27.7 C
Athens
Αρχική Blog

Σταφίδα: Ο ελληνικός χρυσός του Αυγούστου – Η άνοδος και η πτώση της

ΑΠΕ

Μία εικόνα με την οποία οι παλιότεροι συνέδεαν την ελληνική ύπαιθρο (ιδίως στην Πελοπόννησο) τον μήνα Αύγουστο, ήταν η απλωμένη στα πανιά σταφίδα, που περίμενε να στεγνώσει στο αλώνι και να οδηγηθεί κατόπιν στη “μάκινα” για επεξεργασία στα ιστορικά κτίσματα του ΑΣΟ. Για σχεδόν δύο αιώνες η σταφίδα είναι ένα προϊόν που σχετίσθηκε στενά με την Ιστορία, την οικονομία, τις αγροτικές περιοχές και τους κοινωνικούς αγώνες στην Ελλάδα και όχι άδικα μαζί με τον καπνό κάποτε θεωρούνταν “εθνικά προϊόντα”. Η καλλιέργειά της, που σήμερα έχει συρρικνωθεί σε λίγες περιοχές της Αιγιαλείας, της Κορινθίας, της Ηλείας, της Μεσσηνίας, της Κρήτης και της Ζακύνθου, είχε παράλληλο αντίκτυπο και στο σύνολο της πατρίδας μας. Γιατί η σταφίδα και τα έσοδά της συνέβαλαν για πολλές δεκαετίες στο ΑΕΠ κι η διακύμανση της παραγωγής και της τιμής της έφερε βαθιές συνέπειες και είχε ριζικό αντίκτυπο στην οικονομική ευμάρεια.

Η ακμή της σταφιδοκαλιέργειας

H καλλιέργεια του προϊόντος ξεκίνησε συστηματικά και σε μεγάλες εκτάσεις αμέσως μετά την αποχώρηση του Ιμπραήμ από την Πελοπόννησο, το 1827. Ωστόσο, όπως παρατηρεί ο συγγραφέας κι ιστορικός Βύρων Δάβος (“Τα σταφιδικά της Ηλείας, 1927-1997”, Αθήνα 1997 και «Σταφίδα, το άλλοτε “χρυσοφόρο” προϊόν», Πύργος 2023) από το 1822 είχαν αρχίσει οι διάφορες προστριβές στους σταφιδώνες της Παλαιάς Πάτρας ανάμεσα στους ιδιοκτήτες των νέων κτημάτων που εγκατέλειπαν οι Τούρκοι, τους στρατιώτες και την κεντρική διοίκηση, αναγκάζοντας τον Φ. Κολοκοτρώνη να παρέμβει με επιστολή του για να καθορίσει τον τρόπο που θα τρυγηθούν και θα διανεμηθούν τα κέρδη. Από την πλευρά της, η κυβέρνηση του Ιω. Καποδίστρια κατέβαλε προσπάθειες ν’ αντικατασταθεί με την καλλιέργεια της πατάτας. Ένα προϊόν πιο αποδοτικό και με χαμηλότερα έξοδα για τον καλλιεργητή και κυρίως λιγότερο εξαρτώμενο από τις συνθήκες βλάστησης του καρπού και κυρίως τις καιρικές συνθήκες. Όμως, η αποστολή του διάσημου γεωπόνου Χριστόφορου Καρτερού, τον Δεκέμβριο του 1829, για να αποδείξει και με στοιχεία, στους σταφιδοκαλλιεργητές της Αχαιοήλιδας πόσο πιο προσοδοφόρα ήταν η αντικατάσταση της σταφίδας με την πατάτα, σε σχέση με τα έξοδα (για ξελάκκωμα, σκάψιμο κλπ), τις φούρκες (παλούκια), το δέσιμο, τα μισθώματα για τον τρύγο, τα πανιά κλπ., είχε τα εντελώς αντίθετα αποτελέσματα.

Οι αβέβαιες προοπτικές, που οι καιρικές συνθήκες, οι διακυμάνσεις στην τιμή και στην απόδοση, δεν απέτρεψαν την ραγδαία αύξηση των καλλιεργήσιμων εδαφών. Ευνοϊκές συνθήκες για την υπερτίμηση της σταφίδας (ιδίως μετά την φυλλοξήρα που έπληξε τα γαλλικά αμπέλια και τη μεγάλη ζήτηση στην Αγγλία) ανέδειξαν τη σταφίδα “χρυσοφόρο προϊόν”. Εκείνες τις εποχές η περιοχή του κάμπου της Γαστούνης, στην Ηλεία, είχε αναδειχθεί σε “πρωτεύουσα” της σταφίδας κι η πόλη του Πύργου γνώρισε μεγάλη ακμή, συναγωνιζόμενη τα άλλα μεγάλα αστικά κέντρα (Πάτρα, Σύρο, Αθήνα). Τα κέρδη έφεραν μεγάλο πλουτισμό σχεδόν σε όλες τις τάξεις, ήκμασε το εμπόριο και τα θεάματα (τότε κατασκευάσθηκαν από τον Ε. Τσίλερ τα εξαίσια κτήρια της Δημοτικής Αγοράς και το Θέατρο Απόλλων), αλλά και η σπατάλη, η επίδειξη και τα αχαλίνωτα πάθη. Το 1885 στην πρώτη χάραξη του νεοσύστατου ελληνικού σιδηροδρόμου συμπεριλήφθηκε και η γραμμή Πύργου-Κατακώλου, από το λιμάνι του οποίου εκτελούνταν απ’ ευθείας οι εξαγωγές προς το εξωτερικό. Όταν στη μεγάλη κρίση του 1884 τα πράγματα μεταβλήθηκαν άρδην ξένος περιηγητής επεσήμαινε “οι κάτοικοι της Ηλείας ελησμόνησαν το όνειρο του Φαραώ με τις 7 παχιές κι ισχνές αγελάδες, όταν εβρίσκοντι εν ευμαρεία και πλούτον”, ενώ η πατρινή εφημερίδα “Τάξις” εφιστούσε την προσοχή στους Πατρινούς με αφορμή τον μαρασμό του Πύργου: “μεταμελούμενοι ίσως διότι κατεσπατάλησαν ασώτως περιουσίας κολοσσιαίας και δεν κατενόησαν τας παρούσας περιστάσεις(…) οι άλλοτε λιτοί κάτοικοι του Πύργου δεν ευχαριστούντο πλέον εις τον εγχώριον καμπανίτην οίνον της Γαλλίας και χειρομέρια της Αγγλίας και πολλά άλλα είδη αδρώς πληρωνόμενα”.

Η μάστιγα της τοκογλυφίας

Η ένταση της καλλιέργειας αυξήθηκε, ιδίως και μετά την ψήφιση του νόμου περί προικοκτησιών, με τον οποίο καθορίσθηκε η κατανομή ιδιοκτησιών στην ελεύθερη χώρα. Το 1831 δε, με τις οδηγίες για τη διενέργεια δημοπρασίας για το εισόδημα των σταφιδάμπελων, που καθόριζε τους όρους για την ενοικίαση κι αποπληρωμή (σε δύο δόσεις) δημιουργήθηκαν οι κατοπινές συνθήκες και παθογένειες, καθώς έστρωσε το έδαφος, λόγω των ελλείψεων οργάνωσης και κρατικής μέριμνας, αλλά και την εγγενή αχρηματία των μικροκαλλιεργητών, που ήταν αναγκασμένοι να καταβάλλουν οι ίδιοι τα έξοδα για την καλλιέργεια, ώστε να αναδυθεί και παγιωθεί το φαινόμενο της τοκογλυφίας. Μια γάγγραινα, η οποία για πάνω από αιώνα καταδυνάστευσε ανελέητα για πολλές δεκαετίες την ελληνική ύπαιθρο, δημιουργώντας φτώχεια, θανάτους και οδήγησε μεγάλο κι απελπισμένο τμήμα του πληθυσμού στην μετανάστευση. Ιδίως δε, επειδή από την πλευρά της κυβέρνησης ούτε μέριμνα εδίδετο για τους σταφιδοκαλλιεργητές, ούτε κι είχε ιδρυθεί Αγροτική Τράπεζα, αλλά ούτε υπήρχε και κάποια φορολογική και δανειοληπτική διευκόλυνση, οι φτωχοί μικροκαλλιεργητές βρίσκονταν έρμαια στον δανεισμό και την εκμετάλλευση των πλουσίων που τους έδιναν χρήματα με υπέρογκο τόκο. Συνάμα, η μονοκαλλιέργεια της σταφίδας έφερε στην αγορά ακρίβεια σε άλλα προϊόντα. Στον τοτινό Τύπο το 1840 τα δημοσιεύματα μοιάζει να βγαίνουν από το σήμερα: όλοι παραπονιούνται ότι το ψωμί είναι ακριβό, ο αραβόσιτος κόστιζε 15 λεπτά το βατσέλι, ενώ τα μεροκάματα ήταν φθηνά (μόλις μία δραχμή την ημέρα), αλλά και ότι επίσης υπ’ αυτές τις συνθήκες ήταν δύσκολο να βρεθούν εργατικά χέρια.

Η κρίση και τα πρώτα σύννεφα

Τα πρώτα σύννεφα για τους σταφιδοπαραγωγούς άρχισαν στη δεκαετία του 1850. Παρ’ ότι η καρποφορία κι οι εξαγωγές είχαν φθάσει σε ανώτατο επίπεδο κι όλο καλλιεργούντο και περισσότερες εκτάσεις, τα δυσβάστακτα έξοδα, τα χρέη και η απαγόρευση από το κράτος να αγοράζουν οι χωρικοί κατευθείαν από τους παραγωγούς σιτάρι, κρασί, αραποσίτι κι άλλα είδη, έφθασαν την οικονομική κατάσταση στο απροχώρητο. Μολονότι από το 1855 είχε θεσπισθεί ότι η τιμή θα καθορίζεται από τους τοπικούς παράγοντες, Έπαρχο, Έφορο και Υποτελώνες κι αντιπροσώπους των σταφιδικών συλλόγων που είχαν αρχίσει και ιδρύονται, οι κακές χρονιές του 1857, η μεγάλη καταιγίδα της 14ης Αυγούστου 1859 που κατέστρεψε τη σοδειά και κυρίως το έτος των ισχνών αγελάδων του 1888 έφερε τα πράγματα στο απροχώρητο. Τότε ήταν που μεγάλα πλήθη συγκεντρώθηκαν στην πλατεία Δημαρχίας στον Πύργο για να διαμαρτυρηθούν και ν’ αναγκάσουν τις αρχές να λάβουν μέτρα. Παρ’ ότι το κράτος αφυπνίσθηκε και κατεδίωξε εν μέρει την τοκογλυφία (ο τότε νεαρός ανθυπομοίραρχος Πύργου Μιλτιάδης Έβερτ είχε συλλάβει περί τους 300 φυγόδικους από τον Νοέμβριο του 1889 ίσαμε τον Απρίλιο του 1890, η τοκογλυφία δεν εξαλείφθηκε. Το σταφιδικό ζήτημα παρέμενε ακόμη ανοικτό: τον Σεπτέμβριο 1893, έτος που συμπίπτει με την ανάκαμψη της μετά νέο συλλαλητήριο στον Πύργο απεστάλη ψήφισμα με αιτήματα στον Αντιβασιλέα. Το 1893 είχε παράλληλα συντελεστεί η αποκατάσταση των γαλλικών αμπελώνων από την καταστροφή από φυλλοξήρα το 1875 που είχε σώσει την επόμενη δεκαπενταετία την ελληνική παραγωγή. Το 1895 οι εξεγερμένοι παραγωγοί αποφασίζουν πρώτον να αντισταθούν στις ανελέητες διώξεις των αρχών ενάντια στους χρεωμένους καλλιεργητές, αλλά και να μην παραδίδουν τον καρπό στους δανειστές. Το 1895 σημειώθηκε μία ανάκαμψη της τιμής της σταφίδας, λόγω της μεγάλης ζήτησης από τη Ρωσία, αλλά και ίσχυσε το μέτρο της “παρακράτησης” του 15% της εξαγόμενης σταφίδας από τα Τελωνεία για διοχέτευσής της στη βιομηχανία, που για κάποιο μικρό διάστημα οδήγησε στην ανάκαμψη της αγοράς.

Η νέα καμπή στο σταφιδικό και τους αγώνες του

Εντούτοις, ο νέος αιώνας ξεκίνησε πιο δυσοίωνος και πιο “αγωνιστικός”. Το 1903 νέα αναταραχή ξέσπασε για το σταφιδικό ζήτημα, με άξονα την αποτυχία του “Μονοπωλίου”, ιδίως στην περιοχή της Ηλείας, η οποία γρήγορα επιδεινώθηκε με τη σκληρή στάση που ζήτησε να τηρήσουν τα όργανα της τάξης κατά τα συλλαλητήρια ο υπουργός Εσωτερικών Ν. Λεβίδης. Τα επεισόδια κι η σκληρή αντιμετώπισή τους έγιναν αφορμή να απομακρυνθεί ο Λεβίδης και να γίνει ανασχηματισμός της κυβέρνησης. Η φλόγα όμως που υπέβοσκε λόγω των χρόνιων προβλημάτων οδήγησαν την κυβέρνηση το 1904 να μεταφέρει στρατιωτική δύναμη στον Πύργο για να συνδράμει την τοπική χωροφυλακή, καθώς τα συλλαλητήρια για διεκδικήσεις συνεχίζονταν αμείωτα έως τους Βαλκανικούς Πολέμους. Ανάμεσα στα μέτρα που προωθήθηκαν προκειμένου να λυθούν κάποια από τα εγγενή προβλήματα στη χρηματοδότηση και τις πιστώσεις για τους καλλιεργητές ήταν η ίδρυση από την κυβέρνηση Θεοτόκη της Σταφιδικής Τράπεζας κι από το 1905 η θέσπιση της “Ενιαίας” (της Προνομιούχου Εταιρείας για την Προστασία κι Εμπορία της Σταφίδας). Αλλά η επόμενη περίοδος της πολεμικής εμπλοκής της Ελλάδας στον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο και τη Μικρασιατική Εκστρατεία, οι διαρκείς υποτιμήσεις στην τιμή και οι καιρικές καταστροφές επιδείνωσαν ακόμη περισσότερο την κατάσταση, παρά την πρωτοβουλία το 1918 της Εθνικής Τράπεζας για τη δημιουργία Συνεταιριστικών Ενώσεων και το 1925 του Ανώνυμου Σταφιδικού Οργανισμού (ΑΣΟ).

Το αποκορύφωμα υπήρξε ο παγετός του Μαρτίου 1931, που κατέστρεψε τα πάντα αυξάνοντας την απελπισία των σταφιδοπαραγωγών που ξεσηκώθηκαν και πάλι ζητώντας ελάφρυνση της φορολογίας στο προϊόν, μικρή φορολόγηση του πόσιμου οινοπνεύματος κι αποζημίωση σε κλιμακωτό σύστημα. Παρά την διαμεσολαβητική αποστολή του υπουργού Παιδείας Γ. Παπανδρέου, η κυβέρνηση Βενιζέλου δεν αποδέχθηκε τα “απαιτητικά” αιτήματα των σταφιδοπαραγωγών, με αποτέλεσμα να οδηγηθούν σε κλιμάκωση οι εντάσεις και τον Δεκέμβρη του ιδίου έτους να σημειωθεί μία πρωτοφανής καταστολή από την έφιππη χωροφυλακή ενός ειρηνικού συλλαλητηρίου, που έκανε μεγάλη αίσθηση στον Τύπο της εποχής. Οι διεκδικήσεις των σταφιδοπαραγωγών ήταν έντονες μέχρι και το 1936 οπότε η δικτατορία Μεταξά κι ο Πόλεμος έβαλαν τέλος στη συνδικαλιστική δράση. Μεταπολεμικά, η καλλιέργεια της σταφίδας πέρασε σε δεύτερο επίπεδο και ουσιαστικά συρρικνώθηκε μετά τον αναδασμό του 1970, οπότε η μετατροπή της ιδιότητας του σταφιδοκαλλιεργητή σε γεωργό και του γεωργού σε κτηματία, έσπρωξαν και πολλούς από τους τελευταίους λάτρεις της σταφίδας να αλλάξουν τις καλλιέργειές τους.

Σήμερα, η ελληνική σταφιδοπαραγωγή συνεχίζει να εξάγεται σε 45 χώρες, όμως οι καλλιεργούμενες εκτάσεις εξακολουθούν να μειώνονται, ενώ και η τιμή της καταγράφει όλο και μεγαλύτερη πτώση. Η ζήτηση του προϊόντος στην Ευρώπη, που έχει ανακάμψει λόγω της αναβάθμισης της διατροφικής του αξίας, δεν μπορεί να καλυφθεί κι ο ανταγωνισμός στις εξαγωγές από Τουρκία, Καζακστάν και άλλες τρίτες χώρες δεν εξασφαλίζουν ικανοποιητικά έσοδα στους Έλληνες σταφιδοκαλλιεργητές. Η Διεπαγγελματική Ένωση παραγωγών της Κορινθιακής Σταφίδας αγωνίζεται όχι μόνον για τη βελτίωση των τιμών, αλλά πρωτίστως για τη διάσωση ενός προϊόντος -ιδίως της μαύρης σταφίδας- που κάποτε, όχι άδικα, ονομαζόταν “ο χρυσός της Ελλάδος”.

«Ζωγραφίζοντας» με λουλούδια: Η αρχαία ιαπωνική τέχνη της ικεμπάνα μάς φέρνει σε επαφή με τη φύση

Ελληνικός Σύλλογος Ανθοδετικής Ikebana της σχολής Ohara της Ιαπωνίας

Όταν η Ιωάννα Χαρίτου-Μπάρτσικ θέλει να φτιάξει μια σύνθεση ικεμπάνα, η πρώτη κίνηση που κάνει είναι να βγει στον κήπο ή να επισκεφτεί την ύπαιθρο ή ένα δάσος. Κι αυτό διότι η συγκεκριμένη ιαπωνική τέχνη ανθοδετικής, δεν ξεκινά από τα λουλούδια. Ξεκινάει από τα κλαδιά που μπορεί να βρει κάποιος στη φύση. Αυτά θα δώσουν τη δύναμη, την αρμονία και την ισορροπία στη σύνθεση, όπως εξηγεί στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η κα Χαρίτου-Μπάρτσικ, πρόεδρος του Ελληνικού Συλλόγου Ανθοδετικής Ikebana της σχολής Ohara της Ιαπωνίας, η οποία έχει τιμηθεί -μεταξύ άλλων- με το παράσημο του Τάγματος του Ανατέλλοντος Ηλίου, Χρυσών και Αργυρών Ακτινών από τον Αυτοκράτορα της Ιαπωνίας και κατέχει τον τίτλο τής Master Level 1 και Sub Grand Master στη συγκεκριμένη αρχαία τέχνη.

«Για εμένα τα κλαδιά είναι το άλφα και το ωμέγα στην ικεμπάνα, η οποία θα έλεγα πως είναι σαν ένα είδος ζωγραφικής με λουλούδια» λέει, εξηγώντας ότι τα άνθη μπορείς να τα αγοράσεις, αλλά τα κλαδιά -όπως και κάποιες όμορφες ρίζες ή μεγάλα φύλλα- είναι σημαντικό να τα βρεις ο ίδιος, αν υπάρχει η δυνατότητα της πρόσβασης στη φύση.

«Η ικεμπάνα είναι φάρμακο»

Τι σημαίνει για εσάς προσωπικά η ικεμπάνα; τη ρωτάμε. «Για εμένα η ικεμπάνα είναι φάρμακο. Τι γιατρεύει; Αν πονάς, αν έχεις υποφέρεις γιατί έχεις αποτύχει, αν έχεις πέσει και δεν έχεις κέφι, νιώθεις καλύτερα» λέει χαρακτηριστικά η κα Χαρίτου-Μπάρτσικ, γεννημένη στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου, η οποία εργάστηκε για χρόνια ως διερμηνέας και μεταφράστρια στα Ηνωμένα Έθνη, αφού μιλάει και γράφει αγγλικά, γαλλικά, ιταλικά, γερμανικά και αραβικά. Μεγαλώνοντας στην Αλεξάνδρεια, μαζί με το άλφα και το βήτα έμαθε και το «άλεφ και το μπέι», όπως χαρακτηριστικά λέει η πρόεδρος του συλλόγου, η οποία θα βρεθεί στις 9 Σεπτεμβρίου στη Θεσσαλονίκη, για μια ομιλία και ένα εργαστήριο γύρω από την τέχνη της ικεμπάνα.

Η ομιλία της συμπίπτει με τις ημέρες της 90ής ΔΕΘ, στην οποία τιμώμενη χώρα είναι η Ιαπωνία, αλλά αυτό δεν ήταν προγραμματισμένο, παρά αποτελεί μια ευτυχή συγκυρία: εντάσσεται στο πλαίσιο της εικαστικής έκθεσης του Συλλόγου Καλλιτεχνών Εικαστικών Τεχνών Βορείου Ελλάδος (ΣΚΕΤΒΕ) «Λευκάδιος Χερν: Ο αφηγητής της ιαπωνικής σιωπής», στο Βαφοπούλειο Πνευματικό Κέντρο Θεσσαλονίκης. Τη διοργάνωση του συγκεκριμένου εργαστηρίου για την ικεμπάνα (όπως και συνολικά της έκθεσης) επιμελήθηκε η εικαστικός Παρασκευή Ζέρβα. Η έκθεση, που θα πραγματοποιηθεί στις 3-30 Σεπτεμβρίου,προετοιμάζεται από τον Μάρτιο του 2025, προτού ανακοινωθεί η συμμετοχή της Ιαπωνίας στην 90ή ΔΕΘ ως τιμώμενης χώρας. Η διοργάνωση αποτελεί πρωτοβουλία του ΣΚΕΤΒΕ και πραγματοποιείται σε συνδιοργάνωση με τον Δήμο Θεσσαλονίκης και το Βαφοπούλειο Πνευματικό Κέντρο, με τη συνεργασία του Δήμου Κορδελιού Ευόσμου, υπό την αιγίδα του Υπουργείου Πολιτισμού και της Πρεσβείας της Ιαπωνίας στην Ελλάδα.

Γιατί η ικεμπάνα ταιριάζει στους Έλληνες

Ταιριάζει η τέχνη της ικεμπάνα στη νοοτροπία των Ελλήνων, οι οποίοι ως λαός διαφέρουν πολύ από τους Ιάπωνες; «Ναι, ταιριάζει. Σε εμάς τους ‘Ελληνες αρέσει το όμορφο. Δεν είναι δυνατόν να βρεθείς μπροστά σε ένα όμορφο λουλούδι ή σε μια όμορφη σύνθεση και να μην συγκινηθείς. Για αυτό και υπάρχει ενδιαφέρον για την ικεμπάνα. Ακόμη και κατά την περίοδο της πανδημίας, αρκετοί μάς τηλεφωνούσαν, εκφράζοντας το ενδιαφέρον τους να μάθουν την τέχνη. Φυσικά, τότε σταματήσαμε και δεν κάναμε μαθήματα λόγω του κινδύνου μετάδοσης του ιού, αλλά τώρα ο Σύλλογος παίρνει ξανά “μπροστά” και κάνουμε μια νέα αρχή» εξηγεί η κα Χαρίτου-Μπάρτσικ, η οποία έχει διατελέσει πρόεδρος του Συνδέσμου και στο παρελθόν, πριν από την τρέχουσα θητεία, το 1992-2001. Όπως λέει, η ιαπωνική παραδοσιακή τέχνη ικεμπάνα της Σχολής Ohara Ιαπωνίας έγινε γνωστή στην Ελλάδα με πρωτοβουλία του Κωνσταντίνου Μπέρτσου, προέδρου του Ελληνοϊαπωνικού Συνδέσμου, ο οποίος είχε την υποστήριξη της ιαπωνικής πρεσβείας. Ακολούθησε η επίσημη ίδρυση του Συνδέσμου, το 1983, με πρωτοβουλία του ιδίου και της Ελένης Πετρακοπούλου και έκτοτε έγιναν πολλές εκδηλώσεις, δράσεις και σεμινάρια, συμπεριλαμβανομένων επισκέψεων καθηγητών από την Ιαπωνία.

Σε κάποια στιγμή ο σύλλογος έφτασε να αριθμεί 100 μέλη. Σήμερα είναι λιγότερα, αλλά έχει αρχίσει πορεία επανεκκίνησης, λέει. Η τέχνη αυτή προσελκύει τόσο γυναίκες, όσο και άντρες, κυρίως μεγαλύτερης ηλικίας και βοηθά στο να έρθουν σε επαφή με τη φύση, σε μια περίοδο που οι οθόνες των κινητών αυξάνουν την απόσταση που μας χωρίζει από αυτή. «Η φύση είναι κάτι μαγικό. ‘Ο,τι και αν έχετε, αν κάνετε ένα περίπατο στο δάσος, θα νιώσετε καλύτερα. Όποιος λοιπόν αρχίζει και ασχολείται με την ικεμπάνα έρχεται σε επαφή με τη φύση και αν “ανοιχτεί” καταλαβαίνει και την “ψυχή” των λουλουδιών» περιγράφει η κα Χαρίτου-Μπάρτσικ και καθώς μιλάει η φωνή της μαρτυρά τη βαθιά αγάπη για αυτό που κάνει. Άλλωστε, άρχισε να ασχολείται με την ικεμπάνα ακριβώς επειδή είχε «μανία» με τα λουλούδια, όπως λέει χαρακτηριστικά, μια μανία που κληρονόμησε από τη μητέρα της, όπως εκείνη από τη δική της μητέρα, ενώ θαύμαζε και τον πολιτισμό της Ιαπωνίας.

Η τέχνη αυτή εμπνέεται από τα στοιχεία της φύσης και τον άνθρωπο. Όλες οι συνθέσεις της, εξηγεί, βασίζονται στο τρίπτυχο Ουρανός- Άνθρωπος- Γη. Έτσι αν έχεις τρία τριαντάφυλλα, αυτά θα σχηματοποιηθούν σε ένα τρίγωνο, και καθένα από αυτά θα σχετίζεται με ένα μέρος του τριπτύχου. Είναι τόσο όμορφες οι συνθέσεις ικεμπάνα! Τις έχουν «ανακαλύψει» τα ελληνικά ανθοπωλεία; «Δυστυχώς όχι. Δεν τις έχω δει ποτέ και πουθενά, όπου και αν έχω πάει» καταλήγει η κα Χαρίτου-Μπάρτσικ.

Η Σχολή Ikebana Ohara θεωρείται από τις σημαντικότερες σχολές της ιαπωνικής τέχνης της ανθοδετικής και ιδρύθηκε το 1895 από τον Unshin Ohara, ο οποίος δημιούργησε το στυλ «Moribana», χρησιμοποιώντας φαρδιά και ρηχά δοχεία. Η τεχνική αυτή, με τις συνθέσεις σε χαμηλά δοχεία, επέτρεψε τη χρήση των νέων ειδών λουλουδιών που εισάγονταν από τη Δύση και αντανακλούσε το άνοιγμα της Ιαπωνίας σε δυτικές πολιτισμικές επιρροές στα τέλη του 19ου αιώνα. Γραφεία της Σχολής Ohara υπάρχουν στο Τόκιο, την Οσάκα και το Κόμπε. Η σχολή διαθέτει 160 παραρτήματα στην Ιαπωνία και 57 παραρτήματα εκτός Ιαπωνίας. Σε παγκόσμιο επίπεδο, υπάρχουν σχεδόν 130.000 δάσκαλοι της Ohara και περισσότεροι από ένα εκατομμύριο μαθητές._

Η άνοδος του pet sitting στην Ελλάδα – Πόσο κοστίζει η φιλοξενία

ΑΠΕ

Από μια λύση που κάποτε περιοριζόταν σε φίλους, συγγενείς και γείτονες, το pet sitting εξελίσσεται σταδιακά και στην Ελλάδα σε οργανωμένη υπηρεσία φροντίδας κατοικιδίων. Μια βόλτα, μια επίσκεψη στο σπίτι ή ακόμη και πολυήμερη φιλοξενία περιλαμβάνονται πλέον στις υπηρεσίες που αναζητούν οι κηδεμόνες, με τη ζήτηση να κορυφώνεται την περίοδο των καλοκαιρινών διακοπών.

«Μετά την πανδημία έχει αυξηθεί σημαντικά η ζήτηση για pet sitting», λέει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο 39χρονος Νίκος, ο οποίος δραστηριοποιείται ως pet sitter στην πλατφόρμα Keeppet.gr, εδώ και δέκα χρόνια. Όπως εξηγεί, περισσότεροι άνθρωποι απέκτησαν κατοικίδιο τα τελευταία χρόνια, την ίδια ώρα που έχει αλλάξει σημαντικά και η αντίληψη των κηδεμόνων για τη θέση του ζώου μέσα στην οικογένεια.

Η αλλαγή αυτή αποτυπώνεται έντονα κατά την περίοδο των καλοκαιρινών διακοπών. Για τον Αύγουστο, για παράδειγμα, μία κράτηση καλό ήταν να γίνεται τουλάχιστον έναν έως ενάμιση μήνα νωρίτερα, εφόσον ο κηδεμόνας θέλει να έχει περισσότερες επιλογές σε έμπειρους επαγγελματίες με καλές αξιολογήσεις. Οι πρώτες αναζητήσεις για το καλοκαίρι, μάλιστα, μπορεί να ξεκινήσουν ακόμα και αμέσως μετά το Πάσχα.

Το κόστος της φιλοξενίας

Το κόστος εξαρτάται από την υπηρεσία, την εμπειρία του pet sitter, την περιοχή και τις ιδιαίτερες ανάγκες του ζώου. Ενδεικτικά, μια επίσκεψη στο σπίτι ή μία βόλτα μπορεί να κοστίζει περίπου 10 ευρώ, ενώ η ολοήμερη φιλοξενία ή η διανυκτέρευση στο σπίτι του pet sitter κινείται περίπου στα 20-25 ευρώ για σκύλο και 12-16 ευρώ ανά διανυκτέρευση για γάτα.

Όπως περιγράφει ο 39χρονος pet sitter, οι τιμές έχουν αυξηθεί κατά περίπου 15%-20% τα τελευταία χρόνια, τόσο εξαιτίας της μεγαλύτερης ζήτησης όσο και επειδή αναγνωρίζεται περισσότερο η ευθύνη που συνεπάγεται η φροντίδα ενός ξένου κατοικιδίου. «Παραμένουν, πάντως, σημαντικά χαμηλότερες σε σχέση με αγορές της Βόρειας Ευρώπης ή των ΗΠΑ, όπου μια διανυκτέρευση μπορεί να ξεκινά ακόμη και από τα 60 ευρώ», προσθέτει.

Φωτογραφίες, βίντεο και… τέσσερις σελίδες οδηγιών

Όσο αλλάζει η σχέση μας με τα κατοικίδια τόσο αυξάνονται και οι απαιτήσεις για την καθημερινή τους φροντίδα. Στο Keeppet, σύμφωνα με τον 39χρονο Νίκο, η αποστολή φωτογραφιών και βίντεο αποτελεί δεδομένη πρακτική και συνήθως υπάρχει επικοινωνία με τον κηδεμόνα τουλάχιστον μία φορά την ημέρα. Υπάρχουν, ωστόσο, περιπτώσεις όπου οι ιδιοκτήτες ζητούν αρκετές ενημερώσεις ημερησίως ή ακόμη και βιντεοκλήση με το κατοικίδιό τους.

Στα δέκα χρόνια που ασχολείται με το pet sitting, ο Νίκος έχει συναντήσει και αρκετά πιο ασυνήθιστα αιτήματα. Θυμάται χαρακτηριστικά δύο λαμπραντόρ που φιλοξένησε για περίπου 20 ημέρες. Οι κηδεμόνες τους έφεραν μαζί με τα προσωπικά τους αντικείμενα μια ολόκληρη βαλίτσα με σνακ και τέσσερις σελίδες Α4 με αναλυτικές οδηγίες για παιχνίδια εκπαίδευσης και ασκήσεις πειθαρχίας. Σε άλλες περιπτώσεις, κλήθηκε να φροντίσει σε μία κατοικία 15 γάτες, ενώ θυμάται και ένα σκυλάκι που σχεδόν δεν πατούσε ποτέ έξω. Έκανε την «ανάγκη» του σε πάνα και, όταν έβγαινε από το σπίτι, οι κηδεμόνες του το κρατούσαν συνεχώς στην αγκαλιά.

Πόσο γρήγορα γίνεται η προσαρμογή

Μία από τις μεγαλύτερες αγωνίες των κηδεμόνων είναι πώς θα αντιδράσει το ζώο όταν εκείνοι φύγουν. Με βάση την εμπειρία του Νίκου, «περίπου το 60% προσαρμόζεται σχεδόν αμέσως στο νέο περιβάλλον. Ένα ακόμη 30% χρειάζεται μία έως δύο ημέρες, ενώ περίπου ένα 10% μπορεί να δυσκολευτεί σημαντικά ή και να μην καταφέρει να προσαρμοστεί στη φιλοξενία».

Σε αυτές τις περιπτώσεις μπορεί να εμφανιστούν συμπεριφορές που δεν υπήρχαν προηγουμένως, από έντονο γάβγισμα και ζημιές στο σπίτι μέχρι, πολύ πιο σπάνια, επιθετικότητα. Καθοριστικό θεωρεί το πρώτο 24ωρο και τον τρόπο με τον οποίο γίνεται η παραλαβή και η πρώτη επαφή. Ο pet sitter μπορεί να χρειαστεί να αφιερώσει πολλές ώρες στο ζώο και ακόμη και να μην κοιμηθεί κανονικά το πρώτο βράδυ, μέχρι να δημιουργηθεί μια πρώτη σχέση εμπιστοσύνης.

Δεν είναι, όμως, όλα τα κατοικίδια κατάλληλα για φιλοξενία σε ξένο σπίτι. Φοβικές γάτες, ηλικιωμένα ζώα, κατοικίδια με προβλήματα όρασης ή κινητικότητας, αλλά και σκύλοι που έχουν συνηθίσει να ζουν σε κήπο, μπορεί να αισθάνονται ασφαλέστερα στον δικό τους χώρο.

Για αυτές τις περιπτώσεις υπάρχει το λεγόμενο house visit: ο επαγγελματίας επισκέπτεται το σπίτι μία ή περισσότερες φορές την ημέρα, ανάλογα με τη συμφωνία, χωρίς να χρειάζεται να διανυκτερεύσει εκεί. Ιδιαίτερη προσοχή μπορεί επίσης να χρειάζονται ζώα που έχουν υιοθετηθεί από τον δρόμο ή από φιλοζωικές οργανώσεις και ενδέχεται να εμφανίζουν μεγαλύτερο άγχος αποχωρισμού.

Υπάρχουν και περιπτώσεις στις οποίες ένας pet sitter θα αρνηθεί να αναλάβει ένα ζώο. Ο Νίκος αναφέρει ότι στα δέκα χρόνια της εμπειρίας του έχει αρνηθεί μόλις έναν σκύλο εξαιτίας επιθετικής συμπεριφοράς. «Υπάρχουν περιπτώσεις στις οποίες αναγκαζόμαστε να μην αναλάβουμε ένα κατοικίδιο, και αυτό συνήθως έχει να κάνει περισσότερο με το αν το συγκεκριμένο ζώο και οι συνθήκες της φιλοξενίας είναι κατάλληλες, παρά με το αν έχει κακή συμπεριφορά. Οι περιπτώσεις πραγματικά επιθετικών ζώων είναι σπάνιες. Προσωπικά, στα δέκα χρόνια που είμαι keeper, έχω αρνηθεί μόνο ένα σκυλί για αυτόν τον λόγο. Στη συνάντηση γνωριμίας με δάγκωσε δύο φορές απρόκλητα, ακόμη και ενώ βρισκόταν δίπλα ο κηδεμόνας του. Σε μια τέτοια περίπτωση, φυσικά, δεν μπορείς να πάρεις το ρίσκο», περιγράφει.

«Τα κατοικίδια αντιμετωπίζονται πλέον ως μέλη της οικογένειας»

Η μεγαλύτερη αλλαγή που διαπιστώνει ο 39χρονος pet sitter δεν αφορά τόσο το ίδιο το επάγγελμα όσο τους ανθρώπους που έχουν κατοικίδια. «Τα αντιμετωπίζουν πλέον πραγματικά ως μέλη της οικογένειας», επισημαίνει.

Οι κηδεμόνες, σύμφωνα με την εμπειρία του, είναι περισσότερο ενημερωμένοι, δίνουν μεγαλύτερη έμφαση στην πρόληψη, στη διατροφή, στο βάρος, στους εμβολιασμούς και στους τακτικούς κτηνιατρικούς ελέγχους, ενώ αυξάνονται και οι άνθρωποι που υιοθετούν ζώα με αναπηρίες ή σοβαρά προβλήματα υγείας. Παράλληλα, αναζητούν συχνότερα pet sitters μέσω οργανωμένων πλατφορμών, όπου μπορούν να δουν αξιολογήσεις και στοιχεία για την εμπειρία τους.

Ανάδειξη του Παναχαϊκού Όρους – Προστασία του φυσικού περιβάλλοντος, υποδομές πεζοπορίας

Δήμος Πατρέων

Μία σειρά από έργα που αποτελούν σημαντικές υποδομές για την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος, της αναψυχής των πολιτών και της πεζοπορίας στο βουνό της Πάτρας, το Παναχαϊκό Όρος, ολοκληρώνονται μέσα στις επόμενες ημέρες.

Μάλιστα, όπως ανέφερε, μιλώντας στο Αθηναϊκό – Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων, ο βιολόγος – περιβαλλοντολόγος, της διεύθυνσης Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Πρασίνου του Δήμου Πατρέων, Κωνσταντίνος Κωνσταντακόπουλος, «το Παναχαϊκό Όρος βρίσκεται σε πολύ κοντινή απόσταση από την Πάτρα και θα μπορούσαμε να πούμε ότι αποτελεί ένα περιαστικό πάρκο της πόλης».

Όσον αφορά στα έργα που έχουν υλοποιηθεί από τον Δήμο Πατρέων, ο κ. Κωνσταντακόπουλος λέει στο ΑΠΕ – ΜΠΕ ότι «τώρα έχουμε 10 χώρους δασικής αναψυχής και 64 χιλιόμετρα μονοπατιών, ενώ με τα άλλα 50 χιλιόμετρα που κατασκευάζονται ή θα κατασκευαστούν, θα έχουμε περισσότερα από 110 χιλιόμετρα μονοπατιών, όπου παράλληλα με το κέντρο πληροφόρησης και το ψηφιακό λεύκωμα, οι πολίτες θα μπορούν να περιηγηθούν με άνεση στο Παναχαϊκό Όρος».

Ειδικότερα, όπως περιγράφει, «έχουν ήδη ολοκληρωθεί οι εργασίες καθαρισμού και διαμόρφωσης των μονοπατιών συνολικού μήκους 64 χιλιομέτρων και έχουν κατασκευαστεί τέσσερις νέοι χώροι αναψυχής που βρίσκονται δίπλα από το καταφύγιο στην περιοχή Ψάθι, στο δάσος της Θάνας κοντά στο εκκλησάκι του Αγίου Γεωργίου, στο Άνω Πετρωτό και στην περιοχή Πασχαλιάνοι στο Άνω Καστρίτσι, δίπλα από τα έλατα».

«Από όλες αυτές τις περιοχές», σύμφωνα με τον κ. Κωνσταντακόπουλο, «περνούν κλάδοι των μονοπατιών, οπότε οι πεζοπόροι μπορούν να σταματούν και να παίρνουν μία ανάσα, αφού υπάρχουν καθιστικά, κιόσκια, τραπεζόπαγκοι κ.ά.».

Παράλληλα, όπως προσθέτει, «έχουν ήδη κατασκευαστεί άλλοι έξι χώροι δασικής αναψυχής και συγκεκριμένα στις περιοχές Προφήτης Ηλίας στο Πουρναρόκαστρο, Τρανός Βράχος στο Σούλι, Λάκκας Όρους στου Μοίρα, στα Μητσέικα, στην Κοκκινόβρυση και στη Σκάλα της Βούντενης».

Πλέον, «έχει αρχίσει η τοποθέτηση της σήμανσης και των οκτώ μεγάλων πινακίδων πληροφόρησης, οπότε και θα ολοκληρωθεί το έργο, ενώ θα “ανεβάσουμε” στην ιστοσελίδα του Δήμου Πατρέων το διαδραστικό χάρτη με τα μονοπάτια για τη διευκόλυνση των πεζοπόρων», σημειώνει.

Ακόμη, σύμφωνα με τον κ. Κωνσταντακόπουλο, «τα πεζοπορικά μονοπάτια είναι διαβαθμισμένα ως προς τη δυσκολία τους, θα μπορούν να τα εξερευνήσουν, τόσο οι πολίτες ή ομάδες πολιτών όσο και οι πιο εξειδικευμένες ομάδες, δηλαδή οι ορειβατικοί πεζοπόροι».

«Όλες αυτές οι ομάδες», συνεχίζει «θα μπορούν πλέον να πεζοπορήσουν με οργανωμένο τρόπο, δηλαδή σε μονοπάτια με σήμανση και καθαρισμένα, όπου θα υπάρχει ασφάλεια, αφού σε σημεία που ελλοχεύει κάποιος κίνδυνος, θα τοποθετηθούν κουπαστές και γεφυράκια».

Επίσης, στο πλαίσιο της προστασίας του Παναχαϊκού όρους τοποθετούνται παρατηρητήρια για την πυρανίχνευση, ώστε να υπάρχει παρακολούθηση την αντιπυρική περίοδο για τον έγκαιρο εντοπισμό κάποιας πυρκαγιάς.

Το κόστος του έργου, σύμφωνα τον κ. Κωνσταντακόπουλο, έφθασε περίπου τα 143.000 ευρώ με χρηματοδότηση από τον Οργανισμό Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής (Ο.ΦΥ.ΠΕ.Κ.Α.) και από το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης.

«Ταυτόχρονα», όπως συμπληρώνει, «θα δημιουργηθούν άλλοι τέσσερις χώροι αναψυχής στις περιοχές Ρωμανού, Μοίρα, Άνω και Κάτω Καστρίτσι, ενώ θα γένει και ένα έργο ανάπλασης στην περιοχή Νερομάνα της Κρήνης».

Ακόμη, όπως λέει στο ΑΠΕ – ΜΠΕ ο κ. Κωνσταντακόπουλος, «αυτήν τη χρονική περίοδο επεξεργάζομαι μία πρόταση για άλλο ένα δίκτυο μονοπατιών μήκους 54 χιλιομέτρων, η οποία θα υποβληθεί μέχρι τις 14 Σεπτεμβρίου στο πρόγραμμα Leader και θα αφορά τις περιοχές Σαραβάλι και Ομπλός, δηλαδή τη συνέχεια του Παναχαϊκού Όρους, νοτιοδυτικά της Πάτρας».

«Τα μονοπάτια στις προαναφερόμενες περιοχές», συνεχίζει, «είναι διαμορφωμένα από συλλόγους και εμείς θα κάνουμε την τελική διαμόρφωση και τη σήμανση, ενώ το κόστος του έργου φθάνει περίπου τα 37.000 ευρώ».

Αθλητισμός και εκπαίδευση: Μία απαιτητική ισορροπία

ΑΠΕ-ΜΠΕ / CHS Greece

Στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής η τριτοβάθμια εκπαίδευση έχει έναν ιδιαίτερο δεσμό με τον αθλητισμό, καθώς χιλιάδες νέοι και νέες επιλέγουν μαζί με τις σπουδές τους να αναπτύξουν παράλληλα σε υψηλό επίπεδο τις αθλητικές τους ικανότητες. Πολλές φορές, μάλιστα, ο δρόμος για μία αθλητική καριέρα σε υψηλό επίπεδο περνά κυρίως μέσα από το πανεπιστήμιο.

Στο πλαίσιο του θερινού προγράμματος «Αθλητισμός και Εκπαίδευση», που διοργάνωσε τον περασμένο Ιούλιο το Κέντρο Ελληνικών Σπουδών του Πανεπιστημίου του Χάρβαρντ (CHS Greece) σε συνεργασία με τη Διεθνή Ολυμπιακή Ακαδημία, 13 φοιτητές-αθλητές από τα πανεπιστήμια του Χάρβαρντ, του Τέξας στο Όστιν (UT Austin) και του Πεν Στέιτ (Penn State University) βρέθηκαν στην Αρχαία Ολυμπία και συμμετείχαν μαζί με 34 προπτυχιακούς και μεταπτυχιακούς φοιτητές και υποψήφιους διδάκτορες των ελληνικών δημόσιων πανεπιστημίων σε ένα πενθήμερο διαλέξεων, αθλητικών δραστηριοτήτων και ανταλλαγής εμπειριών.

«Είναι μία δύσκολη και συνεχής πρόκληση, εξαιτίας του προγράμματος, των χρονικών δεσμεύσεων που απορρέουν από τα μαθήματα, τις εργασίες και τις προπονήσεις. Στην ουσία είναι σαν να έχει κάποιος δύο εργασίες πλήρους ωραρίου μέσα σε ένα μόνο πρόγραμμα. Το να ολοκληρώσει κανείς τις σπουδές του με επιτυχία και στον ίδιο χρόνο με έναν φοιτητή που δεν έχει τις ίδιες υποχρεώσεις, είναι εξαιρετικά δύσκολο», δήλωσε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο Τσαρλς Στόκινγκ (Charles Stocking), ακαδημαϊκός διευθυντής του προγράμματος, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Τέξας στο Όστιν, ο οποίος έχει διατελέσει προπονητής ενδυνάμωσης και φυσικής κατάστασης του UCLA από το 2004 έως το 2008.

«Αληθεύει, ότι στις ΗΠΑ ο δρόμος για μία “ελίτ” καριέρα σε αρκετά αθλήματα περνά σχεδόν αποκλειστικά μέσα από το πανεπιστήμιο, σε αντιδιαστολή με ό,τι συμβαίνει στην Ελλάδα. Το εάν θα ολοκληρώσει ένας αθλητής τις σπουδές του, είτε όχι, αυτό έχει να κάνει με τις επιλογές που θα κάνει. Αρκετοί αθλητές γίνονται επαγγελματίες πριν πάρουν πτυχίο. Όχι μόνο αθλητές του μπάσκετ ή του ποδοσφαίρου, αλλά και άλλων αθλημάτων», προσέθεσε.

Όπως είπε, είναι θέμα προσωπικής επιλογής το πόσο σοβαρά θα αντιμετωπίσουν την ακαδημαϊκή τους πορεία, αλλά ταυτόχρονα, τα πανεπιστήμια από την πλευρά τους, διασφαλίζουν ότι θα τη λάβουν σοβαρά υπ’ όψιν και υπάρχουν οργανωμένα τμήματα που ασχολούνται με το να βοηθούν τους φοιτητές-αθλητές.

Η γενικότερη φιλοσοφία του αμερικανικού εκπαιδευτικού συστήματος έχει να κάνει με την ολοκλήρωση της προσωπικότητας ενός ανθρώπου, εμπνεόμενη και από την έννοια της Παιδείας ως πλαίσιο που εντάσσει την εκπαίδευση, την άθληση και τον πολιτισμό.

«Στις ΗΠΑ, ιστορικά ο αθλητισμός αποτελούσε μέρος της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης», σημείωσε από την πλευρά του ο Μαρκ Ντάιρσον (Mark Dyreson) από το Πολιτειακό Πανεπιστήμιο της Πενσυλβάνια, μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ.

«Στο ερώτημα “τι προπονούν τα πανεπιστήμια”, η απάντηση που θα σκεφτόμασταν αμέσως είναι: “μυαλά”. Αλλά αυτή δεν είναι η μόνη υπόσταση των ανθρώπων. Εκτός από το μυαλό, θέλουμε οι σπουδαστές να είναι όσο πιο ανθρώπινοι και ενάρετοι στοχαστές γίνεται, να είναι καλοί πολίτες», προσέθεσε.

Για αυτόν τον λόγο, δίνεται ιδιαίτερη έμφαση στην ανάπτυξη δεξιοτήτων που όχι μόνο βοηθούν τους φοιτητές-αθλητές στην ολοκλήρωση των σπουδών τους ή στη βελτίωση των αθλητικών τους επιδόσεων, αλλά μένουν παρακαταθήκη στη μετέπειτα πορεία τους στη ζωή.

«Μαθαίνεις πώς να αντιμετωπίζεις την αποτυχία, πώς να λειτουργείς μέσα σε μία ομάδα, πώς να αντιμετωπίζεις τις αντιξοότητες. Αυτά είναι πολύ σημαντικά μαθήματα ζωής, που αντλεί κανείς και από την ακαδημαϊκή ζωή και από τον αθλητισμό», είπε με τη σειρά του στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο Tεντ Μίνις (Ted Minnis), επικεφαλής προπονητής Υδατοσφαίρισης Ανδρών και Γυναικών στο Πανεπιστήμιο Χάρβαρντ.

«Για αυτό, οι σπουδές και ο αθλητισμός νομίζω πρέπει να πηγαίνουν μαζί, χέρι-χέρι. Στο τμήμα μας, το “μότο” μας είναι: “εκπαίδευση μέσω του αθλητισμού” και είναι στόχος μας αυτά τα δύο να πηγαίνουν μαζί», προσέθεσε.

«Η δυσκολία είναι να κάνουμε όλους να καταλάβουν ότι μπορείς να κάνεις και τα δύο σε υψηλό επίπεδο. Οι προπονητές πρέπει να αφήνουμε τα παιδιά να παρακολουθούν τα μαθήματα που θέλουν να παρακολουθούν, να αφήνουμε τα παιδιά να έχουν χρόνο το καλοκαίρι να εξερευνήσουν μόνοι τους τον εαυτό τους και να αποκτήσουν εμπειρίες, και από την άλλη, οι καθηγητές προσφέρουν εξίσου στο κομμάτι της εκπαίδευσης μέσα στην τάξη και στην όλη διαδικασία της μάθησης», κατέληξε ο κ. Μίνις.

Στο πλαίσιο του προγράμματος «Αθλητισμός και Εκπαίδευση», το ΑΠΕ-ΜΠΕ μίλησε και με τέσσερις συμμετέχοντες φοιτητές-αθλητές, που ήρθαν από τις ΗΠΑ.

«Θεωρώ ότι ο αθλητισμός μάς μαθαίνει πολλές σημαντικές δεξιότητες, που μας βοηθούν στο πώς να προηγηθούμε μέσα στο ακαδημαϊκό μας ταξίδι και πώς να παραμείνουμε συγκεντρωμένοι στον στόχο μας», είπε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η Κάρυ.

«Νομίζω ότι οι σπουδές και ο αθλητισμός πηγαίνουν μαζί, χέρι-χέρι, όταν βρει κανείς την ισορροπία: μαθαίνεις να έχεις κίνητρο και να συνεχίζεις όταν τα πράγματα δυσκολεύουν στον αγώνα ή στην προπόνηση, αλλά ταυτόχρονα και να αποδίδεις καλύτερα όταν πρέπει να καθίσεις και να συγκεντρωθείς», συμπλήρωσε η Ναταλί.

Η ισορροπία μπορεί να γίνει το «κλειδί» για την αριστεία και στα δύο επίπεδα: «Το να είμαι αθλήτρια με έχει κάνει καλύτερη φοιτήτρια και το να είμαι φοιτήτρια, με έχει κάνει καλύτερη αθλήτρια», είπε χαρακτηριστικά η Κέιτλιν, «από τη μία έχω τη δυνατότητα να κινηθώ και να “αδειάσω” το μυαλό μου και από την άλλη, όταν επιστρέφω στην τάξη μετά την προπόνηση, αισθάνομαι ότι έχω μία “φρέσκια” προοπτική για τα πράγματα και πνευματική διαύγεια».

«Από τον αθλητισμό μαθαίνω την ομαδικότητα, που με βοηθά να συμμετέχω με αυτοπεποίθηση σε μία ομαδική εργασία, ή έρευνα. Επίσης, η διαχείριση της πίεσης σε έναν αγώνα, βοηθά στη διαχείριση του άγχους για μία παρουσίαση, για παράδειγμα, σε ένα μάθημα», συμπλήρωσε.

Τα οφέλη από τον συνδυασμό ακαδημαϊκών σπουδών και αθλητισμού, όμως, εκτείνονται πέρα από το πλαίσιο του να κάνει κανείς μία ακαδημαϊκή ή αθλητική καριέρα.

«Το να ισορροπεί κανείς μεταξύ αθλητισμού και σπουδών, ειδικά στο υψηλό επίπεδο για το οποίο μιλάμε, είναι ιδιαίτερα δύσκολο, αλλά δεν θα το άλλαζα με τίποτα. Έχω την αίσθηση ότι προετοιμάζομαι για τον πραγματικό κόσμο, μετά το κολέγιο», σημείωσε από την πλευρά του ο Λόγκαν.

Οι «φύλακες της Σαλάκου» στη Ρόδο – Εθελοντές απέναντι σε φωτιές, πλημμύρες και ακραία φαινόμενα

Φωτογραφία αρχείου εικονίζει φυλάκιο στη Ρόδο (δημοσιεύεται το Σάββατο 29 Αυγούστου 2026). Στο ορεινό χωριό της Ρόδου, Σάλακος, εδώ και αρκετά χρόνια, μια ομάδα νέων, αλλά αποφασισμένων ανθρώπων, λειτουργούν ως ασπίδα προστασίας, στην τοπική κοινωνία. Αφήνουν τις δουλειές τους, τις οικογένειές τους και την καθημερινότητά τους, φορούν τον προστατευτικό τους εξοπλισμό και βρίσκονται εκεί όπου υπάρχει ανάγκη. Αυτή η φιλοσοφία έχει μετατραπεί εδώ και χρόνια σε οργανωμένη εθελοντική δράση, με βασικό στόχο την προστασία του χωριού, του δάσους του Προφήτη Ηλία και της ευρύτερης περιοχής. ΑΠΕ-ΜΠΕ/ΕΘΟΜΑΚ ΣΑΛΑΚΟΥ ΡΟΔΟΥ/STR

Στο ορεινό χωριό της Ρόδου, Σάλακος, εδώ και αρκετά χρόνια, μια ομάδα νέων, αλλά αποφασισμένων ανθρώπων, λειτουργούν ως ασπίδα προστασίας, στην τοπική κοινωνία. Αφήνουν τις δουλειές τους, τις οικογένειές τους και την καθημερινότητά τους, φορούν τον προστατευτικό τους εξοπλισμό και βρίσκονται εκεί όπου υπάρχει ανάγκη. Αυτή η φιλοσοφία έχει μετατραπεί εδώ και χρόνια σε οργανωμένη εθελοντική δράση, με βασικό στόχο την προστασία του χωριού, του δάσους του Προφήτη Ηλία και της ευρύτερης περιοχής.

Η Εθελοντική Ομάδα Αντιμετώπισης Καταστροφών Σαλάκου αποτελεί σήμερα ένα από τα χαρακτηριστικά παραδείγματα οργανωμένου εθελοντισμού στη Ρόδο. Άνθρωποι του χωριού, με διαφορετικές επαγγελματικές και προσωπικές υποχρεώσεις, έχουν επιλέξει να διαθέτουν χρόνο, δυνάμεις και πολλές φορές δικά τους μέσα, ώστε να βρίσκονται σε ετοιμότητα απέναντι στις πυρκαγιές, στις πλημμύρες και στα ακραία καιρικά φαινόμενα που μπορεί να απειλήσουν την περιοχή.

Ο πρόεδρος της ΕΘ.ΟΜ.Α.Κ. Σαλάκου, Παναγιώτης Εγγλέζος, μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, περιέγραψε μια πορεία που ξεκίνησε ουσιαστικά από την ανάγκη των ίδιων των κατοίκων να προστατεύσουν τον τόπο, στον οποίο είχαν αποφασίσει να ζήσουν. Η προσπάθεια άρχισε το 2011, ενώ το 2013 συγκροτήθηκε η ομάδα με δέκα κατοίκους του χωριού, αρχικά μέσα από τον Πολιτιστικό Σύλλογο Σαλάκου. Το μοντέλο αυτό αποτέλεσε στη συνέχεια παράδειγμα και για άλλες εθελοντικές ομάδες.

«Αποφασίσαμε να μένουμε στο χωριό μας», ανέφερε χαρακτηριστικά ο κ. Εγγλέζος, εξηγώντας με λίγες λέξεις τη λογική πάνω στην οποία χτίστηκε όλη αυτή η προσπάθεια. Για τους ανθρώπους της Σαλάκου η προστασία του τόπου δεν ήταν κάτι… αφηρημένο. Ήταν η εικόνα που αντίκριζαν κάθε πρωί ανοίγοντας την πόρτα του σπιτιού τους: το χωριό τους και το δάσος του Προφήτη Ηλία.

Η γεωγραφική θέση της Σαλάκου κάνει αυτή την παρουσία ακόμη πιο σημαντική. Πρόκειται για ένα από τα ορεινά χωριά της Ρόδου, δίπλα σε μια ιδιαίτερα σημαντική δασική περιοχή, που δεν αντιμετωπίζει μόνο τον κίνδυνο των πυρκαγιών τους θερινούς μήνες. Τον χειμώνα ισχυρές βροχοπτώσεις και έντονα καιρικά φαινόμενα μπορούν να δημιουργήσουν προβλήματα, γεγονός που καθιστά απαραίτητη την ύπαρξη ανθρώπων οι οποίοι γνωρίζουν τον τόπο, τα δύσκολα σημεία και τις ιδιαιτερότητές του.

Σήμερα η ομάδα έχει περάσει σε μια νέα φάση της λειτουργίας της. Όπως ανέφερε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο Παναγιώτης Εγγλέζος, ολοκληρώθηκαν οι διαδικασίες για το νέο καταστατικό και την αυτόνομη πλέον λειτουργία της. Διαθέτει 47 μέλη, από τα οποία τα 27 είναι πιστοποιημένοι και ενεργοί εθελοντές Πολιτικής Προστασίας, έτοιμοι να κληθούν όταν χρειαστεί για περιστατικά όπως πυρκαγιές και πλημμύρες. Περίπου 20 ακόμη είναι δόκιμα μέλη και βρίσκονται σε διαδικασία εκπαίδευσης και προετοιμασίας.

Η εκπαίδευση, άλλωστε, είναι για την ομάδα βασική προϋπόθεση και όχι μια τυπική διαδικασία. Ο κ. Εγγλέζος ήταν σαφής ως προς αυτό: όποιος θέλει να βρίσκεται σε μια επιχείρηση δεν αρκεί να έχει μόνο καλή διάθεση. Πρέπει να γνωρίζει τι κάνει, να διαθέτει τα σωστά μέσα ατομικής προστασίας και να είναι σε θέση να λειτουργήσει μέσα σε μια οργανωμένη ομάδα, ακολουθώντας τις οδηγίες των αρμόδιων υπηρεσιών.

«Πρέπει να προστατεύσουμε τη δική μας ζωή για να μπορούμε να σώσουμε τους υπόλοιπους», τόνισε, συνοψίζοντας τη βασική αρχή που ακολουθεί η ΕΘ.ΟΜ.Α.Κ. Σαλάκου.

Όταν η Ρόδος καίγονταν οι εθελοντές μπήκαν μπροστά στις φλόγες

Αυτή η προετοιμασία δοκιμάστηκε με τον πιο σκληρό τρόπο το καλοκαίρι του 2023, όταν η Ρόδος βρέθηκε αντιμέτωπη με μία από τις μεγαλύτερες πυρκαγιές που έχουν πλήξει το νησί. Η φωτιά έφθασε στην περιοχή του Προφήτη Ηλία και απείλησε άμεσα τη Σάλακο, ενώ είχε δοθεί εντολή εκκένωσης για τη Σάλακο, την Ελεούσα και τη Διμυλιά.

Για τον Παναγιώτη Εγγλέζο εκείνες οι ώρες παραμένουν από τις πλέον έντονες στιγμές της πολυετούς παρουσίας του στον εθελοντισμό. Όπως περιέγραψε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, βρέθηκε να έχει έναν ιδιαίτερα βαρύ ρόλο συντονισμού μαζί με τους εθελοντές, την ώρα που οι πυροσβεστικές δυνάμεις έπρεπε να επιχειρούν ταυτόχρονα σε πολλά διαφορετικά μέτωπα, προκειμένου να προστατεύσουν ανθρώπους, χωριά και περιουσίες.

Η εντολή που, όπως θυμάται, δόθηκε εκείνες τις κρίσιμες ώρες ήταν λιτή, αλλά αποτύπωνε και το μέγεθος της ευθύνης που είχε περάσει στους ανθρώπους της περιοχής: «Παναγιώτη, κάντε ό,τι ξέρετε, να προστατεύσετε». Και αυτό έκαναν.

Η ΕΘ.ΟΜ.Α.Κ. Σαλάκου βρέθηκε στην πρώτη γραμμή, όπως και δεκάδες ακόμη εθελοντές από ολόκληρη τη Ρόδο. Η δράση της ομάδας εκείνες τις ημέρες καταγράφηκε και δημόσια, ενώ υπάρχουν αναφορές ότι μέτωπο το οποίο κινούνταν απειλητικά προς τη Σάλακο τέθηκε υπό έλεγχο με τη συνδρομή των εθελοντών της.

Η μεγάλη φωτιά του 2023 έδειξε στην πράξη πόσο σημαντική μπορεί να αποδειχθεί η ύπαρξη εκπαιδευμένων εθελοντών μέσα στις ίδιες τις τοπικές κοινωνίες. Οι άνθρωποι αυτοί γνωρίζουν κάθε δρόμο, κάθε δασική διαδρομή, τα σημεία πρόσβασης και τις δυσκολίες του εδάφους. Κυρίως, όμως, γνωρίζουν τι ακριβώς διακυβεύεται, γιατί οι περιοχές που καλούνται να υπερασπιστούν είναι οι περιοχές στις οποίες ζουν οι ίδιοι και οι οικογένειές τους.

Ο κ. Εγγλέζος αναφέρθηκε και στις συνθήκες κάτω από τις οποίες λειτουργούσαν παλαιότερα οι εθελοντικές ομάδες. Για πολλά χρόνια ακόμη και η εξασφάλιση καυσίμων αποτελούσε υπόθεση των ίδιων των μελών. Όπως είπε, οι εθελοντές συγκέντρωναν χρήματα από το υστέρημά τους, προκειμένου να μπορούν τα οχήματά τους να κινηθούν και η ομάδα να ανταποκριθεί σε ένα συμβάν.

Η κατάσταση αυτή, σύμφωνα με τον ίδιο, άρχισε να αλλάζει ουσιαστικά από το 2019 και μετά, με μεγαλύτερη αναγνώριση του ρόλου των εθελοντικών οργανώσεων από την Πολιτεία, καλύτερη συνεργασία και σταδιακή ενίσχυση του εξοπλισμού τους. Η ίδια η ΕΘ.ΟΜ.Α.Κ. Σαλάκου είναι ενταγμένη στο επίσημο Μητρώο Εθελοντικών Οργανώσεων Πολιτικής Προστασίας, ενώ η παρουσία της καταγράφεται εδώ και χρόνια στους σχετικούς σχεδιασμούς.

Παράλληλα, μέσα από δωρεές και προγράμματα στήριξης, η ομάδα έχει αποκτήσει υλικό που είναι απαραίτητο για ασφαλέστερη και αποτελεσματικότερη επέμβαση, όπως εξοπλισμό δασοπυρόσβεσης και μέσα ατομικής προστασίας. Μετά την απαιτητική αντιπυρική περίοδο του 2023, ομάδες εθελοντών δασοπυροσβεστών, μεταξύ των οποίων και η ομάδα της Σαλάκου, ενισχύθηκαν με πυροσβεστικό υλικό και εξοπλισμό.

Οι άνθρωποι που βρίσκονται πάντα σε ετοιμότητα

Πίσω όμως από τα οχήματα, τις στολές, τις εκπαιδεύσεις και τις πιστοποιήσεις, εκείνο που κρατά μια τέτοια προσπάθεια ζωντανή είναι οι ίδιοι οι άνθρωποι. Για περισσότερα από δέκα χρόνια, κάτοικοι της Σαλάκου επιλέγουν να διαθέτουν ένα σημαντικό κομμάτι της ζωής τους χωρίς οικονομικό αντάλλαγμα, γνωρίζοντας ότι μπορεί ανά πάσα στιγμή να χρειαστεί να αφήσουν τα πάντα και να βρεθούν απέναντι σε μια φωτιά ή σε ένα άλλο έκτακτο περιστατικό.

Η παρουσία τους δεν περιορίζεται στις μεγάλες καταστροφές που γίνονται… πρωτοσέλιδα. Περιλαμβάνει περιπολίες, επιτήρηση δασικών εκτάσεων, εκπαίδευση, ασκήσεις ετοιμότητας και συνεχή προετοιμασία. Η ομάδα εξακολουθεί και σήμερα να συμμετέχει ενεργά στη δασοπροστασία και στη δασοπυρόσβεση στην περιοχή της Ρόδου.

Ταυτόχρονα, επιχειρεί να μεταφέρει αυτή τη νοοτροπία στις νεότερες γενιές. Τα μέλη της επισκέπτονται σχολεία, δημοτικά και γυμνάσια, μιλώντας στα παιδιά για την εθελοντική προσφορά και τη σημασία της συμμετοχής στα κοινά.

Το μήνυμα του Παναγιώτη Εγγλέζου προς τους νέους, αλλά και προς κάθε πολίτη που σκέφτεται να προσφέρει στον τόπο του, είναι ξεκάθαρο.

«Ο εθελοντισμός είναι τρόπος ζωής», ανέφερε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, καλώντας τους νέους να πλησιάσουν τις οργανωμένες εθελοντικές ομάδες και τους συλλόγους, να εκπαιδευτούν και να κάνουν την προσφορά βίωμα.

Για τους ανθρώπους της Σαλάκου αυτό δεν αποτελεί ένα σύνθημα. Είναι κάτι που εφαρμόζουν εδώ και χρόνια στην πράξη. Κάθε καλοκαίρι που περιπολούν το δάσος, κάθε φορά που φεύγουν από το σπίτι τους για ένα συμβάν και κάθε δύσκολη νύχτα κατά την οποία παραμένουν σε επιφυλακή, υπηρετούν ουσιαστικά την ίδια απόφαση που πήραν όταν ξεκίνησαν: να μείνουν στον τόπο τους και να κάνουν ό,τι μπορούν για να τον προστατεύσουν.

ΟΑΚΑ: Μια αποστολή χωρίς εποχές

ΑΠΕ

Με το βλέμμα στραμμένο στην επόμενη ημέρα και τις εργασίες αναβάθμισης των εγκαταστάσεών του να βρίσκονται σε πλήρη εξέλιξη, το ΟΑΚΑ παρέμεινε ενεργό και κατά τη διάρκεια του Αυγούστου, επιβεβαιώνοντας τον διαρκή του ρόλο ως σημείου αναφοράς για την ελληνική αθλητική οικογένεια.

Ο Συντονιστής Γενικός Διευθυντής του ΟΑΚΑ, Δρ Κωνσταντίνος Χαλιορής, με ανάρτησή του αναφέρεται στην προσπάθεια των εργαζομένων και των συνεργατών του Ολυμπιακού Αθλητικού Κέντρου, υπογραμμίζοντας ότι η ευθύνη για τη συντήρηση, την αναβάθμιση και τη διαμόρφωση του μέλλοντος της εμβληματικής αθλητικής εγκατάστασης δεν γνωρίζει εποχές και διακοπές.

Αναλυτικά:

«Ο Αύγουστος φεύγει. Εμείς μείναμε εδώ. Στο ΟΑΚΑ.

Ένας ακόμη Αύγουστος φτάνει στο τέλος του. Με έντονες στιγμές, απαιτητικές ημέρες, δυσκολίες και προκλήσεις, αλλά και με ένα κοινό όραμα που μας ενώνει και ένα βαθύ αίσθημα ευθύνης απέναντι στην ιστορία του ΟΑΚΑ και, κυρίως, απέναντι στην αθλητική οικογένεια που καθημερινά φιλοξενεί.

Μείναμε εδώ γιατί ένα τεράστιο τεχνικό πρόγραμμα βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη. Έργα ολοκληρώνονται, άλλα προχωρούν και ακόμη περισσότερα σχεδιάζονται για την επόμενη ημέρα.

Μείναμε όμως, πάνω απ’ όλα, γιατί αυτή είναι η αποστολή μας.

Να είμαστε εδώ, 365 ημέρες τον χρόνο. Δίπλα στις αθλήτριες και στους αθλητές μας. Εκεί όπου δεν υπάρχουν κάμερες, μετάλλια και χειροκροτήματα. Στην καθημερινή προπόνηση, στην προετοιμασία, στην αγωνία, στην επιμονή. Εκεί όπου πραγματικά γεννιούνται οι μεγάλες στιγμές.

Ένα μεγάλο και ειλικρινές ευχαριστώ στους ανθρώπους της Τεχνικής Διεύθυνσης, στους εργαζομένους, στους συνεργάτες και σε όλους όσοι άφησαν για λίγο τις καλοκαιρινές τους διακοπές και βρέθηκαν εδώ. Στο γραφείο. Στις εγκαταστάσεις. Στα εργοτάξια. Εκεί όπου υπήρχε ανάγκη.

Γιατί το ΟΑΚΑ δεν είναι μόνο τα έργα που βλέπουμε. Είναι η ιστορία που παραλάβαμε, η ευθύνη που έχουμε σήμερα και η παρακαταθήκη που οφείλουμε να αφήσουμε αύριο.

Είναι οι άνθρωποι που μένουν όταν χρειάζεται.

Είναι η δύναμη του «μαζί».

Είναι το κοινό όραμα που μετατρέπει τις δυσκολίες σε δημιουργία και την ευθύνη σε πράξη.

Ο Αύγουστος φεύγει.

Εμείς συνεχίζουμε.

Γιατί η αποστολή μας δεν γνωρίζει εποχές.

Και το μέλλον του ΟΑΚΑ δεν περιμένει.

Το χτίζουμε. Κάθε μέρα. Μαζί».

Από το «Απέραντο Γαλάζιο» στην «Οδύσσεια» του Νόλαν: Πώς η κινηματογραφική οθόνη ενισχύει τον ελληνικό τουρισμό

ΑΠΕ

Μια ταινία μπορεί να τελειώσει, τα σκηνικά να αποσυναρμολογηθούν και τα συνεργεία να φύγουν. Η επίδρασή της, όμως, σε έναν τόπο μπορεί να παραμείνει για δεκαετίες.

Από την Αμοργό του «Απέραντου Γαλάζιου» μέχρι τη Σκόπελο του «Mamma Mia!», την Κεφαλονιά με το «Το Μαντολίνο του Λοχαγού Κορέλι» ως τους Παξούς που συστήθηκαν σε ένα ευρύτερο κοινό μέσα από το «Maestro», η Ελλάδα έχει πολλά παραδείγματα τόπων, των οποίων η εικόνα συνδέθηκε άρρηκτα με μια κινηματογραφική ή τηλεοπτική παραγωγή.

Τώρα, η «Οδύσσεια» του Κρίστοφερ Νόλαν έρχεται να φέρει ξανά τα ελληνικά τοπία στο επίκεντρο της διεθνούς κινηματογραφικής βιομηχανίας, ανοίγοντας παράλληλα μια ευρύτερη συζήτηση: πώς μπορεί η δημοσιότητα που δημιουργεί μια μεγάλη παραγωγή να μετατραπεί σε επισκέπτες, τουριστική δαπάνη και μόνιμη οικονομική αξία για τους τόπους των γυρισμάτων.

Τα στοιχεία δείχνουν ότι το φαινόμενο του κινηματογραφικού τουρισμού -γνωστό διεθνώς ως film tourism, screen tourism ή set-jetting – δεν αποτελεί πλέον απλώς μια ενδιαφέρουσα τουριστική τάση.

«Αυτό ακριβώς εξετάζει η νέα μελέτη του ΙΟΒΕ. Για πρώτη φορά, έχουμε μια οικονομετρική προσέγγιση που συνδέει τις διεθνείς παραγωγές που γυρίζονται στην Ελλάδα με την εξέλιξη του τουρισμού στις συγκεκριμένες περιοχές», τονίζει ο διευθύνων σύμβουλος του ΕΚΚΟΜΕΔ (Ελληνικό Κέντρο Κινηματογράφου, Οπτικοακουστικών Μέσων και Δημιουργίας), Λεωνίδας Χριστόπουλος, μιλώντας στο Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων.

«Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι κάθε επιπλέον 1.000 ευρώ κρατικής ενίσχυσης (cash rebate) για τις διεθνείς παραγωγές, συνδέονται με 31 έως 43 πρόσθετες αφίξεις αλλοδαπών επισκεπτών και 45 έως 105 επιπλέον διανυκτερεύσεις. Με βάση τη μέση τουριστική δαπάνη, η επίδραση αυτή αντιστοιχεί σε περίπου 17.700 έως 24.600 ευρώ πρόσθετης τουριστικής δαπάνης», σημειώνει.

Με άλλα λόγια, μια κινηματογραφική παραγωγή μπορεί να δημιουργεί αξία δύο φορές: αρχικά κατά την περίοδο των γυρισμάτων, μέσα από τις δαπάνες που πραγματοποιούνται στην τοπική και εθνική οικονομία, και στη συνέχεια όταν η εικόνα του τόπου ταξιδεύει διεθνώς και μετατρέπεται σε κίνητρο για ένα νέο ταξίδι.

Σχεδόν μισό δισεκατομμύριο ευρώ σε άμεσες δαπάνες

Το οικονομικό αποτύπωμα των διεθνών παραγωγών στην Ελλάδα είναι ήδη σημαντικό. Από το 2019, σύμφωνα με στοιχεία του Παρατηρητηρίου του ΕΚΚΟΜΕΔ, μέσω του cash rebate έχουν εγκριθεί 188 διεθνείς παραγωγές και μειοψηφικές συμπαραγωγές.

Για τις συγκεκριμένες παραγωγές, το ΕΚΚΟΜΕΔ έχει καταβάλει ή πρόκειται να καταβάλει περίπου 270 εκατ. ευρώ. Οι ίδιες, ωστόσο, έχουν πραγματοποιήσει ή αναμένεται να πραγματοποιήσουν στην Ελλάδα άμεσες ιδιωτικές δαπάνες που προσεγγίζουν τα 480 εκατ. ευρώ.

Το οικονομικό αποτύπωμα μιας μεγάλης παραγωγής, άλλωστε, ξεπερνά κατά πολύ τον χώρο του κινηματογράφου. Ξενοδοχεία, εστιατόρια, μεταφορές, κατασκευές, ενοικιάσεις και δεκάδες τοπικές επιχειρήσεις ωφελούνται από τα γυρίσματα.

Σύμφωνα με μελέτη της Olsberg SPI, το 55% έως 75% των σχετικών δαπανών μπορεί να κατευθύνεται σε κλάδους εκτός του αμιγώς οπτικοακουστικού τομέα.

«Για αυτό το cash rebate πρέπει να αντιμετωπίζεται πρωτίστως ως επενδυτικό εργαλείο και όχι απλώς ως μια δημόσια επιδότηση», όπως εξηγεί ο διευθύνων σύμβουλος του ΕΚΚΟΜΕΔ.

«Σύμφωνα με την ανεξάρτητη μελέτη της Olsberg SPI, για κάθε ένα ευρώ δημόσιας ενίσχυσης του προγράμματος δημιουργούνται 4,20 ευρώ πρόσθετης οικονομικής αξίας στην ελληνική οικονομία. Και σε αυτόν τον υπολογισμό δεν περιλαμβάνεται καν το επόμενο κεφάλαιο: η επίδραση που μπορεί να έχει μια διεθνής επιτυχία στον τουρισμό», σημειώνει.

Από την εντύπωση στη μέτρηση

Μέχρι σήμερα, η σχέση ανάμεσα σε μια μεγάλη κινηματογραφική επιτυχία και την τουριστική ανάπτυξη ενός τόπου ήταν σε μεγάλο βαθμό εμφανής εμπειρικά, αλλά δύσκολα μετρήσιμη. Το ζητούμενο όμως, πλέον, σύμφωνα με τον κ. Χριστόπουλο, είναι η μετάβαση από την εντύπωση στη συστηματική μέτρηση.

Η πρόσφατη μελέτη του ΙΟΒΕ δείχνει πώς η δημοφιλία μιας παραγωγής στο διαδίκτυο μπορεί να μεταφραστεί σε πραγματική τουριστική κίνηση. Όσο περισσότεροι θεατές ψηφίζουν θετικά μια ταινία που έχει γυριστεί στην Ελλάδα, τόσο αυξάνεται και το ενδιαφέρον για τις περιοχές των γυρισμάτων.

Σύμφωνα με τα στοιχεία, για κάθε 1.000 επιπλέον χρήστες που ψηφίζουν υπέρ μιας παραγωγής με ελληνικές τοποθεσίες στη διεθνή ιστοσελίδα κινηματογράφου IMDb (την παγκόσμια βάση δεδομένων για το σινεμά), καταγράφονται 500 έως 770 περισσότερες αφίξεις ξένων επισκεπτών στην περιοχή όπου γυρίστηκε η παραγωγή.

«Αυτό είναι και το επόμενο βήμα που πρέπει να κάνουμε μέσω του Παρατηρητηρίου του ΕΚΚΟΜΕΔ: να μπορούμε να παρακολουθούμε συστηματικά το αποτύπωμα μιας σημαντικής διεθνούς παραγωγής πριν και μετά την προβολή της, συνδυάζοντας τα στοιχεία των γυρισμάτων με αφίξεις, διανυκτερεύσεις και τουριστική δαπάνη στις συγκεκριμένες περιοχές. Το ίδιο το ΙΟΒΕ χαρακτηρίζει το Παρατηρητήριο πολύ καλή βάση και προτείνει τον περαιτέρω εμπλουτισμό του με περιφερειακά δεδομένα», επισημαίνει ο κ.Χριστόπουλος.

Η «Οδύσσεια» και το στοίχημα της Πελοποννήσου

Η Πελοπόννησος επιχειρεί ήδη να αξιοποιήσει τη διεθνή δημοσιότητα που δημιούργησαν τα γυρίσματα της «Οδύσσειας».

«Η “ Οδύσσεια” έφερε τα τοπία της Πελοποννήσου στο επίκεντρο της διεθνούς προβολής και απέδειξε τη δυναμική της ως τόπου κινηματογραφικών παραγωγών», αναφέρει στο Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων ο αντιπεριφερειάρχης Τουρισμού Πελοποννήσου, Θάνος Μιχελόγγονας.

Όπως εξηγεί, η «Περιφέρεια επιχειρεί να αξιοποιήσει αυτή την προβολή μέσα από το VisitPeloponnese, αναδεικνύοντας τις τοποθεσίες των γυρισμάτων και συνεργαζόμενη με σημαντικά διεθνή μέσα για την προβολή της περιοχής».

Παράλληλα, σχεδιάζεται μια θεματική διαδρομή για την «Ομηρική» Πελοπόννησο, με στόχο η κινηματογραφική δημοσιότητα να μην αποτελέσει ένα πρόσκαιρο επικοινωνιακό γεγονός, αλλά να μετατραπεί σε ολοκληρωμένη τουριστική εμπειρία.

«Φιλοδοξούμε να μετατρέψουμε την κινηματογραφική δημοσιότητα σε ολοκληρωμένη τουριστική εμπειρία και αναπτυξιακή αξία για τις τοπικές κοινωνίες», σημειώνει ο κ. Μιχελόγγονας.

Η Σκόπελος «χορεύει» ακόμη σε ρυθμούς «Mamma Mia!»

Χαρακτηριστικό παράδειγμα, που δείχνει πόσο μακροχρόνια μπορεί να είναι η επίδραση μιας κινηματογραφικής παραγωγής, είναι η Σκόπελος.

Δεκαοκτώ χρόνια μετά την προβολή του «Mamma Mia!», η ταινία εξακολουθεί να λειτουργεί ως μια διαρκής μορφή διεθνούς διαφήμισης για το νησί και να δημιουργεί νέες τουριστικές εμπειρίες.

Η πρόεδρος της Ένωσης Ξενοδόχων Σκοπέλου, Μαίρη Διαμάντη, επισημαίνει ότι ένα από τα στοιχεία που ενισχύουν τη δυναμική του νησιού είναι η ισχυρή διάδοση της εμπειρίας από επισκέπτη σε επισκέπτη.

Η Σκόπελος, όπως λέει, διαθέτει μια σειρά από χαρακτηριστικά που ενισχύουν την απήχησή της: το φυσικό της περιβάλλον, με το πευκοδάσος να καλύπτει περίπου το 80% της επιφάνειάς της, τη γαστρονομία, την προσβασιμότητα και μια σχέση ποιότητας και τιμής που προσελκύει διαφορετικές αγορές. Ωστόσο, το «Mamma Mia!» παραμένει ένας σταθερός πόλος έλξης.

Στο νησί έχει δημιουργηθεί Open cinema (υπαίθριος κινηματογράφος), όπου επισκέπτες από χώρες, όπως οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Φινλανδία και η Ταϊλάνδη, ταξιδεύουν ακόμη και με συγκεκριμένο σκοπό να παρακολουθήσουν την ταινία στον τόπο όπου γυρίστηκε.

Όπως αναφέρει η κ. Διαμάντη, υπάρχουν επισκέπτες που συνδυάζουν την Αθήνα και την Ακρόπολη με μια σύντομη παραμονή στη Σκόπελο, ακόμη και δύο ημερών, προκειμένου να ζήσουν αυτή τη συγκεκριμένη εμπειρία.

Παράλληλα, έχουν αναπτυχθεί ιδιωτικές περιηγήσεις και διαδρομές προς τα σημεία των γυρισμάτων, με χαρακτηριστικότερο τον Άγιο Ιωάννη, όπου γυρίστηκε μία από τις πιο αναγνωρίσιμες σκηνές της ταινίας.

Η κινηματογραφική μνήμη, δηλαδή, δεν λειτουργεί πλέον μόνο ως διαφημιστικό υλικό. Γύρω της αναπτύσσονται νέα τουριστικά προϊόντα και υπηρεσίες: private tours, περισσότερες μετακινήσεις με ταξί, καλύτερες συνδέσεις, αναβαθμισμένη εσωτερική συγκοινωνία και νέες επιχειρηματικές δραστηριότητες.

Το ίδιο κλίμα επεκτείνεται ευρύτερα στις Σποράδες. Στη Σκιάθο, για παράδειγμα, η επιρροή του «Mamma Mia!» είναι ορατή και στις ημερήσιες κρουαζιέρες, όπου το ταξίδι μετατρέπεται σε μια εμπειρία εμπνευσμένη από το μουσικό φαινόμενο της ταινίας.

Η Ελλάδα έχει ήδη κερδίσει θέση στον διεθνή χάρτη

Σύμφωνα με τον διευθύνοντα σύμβουλο του ΕΚΚΟΜΕΔ, η Ελλάδα έχει πραγματοποιήσει ένα σημαντικό άλμα τα τελευταία χρόνια και έχει πλέον εξελιχθεί σε μια πραγματική αγορά διεθνών παραγωγών που δεν στηρίζεται σε μεμονωμένες επιτυχίες.

Η χώρα μας διαθέτει, σύμφωνα με τον ίδιο, ένα από τα πλέον ανταγωνιστικά κίνητρα διεθνώς. Ο ανταγωνισμός, ωστόσο, είναι έντονος και το φυσικό τοπίο ή ένα υψηλό ποσοστό επιστροφής δαπανών δεν αρκούν από μόνα τους.

Απαιτείται σταθερό και προβλέψιμο χρηματοδοτικό περιβάλλον, ταχύτητα στις διαδικασίες, περισσότερες υποδομές και studios, ισχυρότερος τομέας post-production και συνεχείς επενδύσεις στο ανθρώπινο δυναμικό. Στόχος είναι αυτή η θέση να μετατραπεί σε ένα μόνιμο οικονομικό πλεονέκτημα.

«Θα έλεγα λοιπόν ότι η Ελλάδα έχει ήδη κατακτήσει μια θέση στον διεθνή χάρτη των γυρισμάτων. Η επόμενη πρόκληση είναι να μετατρέψουμε αυτή τη θέση σε ένα μόνιμο οικονομικό πλεονέκτημα για τη χώρα», τονίζει ο κ.Χριστόπουλος και υπογραμμίζει:

«Από το Απέραντο Γαλάζιο μέχρι την Οδύσσεια, η μεγάλη διαφορά είναι ότι σήμερα διαθέτουμε πλέον τα εργαλεία για να το κάνουμε οργανωμένα: επενδυτικά κίνητρα, έναν ενιαίο εθνικό φορέα, δεδομένα και μελέτες που μας επιτρέπουν να μετράμε το αποτέλεσμα. Ο στόχος πλέον δεν είναι απλώς να έρχονται περισσότερες ταινίες στην Ελλάδα, αλλά κάθε παραγωγή που έρχεται να αφήνει περισσότερη αξία στην ελληνική οικονομία και κάθε εικόνα της Ελλάδας, που ταξιδεύει στον κόσμο, να μπορεί να μετατρέπεται σε πραγματικό αναπτυξιακό και τουριστικό όφελος».

Η NASA εκτόξευσε το νέο διαστημικό της τηλεσκόπιο, το «Nancy Grace Roman»

ΑΠΕ/ EPA/NASA/JOEL KOWSKY HANDOUT -- MANDATORY CREDIT: NASA/JOEL KOWSKY -- HANDOUT EDITORIAL USE ONLY/NO SALES

H NASA εκτόξευσε σήμερα το νέο εμβληματικό αστρονομικό παρατηρητήριο, σε μία αποστολή που έχει ως στόχο να διερευνήσει ορισμένα από τα μεγαλύτερα μυστήρια της αστροφυσικής και της κοσμολογίας, και να προσφέρει έναν «νέο άτλαντα του σύμπαντος».

Το διαστημικό τηλεσκόπιο «Nancy Grace Roman», ένα έργο κόστους περίπου 4 δισεκατομμυρίων δολαρίων, και ύψους άνω των 12 μέτρων εκτοξεύθηκε από το Διαστημικό Κέντρο Κένεντι της NASA στη Φλόριντα με έναν πύραυλο Falcon Heavy της SpaceX, στις 7:26 τοπική ώρα (14:26 ώρα Ελλάδας).

Το τηλεσκόπιο έχει σχεδιαστεί για να διερευνά κοσμικά αινίγματα όπως η σκοτεινή ενέργεια και η σκοτεινή ύλη, ενώ παράλληλα δοκιμάζει τη βαρύτητα σε τεράστιες κλίμακες και να αναζητά εξωπλανήτες, όπως ονομάζονται οι πλανήτες πέρα ​​από το ηλιακό μας σύστημα.

Παρά τις ανησυχίες που υπήρχαν σχετικά με τις καιρικές συνθήκες πριν από την εκτόξευση, ο πύραυλος εκτοξεύθηκε με επιτυχία και κατάφερε να μεταφέρει το τηλεσκόπιο στο διάστημα.

Το τηλεσκόπιο πήρε το όνομά του για να τιμήσει τη Νάνσι Γρκέις Ρόμαν, την πρώτη επικεφαλής αστρονόμο της NASA, η οποία θεωρείται «η μητέρα του Διαστημικού Τηλεσκοπίου Hubble».

Το «Nancy Grace Roman» θα ταξιδέψει στο διάστημα προς μια τροχιακή θέση που ονομάζεται Σημείο Λαγκράνζ 2, η οποία βρίσκεται περίπου ένα 1,6 εκατομμύρια χιλιόμετρα από τη Γη και στην οποία θα χρειαστεί περίπου 100 ημέρες για να φτάσει. Η αποστολή του έχει προγραμματιστεί να διαρκέσει πέντε χρόνια, αν και η NASA ανέφερε ότι το τηλεσκόπιο ενδέχεται να διαθέτει αρκετό καύσιμο για πέντε επιπλέον χρόνια.

Ζελένσκι: Η Ουκρανία ετοιμάζεται για περαιτέρω συνομιλίες με τις ΗΠΑ

ΑΠΕ

Η Ουκρανία ετοιμάζεται για περαιτέρω συνομιλίες με εκπροσώπους του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, δήλωσε σήμερα ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι.

“Θα υπάρξουν περισσότερες λεπτομέρειες αύριο. Θα κάνουμε ό,τι μπορούμε έτσι ώστε ο πόλεμος να μην παραμείνει η μόνη επιλογή για το πώς θα εξελιχθούν τα γεγονότα. Είναι σημαντικό η Αμερική να συμμερίζεται πολλές από τις απόψεις μας για την κατάσταση”, τόνισε ο Ζελένσκι σε τηλεοπτική δήλωση.

Ερντογάν για ναυάγιο στην Κερύνεια: Έχουμε κινητοποιήσει όλες τις δυνάμεις της Τουρκίας

ΑΠΕ

Ο Τούρκος Πρόεδρος εξέφρασε τα συλλυπητήριά του στις οικογένειες των θυμάτων του ναυαγίου του επιβατηγού πλοίου ανοικτά της Κερύνειας και δήλωσε ότι η Τουρκία έχει κινητοποιήσει όλες τις διαθέσιμες δυνάμεις της για την επιχείρηση έρευνας και διάσωσης.

Κατά την ομιλία του στην τελετή αποφοίτησης και παράδοσης των σημαιών στις Σχολές Πολέμου του Πανεπιστημίου Εθνικής Άμυνας, ο Ερντογάν αναφέρθηκε στην τραγωδία και ενημέρωσε για τον μέχρι στιγμής απολογισμό της επιχείρησης, σημειώνοντας πως ξεκίνησαν άμεσα ευρείας κλίμακας επιχειρήσεις έρευνας και διάσωσης και ττόνισε ότι οι έρευνες για τους αγνοουμένους συνεχίζονται.

Ο Τούρκος Πρόεδρος εξέφρασε την ελπίδα ότι οι έρευνες θα έχουν θετική εξέλιξη, υπογραμμίζοντας παράλληλα ότι η τουρκική κυβέρνηση παρακολουθεί στενά την επιχείρηση και έχει θέσει στη διάθεσή της όλες τις κρατικές δυνάμεις.

«Ελπίζουμε να λάβουμε θετικά νέα από αυτές τις προσπάθειες. Και εμείς παρακολουθούμε στενά αυτή την επιχείρηση, για την οποία έχουμε κινητοποιήσει όλες τις δυνάμεις του κράτους μας. Από εδώ, για ακόμη μία φορά, εύχομαι ο Αλλάχ να αναπαύσει τις ψυχές των αδελφών μας που έχασαν τη ζωή τους στο δυστύχημα και εύχομαι περαστικά στους πολίτες μας που διασώθηκαν ζωντανοί».

Συλλυπητήρια από την τουρκική ηγεσία

Συλλυπητήρια για το ναυάγιο του επιβατηγού καταμαράν στα ανοικτά της Κερύνειας και μήνυμα για την ανάγκη διάσωσης των επιβατών και του πληρώματος απηύθυνε ο αντιπρόεδρος της Τουρκίας, Τζεβντέτ Γιλμάζ.

Σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα Χ, ο Τούρκος αντιπρόεδρος Τζεβντέτ Γιλμάζ αναφέρθηκε στο περιστατικό, επισημαίνοντας ότι οι επιχειρήσεις έρευνας και διάσωσης συνεχίζονται και ότι προτεραιότητα παραμένει η διάσωση των επιβατών και του πληρώματος.

Παράλληλα, το τουρκικό υπουργείο Εσωτερικών ανακοίνωσε ότι έχει κινητοποιηθεί μεγάλος αριθμός πλωτών και εναέριων μέσων μετά την ενημέρωση για το περιστατικό με το επιβατηγό πλοίο FİLOJET, το οποίο εκτελούσε το δρομολόγιο από το λιμάνι της Κερύνειας προς το λιμάνι Τασουτζού της Μερσίνας.

Σύμφωνα με την ανακοίνωση του τουρκικού υπουργείου Εσωτερικών, στις 30 Αυγούστου 2026 το πλοίο, στο οποίο επέβαιναν 259 επιβάτες και 8 μέλη πληρώματος, άρχισε να παίρνει νερά περίπου τέσσερα ναυτικά μίλια ανοικτά του λιμανιού της Κερύνειας και αντιμετώπισε κίνδυνο βύθισης. Μετά τη λήψη του σήματος κινδύνου ξεκίνησαν στην περιοχή επιχειρήσεις έρευνας και διάσωσης.

Το τουρκικό υπουργείο Εσωτερικών ανέφερε ότι για την επιχείρηση κινητοποιήθηκαν τέσσερα πλωτά μέσα από τα κατεχόμενα, καθώς και το επιβατηγό πλοίο AKGÜNLER 3. Από την Τουρκία στάλθηκαν επιπλέον πέντε πλωτά μέσα και δύο ελικόπτερα της Ακτοφυλακής.

Παράλληλα, σύμφωνα με την ίδια ανακοίνωση, το τουρκικό Πολεμικό Ναυτικό διέθεσε έξι πλοία για την υποστήριξη των επιχειρήσεων στην περιοχή. Το τουρκικό υπουργείο Εσωτερικών σημειώνει ότι οι εργασίες έρευνας και διάσωσης συνεχίζονται με προσεκτικό συντονισμό μεταξύ των αρμόδιων υπηρεσιών.

ΥΠΟΙΚ: Στο ΠΑΣΟΚ μοιράζουν ανέξοδες υποσχέσεις και στέλνουν τον λογαριασμό στους συνεπείς

EUROKINISSI

Στην πρόταση του ΠΑΣΟΚ για τη διαχείριση των «κόκκινων» δανείων απαντά με ανακοίνωσή του το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, εστιάζοντας στο μοντέλο που εφαρμόζεται στην Κύπρο, στις προβλέψεις του ευρωπαϊκού δικαίου και στο ισχύον πλαίσιο ρύθμισης οφειλών στην Ελλάδα. Παράλληλα, το υπουργείο παραθέτει στοιχεία για την εξέλιξη του ιδιωτικού χρέους και των μη εξυπηρετούμενων δανείων.

Συγκεκριμένα στην ανακοίνωση του υπουργείου με τίτλο «Στο ΠΑΣΟΚ μοιράζουν ανέξοδες υποσχέσεις και στέλνουν τον λογαριασμό στους συνεπείς» αναφέρονται τα ακόλουθα:

Το ΠΑΣΟΚ φαίνεται να έχει ξεχάσει πολύ γρήγορα όσα η χώρα έμαθε πολύ ακριβά την προηγούμενη δεκαετία. Και όσο προσπαθεί να πλειοδοτήσει σε εύκολες υποσχέσεις, τόσο περισσότερο θυμίζει εκείνους που κάποτε κατήγγελλε.

Η συνταγή είναι γνώριμη. Μονομερείς αποφάσεις, εύκολες διαγραφές, ευρωπαϊκοί κανόνες που αντιμετωπίζονται ως εμπόδιο και η πεποίθηση ότι, αν η πραγματικότητα δεν συμφωνεί μαζί μας, μπορούμε απλώς να την παρακάμψουμε.

Με τέτοιες προτάσεις, η απόσταση από τις πιο αξέχαστες οικονομικές ιδέες του 2015 αρχίζει να γίνεται ανησυχητικά μικρή.

Κύπρος: Τι ισχύει στην πραγματικότητα

Η ανακοίνωση του ΠΑΣΟΚ εμφανίζει ως «κυπριακό μοντέλο» ένα δικαίωμα που η κυπριακή νομοθεσίαδεν προβλέπει.

Το άρθρο 18 του κυπριακού Ν. 169(I)/2015, όπως έχει τροποποιηθεί και ισχύει, προβλέπει ότι, πριν από την πώληση πιστωτικής διευκόλυνσης, ο δανειολήπτης μπορεί να υποβάλει πρόταση αγοράς. Η ακριβής διατύπωση του νόμου είναι:

«οι δανειολήπτες, οι εγγυητές τους και οι πάροχοι εξασφάλισής τους, εάν το επιθυμούν, δύνανται εντός χρονικής περιόδου σαράντα πέντε (45) ημερών […] να υποβάλουν πρόταση αγοράς της υπό πώληση πιστωτικής διευκόλυνσης».

Και, όταν πρόκειται για μέρος του χαρτοφυλακίου:

«ειδοποιεί με επιστολή τον εμπλεκόμενο δανειολήπτη […] όπως εντός χρονικής περιόδου σαράντα πέντε (45) ημερών […] υποβάλουν πρόταση, εάν το επιθυμούν, για αγορά της υπό πώληση πιστωτικής διευκόλυνσης».

Αυτά λέει ο κυπριακός νόμος.

Πουθενά δεν προβλέπει ότι ο δανειολήπτης δικαιούται να αγοράσει το δάνειό του σε συγκεκριμένο ποσοστό της αξίας του. Πουθενά δεν προβλέπει ότι μπορεί να καταβάλει ένα αυθαίρετα καθορισμένο μέρος της τρέχουσας αξίας και να εξοφλήσει υποχρεωτικά την υπόλοιπη απαίτηση. Πουθενά δεν προβλέπει ότι ο πιστωτής υποχρεούται να αποδεχθεί την προσφορά του.

Η διάταξη προβλέπει δυνατότητα υποβολής πρότασης αγοράς, και σαφώς εννοείται ότι αφορά στην τρέχουσα αξία του δανείου. Δεν θεσπίζει δικαίωμα μονομερούς εξαγοράς της απαίτησης σε ποσοστό που αποφασίζει ο νομοθέτης.

Τι απαντούσε ο ΣΥΡΙΖΑ για το θέμα στον Κώστα Τζαβάρα

Αυτά μάλιστα αναφέρονται και σε σχετική απάντηση της Ειδική Γραμματείας Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους το 2018, απαντώντας στη Βουλή στην ερώτηση του τότε Κοινοβουλευτικού Εκπροσώπου της Νέας Δημοκρατίας Κώστα Τζαβάρα.

Η απάντηση, με ημερομηνία 11.1.2018, αναφέρει επί λέξει για την Κύπρο:

«Με κρυφή την προσφορά κάποιου fund, δίνεται η δυνατότητα στο πιστωτικό ίδρυμα να δημοσιοποιήσει την πρόθεση του να πωλήσει απαίτηση […] και να αναμείνει 45 ημέρες για αντίδραση του δανειολήπτη (πρόταση εξαγοράς) ή να στείλει επιστολή στον δανειολήπτη με την οποία τον καλεί να υποβάλλει πρόταση εξαγοράς εντός 45 ημερών ενόψει της πώλησης του δανείου του».

Μάλιστα, το ερώτημα του τότε βουλευτή Κώστα Τζαβάρα είχε υποβληθεί πριν από την έκδοση της ευρωπαϊκής Οδηγίας 2019/1023, η οποία στη συνέχεια έκλεισε κάθε σχετικό «παράθυρο» και διαμόρφωσε ένα σαφές ευρωπαϊκό πλαίσιο.

Ανάλογο δικαίωμα με την Κύπρο υπάρχει και στην Ελλάδα

Αντίστοιχη δυνατότητα με την Κύπρο όπου προ της πώλησης υπάρχει η δυνατότητα ρύθμισης του δανείου υπάρχει και στην Ελλάδα, στο πλαίσιο του ελληνικού Κώδικα Δεοντολογίας, όπου μπορεί να διευθετηθεί είτε με εφάπαξ καταβολή σε μετρητά και διαγραφή τυχόν υπολοίπου της οφειλής του ή και άλλες λύσεις, σύμφωνα με την ικανότητα αποπληρωμής του και τις εύλογες δαπάνες διαβίωσής του.

Τα ανωτέρω αναφέρονται τόσο στον αρχικό όσο και στον αναθεωρημένο κώδικα δεοντολογίας, όπου ως «Διακανονισμός Απαιτήσεων» νοείται εξωδικαστική συμφωνία κατά την οποία το ίδρυμα λαμβάνει είτε εφάπαξ καταβολή είτε προκαθορισμένες τμηματικές καταβολές και, στο πλαίσιο αυτό, «ενδέχεται να προβαίνει σε μερική διαγραφή της απαίτησης».

Άρα, η Ελλάδα έχει ήδη αντίστοιχο μηχανισμό ως προς το ουσιαστικό αποτέλεσμα: ο οφειλέτης μπορεί, στο πλαίσιο της διαδικασίας ρύθμισης, να προτείνει εφάπαξ καταβολή και διαγραφή μέρους της απαίτησης.

– Η λύση εξατομικεύεται.

– Λαμβάνονται υπόψη η ικανότητα αποπληρωμής του οφειλέτη (όπως διαμορφώνεται από την περιουσιακή και την εισοδηματική του κατάσταση) και οι εύλογες δαπάνες διαβίωσής του.

Επομένως, άλλο είναι να δίνεται στον οφειλέτη η δυνατότητα να προτείνει εφάπαξ εξόφληση με διαγραφή μέρους της απαίτησης, με βάση την πραγματική οικονομική του κατάσταση και άλλο να θεσπίζεται ένα οριζόντιο δικαίωμα του οφειλέτη να επιβάλει στον πιστωτή εξαγορά του δανείου σε ένα προκαθορισμένο ποσοστό της αξίας του. Το πρώτο το έχουμε ήδη στην Ελλάδα. Το δεύτερο δεν το προβλέπει ούτε η Κύπρος.

Τι προβλέπει το Ευρωπαϊκό Δίκαιο

Υπάρχει όμως και ένα ακόμη σοβαρό ζήτημα: το ευρωπαϊκό δίκαιο.

Μια ρύθμιση που θα επέβαλλε νομοθετικά στον πιστωτή να δεχθεί ένα προκαθορισμένο ποσοστό της απαίτησής του, ανεξάρτητα από την πραγματική οικονομική και περιουσιακή κατάσταση του οφειλέτη, θα λειτουργούσε στην ουσία ως νομοθετικά επιβαλλόμενη αναδιάρθρωση της απαίτησης.

Μια τέτοια ρύθμιση, στο μέτρο που εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής της Οδηγίας (ΕΕ) 2019/1023, θα ήταν αντίθετη προς την ευρωπαϊκή νομοθεσία, εφόσον δεν διασφαλίζει το «best-interest-of-creditors test», δηλαδή την αρχή της μη χειροτέρευσης της θέσης του διαφωνούντος πιστωτή.

Η Οδηγία 2019/1023 ορίζει στο άρθρο 2 παρ. 1 σημείο 6 τη σχετική αρχή που οφείλει να διέπει όλες τις αναδιαρθρώσεις: κανένας πιστωτής δεν μπορεί να ικανοποιηθεί με μικρότερο ποσό από αυτό που θα ελάμβανε σε περίπτωση ρευστοποίησης του συνόλου της περιουσίας. Η εν λόγω αρχή επαναλαμβάνεται σε διάφορα σημεία της οδηγίας (πχ άρθρο 10 παρ 2, άρθρο 11 κλπ) όπου γίνεται λόγος για σχέδια αναδιάρθρωσης οφειλών.

Επομένως, δεν μπορεί να θεσπιστεί ένα οριζόντιο, αυθαίρετο ποσοστό εξαγοράς για όλους τους οφειλέτες, χωρίς να λαμβάνονται υπόψη τα πραγματικά δεδομένα κάθε περίπτωσης: η περιουσία, το εισόδημα, η ικανότητα αποπληρωμής, η αξία των εξασφαλίσεων και η ανάκτηση που θα μπορούσε να επιτύχει ο πιστωτής στο εναλλακτικό σενάριο.

Ποιος θα συνέχιζε να πληρώνει το δάνειό του, αν ήξερε ότι αφήνοντάς το να κοκκινίσει θα μπορούσε να το εξοφλήσει με μεγάλη έκπτωση;

Πέραν όμως αυτού, η θεσμοθέτηση μιας τέτοιας δυνατότητας δημιουργεί έναν τεράστιο ηθικό κίνδυνο και θέτει σε αμφισβήτηση την ίδια την έννοια της τραπεζικής πίστης. Γιατί να παραμείνει ένας δανειολήπτης συνεπής, εάν γνωρίζει ότι, αφήνοντας το δάνειό του να «κοκκινίσει», μπορεί στη συνέχεια να το εξαγοράσει με μεγάλη έκπτωση;

Και υπάρχει και η άλλη όψη: ποιο χρηματοπιστωτικό ίδρυμα θα δάνειζε με τους ίδιους όρους, εάν γνώριζε ότι ο δανειολήπτης μπορεί αύριο να εξοφλήσει μόνο ένα μέρος της οφειλής του; Το αποτέλεσμα θα ήταν λιγότερη και ακριβότερη πίστη για όλους : επιχειρήσεις, νοικοκυριά και συνεπείς δανειολήπτες.

Ένα ερώτημα προς το ΠΑΣΟΚ  

Άρα, η πραγματικότητα είναι πολύ διαφορετική από αυτήν που παρουσιάζει η ανακοίνωση του ΠΑΣΟΚ.

* Η Κύπρος δεν δίνει στον οφειλέτη δικαίωμα να αγοράσει το δάνειό του σε ένα συγκεκριμένο ποσοστό της αξίας του. Του δίνει τη δυνατότητα να υποβάλει πρόταση αγοράς.

* Η Ελλάδα έχει ήδη αντίστοιχο μηχανισμό μέσω του Κώδικα Δεοντολογίας: ο οφειλέτης μπορεί να προτείνει οριστική διευθέτηση, ακόμη και εφάπαξ καταβολή με μερική διαγραφή της απαίτησης, με βάση την ικανότητα αποπληρωμής του και τις εύλογες δαπάνες διαβίωσής του.

Επομένως, το ερώτημα προς το ΠΑΣΟΚ είναι απλό:

Πού ακριβώς στον κυπριακό νόμο προβλέπεται το δικαίωμα του οφειλέτη να εξαγοράσει μονομερώς το δάνειό του σε ένα συγκεκριμένο ποσοστό της αξίας του;

Γιατί αυτή τη διάταξη, όσο κι αν αναζητήσει κανείς στον κυπριακό νόμο, δεν θα τη βρει.

Τα κυβερνητικά αποτελέσματα για το ιδιωτικό χρέος

Αντιθέτως οι πολιτικές που από το 2019 έχει υιοθετήσει η κυβέρνηση έχουν να παρουσιάσουν πολύ μετρήσιμα αποτελέσματα στο πεδίο του ιδιωτικού χρέους. Συγκεκριμένα:

* Ο δείκτης του ιδιωτικού χρέους ως % του ΑΕΠ για την Ελλάδα το 2025, σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat ανήλθε σε 96,6%, με τον μέσο όρο του δείκτη για τις 27 χώρες της Ε.Ε να ανέρχεται στο 119,3%. Η Ελλάδα βρίσκεται στην 15η θέση (σε φθίνουσα σειρά) ως προς τον εν λόγω δείκτη.

* Ως γενική εικόνα για το ιδιωτικό χρέος, από το 2018 ο δείκτης Ληξιπρόθεσμο Ιδιωτικό Χρέος ως ποσοστό επί τοις εκατό (%) του συνολικού Ιδιωτικού Χρέους, έχει παρουσιάσει σημαντική μείωση 14 ποσοστιαίων μονάδων, κλείνοντας σε 56,7% το Q1 2026 από 70,8%, δείχνοντας έτσι την αποκατάσταση όσον αφορά στην εύρυθμη εξυπηρέτηση των οφειλών.

* Στους χρηματοδοτικούς φορείς (τράπεζες & servicers) έχουμε μείωση των κόκκινων δανείων από 99,7 δις ευρώ το 2018 σε 72,34 δις ευρώ σήμερα, αλλά και σημαντική βελτίωση του δείκτη ΜΕΔ/Εξυπηρετούμενο δανεισμό. Ο εν λόγω δείκτης από 101,3% το 2018 έχει πέσει στο 39,7 %. Αυτό σημαίνει πρακτικά ότι αν ανατρέξουμε στο 2018 εξυπηρετούμενος και μη-εξυπηρετούμενος δανεισμός ήταν σχεδόν στα ίδια επίπεδα, ενώ σήμερα ο εξυπηρετούμενος δανεισμός είναι υπερδιπλάσιος του μη-εξυπηρετούμενου (εκτός από τη μείωση σε απόλυτους αριθμούς που αναφέραμε).

Σοκ για Κωνσταντέλια στην Ντόρτμουντ – Υπέστη ρήξη χιαστού

ΑΠΕ/ EPA/CHRISTOPHER NEUNDORF CONDITIONS - ATTENTION: The DFL regulations prohibit any use of photographs as image sequences and/or quasi-video.

Δυσάρεστα ήταν τα νέα για τον Γιάννη Κωνσταντέλια, καθώς οι εξετάσεις στις οποίες υποβλήθηκε επιβεβαίωσαν τον αρχικό φόβο για σοβαρό τραυματισμό στο αριστερό γόνατο. Ο Έλληνας μεσοεπιθετικός υπέστη ρήξη χιαστού στο ντεμπούτο του με την Ντόρτμουντ και αναμένεται να μείνει εκτός αγωνιστικής δράσης για αρκετούς μήνες.

Ο Κωνσταντέλιας είχε πραγματοποιήσει ιδανικό ξεκίνημα στη νέα του ομάδα, καθώς στο παιχνίδι της πρεμιέρας της Bundesliga απέναντι στο Αμβούργο είχε συνδυάσει την εξαιρετική του παρουσία με το πρώτο του γκολ με τη φανέλα της Ντόρτμουντ. Οι Βεστφαλοί επικράτησαν με 2-0, σε μία αναμέτρηση που εξελισσόταν σε ονειρεμένη πρεμιέρα για τον 23χρονο διεθνή.

Ωστόσο, στο δεύτερο ημίχρονο η εικόνα άλλαξε. Ο Κωνσταντέλιας τραυματίστηκε έπειτα από μονομαχία με τον Μπακαρί Τζάτα και, παρά την προσπάθειά του να συνεχίσει, τελικά αντικαταστάθηκε στο 52ο λεπτό. Ο ίδιος φέρεται να ενημέρωσε το ιατρικό επιτελείο ότι αισθάνθηκε ένα «κρακ» στο γόνατο, γεγονός που ενίσχυσε την ανησυχία για τη σοβαρότητα του τραυματισμού.

Η Ντόρτμουντ ανακοίνωσε πλέον επίσημα ότι πρόκειται για ρήξη χιαστού συνδέσμου στο αριστερό γόνατο, εξέλιξη που στερεί από τον Νίκο Κόβατς μία σημαντική επιλογή για τους επόμενους μήνες.

Ο Κωνσταντέλιας είχε αποκτηθεί από τον ΠΑΟΚ στις 17 Αυγούστου, με τη γερμανική ομάδα να καταβάλλει 26 εκατ. ευρώ, ενώ προβλέπονται επιπλέον μπόνους έως 6 εκατ. ευρώ.

Ο τραυματισμός ενδέχεται, παράλληλα, να οδηγήσει την Ντόρτμουντ σε νέα κίνηση στην αγορά, την ώρα που ο Έλληνας άσος καλείται να ξεκινήσει τη δύσκολη διαδικασία αποκατάστασης με στόχο την επιστροφή του στα γήπεδα.

Κομισιόν: Σεβόμαστε την επιλογή του λαού της Ισλανδίας

ΑΠΕ

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή σέβεται την επιλογή του ισλανδικού λαού. Η Ισλανδία παραμένει στενός εταίρος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, δήλωσε σήμερα εκπρόσωπος της Κομισιόν μετά το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος που διεξήχθη χθες, Σάββατο, στη χώρα.

Οι Ισλανδοί απέρριψαν την επανέναρξη των ενταξιακών διαπραγματεύσεων με την Ευρωπαϊκή Ένωση στο δημοψήφισμα, ένα πλήγμα για τις Βρυξέλλες, οι οποίες θα έβλεπαν θετικά μια υποψηφιότητα του πλούσιου νησιού του Βορείου Ατλαντικού.

Στην ερώτηση “Πρέπει η Ισλανδία να επαναλάβει τις διαπραγματεύσεις ένταξης στην Ευρωπαϊκή Ένωση;”, το 52,8% των Ισλανδών απάντησε “όχι” και το 47,2%”ναι”, σύμφωνα με τα επίσημα τελικά αποτελέσματα που μετέδωσε το δημόσιο τηλεοπτικό δίκτυο RUV.

123...21.950Σελίδα 1 από 21.950

TAYTOTHTA

Ιδιοκτησία/ Κάτοχος Domain Name: ΑBP ΕΚΔΟΤΙΚΗ ΙΚΕ
Έδρα Επιχείρησης: Κολοκοτρώνη 49 Αθήνα, 10560
ΑΦΜ: 800949819
ΔΟΥ: Α ΑΘΗΝΑΣ
Γραφεία Σύνταξης: Πανεπιστημίου 38 Αθήνα
Tηλ. 2103629510
Email: [email protected]
Νόμιμος Εκπρόσωπος / Γενική Διεύθυνση Εταιρίας / Διαχειριστής: Γιώργος Νικ. Μουρούτης
Διευθυντής: Ειρήνη Μυλωνά
Διευθυντής Σύνταξης: Κώστας Πασίσης

Όροι Χρήσης | Αποποίηση Ευθυνών | Πολιτική Απορρήτου

ΜΕΛΟΣ

FOLLOW US

© 2018 - 2025 Πνευματικά δικαιώματα: "ABP IKE". Developed by Webalists