today-is-a-good-day
35 C
Athens

Τα οχήματα προσκρούστηκαν, η παραγγελία είχε βαρύνουσα και η φέτα είναι ελλειπτική – Γράφει η Αγγελική Κώττη

Η δημοσιογραφία είναι ένα επάγγελμα (άντε, λειτούργημα) που χρησιμοποιεί πολλούς όρους από τα γαλλικά, τα αγγλικά και από άλλες γλώσσες. Ας πάρουμε, επί παραδείγματι, τη λέξη ρεπορτάζ. Δεν έχει ελληνική αντίστοιχη και ούτε απέκτησε ποτέ. Ούτε όμως και εξελληνίστηκε. Δεν απέκτησε καταλήξεις που να υποδηλώνουν πτώση και αριθμό. Ουδέν μεμπτόν, εν πάση περιπτώσει. Θα έχουμε και τέτοιες λέξεις. Αρκεί να μη το παρακάνουμε. Να μην χρησιμοποιούμε αράδα ξένους όρους, επειδή έτσι μιλάμε εμείς και η παρέα μας, ίσως και ο οργανισμός στον οποίο εργαζόμαστε.

Εκείνο το event, ας πούμε, που το πιπιλίζουν και το ξεφουρνίζουν δεκάδες κοριτσόπουλα παρατρεχάμενα διοργανωτών εκδηλώσεων, είναι άνω ποταμών. Σας προσκαλούμε στο τάδε event, σου λέει, λες και άμα πούνε εκδήλωση ή διοργάνωση θα χάσει κάτι ο λόγος τους. Ανέμπνευστες εντελώς, οι χαριτόβρυτες υπάρξεις, επαναλαμβάνουν όπως έμαθαν τις φράσεις για το event και παρεξηγούνται άμα τους πεις ότι υπάρχουν και ελληνικές λέξεις. Μα τι λέει η οπισθοδρομικιά, λένε κατά πάσα πιθανότητα, μια εσάνς αγγλικών είναι ωραία.

Κουραφέξαλα.

Κουραφέξαλα και για το budget όπως και για το project. Οι ελληνικότατες λέξεις προϋπολογισμός και πρόγραμμα/ σχέδιο έχουν περιπέσει, σχεδόν, σε αχρηστία. Γιατί; Άβυσσος η ψυχή του ανθρώπου- επομένως και το μυαλό του, με το γλωσσικό αισθητήριο. Ειδικά δε του στελέχους μεγάλη εταιρείας…

Όπως επανειλημμένα έχουμε πει, η γλώσσα μας κινδυνεύει από πολλά, ανάμεσα στα οποία και η λεξιπενία, κατά βάσιν όμως κινδυνεύει από την αλόγιστη χρήση ξένων λέξεων αν και υπάρχουν ελληνικές. Η παγκοσμιοποίηση έχει παίξει τον ρόλο της, επομένως πολλοί ξένοι όροι εμφιλοχωρούν, πλέον, σε ενημερώσεις και συσκέψεις, χωρίς να το σκεφτούμε. Εύκολο να λέμε trailer, φερ’ ειπείν και να ξεμπερδεύουμε- άντε τώρα να πεις το διαφημιστικό ή το ενημερωτικό φιλμάκι για το φεστιβάλ. (Να και η λέξη φιλμ, εξελληνισμένη εν προκειμένω, να και η λέξη φεστιβάλ. Ο κινηματογράφος (σινεμά αλλιώς) έχει πρόβλημα και οι σινεφίλ (γιατί όχι κινηματογραφόφιλοι; Προφανώς δεν είναι τόσο κομψό) μαθαίνουν να συνεννοούνται μεταξύ τους χρησιμοποιώντας πολλά αγγλικά.

Αν απομακρυνθούμε από όσους συχνάζουν στον κινηματογράφο και δούμε όσους βλέπουν πού- και πού καμιά ταινία, θα διαπιστώσουμε πως οι ξένοι όροι μάλλον δεν τους λένε κάτι. «SPOTLIGHT ΣΤΟΝ ΔΗΜΗΤΡΗ ΠΑΠΑΙΩΑΝΝΟΥ» λέει ενημερωτικό για το φεστιβάλ ταινιών μικρού μήκους που ξεκινά σύντομα στη Θεσσαλονίκη. Και  «SPOTLIGHT ΣΤΟΝ ΦΕΡΝΑΝΤΟ ΤΡΟΥΕΜΠΑ» παρακάτω. Μάλιστα. Και τι σημαίνει spotlight; Είναι αφιέρωμα; Είναι μικρό αφιέρωμα; Είναι κάτι άλλο;

Συνεχίζουμε: «θα προβληθεί το ντοκιμαντέρ της Εύας Στεφανή Η καρδιά του ταύρου (working title)» Ο όρος προσωρινός τίτλος, ή τίτλος  εργασίας, προφανώς είναι μπανάλ και δεν τον χρησιμοποιούν εκεί στο φεστιβάλ. Δεν μπορώ να σκεφτώ κάτι άλλο.

Του λόγου το αληθές περί μπαναλιτέ της ελληνικής στους όρους:

« 35 ταινίες συμμετέχουν στο διεθνές πρόγραμμα (Διεθνές Διαγωνιστικό, Διαγωνιστικό Newcomers, Διαγωνιστικό >>Film Forward, Ανοιχτοί Ορίζοντες).»

Newcomers είναι βεβαίως οι πρωτοεμφανιζόμενοι. Αλλά πρέπει να το πούμε αλλιώς. Πώς είπατε; Διεθνές δεν είναι το φεστιβάλ; Ούτε λόγος. Πλην, το κείμενο είναι για ενημέρωση του ελληνικού κοινού. Επίσης, γιατί η ονομασία του Διαγωνιστικού τμήματος είναι film forward; Έπρεπε να είναι καλά και σώνει αγγλική;

«Στο διαγωνιστικό τμήμα Immersive: All around cinema, 8 πρωτοποριακές δημιουργίες διεκδικούν τον Χρυσό Αλέξανδρο Immersive Παρουσιάζουμε τα κορυφαία ντοκιμαντέρ στο τμήμα Top Docs»

Μια σειρά αγγλικών λέξεων, πουν ο μέσος Ελληνας δεν γνωρίζει τι σημαίνουν. Ποιος νοιάζεται; Αρκεί, φαίνεται που στο φεστιβάλ συνεννοούνται μεταξύ τους με αυτούς τους όρους.

Και παρακάτω: «Η Αγορά του ΦΝΘ παρουσιάζει και στηρίζει τις ταινίες και τους δημιουργούς του αύριο μέσα από τις δράσεις Thessaloniki Pitching Forum, Docs in Progress, Agora Lab, Meet the Future, Agora Talks, Talking Heads κ.ά.»

Τέλος: «ενώ το κοινό θα έχει την ευκαιρία να απολαύσει και 21 πόντκαστ στην Ενότητα Nexus». Το πόντκαστ εντάξει, έχει πολιτογραφηθεί. Η ενότητα γιατί πρέπει να έχει αγγλικό όνομα;

Δεν πάει έτσι, αδέρφια. Δεν γίνεται να έχετε τόσες πολλές ονομασίες στα αγγλικά, ούτε να χρησιμοποιείτε αβέρτα- κουβέρτα ξενικούς όρους. Πάρ’τε το απ’ την αρχή. Να καταλάβει και κανένας άνθρωπος που δεν είναι μυημένος, αλλά ίσως θα ήθελε να έρθει στο φεστιβάλ.

(Μικρή σημείωση: η γράφουσα είναι της Αγγλικής Φιλολογίας, επομένως δεν είναι ότι δεν καταλαβαίνει, αλλού είναι το θέμα μας).

Πάμε τώρα στα όσα ακούσαμε/ διαβάσαμε στα ΜΜΕ. «Τα δύο οχήματα έχουν προσκρουστεί» λέει ο ρεπόρτερ. Πρόσκρουση στη γραμματική Τζαρτζάνου, γρήγορα.

«H εισαγγελική  παραγγελία έχει μεγάλη βαρύνουσα» είπε. Αδύνατον, είπα, πάτησα παύση και το πήγα πίσω, να το ξανακούσω. Ε, ναι, το διέπραξε. Μεγάλη βαρύτητα ή βαρύνουσα σημασία, είναι το κανονικό για όποιον αναρωτιέται.

«Στέκομαι δίπλα στον Χρηστίδη» βλέπουμε τη λεζάντα. Εχει την έννοια του stand by, ήτοι του συμπαρίσταμαι, συντάσσομαι κλπ. Από πότε ΚΑΙ σκεφτόμαστε αγγλικά; Από πότε;

«O ομφάλιος λώρος που συνδέει τις δυο πλευρές του εγκλήματος φαίνεται πως ήταν άριστα συνδεδεμένος». Δεν το είπε γιατρός, τηλεπαρουσιαστής το πέταξε. Εγκληματικό; Και λίγα λέω.

«Οδήγησε και στην επανακόλουθη διακυβέρνηση  του Κρόμγουελ». Επακόλουθη, που επακολούθησε, πάντως σε καμία περίπτωση ανακόλουθη.

«Αν η βόμβα εκρήγνονταν». Μπουρλότο! Τώρα! Με τη φωνή της Σαπφώς Νοταρά. Μπουρλότο είπαμε!

Από τη Σοφία, που είναι όπως έχουμε εξηγήσει, τοπ φιλόλογος: «Τόλμησε ο συνάδελφος φιλόλογος να τους μάθει τη λέξη “απαγκίστρωση”

Φτιάξτε μια πρόταση, τους λέει…

όταν είμαστε μόνες κάνουμε αποστρίγκωση

(βγάζουμε το στριγκ)

είναι μια μορφή απαγκίστρωσης, λέω στο συνάδελφο, πάρε το για σωστό.

θέλω να βγω στη σύνταξη, δε μπορώ άλλο»

Δεν της ρίχνω άδικο.

«Όσο για το σχόλιο του [τάδε] ότι ευθύνεται, μεταξύ άλλων και η ομορφιά του που βρίσκεται στην τηλεόραση, ο Κ.  είπε: “Εφτά χρόνια, αν είμαι τόσο όμορφος και περνάει η μπογιά μου εντάξει, δεκτό κι αυτό, δεν νομίζω ότι ευθύνεται η ομορφιά μου, τις περισσότερες φορές βγαίνω ξινός και με κάτι μούτρα κατεβασμένα”.»

Μέχρι τώρα ξέραμε πως το ευθύνομαι υποκρύπτει κάτι που έχει πάει στραβά, λάθος. Από εδώ και πέρα θα ξέρουμε ότι και η ομορφιά ευθύνεται. Ωιμέ!

«Ως προς την αποπροσανατόληση» δεν θα σχολιάσω τίποτα. Αναπροσανατολίσου παιδί μου.

«Είναι σε εξέλιξη η κηδεία». Σας μάρανε να το πείτε κάπως comme il faut. Σε εξέλιξη η κηδεία; Θα κλάψω με μαύρο δάκρυ…

«Ένα χρώμα: ασπρόμαυρο». Δεν ξέρω αν το έχετε καταλάβει, αλλά το ασπρόμαυρο δεν είναι χρώμα, δεν είναι καν απόχρωση. Είναι δύο χρώματα, άσπρο και μαύρο. Συνεννοηθήκαμε ελπίζω.

Λεμονάκι μυρωδάτο της εβδομάδας η συνεισφορά από τη φίλη μου Νίκη:

«Τηλεφώνημα τώρα από σούπερ μάρκετ.

-Η φέτα που ζητήσατε είναι ελλειπτική!

– Κυκλική δεν έχει;

– Σας είπα κυρία μου είναι ελλειπτική, τελείωσε πώς το λένε! Ελληνικά μιλάω! (εκνευρισμένη)

-Νομίζετε.

-Δεν νομίζω, το ξέρω, δεν έχουμε άλλη

-Νομίζετε πως μιλάτε ελληνικά

Έξαλλη:

-Με προσβάλετε, έχω τελειώσει Λύκειο, δεν είμαι αμόρφωτη! Περιμένετε να μιλήσετε με άλλη συνάδελφο»

Ελλειψη γνώσης, έλλειψη και αυτογνωσίας. Μια χαρά πάει!

Αγγελική Κώττη

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ