Η αποφυλάκιση του αξιωματικού Άγγελου Μητρετώδη και του υπαξιωματικού Δημήτρη Κούκλατζη ήταν «αναμενόμενη», σύμφωνα με τον αναπληρωτή υπουργό Εθνικής Άμυνας Φώτη Κουβέλη, παρότι -προσθέτει μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ- δεν μπορούσε να προσδιορισθεί ο χρόνος απελευθέρωσής τους. «Αυτό που συνέβη ήταν το αποτέλεσμα των συστηματικών ενεργειών από την πλευρά της κυβέρνησης και ιδιαίτερα του πρωθυπουργού, του Αλέξη Τσίπρα», υπογραμμίζει.
Ο Φ. Κουβέλης, μιλώντας στο Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων, αφηγείται πώς έζησε από τη δική του πλευρά «την αγωνία των οικογενειών των δυο στρατιωτικών στελεχών μας, το σθένος, την αξιοπρέπεια και τη λεβεντιά των δύο αξιωματικών μας», και ταυτόχρονα «το συνεχές ενδιαφέρον της ελληνικής κοινωνίας».
Με αφορμή τη φονική πυρκαγιά στο Μάτι, επιχειρεί για μία ακόμη φορά να “μαζέψει” την δήλωσή του ότι “έχει μαυρίσει η ψυχή των ανθρώπων αλλά βγαίνουμε από τα μνημόνια” και επισημαίνει ότι η κυβέρνηση κάνει επιλογές υπέρ του συλλογικού συμφέροντος, χωρίς να κάμπτεται από τις αντιδράσεις που θα συναντήσει.
Για την περίοδο μετά τα μνημόνια, ο κ. Κουβέλης σημειώνει ότι η κυβέρνηση «έχει διαμορφώσει τις αναγκαίες συνθήκες προκειμένου να προχωρήσει και στην ανάπτυξη και στην αποκατάσταση αδικιών. Επίσης, να στηρίξει την ελληνική κοινωνία και ιδιαίτερα τα κοινωνικά εκείνα στρώματα που δέχθηκαν τα μεγαλύτερα χτυπήματα στη διάρκεια της 8χρονης μνημονιακής κατάστασης στην Ελλάδα».
Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της συνέντευξης του αναπληρωτή υπουργού Εθνικής Άμυνας Φώτη Κουβέλη στον Νίκο Παπαδημητρίου για το Αθηναϊκό/Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων:
“Ερ.: Κύριε υπουργέ, είχατε και προσωπική εμπλοκή στο θέμα των δυο στρατιωτικών. Θυμάμαι πολύ καλά, είχαμε συνομιλήσει τη μέρα εκείνη που έγινε γνωστή η σύλληψή τους. Πρώτα από όλα ήταν αναπάντεχη για εσάς η αποφυλάκισή τους;
Απ.: ΄Ηταν αναμενόμενη, δεν μπορούσαμε βέβαια να προσδιορίσουμε το χρόνο της απελευθέρωσης και της επιστροφής των δυο στρατιωτικών στελεχών μας στην Ελλάδα. Αυτό που συνέβη ήταν το αποτέλεσμα των συστηματικών ενεργειών από την πλευρά της κυβέρνησης και ιδιαίτερα του πρωθυπουργού, του Αλέξη Τσίπρα. Προσπάθειες και δραστηριότητες που είχαμε αναπτύξει συστηματικά, ασκώντας τις πιέσεις μας και αναδεικνύοντας το θέμα ως ζήτημα προσβολής της νομιμότητας και του διεθνούς δικαίου.
Ερ.: Έχουν ακουστεί και γραφεί πολλά για το πώς φτάσαμε σε αυτήν την αποφυλάκιση. Για εσάς ποιος ήταν ο καθοριστικός εκείνος παράγων που «κλείδωσε» την απελευθέρωση των δυο στρατιωτικών;
Απ.: Εκτιμώ ότι εκείνο το οποίο λειτούργησε αποφασιστικά και οδήγησε στη συγκεκριμένη απόφαση την τουρκική δικαιοσύνη και τον Ερντογάν, ήταν οι πιέσεις οι οποίες ασκήθηκαν και από εμάς και από την πλευρά της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Ερ.: Και από αυτές τις 167 ημέρες εσείς, κύριε υπουργέ, τι θυμάστε περισσότερο;
Απ.: Εκείνο που καταγράφω είναι η επί μακρόν προσβολή της διεθνούς νομιμότητας και η επιθετική ρητορική η οποία είχε επιλεγεί από την πλευρά της Τουρκίας. Ρητορική που συνοδευόταν και από αυτήν την πρακτική που εντάσσεται στην κλίμακα των εντάσεων από την πλευρά της Τουρκίας, καθώς και από την άρνηση της δικαιοσύνης να εφαρμόσει το διεθνές δίκαιο. Θυμάμαι και καταγράφω την αγωνία των οικογενειών των δυο στρατιωτικών στελεχών μας, το σθένος, την αξιοπρέπεια και τη λεβεντιά των δύο αξιωματικών μας αλλά και το συνεχές ενδιαφέρον της ελληνικής κοινωνίας που προσελάμβανε όλη αυτή την υπόθεση ως απαράδεκτη και ταυτόχρονα προσβλητική για τη χώρα μας.
Ερ.: Να αλλάξουμε όμως θέμα και να σας ρωτήσω για τα συμπεράσματα που βγάλατε από την πρόσφατη τραγωδία στο Μάτι…
Απ.: Αυτό το γεγονός προκάλεσε οδύνη σε ολόκληρο τον ελληνικό λαό, οδύνη και θλίψη και στην ίδια την κυβέρνηση. Στρατηγικού χαρακτήρα λάθη εκτιμώ ότι δεν υπήρξαν. Βεβαίως επιμέρους λάθη έχουν καταγραφεί και αναζητούνται και θα αξιολογηθούν με ψυχραιμία και νηφαλιότητα και από την ελληνική δικαιοσύνη. Καταγράφεται επίσης και το μεγάλο ζήτημα που έχει σχέση με τις αιτίες, πώς ένα συγκεκριμένο καιρικό φαινόμενο οδήγησε στο θάνατο πολλών συμπολιτών μας, όπως βέβαια και η προσβολή της νομιμότητας αναφορικά με τα χωροταξικά και πολεοδομικά ζητήματα. Η κατάσταση της παρανομίας, της αυθαιρεσίας, καταγράφεται ως σημαντικός συντελεστής για την τραγωδία, η οποία έχει συμβεί στο Μάτι. Η κυβέρνηση ακριβώς αναλαμβάνοντας, αν θέλετε, την πολιτική ευθύνη προώθησε και προωθεί άμεσα μέτρα αποκατάστασης της πολεοδομικής και χωροταξικής νομιμότητας στην περιοχή. Κάνει συγκεκριμένες επιλογές, επιλογές και μέτρα που αναμφισβήτητα θα συναντήσουν αντιδράσεις. Αλλά εκείνο που για εμάς προέχει είναι όχι τα συμφέροντα που πιθανόν να υπάρχουν και υπάρχουν σε αυτή την αυθαιρεσία. Εκείνο που για εμάς εκτιμάται ως σταθερή επιλογή είναι το συλλογικό συμφέρον. Και συλλογικό συμφέρον είναι να υπάρξουν ρυθμίσεις που θα αποκαθιστούν στο μέτρο του αναγκαίου όλα εκείνα τα ζητήματα τα οποία έχουν καταγραφεί από όλες τις πλευρές ως σημαντικά μεγέθη, που είχαν ως αποτέλεσμα αυτό το οδυνηρό γεγονός της απώλειας των ζωών των συμπολιτών μας.
Ερ.: Η εβδομάδα που έρχεται όμως συμπίπτει και με την ιστορική στιγμή εξόδου από τα μνημόνια και το πρώτο που θα ήθελα να ρωτήσω είναι αν είναι έτοιμη η χώρα, η οικονομία για αυτό το γεγονός;
Απ.: Κύριε Παπαδημητρίου, μακριά από εμένα ο οποιοσδήποτε συμψηφισμός του τραγικού γεγονότος της φονικής πυρκαγιάς στο Μάτι με το σημαντικό γεγονός της εξόδου της χώρας, και τυπικά πια, από τα μνημόνια την 21η Αυγούστου. Η κυβέρνηση αξιοποιώντας τη νέα κατάσταση, το γεγονός ότι δεν θα υπάρχει εποπτεία ή και η επιτροπεία, όπως την γνωρίσαμε, με προηγούμενες ενέργειές της έχει διαμορφώσει τις αναγκαίες συνθήκες προκειμένου να προχωρήσει και στην ανάπτυξη και στην αποκατάσταση αδικιών. Επίσης, να στηρίξει την ελληνική κοινωνία και ιδιαίτερα τα κοινωνικά εκείνα στρώματα που δέχθηκαν τα μεγαλύτερα χτυπήματα στη διάρκεια της 8χρονης μνημονιακής κατάστασης στην Ελλάδα.
Ερ.: Αυτή η στήριξη προς τους πιο αδύναμους συμπολίτες μας αλλά και τη μεσαία τάξη, πώς θα εξισορροπήσει με τις προτροπές εταίρων και αγορών για μια νοικοκυρεμένη οικονομία;
Απ.: Η οικονομία μας θα είναι νοικοκυρεμένη και αυτό το νοικοκύρεμα είναι γνωστό ότι έχει ξεκινήσει εδώ και καιρό και πριν ακόμη μετρήσουμε λίγες ημέρες για την έξοδο, και την τυπική έξοδο από τα μνημόνια. Έχουν προωθηθεί ρυθμίσεις και μέτρα που ήδη έχουν αρχίσει και στηρίζουν την ανάταση της οικονομίας αλλά και την αναπτυξιακή της πορεία. Διότι στις προτεραιότητες της κυβέρνησης ακριβώς για την αντιμετώπιση όλων εκείνων που καθήλωσαν την ελληνική κοινωνία και την ελληνική οικονομία είναι η δίκαιη ανάπτυξη. Και αναφέρομαι σταθερά στη δίκαιη ανάπτυξη και όχι γενικά και αόριστα στην ανάπτυξη διότι το οικονομικό αποτέλεσμα της ανάπτυξης πρέπει δίκαια να κατανέμεται και δίκαια να έχει ως επικαρπωτές τους Έλληνες πολίτες και όχι τους ολίγους.
Ερ.: Και ένα τελευταίο ερώτημα, κύριε υπουργέ. Παρά το γεγονός ότι διανύουμε τον Αύγουστο έχουμε θερμό πολιτικό κλίμα. Γιατί η κυβέρνηση λέει «όχι» στο αίτημα της ΝΔ για προσφυγή στις κάλπες;
Απ.: Η Νέα Δημοκρατία και όχι μόνο, αναφέρονται στη διενέργεια των εκλογών. Η ΝΔ ζητά από την κυβέρνηση να προχωρήσει σε εκλογές από την πρώτη στιγμή ουσιαστικά που άλλαξε και η ηγεσία της. Είναι συνεχώς επαναλαμβανόμενο όσο και κενό αυτό το οποίο λέει. Η χώρα πρέπει να πορευτεί και να πορευτεί με την κυβέρνηση, η οποία καταγράφει τα θετικά της αποτελέσματα μέχρι το τέλος της συνταγματικά προβλεπόμενης θητείας της -και αυτό θα πράξει. Ιδιαίτερα η Νέα Δημοκρατία εντάσσει αυτό το οποίο λέει συνεχώς για εκλογές σε μια αδυσώπητη αντιπολίτευση που έχει επιλέξει στην προσπάθειά της όχι να αμφισβητήσει γιατί δεν μπορεί, τα θετικά που καταγράφει η κυβέρνηση και είναι σημαντικά. Αλλά κυρίως θέλει να εξοπλίσει το επιχείρημά της ότι αν η ΝΔ κερδίσει τις εκλογές -που δεν θα τις κερδίσει- θα αλλάξει την πορεία του τόπου όπως αβάσιμα λέει. Το ζήτημα για την ΝΔ και για όσους ακολουθούν τη δική της ρητορική είναι να πέσει αυτή η κυβέρνηση. Η Νέα Δημοκρατία, ο νεοφιλελευθερισμός και ο συντηρητισμός που υπάρχει και εκφράζεται από κάποιες πολιτικές δυνάμεις στη χώρα μας δεν έχουν συμφιλιωθεί με το γεγονός ότι την κυβερνητική εξουσία την ασκεί η Αριστερά.”
Και μετά την απελευθέρωση των «δύο», τι;
Ένα «ουφ» βγήκε από τα βάθη της ψυχής όλων των Ελλήνων. Ανεξαρτήτως πολιτικής ή ιδεολογικής τοποθέτησης, η απελευθέρωση των δύο στρατιωτικών ήταν μια μεγάλη ανακούφιση, κυρίως για τις Ένοπλες Δυνάμεις αλλά και την ελληνική διπλωματία. Και τώρα, τι;
Του Χρήστου Μαζανίτη*
Γίναμε ξαφνικά πάλι φίλοι με την Τουρκία; Χαλαρώνουμε; Επανερχόμαστε στην πρότερη κατάσταση;
Μόλις 10 ημέρες πριν την απελευθέρωσή τους, το ΓΕΕΘΑ, σε συνεννόηση με το υπουργείο Εθνικής Άμυνας και το υπουργείο Εξωτερικών, «πάγωσε» ή – για να χρησιμοποιήσουμε και τον ακριβή όρο που χρησιμοποιήθηκε – «ανέστειλε» όλα τα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης (ΜΟΕ) με την Τουρκία.
Πρακτικά αυτό σημαίνει ότι Τουρκικές και Ελληνικές ένοπλες δυνάμεις έχουν κλείσει κάθε δίαυλο επικοινωνίας, κρατώντας ανοιχτή την γραμμή μόνο για τα βασικά, όπως η αναγγελλία ασκήσεων στο Αιγαίο. Οι ανταλλαγές φοιτητών κι οι επισκέψεις Επιτροπών παύουν. Θα συνεχίσει να έχει ισχύ αυτή η απόφαση; «Θα το δούμε στον χρόνο του» απαντούν από το Πεντάγωνο και το υπ. Εθνικής Άμυνας. Το είπε και ο Αναπληρωτής υπ. Εθνικής Άμυνας σε ερώτηση του υπογράφων στην πρωϊνή εκπομπή του ΑΝΤ1, στις 16 Αυγούστου.
Εδώ υπάρχει μία μεγάλη ευκαιρία. Η Ελλάδα να θέσει την δική της αντζέντα. Και να την επιβάλει. Όσο η Τουρκία απομακρύνεται από την Αμερική, οικοδομώντας αμοιβαίες σχέσεις μίσους, τόσο περισσότερο έχει ανάγκη την Ευρώπη. Η απεξάρτηση από το δολλάριο δένει την Τουρκία ολοένα και περισσότερο στο άρμα του Ευρώ. Στον αντίποδα, αρκετές ευρωπαϊκές χώρες είναι εκτεθειμένες απέναντι στην τουρκική οικονομία κι ενδεχόμενη κατάρρευση θα επιφέρει ντόμινο οικονομικών ρίχτερ. Σύμφωνα με ανάλυση της ABN Amro, οι απαιτήσεις των ευρωπαϊκών τραπεζών ανέρχονται σε 143 δισ. ευρώ. Περισσότερο εκτεθειμένες είναι η τράπεζα BBVA της Ισπανίας, η Unicredit της Ιταλίας, η BNP Paribas της Γαλλίας, η ING της Ολλανδίας και η HSBC της Βρετανίας. Για τις γερμανικές τράπεζες το συνολικό ποσό έκθεσης κυμαίνεται μεταξύ 18 και 20 δισ. ευρώ.
Η απρόσκοπτη συνεργασία της Τουρκίας με την Ευρώπη περνάει από την Ελλάδα. Και τώρα εμφανίζεται η μοναδική ευκαιρία να θέσουμε μετ’ επιτάσεως την απόσυρση του Casus Belli, που από προεδρίας της Τανσού Τσιλέρ συνεχίζει να υφίσταται. Την άμεση επέκταση των Χωρικών μας Υδάτων στα 10 μίλια, ώστε να συμβαδίζουν γεωγραφικά με αυτά του Εθνικού Εναέριου Χώρου και την απόσυρση κάθε ρητορικής αμφισβήτησης της ελληνικότητας νησιών και νησίδων του Αιγαίου.
Θα σκεφτείτε «είναι πολύ καλό για να είναι αληθινό». Όμως, τώρα, δεν υπάρχει κάτι που να μας «κρατάει» πλέον ο Σουλτάνος και πρέπει επιτέλους να ορθώσουμε διπλωματικό ανάστημα.
Το αποτέλεσμα είναι αυτό που μετράει και η εξίσωση δείχνει ότι η υιοθέτηση της παραπάνω στρατηγικής επιδίωξης δεν μπορεί να επιφέρει κανένα επιζήμιο αποτέλεσμα. Ειδικά τώρα, που διαφαίνεται ότι η Τουρκία βυθίζεται ολοένα και περισσότερο στην αγκαλιά της ετερόκλητης συμμαχίας χωρών του σκληρού μουσουλμανικού μπλοκ και της χριστιανικής Ρωσίας.
Όπως στα παραπάνω θα πρέπει να λάβουμε σοβαρά στα υπ’ όψιν αμερικανικές φωνές, που δυναμώνουν ολοένα και περισσότερο, για την αποβολή της Τουρκίας από το ΝΑΤΟ. Και παρόλο που το θέμα αυτό αποτελεί ένα ξεχωριστό κεφάλαιο, με δυο λόγια θα καταθέσω την δική μου εμπειρία, όπως την έχω καταγράψει σε δημοσιογραφικές αποστολές τους τελευταίους μήνες, σε Μέση Ανατολή, Βόρεια Αφρική και την καρδιά του ΝΑΤΟ στις Βρυξέλλες. Οι ΗΠΑ φαίνεται ότι έχουν αρχίσει να φλερτάρουν σοβαρά με την ιδέα του διαδόχου της Τουρκίας στην Ατλαντική Συμμαχία. Κι η υποψήφια χώρα ακούει στο όνομα «Αίγυπτος». Μία χώρα με την οποία η Ελλάδα έχει συνάψει ισχυρούς οικονομικούς και στρατιωτικούς δεσμούς, τα τελευταία χρόνια.
*O Χρήστος Μαζανίτης είναι Στρατιωτικός Συντάκτης στο δελτίο του ΑΝΤ1