Με τη Λυδία Φωτοπούλου στον ρόλο της Εκάβης, την Ελισάβετ Κωνσταντινίδου ως Λυσιστράτη και με τον ρόλο της Ατοσσας στους Πέρσες να μην έχει ακόμα «κλείσει» το φετινό πρόγραμμα του Ελληνικού Φεστιβάλ στην Επίδαυρο, θα έχει ενδιαφέρον. Ανάμεσα σε όσα θα αφήσουν εποχή είναι η αναβίωση της «Μήδειας» του Κερουμπίνι, εκείνης της θρυλικής παράστασης με τη Μαρία Κάλλας. Μέχρι χθες το βράδυ είχαν σχεδόν προπωληθεί διαδικτυακά όλες οι θέσεις!
«Επειδή το πλήρες πρόγραμμα στο Αρχαίο Θέατρο αναπτύσσεται εξ ολοκλήρου μέσα και από τις τρεις σε διαδοχή εκδόσεις του (2026 / 2027 / 2028) – οι οποίες και ορίζουν μαζί μιαν ολότητα – εδώ, έχουμε την ευκαιρία να έρθουμε σε επαφή με την πρώτη εκδοχή του» είπε ο Μιχαήλ Μαρμαρινός. «Κάθε έκδοση είναι αυθύπαρκτη, λειτουργεί αυτόνομα ως ενότητα, ενώ ταυτόχρονα επαναπροσδιορίζεται από τη διαδοχή, τη διάδραση και την πληρότητα των υπολοίπων» συμπλήρωσε.
Στο Αρχαίο Θέατρο παρουσιάζονται σύγχρονες δραματουργίες και νέες, πολύπτυχες προσεγγίσεις του Αρχαίου Δράματος, με σκοπό τη γονιμοποίησή του μέσα από τη συνάντηση με άλλες παραστατικές μορφές και τέχνες, ενισχύοντας τη διαχρονική του ουσία στο ταραγμένο παρόν και τη δυναμική του στη διεθνή σκηνή.
Κατά τον καλλιτεχνικό διευθυντή του Φεστιβάλ, «στην Επίδαυρο, ένα πεδίο συνάντησης, το κοινό θα έχει την ευκαιρία να έρθει σε επαφή με ιδιαίτερες αναγνώσεις Ελλήνων και ξένων καλλιτεχνών, σε γνωστά αλλά και ορισμένα σπανίως παρουσιαζόμενα έργα. Διαφορετικά πεδία των παραστατικών τεχνών – όπως το θέατρο, ο χορός και η όπερα – συνυφαίνουν το φετινό πρόγραμμα, με στόχο την ανάδειξη της διαχρονικής αξίας και της δυναμικής της αρχαίας δραματουργίας.»
Το φετινό πρόγραμμα της Επιδαύρου περιλαμβάνει και πλαισιώνεται από κάποιες επιπλέον δράσεις, που θα παρουσιαστούν στο μέλλον.
Το πρόγραμμα ξεκινά στις 20 Ιουνίου με τη «Μήδεια» του Κερουμπίνι.
Η Εθνική Λυρική Σκηνή αναβιώνει στο Αρχαίο Θέατρο Επιδαύρου την όπερα Μήδεια του Λουίτζι Κερουμπίνι για μία μοναδική παράσταση, εξήντα πέντε χρόνια μετά τη θρυλική παραγωγή του 1961 με τη Μαρία Κάλλας στον ομώνυμο ρόλο, σε σκηνοθεσία Αλέξη Μινωτή, σκηνικά και κοστούμια Γιάννη Τσαρούχη και χορογραφία Μαρίας Χορς.
Στο πλαίσιο του θεματικού της άξονα για την καλλιτεχνική περίοδο 2025/26, ο οποίος εξερευνά την έννοια «της όπερας του μέλλοντος μέσα από τη μήτρα του παρελθόντος», η Εθνική Λυρική Σκηνή επιλέγει να αναβιώσει τη Μήδεια του 1961 με τα υλικά τού σήμερα. Μέσα από τα βιβλία σκηνοθεσίας του Μινωτή, τα σχέδια του Τσαρούχη, καθώς και το πλούσιο φωτογραφικό υλικό που σώζεται από τις θρυλικές παραστάσεις της Κάλλας στην Επίδαυρο, επιχειρείται μια ανασύνθεση της παράστασης, όπως την εμπνεύστηκαν και την παρουσίασαν οι μυθικοί εκείνοι καλλιτέχνες που σφράγισαν τον ελληνικό πολιτισμό.
Μετά τον εμπλουτισμό του Ιστορικού Αρχείου της ΕΛΣ με νέες συλλογές, φωτογραφικά αρχεία και σπάνια ντοκουμέντα, με μεγάλο αριθμό των κοστουμιών του Τσαρούχη να έχουν αποκατασταθεί από το Ενδυματολογικό Τμήμα της ΕΛΣ και με δεδομένη τη συνεργασία με το ΜΙΕΤ/ΕΛΙΑ και το Αρχείο Μινωτή – Παξινού, ο Καλλιτεχνικός Διευθυντής της ΕΛΣ Γιώργος Κουμεντάκης στελεχώνει μια νέα δημιουργική ομάδα, αποτελούμενη από τους Παναγή Παγουλάτο (σκηνοθεσία), Λίλη Πεζανού (σκηνικά), Τότα Πρίτσα (κοστούμια) και Χρήστο Τζιόγκα (φωτισμοί), η οποία, μέσα από ενδελεχή έρευνα των υπαρχόντων ντοκουμέντων, ανασυνθέτει την παραγωγή, προσφέροντας στο σημερινό κοινό μια σπάνια ευκαιρία να γνωρίσει ένα εμβληματικό ορόσημο του ελληνικού πολιτισμού.
Τον ρόλο του τίτλου ερμηνεύει η σπουδαία Ιταλίδα δραματική υψίφωνος Άννα Πιρότσι, ενώ στο πλάι της εμφανίζονται ο Ζαν-Φρανσουά Μπορράς ως Ιάσων, ο Τάσης Χριστογιαννόπουλος στον ρόλο του Κρέοντα, η Αλίσα Κολόσοβα ως Νέρις και η Δανάη Κοντόρα στον ρόλο της Γλαύκης.
Με Μονωδούς, την Ορχήστρα και τη Χορωδία της Εθνικής Λυρικής Σκηνής
Δωρητής παράστασης Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος (ΙΣΝ)
Στις 3 και 4 Ιουλίου, θα παρουσιαστούν οι «Πέρσες» του Αισχύλου σε σκηνοθεσία Χρήστου Θεοδωρίδη.
Με αφηγηματικό σημείο εκκίνησης την είδηση της καταστροφικής ήττας στη Σαλαμίνα, κεντρικός άξονας της ιστορίας είναι ο θρήνος –αδιαπραγμάτευτος, διαρκής, επαναλαμβανόμενος– για όσους χάθηκαν, για το ευτυχισμένο παρελθόν που απωλέσθηκε.
Στην πρώτη του κάθοδο στο αργολικό θέατρο, ο νεαρός σκηνοθέτης από τη Θεσσαλονίκη αναμετριέται με την αισχύλεια τραγωδία. Γραμμένη το 472 π.Χ., αποτελεί το αρχαιότερο σωζόμενο πλήρες έργο της αρχαίας ελληνικής δραματουργίας και, ταυτόχρονα, την παλαιότερη μεταγραφή γεγονότων της Ιστορίας σε θέατρο.
Αποκλίνοντας από τη μυθική αφήγηση που κατά κανόνα κυριαρχεί στην τραγωδία, ο Αισχύλος, εδώ, συνθέτει το μοναδικό έργο του είδους «θέατρο-ντοκουμέντο» που απαντάται στο σώμα της αρχαίας ελληνικής τραγωδίας.
Αυτόπτης μάρτυρας και στρατιώτης των Αθηναίων στη Ναυμαχία της Σαλαμίνας (480 π.Χ.), ο ίδιος δημιουργεί μια πρωτοφανή μορφή παραστατικού «ρεπορτάζ» πολέμου μόλις οχτώ χρόνια μετά. Η Ιστορία ανεβαίνει πρώτη φορά στη σκηνή.
Μετάφραση Παναγιώτης Μουλλάς • Σκηνοθεσία Χρήστος Θεοδωρίδης Δραματουργική επεξεργασία Ιζαμπέλλα Κωνσταντινίδου, Χρήστος Θεοδωρίδης • Κοστούμια Άγγελος Μέντης • Φωτισμοί Τάσος Παλαιορούτας • Μουσική The Boy • Χορογραφία – Κίνηση Ξένια Θεμελή • Παραγωγή Marossoulis Productions • Συμπαραγωγή Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου.
Επόμενη «κλεισμένη» παράσταση είναι εκείνη του Εθνικού Θεάτρου με την «Αλκηστη» του Ευριπίδη σε σκηνοθεσία Δημήτρη Καραντζά (17 και 18 Ιουλίου).
Μια σύγχρονη παραβολή με έντονο πολιτικό πρόσημο. Ένα έργο διφυές. Μια διαρκής αιώρηση ανάμεσα στη ζωή και τον θάνατο, στο παιχνίδι και τον εφιάλτη, στη συντριπτική τραγωδία και την απροσδόκητη κωμικότητα. Το Εθνικό Θέατρο παρουσιάζει στο Αρχαίο Θέατρο Επιδαύρου, την Άλκηστη του Ευριπίδη, σε σκηνοθεσία Δημήτρη Καραντζά.
Απόδοση – Σκηνοθεσία Δημήτρης Καραντζάς • Σύμβουλος δραματουργίας Γκέλυ Καλαμπάκα • Σκηνικά Κωνσταντίνος Σκουρλέτης • Κοστούμια Ιωάννα Τσάμη • Μουσική Παναγιώτης Μανουηλίδης • Κίνηση Τάσος Καραχάλιος • Φωτισμοί Ελίζα Αλεξανδροπούλου • Παίζουν (αλφαβητικά) Κωνσταντίνος Αβαρικιώτης Φέρης, Δήμητρα Βλαγκοπούλου Υπηρέτρια, Γιώργος Ζυγούρης Ηρακλής, Ηρώ Μπέζου Άλκηστις, Γιάννης Νιάρρος Άδμητος, Κώστας Νικούλι Απόλλων, Αινείας Τσαμάτης Υπηρέτης, Θεοδώρα Τζήμου Θάνατος.
Σειρά για κωμωδία. Στις 24 και 25 Ιουλίου θα παρουσιαστεί «Η Ειρήνη» μια επίσκεψη στο έργο του Αριστοφάνη από τον Νίκο Καραθάνο.
H Ειρήνη είναι η γιορτή ενός αγροτικού κόσμου που χάθηκε, ένα κωμικό, ακατανίκητο επιχείρημα, ένα πανηγύρι του λαϊκού ανθρώπου με υλικό τους ίδιους τους καπνούς του πολέμου, ένας αναμμένος μπερντές μέσα στη φρίκη.
Ο Νίκος Καραθάνος, ο Φοίβος Δεληβοριάς και ο Άγγελος Τριανταφύλλου είναι οι βασικοί συνένοχοι μιας νέας παράστασης, μιας νέας διασκευής, μιας απάντησης στην τρέλα με την τρέλα. Ο Δεληβοριάς, μάλιστα, θα ανέβει και στη σκηνή.
Η πρωτότυπη κωμωδία του Αριστοφάνη διδάχθηκε για πρώτη φορά στα Μεγάλα Διονύσια του 421 π.Χ., όπου τιμήθηκε με το δεύτερο βραβείο. Γράφτηκε σε μια κρίσιμη ιστορική συγκυρία, λίγο πριν από τη Νικίειο Ειρήνη, ως έκφραση της ελπίδας για κατάπαυση των εχθροπραξιών, η οποία και ανέτειλε χάρη στον θάνατο των φιλοπόλεμων στρατηγών, του Αθηναίου Κλέωνα και του Σπαρτιάτη Βρασίδα, στη μάχη της Αμφίπολης. Η κωμωδία αντανακλά την έντονη κοινωνική κόπωση από τον Πελοποννησιακό Πόλεμο και πραγματεύεται με λυρική ευφράδεια και τον γνώριμο αριστοφανικό σαρκασμό την παράλογη εμμονή στον πόλεμο και τις καταστροφικές συνέπειές του στην καθημερινή ζωή, την εργασία και την ευτυχία των ανθρώπων. Ο Αριστοφάνης αντιπαραβάλλει τη βία και το κέρδος των πολεμοκάπηλων με τη γονιμότητα, τον έρωτα και τη συλλογική ευημερία που φέρνει η ειρήνη.
Παίζουν Γαλήνη Χατζηπασχάλη, Θανάσης Αλευράς, Πάνος Παπαδόπουλος, Γιάννης Κότσιφας, Ιωάννα Μαυρέα, Βάσω Καβαλιεράτου, Φοίβος Δεληβοριάς, Νίκος Καραθάνος, Άγγελος Τριανταφύλλου, Γιλμάζ Χουσμέν, Άλκης Μπακογιάννης, Κωνσταντίνος Κοντογεωργόπουλος, Κωνσταντίνος Ζωγράφος, Βασίλης Παπαδόπουλος, Γιάννης Σαμψαλάκης, Σπύρος Μπόσγας, Αντώνης Χρήστου
Η δεύτερη παράσταση του Εθνικού Θεάτρου στο αρχαίο θέατρο του Πολυκλείτου, είναι με τις «Τρωάδες» του Ευριπίδη στις 31 Ιουλίου και 1 Αυγούστου. Σκηνοθετεί η Ελένη Ευθυμίου.
Το κατεξοχήν ανθρωποκεντρικό και βαθιά αντιπολεμικό έργο του μεγάλου τραγωδού ζωντανεύει από ένα σύνολο είκοσι δύο ερμηνευτριών και ερμηνευτών –ανάμεσά τους μέλη της Ομάδας Εν Δυνάμει– κάθε ηλικίας, με και χωρίς αναπηρία, και με ζωντανή μουσική επί σκηνής.
Μετάφραση Γιάννης Τσαρούχης • Διασκευή – Σκηνοθεσία Ελένη Ευθυμίου • Σύμβουλος δραματουργίας Σοφία Ευτυχιάδου • Σκηνικά Ευαγγελία Κιρκινέ • Κοστούμια Άγγελος Μέντης • Μουσική Λευτέρης Βενιάδης • Φωτισμοί Ζωή Μολυβδά-Φαμέλη • Σχεδιασμός ήχου Σοφία Καμαγιάννη • Μουσική διδασκαλία Μελίνα Παιονίδου • Παίζουν (αλφαβητικά) Γιώργος Καραμίχος Μενέλαος, Αργύρης Ξάφης Ταλθύβιος, Εύη Σαουλίδου Ανδρομάχη, Νάνσυ Σιδέρη Κασσάνδρα, Βασιλική Τρουφάκου Ελένη, Λυδία Φωτοπούλου Εκάβη • Χορός Μύριαμ Αρτζανίδου, Μαρία Δαχλύθρα, Eλένη Δημοπούλου, Νίκος Κυπαρίσσης, Ειρήνη Κουρούβανη, Λωξάνδρα Λούκας, Λυγερή Μητροπούλου, Θεανώ Παπαβασιλείου, Κατερίνα Παπανδρέου, Νίκη Πεταλά, Χρύσα Τουμανίδου • Στον ρόλο του μικρού Αστυάνακτα ο Μιχάλης
Μήτσης
Στις 7 και 8 Αυγούστου, ο Alan Lucien Øyen παρουσιάζει την «Αντιγόνη», μια χορευτική παράσταση εμπνευσμένη από το έργο του Σοφοκλή.
Μία νέα, ριζοσπαστική ερμηνεία της Αντιγόνης, μια παράσταση που ενώνει την ποίηση της κίνησης με την ποίηση του κειμένου και του προφορικού λόγου.
Δημιουργός της ο Άλαν Λουσιέν Όγεν, ένας από τους πιο ανήσυχους σύγχρονους χορογράφους, συγγραφείς και σκηνοθέτες της Νορβηγίας. Επί σκηνής, η καλλιτεχνική ομάδα παραστατικών τεχνών winter guests, που ο ίδιος ίδρυσε πριν από είκοσι χρόνια και αποτελείται από χορευτές, ηθοποιούς, συγγραφείς και σχεδιαστές. Μαζί τους, σημαντικοί συνεργάτες-χορευτές του Tanztheater Wuppertal της Pina Bausch, με τον Όγεν να είναι ο πρώτος χορογράφος που προσκλήθηκε να δημιουργήσει ένα νέο, ολοκληρωμένο έργο για την ομάδα μετά τον θάνατο της ιδρύτριάς της.
Με διάλειμμα στον Δεκαπενταύγουστο, στις 21 και 22 Αυγούστου το Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος και ο Αστέριος Πελτέκης, παρουσιάζουν τη Λυσιστράτη του Αριστοφάνη.
Η Λυσιστράτη δεν αποτελεί απλώς μια κωμωδία για τον πόλεμο και τον έρωτα. Επιμένει να είναι ένα βαθύτατα πολιτικό, ανθρωποκεντρικό έργο που εστιάζει στη στιγμή κατά την οποία μια κοινωνία, εξαντλημένη από τη φθορά, αναζητά επειγόντως έναν νέο τρόπο οργάνωσης.
Η αρχετυπική μορφή/ηρωίδα δεν προτείνει μια μεταρρύθμιση, ούτε εισηγείται έναν νέο θεσμό. Η Λυσιστράτη εισάγει κάτι ριζικά διαφορετικό: την επανεμφάνιση του σώματος, της επιθυμίας, της φροντίδας και της συλλογικής ευθύνης ως πολιτικής πράξης. Η αποχή από τον έρωτα δεν λειτουργεί «τιμωρητικά» αλλά ως πράξη «αναστολής της εντροπίας». Ένα προσωρινό «πάγωμα» του συστήματος, ώστε να καταστεί δυνατή η επανεκκίνησή του.
Μετάφραση Κωνσταντίνος Μπούρας • Σκηνοθεσία – Δραματουργική επεξεργασία Αστέριος Πελτέκης «• Παίζουν Ελισάβετ Κωνσταντινίδου, Αλεξάνδρα Παλαιολόγου, Κρατερός Κατσούλης, Παναγιώτης Πετράκης, Νίκος Γεωργάκης, κ.ά.
Το πρόγραμμα στο αρχαίο θέατρο Επιδαύρου κλείνει με τον Ιωνα του Ευριπίδη από τον Θεατρικό Οργανισμό Κύπρου και τον Θωμά Μοσχόπουλο (28 και 29 Αυγούστου).
Πρόκειται για ένα από τα πιο αινιγματικά έργα του αρχαίου δράματος. Ο Ίων δεν είναι μια «καθαρή» τραγωδία: κινείται στο μεταίχμιο μεταξύ τραγικού και κωμικού, μύθου και ρεαλισμού, μυστικισμού και σκεπτικισμού, θέτοντας στο επίκεντρο το ζήτημα της ταυτότητας και του ανήκειν. Είναι ένα έργο που δείχνει να συνομιλεί άμεσα με τη σύγχρονη εμπειρία, σε μια εποχή όπου όλα τίθενται διαρκώς υπό αμφισβήτηση και επαναδιαπραγμάτευση.
