν την πίκρα τους και να μη δακρύσουν ολόκληρη τη μέρα ακόμα κι αν πεθάνουν οι γονείς του.
«Τέτοιας λογής βοτάνια φύλαγε θαματουργά η Ελένη, ξαρρωστικά∙ τα ‘χε απ᾿ την Αίγυπτο, της Πολυδάμνας δώρο, της γυναικός του Θώνα∙ αρίφνητα φυτρώνει η γης κει πέρα, 230 φάρμακα, πολλὰ μὲν ἐσθλὰ μεμιγμένα πολλὰ δὲ λυγρά. Εκεί γιατρός είναι καθένας τους, και τους ανθρώπους όλους περνούν στην τέχνη αυτή, τι η φύτρα τους απ᾿ τον Παιήονα σέρνει».
Δύο γυναίκες, δύο διαφορετικοί ρόλοι. Για όποιον λόγο και να την επέλεξε ο σκηνοθέτης, ακόμα και για λόγους woke κουλτούρας, κατακριτέο οπωσδήποτε, θα δικαιωθεί ή όχι ανάλογα με την ερμηνεία της και με την κατεύθυνση που της έδωσε.
Γιατί λοιπόν γίνεται παγκοσμίως αυτός ο χαμός; Αν σας πω λόγω ρατσισμού θα αντιδράσετε; Για τι άλλο; Αν την Ελένη έπαιζε λευκή ηθοποιός θα είχαν πρόβλημα; Είχαν ποτέ; Επομένως, οι ρατσιστές όλων των χωρών συνένωσαν απόψεις και αντιλήψεις και ξέσπασαν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Τόσο, που οι παραγωγοί έκλεισαν τα σχόλια. Όλα αυτά, σε μια ταινία, όχι ντοκιμαντέρ, για έναν αρχαίο μύθο. Από τους πιο διαδεδομένους στον κόσμο, σύμφωνοι, αλλά μην το παραξηλώνουμε ζητώντας «ιστορική» ορθότητα.
Η Λουπίτα Νιόγκ’ο έριξε κι εκείνη, προφανώς άθελά της, λάδι στη φωτιά. Είδα το τρέιλερ της ομαδικής συνέντευξης και στην προσπάθεια να κάνει τη «χαριτωμένη» πυρπόλησε τη συζήτηση.
«Λοιπόν, Όμηρε, πώς νιώθεις για τον χρόνο που αφιερώνεται σε αυτές τις γυναίκες στην ταινία, λαμβάνοντας υπόψη πόσο λίγο χρόνο αφιέρωσες εσύ σε αυτές;», είπε, γέρνοντας το κεφάλι της και διατυπώνοντας την ερώτηση με αυτοπεποίθηση.
Υποτίθεται πως ως έχουσα μεταπτυχιακό από το Πανεπιστήμιο του Γιέιλ στην Ιστορία της Τέχνης θα έπρεπε να ξέρει τουλάχιστον τα ομηρικά έπη. Η ίδια είπε πως δεν τα γνώριζε. Αντε και να το δεχτούμε αυτό- δύσκολα πάντως. Όταν ο Νόλαν τής έδωσε τον ρόλο, δεν στρώθηκε να διαβάσει την Οδύσσεια; Αμέσως έχει πει η ίδια. Ε, γιατί πετάει τέτοια βλήματα;
Αν κατάλαβα καλά από το βίντεο, αυτό που ήθελε να πει ήταν πως ο σκηνοθέτης της ταινίας, προσπάθησε να αντιμετωπίσει το έπος από την πλευρά των γυναικών. Τον κάνει αυτόν καλύτερο από τον Ομηρο; Με τίποτα, αλλά άντε να πείσεις τις σταρ.
Πάει εκείνο το παλιό, καλό, μορφωμένο Χόλιγουντ. Οι ανθρωπιστικές επιστήμες υποφέρουν διεθνώς, δεν έχουν πέραση στις κοινωνίες, οπότε και οι καλλιτέχνες ακολουθούν. Πώς θα τις επαναφέρουμε στο προσκήνιο; Όχι πάντως ζητώντας να παίζουν Ελληνες πρωταγωνιστικούς ρόλους σε τέτοιες παραγωγές. Γνωστοί στην πατρίδα μας, είναι παγκοσμίως άγνωστοι, επομένως δεν υπάρχει τέτοια περίπτωση.
Τότε γιατί δώσαμε τόσα εκατομμύρια ως επιστροφή φόρων στην παραγωγή της Οδύσσειας; Επειδή την διαφήμιση της χώρας μας με αυτήν, δεν θα είχαμε λεφτά να την πληρώσουμε αν δεν το επιτυγχάναμε έτσι. Οσα τηλεοπτικά σποτ και όσες διαφημίσεις και να κάναμε.
Τέλος, δεν είναι σκάνδαλο που δεν μιλούν οι ηθοποιοί ελληνικά. Από τη μια μεριά θα ήθελα να δω τι θα καταλαβαίνατε με την ομηρική γλώσσα, θα είχε πλάκα. Από την άλλη, λίγες φορές έχουμε δει αρχαίους Ελληνες και Ρωμαίους, ακόμα και ναζί αξιωματικούς να μιλάνε αγγλικά;
Θέλετε παράδειγμα αρχαίου που το κατακρεούργησαν; Αιέν υψιπετείν είναι το σύνθημα των αεροπόρων. Ή αιέν υψικρατείν. Αίεν τι είναι; Η αγραμματοσύνη. Όταν το λέει τρεις φορές στην ίδια εκπομπή, μου έρχεται να ρωτήσω: θέλετε ακόμα τη χρήση των πρωτοτύπων; Είστε σίγουροι;
Μετάφραση από το αγγλικό «Are you wearing Christmas table cloth?» Είστε φοράτε χριστουγεννιάτικο χαρτοπετρίνα; Και νέες λέξεις! Εκτακτο!
Όχι, η έκφραση «τιτάνια φωτιά» δεν είναι σωστή, καθώς αποτελεί λανθασμένη μεταφορά της γνωστής δημοσιογραφικής φράσης «τιτάνια μάχη με τις φλόγες».
Όχι, ο Πορθμός του Ευρίπου δεν βρίσκεται στο Αιγαίο Πέλαγος, αλλά συνδέει τον Βόρειο με τον Νότιο Ευβοϊκό Κόλπο. Ο Ευβοϊκός βρίσκει το Αιγαίο, αλλά δεν ανοίγουμε καμιά γεωγραφία;
Νεαρά στέλεχος νεαρού κόμματος- με παλιά κακή ιστορία- εμφανίζεται στην τηλεόραση. Είναι τομεάρχης του τάδε τομέα, τη συστήνουν οι παρουσιαστές σε δύο εκπομπές.
-Τομεάρχισσα τους διορθώνει.
Όπως λέμε, ακόμα δεν άρχισα, είναι γλωσσοπλάστισσα (!)
-Είναι σε εξέλιξη η παρουσία του υπουργού λέει η άλλη. Αυτές δεν εξελίσσονται, δυστυχώς.
Δεν είναι γλωσσικό, είναι λάθος λογικής όπως γράφει φίλος στο Facebook: «Ο Ανδρουλάκης πήγε στο κέντρο του ΕΚΑΒ κ απαίτησε από την κυβέρνηση να ζητήσει συγγνώμη που άργησε να περάσει το νομοσχέδιο για την ΥΠΑΓΩΓΗ ΤΩΝ ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΩΝ ΣΤΑ ΒΑΡΕΑ ΚΑΙ ΑΝΘΥΓΕΙΝΑ το οποίο Ο ΙΔΙΟΣ Κ ΤΟ ΚΟΜΜΑ ΤΟΥ ΚΑΤΑΨΗΦΙΣΑΝ
δεν περιγράφω άλλο.»
Ποιος να περιγράψει την εμφάνιση της Ζωής (μία είναι η Ζωή) στην Επιτροπή Δεοντολογίας της Βουλής; Επιδόθηκε σε καβγάδες και φραστικές επιθέσεις και εν τέλει κατάφερε μετά από πεντάωρη συνεδρίαση, η επιτροπή να αποφασίσει να εισηγηθεί στον πρόεδρο της Βουλής, Νικήτα Κακλαμάνη, μομφή εναντίον της.
Κατά τη διάρκεια της συνεδρίασης, κλήθηκε να απαντήσει σε δύο αναφορές που είχαν καταθέσει οι Ανδρέας Νικολακόπουλος και Μαρία Συρεγγέλα για αντικοινοβουλευτική συμπεριφορά της στην εξεταστική επιτροπή για τον ΟΠΕΚΕΠΕ. Τι έκανε; Επικοινώνησε με την Άμεση Δράση, καταγγέλλοντας τους βουλευτές της Νέας Δημοκρατίας για «απόπειρα εκβίασης», την οποία, όπως υποστηρίζει, διέπραξαν εις βάρος της. (Θέλω να ακούσω την επικοινωνία με το 100, μπορείτε να την δώσετε στα ΜΜΕ; Θα έχει γέλιο).
Σύμφωνα με πληροφορίες, η κ. Κωνσταντοπούλου έθεσε στο στόχαστρό της και τη βουλευτή Επικρατείας της ΝΔ, Ιωάννα Λυτρίβη, την οποία κατήγγειλε για σύγκρουση συμφερόντων, καθώς, όπως είπε, είναι φίλη της κ. Συρεγγέλα. Η κ. Λυτρίβη φέρεται να ξέσπασε σε κλάματα εντός της αίθουσας, ενώ αυτόπτες μάρτυρες την είδαν στη συνέχεια στον διάδρομο φανερά αναστατωμένη.
Ανάλογη ένταση επικράτησε και βγαίνοντας από την αίθουσα 223, όπου η κ. Κωνσταντοπούλου είχε φραστικό επεισόδιο με τον βουλευτή του ΚΚΕ, Νίκο Καραθανασόπουλο:
«Κύριε Καραθανασόπουλε, εσείς απέχετε; Ή παίρνετε γραμμή από τον Γεωργαντά;» τον ρώτησε.
«Κάνε μας τη χάρη. Έλα μπράβο! Άντε μπράβο!» απάντησε ο κ. Καραθανασόπουλος.
«Σεξιστές!» αντέτεινε η κ. Κωνσταντοπούλου.
«Καλύτερα να κρατάς το στόμα σου κλειστό, και να μοιάζεις με ανόητος, παρά να το ανοίξεις και να αφαιρέσεις κάθε αμφιβολία.». Πώς μου ήρθε τώρα αυτό; Ετσι, εντελώς αναίτια.
