Θα κατέβαζε τη θερμοκρασία της Αθήνας μέχρι πέντε βαθμούς, το μόνο που έχει καταφέρει όμως είναι να ανεβάσει την πίεση των δημοτών. Θα φύτευε δεν θυμάμαι πόσες χιλιάδες νέα δέντρα. Προς το παρόν, στην γειτονιά μου, κέντρο – κατάκεντρο, μετράμε μείον δέκα – δεκαπέντε, που έχουν κοπεί παράνομα ή ξεραθεί και μηδέν καινούργιο. Εκτός από ένα, που φυτέψαμε εμείς οι κάτοικοι. Ούτε ένα από τον δήμο, που φύτεψε, λέει, 3.855 νέα δέντρα στο ιστορικό κέντρο. Οπου τυχαίνει να μένω και κανένα δεν έχω δει.
Αφού (δεν) έκανε όσα υποσχέθηκε, και η Αθήνα βρωμάει και ζέχνει σε κάθε τετραγωνικό εκατοστό, ο Δήμαρχος Αθηναίων Χάρης Δούκας είπε να ασχοληθεί και με τον τουρισμό. Και πού θα εύρισκε ευηκοότερον ους; στον Guardian, μια εφημερίδα που συμπαθούσε ανέκαθεν τους σοσιαλιστές, προοδευτικούς κλπ.
Η έναρξη της τουριστικής περιόδου αφήνει μεγάλο μέρος της ιστορικής της καρδιάς της πόλης σε κίνδυνο «υπερκορεσμού» είπε ο δήμαρχός της. Ολόκληρες γειτονιές, πιστεύει, κινδυνεύουν να χάσουν την αυθεντικότητά τους λόγω της ανεξέλεγκτης τουριστικής ανάπτυξης.
«Η Αθήνα δεν μπορεί να λειτουργεί σαν να ήταν ένα γιγάντιο ξενοδοχείο», τόνισε. «Χρειάζονται περιορισμοί και κανόνες. Οι πόλεις πρέπει επίσης να έχουν λόγο στον τρόπο που αναπτύσσονται». Μέχρι εδώ, καλά. Ας σημειώσουμε πως πέρυσι, περισσότεροι από 8 εκατομμύρια άνθρωποι επισκέφθηκαν την Αθήνα, ένα ρεκόρ για μια μητρόπολη που πριν από λίγο καιρό θεωρούνταν ως πόλη στάσης πριν πάει κανείς στα ελληνικά νησιά. Μόνο στις βραχυπρόθεσμες ενοικιάσεις, οι διανυκτερεύσεις στη δημοφιλή περιοχή της Πλάκας κάτω από την Ακρόπολη έχουν υπερδιπλασιαστεί από το 2018, σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη που ανατέθηκε από τον δήμο.
Και μπράβο μας που το πετύχαμε. Να είναι η Αθήνα προορισμός και όχι μόνο στάση. Ακόμα και τον χειμώνα. Πλην όμως, αυτή η συγκέντρωση τουριστών φαίνεται να φταίει για όλα στον δήμαρχο και στους συν αυτώ. Που θεωρούν ότι εκτοξεύονται τα ενοίκια, επομένως εκτοπίζονται οι ντόπιοι, ενώ οι υπερφορτωμένες υποδομές καταρρέουν από την πίεση.
Όπως; Είναι η ερώτηση. Δεν έγινε. Σού λέει το μετρό, για παράδειγμα, που έχει πολλούς επιβάτες. Ενώ το μετρό του Παρισιού και του Λονδίνου, φερ’ ειπείν, δεν έχει; Η λύση δεν είναι προφανώς να μην έρχονται τουρίστες, είναι να αυξηθούν τα δρομολόγια.
Παρατήρησε ακόμα πως κατασκευάζονται «υποδομές ηλεκτρικής ενέργειας, συστήματα ύδρευσης, νέα αποχέτευση, δίκτυα 5G. Όταν έχεις περίπου 700.000 κατοίκους και 8 εκατομμύρια επισκέπτες, η πίεση είναι τεράστια». Κάθε μήνα προσλαμβάνονταν «περισσότερο προσωπικό, περισσότερος εξοπλισμός, περισσότερα μηχανήματα» για να αντιμετωπιστούν οι προκλήσεις.
Γιατί είναι κακά όλα αυτά; τι εννοεί ο Δήμαρχος; πως όταν έχουμε νέες υποδομές, νέα έργα και νέες θέσεις εργασίας υπάρχει πρόβλημα;
Α, ναι. Διότι, λέει ο κ. Δούκας, κατασκευαστικές εταιρείες είναι αποφασισμένες να ανεγείρουν πολυώροφα κτίρια στους πρόποδες της Ακρόπολης του 5ου αιώνα π.Χ. Στο στόχαστρο, και επενδυτές ακινήτων και επιχειρηματίες. Αυτή η ανάπτυξη, λέει, οδηγεί τοχεύει στον πολλαπλασιασμό των συχνά μη αδειοδοτημένων μπαρ και εστιατορίων σε ταράτσες.
Ως προς το πρώτο, το υπουργείο Πολιτισμού έχει νόμους που περιορίζουν κατά πολύ τα ύψη γύρω από την Ακρόπολη. Η πολεοδομία του δήμου, όμως, τι κάνει; Δίνει άδειες χωρίς να περιμένει την αρχαιολογική υπηρεσία; (και μην πει κανείς όχι, γιατί θα του μιλήσω για συγκεκριμένο ξενοδοχείο για το οποίο περιμένουμε ακόμα την κατεδάφιση δύο ορόφων).
Ως προς το δεύτερο, ποιος ελέγχει τα μπαρ; Οι δημοτικές υπηρεσίες φυσικά. Κάντε προσπάθεια να συνεννοηθείτε μαζί τους και θα δείτε πως απλώς δεν γίνεται! Η Αστυνομία καλείται και έρχεται, διαπιστώνει παραβάσεις, τις στέλνει στον δήμο και μετά; Ε, μετά είναι γκρεμός παιδάκι μου, θα σκοτωθούμε που έλεγε κι ο Τραμπάκουλας.
Μιλάνε για σκοινί στο σπίτι του κρεμασμένου; Α-κρι-βώς.
Η μάχη εντάθηκε αυτή την εβδομάδα, καθώς ο κ. Δούκας δήλωσε στον Guardian ότι θα χρησιμοποιήσει ένα νομοσχέδιο για τη χρήση γης ως προς τον τουρισμό, το οποίο βρίσκεται υπό συζήτηση, για να ζητήσει την καθολική απαγόρευση νέων επιχειρηματικών δραστηριοτήτων στο ιστορικό κέντρο της πόλης.
«Θα σταματήσουμε όλες τις τουριστικές επενδύσεις στην Πλάκα, την οποία έχω ως αποστολή να σώσω. Δεν υπάρχει άλλος χώρος. Ούτε για βραχυπρόθεσμες ενοικιάσεις, ούτε για διαμερίσματα με υπηρεσίες, ούτε για ξενοδοχεία ή οποιαδήποτε άλλη τουριστική χρήση. Η περιοχή είναι υπερκορεσμένη», είπε. «Θέλουμε να πούμε “φτάνει πια” σε ένα νομοσχέδιο που κατοχυρώνεται από το νόμο». Οι επενδυτές, είπε, θα πρέπει να κατευθυνθούν σε άλλες «λιγότερο συμφορημένες» περιοχές της πρωτεύουσας.
Για να μη το κουράζουμε. Ας ρωτήσει πρώτα ο κ. Δήμαρχος τους κατοίκους αν θέλουν να μένουν στην Πλάκα. Δεύτερον, ας ρωτήσει και εμάς, τους γύρω από την Πλάκα, αν θέλουμε να μένουμε δίπλα ή και λίγο μακρύτερα από την Πλάκα. Ή αν περιοχές με παρατημένες υποδομές από αυτές που ανήκουν στον δήμο, έχουν τη ζωή και την εξέλιξη που τους αξίζει. Ας μάθει πως όταν λέμε ιστορικό κέντρο, εννοούμε φυσικά και την Ομόνοια, το Μεταξουργείο, τα Εξάρχεια, το Κολωνάκι, το Σύνταγμα, πάντως όχι μόνο την Πλάκα. Για τα λοιπά, έχει κάτι να παρατηρήσει; Έχει προγραμματίσει δράσεις; Ή ξεχωρίζουμε ένα όνομα συνοικίας και οι άλλες να πάνε να πνιγούν;
Δεν φταίει ο τουρισμός για όλα αυτά. Οι γείτονές μου, λένε συχνά μακάρι να πάρουν τα ξενοδοχεία ξένοι, ώστε να καθαρίσει λίγο ο τόπος. Επειδή έχουν χάσει κάθε ελπίδα. Χειρότερα, γίνεται. Καλύτερα ποτέ. Η Αθήνα είναι τώρα πιο βρώμικη, πιο παρατημένη, πιο παρακμιακή από όλες τις προηγούμενες δημοτικές θητείες.
Ας δούμε τώρα τι προσφέρει ο τουρισμός στο ΑΕΠ.
Άμεση Συνεισφορά (2023): Η άμεση συνεισφορά ανήλθε σε ιστορικό υψηλό 28,5 δισ. ευρώ, αντιστοιχώντας περίπου στο 13% του ΑΕΠ.
Συνολική Συνεισφορά (Άμεση + Έμμεση): Συνυπολογίζοντας τα πολλαπλασιαστικά οφέλη (έμμεση συνεισφορά), το ποσοστό για το 2023 και το 2024 εκτιμάται ότι κινείται στο διάστημα 28% – 34%.
Απασχόληση: Ο τουρισμός συνδέεται άμεσα ή έμμεσα με πάνω από το 19% των θέσεων εργασίας στην Ελλάδα.
Αρα, ένα στα τρία ευρώ που μπαίνει στα ταμεία μας, προέρχεται από τον τουρισμό. Αυτά, για να μη μιλάμε για δήθεν «μπατιροτουρίστες».
Πρέπει να γίνει κάτι με την Πλάκα; Ενδεχομένως, ναι. Εχει πολλούς επισκέπτες και η ζωή των όποιων κατοίκων δεν θα είναι και η καλύτερη.
Τι ξέρει για την Πλάκα ο δήμος; Πόσους μόνιμους κατοίκους έχει; Πόσα ξενοδοχεία και ενοικιαζόμενα δωμάτια και καταλύματα για βραχυχρόνια μίσθωση; Πόσες παραβάσεις διαπιστώνονται καθημερινά από τις (δημοτικές) υπηρεσίες για καθαριότητα, ηχορύπανση, κατάληψη πεζοδρομίων κλπ;
Αφού τα μάθει όλα αυτά, να έρθει να μας παρουσιάσει ένα σχέδιο, μια πρόταση. Όχι να καταδικάζει εν μέσω τουριστικής περιόδου τον τουρισμό, δυσφημώντας την πρωτεύουσα.
Ο λόγος στους δημότες, και στα σχόλια στα ΜΜΕ. «Το πρόβλημα στην Αθήνα είναι ο τουρισμός;» ρωτάει κάποιος. «Αυτό είναι το πρωταρχικό πρόβλημα και όχι πχ η παράδοση της πόλης στα οχήματα και την ηχορύπανση, η απουσία ελεύθερων χώρων και πεζοδρομίων και η απάνθρωπη εχθρικότητα για τον πεζό, τον άνθρωπο με αναπηρία και την ήπια κινητικότητα πχ ποδήλατο;»
«Τα Σεπόλια, τα κατάντησε χωματερή με την αδιαφορία του» γράφει άλλος. «Αν αντί να φυτέψει κανένα δένδρο και να καθαρίσει τα ελάχιστα πάρκα που έχουν μείνει, τα κάνει στόχο για τους “επενδυτές”, σωθήκαμε! Εμείς περιμέναμε από τον Δούκα, να φτιάξει τα κακώς κείμενα, να περιποιηθεί τα δένδρα, να φτιάξει χώρους πρασίνου και αντί γι’ αυτό, υπό την Δημαρχία του, μόνο αδιαφορία παντού. Αθήνα δεν είναι μόνο η Πλάκα. Είναι και οι γειτονιές της που μαστίζονται από βρωμιά, εγκληματικότητα, έλλειψη ασφάλειας και πράσινου.»
Κύριε δήμαρχέ μου, δεν σας τα λέει καλά το επιτελείο σας. Αν θέλετε να μάθετε την κατάντια της πρωτεύουσας από πρώτο χέρι, ελάτε να σας ξεναγήσουμε, μόλις 600 βήματα από το δημαρχείο. Θα σας κάνει πολύ καλό να δείτε την αλήθεια.
Αγγελική Κώττη
