Συχνά στις αίθουσες των συνεδρίων ακούγεται η φράση μένω για τα παιδιά, δεν τον χωρίζω γιατί είναι αδύναμος, αν φύγω από την δουλειά δεν θα βρω άλλη και πολλές άλλες ανασταλτικές φράσεις. Τελικά δεν μετακινούμαστε για εμάς ή για τους άλλους;
Της Μίκας Πανάγου *
Οι φόβοι που έχουμε είναι δικοί μας ή τους κουβαλάμε σαν οικογενειακό κειμήλιο; Κάθε αλλαγή μικρή ή μεγάλη συνήθως κρύβει από πίσω ρίσκο και αγωνία για το αν έγινε η σωστή επιλογή. Για να κάνουμε κάτι άλλο σημαίνει ότι κάτι αφήσανε πίσω. Υπάρχει μια απώλεια σε κάθε απόφαση που παίρνουμε. Κάτι αρκετά βοηθητικό είναι μια υποτιθέμενη ζυγαριά ώστε να μετρήσουμε υπέρ και κατά, συν και πλην, απώλειες και κέρδος. Τι γίνεται αν μείνω; Με πρωταγωνιστή εμάς τους ίδιους θα πρέπει να αξιολογήσουμε τί επίπτωση έχει στη σωματική και ψυχική μας υγεία. Πολλοί άνθρωποι έχουν εκπαιδευτεί να βάζουν σε προτεραιότητα τους άλλους ή έστω να νομίζουν ότι θα είναι καλύτερα για τους άλλους αν συντηρούν ληγμένες καταστάσεις. Όπως είναι μια σχέση, ένας γάμος, μια φιλία, μια επαγγελματική συνεργασία.
Συνήθως μετράνε τις απώλειες στο σενάριο που φεύγουν, σπάνια όμως στο σενάριο που μένουν. Κουκουλώνουν προβλήματα, σκεπάζουν δικά τους αρνητικά συναισθήματα, ασφυκτιούν, υποκρίνονται την ευτυχία γιατί δεν θέλουν να ρισκάρουν, να πληγώσουν άλλους.
Τελικά πληγώνει περισσότερο το να ζεις σε ψέμα ή αλήθεια; Αγαπάς κάποιον όταν δεν θες να είσαι μαζί του και δημιουργείς μια ουτοπία ή όταν τον κοιτάξεις κατάματα και πεις αλήθεια; Σέβεσαι τον εαυτό σου όταν επιλέγεις να είσαι εκεί που πραγματικά θες, φροντίζεις την ψυχική σου υγεία και λειτουργείς ευχάριστα στις συνθήκες ζωής που έχεις επιλέξει. Το να ζούμε και να αναπνέουμε για τους άλλους αυτόματα μας κάνει «νεκρούς» και περνάμε σαν πρότυπο ευτυχίας το ψεύτικο. Μαθαίνουμε στους μικρότερους ότι δεν κάνουμε αλλαγές, δεν επαναστατούμε, τα δεχόμαστε όλα και συμβιβαζόμαστε. Αυτό παρουσιάζουμε σαν επιτυχία με κερασάκι την αυτό θυσία μας.
Από κάπου μάθαμε κι εμείς να φοβόμαστε τις αλλαγές και συνεχίζουμε αυτή την παράδοση. Δυο γονείς που δεν ήθελαν να είναι μαζί αλλά δεν χώρισαν ποτέ, μια δουλειά που πάντα με έπνιγε αλλά δεν έφευγα, φίλοι που στην πραγματικότητα δεν στάθηκαν σαν φίλοι όταν τους χρειάστηκα αλλά μόνο έδινα. Και πέφτουμε να κοιμηθούμε και εγκλωβιζόμαστε σε αυτές τις σκέψεις και κόβεται η ανάσα μας και δεν ξέρουμε που να βρούμε οξυγόνο. Έχουμε μονίμως νεύρα, δεν απολαμβάνουμε τίποτα στην καθημερινότητα μας, ξεχάσαμε να γελάμε και μας φταίει ο γείτονας, το κράτος, οι άλλοι που δεν μετακινούνται, δεν φεύγουν πρώτοι, δεν ξεβολεύονται μήπως και αναπνεύσουμε.
Το κοινωνικό σύνολο αποτελείται από εμάς τους ίδιους, η συντήρηση καταστάσεων γίνεται με μεγάλη επιτυχία από εμάς, ο συμβιβασμός προωθείται και κάθε αλλαγή πιστεύουμε ότι θα φέρει ταραχή στους άλλους όμως από πίσω κρύβεται ο δικός μας φόβος για το αύριο. Θέλει θέληση και μεράκι ώστε να γκρεμίζεις και να χτίζεις όποτε χρειάζεται τη ζωή σου και να απομακρύνεις τα «μπάζα» μακριά σου.
* Η Μίκα Πανάγου είναι κοινωνική λειτουργός με εκπαίδευση στη συστημική οικογενειακή θεραπεία – Facebook – Instagram
