22.2 C
Athens

Οι ελληνικές αρχαιότητες μέσα από τον φακό σημαντικών φωτογράφων στο Μουσείο Ηρακλείου

Την περιοδικής έκθεση «Γραφή από Φως-Συλλογή Κρασάκη. Η Αρχαία Ελλάδα οκτώ πρωτοπόρων φωτογράφων» εγκαινιάζει απόψε στις 19:00 το Αρχαιολογικό Μουσείο Ηρακλείου. Η έκθεση αποτελεί μια ιδιαίτερη διαδρομή στο αρχαίο ελληνικό τοπίο μέσα από το βλέμμα οκτώ εμβληματικών φωτογράφων: Δημήτριος Κωνσταντίνου Κωνσταντίνος Αθανασίου Πέτρος Μωραΐτης Frédéric Boissonnas Νικόλαος Ζωγράφου Βούλα Παπαϊωάννου  Nelly’s Σπύρος Μελετζής.

Σε μια σπάνια παρουσίαση εκατό αυθεντικών αργυροτυπιών από τη Συλλογή Μιχάλη Κρασάκη, αναδεικνύονται καθοριστικές όψεις της αρχαιολογικής φωτογραφίας στην Ελλάδα, από τις απαρχές της στα τέλη του 19ου αιώνα, ως τα μέσα του 20ου. Από τον Δ. Κωνσταντίνου, τον πρώτο Έλληνα φωτογράφο που δημοσίευσε, τη δεκαετία του 1860, λεύκωμα αρχαιολογικών φωτογραφιών, έως τον Σ. Μελετζή τον κατεξοχήν φωτογράφο της Εθνικής Αντίστασης που απαθανάτισε την Κνωσό στην πρώτη μεταπολεμική της άνθηση. Σε κάθε αργυροτυπία αναδύονται, άλλοτε έντονα και άλλοτε διακριτικά, η καλλιτεχνική έκφραση, η ιστορική τεκμηρίωση και η διεθνής προβολή της ελληνικής ταυτότητας, με κυρίαρχο σκηνικό τα αρχαία μνημεία.

Παρακολουθούμε στιγμιότυπα που διαπνέονται από το κίνημα του ρομαντισμού και τη σχεδόν ζωγραφική απόδοση των μνημείων της Ακρόπολης, των Δελφών, της Ολυμπίας έως την αλλαγή οπτικής που χαρακτηρίζει την εποχή του μοντερνισμού, με κύριο χαρακτηριστικό την αποσπασματικότητα και τις καθαρές γραμμές στην εικόνα. Εδώ όμως ελλοχεύει χαρακτηριστικά, η πλαστικότητα των γυμνών γυναικείων σωμάτων στον Παρθενώνα και η δύναμη της ανθισμένης αμυγδαλιάς στην Κνωσό, που από την επιφάνεια μας οδηγεί να βυθιστούμε στο άδυτο του ανακτόρου. Εικόνες και τοπία γνώριμα, αποτυπωμένα με φως, όπου το βλέμμα μας συνοδεύει για λίγο το βλέμμα των 8 δημιουργών τους.

Όπως γράφει η  υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη στον πρόλογο του λευκώματος για την έκθεση, «οι περισσότεροι, αρχαιολόγοι, ιστορικοί της τέχνης, φιλότεχνοι, αλλά και το ευρύ κοινό, γνωρίζουμε το Αρχαιολογικό Μουσείο Ηρακλείου ως ένα από τα σημαντικότερα του είδους του σε παγκόσμια κλίμακα, δεδομένου ότι αποτελεί μια μοναδική κιβωτό της αρχαιολογικής τέχνης, από τη μινωική εποχή έως την ύστερη αρχαιότητα. Ιδαίτερα για τον μινωϊκό πολιτισμό, το Μουσείο είναι το πρώτο διεθνώς. Με την παρούσα έκθεση, το Αρχαιολογικό Μουσείο Ηρακλείου, με τη νέα μάλιστα θεσμική ταυτότητά του, αναδέχεται πανάξια και τον ρόλο του διαχρονικού αποθετηρίου τέχνης και διαφύλαξης και προστασίας της πολιτιστικής κληρονομιάς κάθε εποχής.

Παρθενώνας, μετά τη βροχή. 1960, Αργυροτυπία, Σπύρος Μελετζής. Συλλογή Μιχάλη Κρασάκη, φωτογράφιση του έργου Σ. Μαυρομμάτης

Η σημασία της έκθεσης δεν εξαντλείται, ασφαλώς, στην πρωτοβουλία να παρουσιαστούν μοναδικά δείγματα φωτογραφιών των ελληνικών αρχαιοτήτων, καθώς παρόμοιου περιεχομένου εκθέσεις, οι οποίες αξιοποιούν ένα πλουσιότατο και εν πολλοίς άγνωστο υλικό, σπανίζουν. Έγκειται, κυρίως, στην ευσύνοπτη, πλην όμως εξαιρετικά πυκνή και πλήρως τεκμηριωμένη, παρουσίαση πρωτότυπων και αδημοσιεύτων αργυροτυπιών της Συλλογής Κρασάκη. Η τελευταία δεν χρειάζεται ιδιαίτερες συστάσεις, δοθέντος ότι κατά κοινή παραδοχή αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες ιδιωτικές συλλογές έργων τέχνης ελληνικής θεματολογίας, προϊόν πέντε δεκαετιών ακάματης δραστηριότητας του αφοσιωμένου και εμπνευσμένου συλλέκτη Μιχάλη Κρασάκη. Δείγματα της εξέχουσας αυτής συλλογής γίνονται για πρώτη φορά γνωστά στο κοινό, τονίζοντας με τον πιο εμφατικό τρόπο όχι μόνο τον πλούτο της Συλλογής, αλλά και το μεράκι του ίδιου του συλλέκτη για τη διάσωση αναντικατάστατων τεκμηρίων του πολιτιστικού μας αποθέματος.»

Σύμφωνα με την υπουργό, η τέχνη των οκτώ φωτογράφων, εκτυλίσσεται σε χρονικό άνυσμα άνω του ενός αιώνα, και μάλιστα σε μια πυκνότατη σε γεγονότα εποχή. Όλες και όλοι τους εκκινούν από την αγάπη για τον ελληνικό πολιτισμό και το καθήκον -γιατί ευλόγως μπορούμε να υποθέσουμε ότι έτσι το αναδέχονται- να διασώσουν με τον φακό τους τα δείγματά του και να τα αναδείξουν σε μεγάλα ακροατήρια. Και όλοι στρέφουν το βλέμμα τους σε διαφορετικές ψηφίδες της κληρονομιάς αυτής, από την Ακρόπολη, τους Δελφούς και την Ολυμπία μέχρι την Κνωσό και το φυσικό περιβάλλον που είναι άρρηκτα συνδεδεμένο με τα μνημεία, όπως στην περίπτωση του Boissonnas.

Με τον φακό τους, όμως, δεν συλλαμβάνουν όμως μόνο τα μνημεία στη διαχρονία τους, αλλά αποτυπώνουν και την ανά εποχές πρόσληψη της αρχαίας ελληνικής κληρονομιάς από τους εκάστοτε συγχρόνους, από τις απαρχές σχεδόν του νεοελληνικού κράτους έως τις ύστερες δεκαετίες του 20ού αιώνα.

Διάρκεια έκθεσης: 26 Μαΐου-20 Αυγούστου 2026 Είσοδος: 5 ευρώ Αίθουσα Περιοδικών Εκθέσεων, οδός Δουκός Μποφώρ και Ιωσήφ Χατζηδάκη

Αγγελική Κώττη

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ