15.5 C
Athens
Αρχική Blog Σελίδα 304

«Σμύρνη, το καύχημα της Ιωνίας – Η εκπαίδευση των Ελλήνων» από την Ελένη Ράπτη

Η Εστία Νέας Σμύρνης και οι Εκδόσεις Ηρόδοτος, οργάνωσαν για απόψε την παρουσίαση του νέου βιβλίου της αρχαιολόγου, ιστορικού και συγγραφέως Δρος Ελένης Ράπτη, με τίτλο: «Σμύρνη, το καύχημα της Ιωνίας – Η εκπαίδευση των Ελλήνων».

Ένα έργο που φωτίζει τον καθοριστικό ρόλο της ελληνικής παιδείας στη Σμύρνη, αναδεικνύοντας την πνευματική ακτινοβολία της πόλης και τη συμβολή της στη διαμόρφωση της εθνικής και πολιτιστικής ταυτότητας του Ελληνισμού της Ιωνίας.

Η Σμύρνη, το καύχημα της Ιωνίας, αναδείχθηκε ως σημαντικό κέντρο εμπορίου και πολιτισμού ήδη από την αρχαιότητα, δεδομένου ότι τα λιμάνια της εξυπηρετούσαν το εμπόριο ανάμεσα στην Ανατολή και στη Δύση. Η οικονομική και η πνευματική ευημερία της πόλης συνέβαλαν στην ανάπτυξη ενός ακμάζοντος πολιτισμού που άνθισε για αιώνες. Οι Έλληνες κατείχαν διαχρονικά κεντρικό ρόλο στην οικονομική ζωή της πόλης φτάνοντας τον 19ο αιώνα χάρη στις στενές επαφές των Ελλήνων εμπόρων με τα μεγάλα εμπορικά κέντρα της Ευρώπης να αναδειχθεί σε πολύ σημαντικό κέντρο του μικρασιατικού ελληνισμού, καθιστώντας την από τους πιο σημαντικούς κόμβους για την εμπορία προϊόντων όπως το βαμβάκι, τα υφάσματα, τα μεταξωτά και τα μπαχαρικά. Η εκπαίδευση αποτελούσε ανέκαθεν κεντρικό πυλώνα του ελληνικού πολιτισμού. Η Σμύρνη, λόγω του πλούτου που συγκέντρωναν τα εκλεκτά μέλη της ελληνικής κοινότητας, είχε τη δυνατότητα να φιλοξενήσει ορισμένα από τα πιο φημισμένα εκπαιδευτικά ιδρύματα της Μικράς Ασίας, με κύριο στόχο τη διατήρηση της ελληνικής ταυτότητας και τη διάδοση του ελληνικού πνεύματος. Η μικρασιατική καταστροφή ανέκοψε αυτή τη λαμπρή πορεία απότομα, ενώ κάποια εξ αυτών συνέχισαν το έργο τους στην Αθήνα. Ωστόσο, η πολιτιστική κληρονομιά της Σμύρνης διασώθηκε μέσω των προσφύγων που εγκαταστάθηκαν στην Ελλάδα, φέρνοντας μαζί τους τις αξίες, τις παραδόσεις και τη μνήμη μιας πόλης που παραμένει σύμβολο μεγαλείου και απώλειας για τον ελληνισμό.

Η  εκδήλωση  θα γίνει στην Εστία Νέας Σμύρνης σήμερα Τρίτη στις 7μμ στην αίθουσα «Πάνος Χαλδέζος».

Χαιρετισμούς θα απευθύνουν:

– η κυρία Αναστασία Καψή – Παπαδάτου, Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου της ΕΣΤΙΑΣ Νέας Σμύρνης,

– η κυρία Δήμητρα Νάνου, π. Αντιπεριφερειάρχης Ν.Τομέα, Επικεφαλής της Δημοτικής Παράταξης «Νέα Σμύρνη. Μόνο Μπροστά»,

– η κυρία Μαριλένα Φαρίδη-Αγγελίδου, Αντιδήμαρχος Χορωδιών και Μπάντας του Δήμου Νέας Σμύρνης.

Για το βιβλίο θα μιλήσουν:

–  ο κ. Δημήτριος Δρόσος, Καθηγητής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών και Κοσμήτορας της Φιλοσοφικής Σχολής,

– ο κ. Γεώργιος Βλαχάκης, Καθηγητής στη Σχολή Ανθρωπιστικών Επιστημών του Ελληνικού Ανοικτού Πανεπιστημίου (ΕΑΠ), Διευθυντής του Προγράμματος Σπουδών «Ελληνικός Πολιτισμός» του ΕΑΠ.

– Δρ Ελένη Ράπτη, Αρχαιολόγος – Ιστορικός – Συγγραφέας

Συντονιστής της εκδήλωσης θα είναι ο Υποστράτηγος ε.α. και Διδάκτωρ Ιστορίας κ. Νικόλαος Κουρκουμέλης.

Η παρουσίαση θα πλαισιωθεί μουσικά από την Παραδοσιακή Χορωδία «Εν Ωδαίς», υπό τη διεύθυνση του Άρχοντος Μαΐστορος της Μ.τ.Χ.Ε. κ. Γεωργίου Ντόβολου.

Παράλληλα, θα λειτουργεί έκθεση ζωγραφικής του λαϊκού ζωγράφου και ιατρού κ. Νώντα Ρέντζη, ο οποίος θα παρουσιάσει την εικαστική τριλογία του αφιερωμένη στη Σμύρνη, προσφέροντας στο κοινό μια ξεχωριστή καλλιτεχνική προσέγγιση της ιστορικής μνήμης.

Παρακολουθήστε την εκδήλωση live streaming: https://new.diavlos.grnet.gr/el/room/6019/event/9163

O Γιώργος Αρχοντάκης, Φιλόλογος-Ιστορικός και Πρόεδρος της Ένωσης Σμυρναίων, σημειώνει στον πρόλογο:

«Για τον ιστορικό που προσπαθεί να εντοπίσει και να αναλύσει τους παράγοντες εκείνους που οδηγήσαν στο μεγαλείο της Σμύρνης κατά το 18ο και, κυρίως, κατά το 19ο αιώνα δεν υπάρχουν μεγάλα διλήμματα, τουλάχιστον ως προς την επιλογή των κυριότερων από αυτούς. Δίπλα στην οικονομική δύναμή της, στη στρατηγική της θέσή της, στην πολυεθνική σύνθεση των κατοίκων της, στη στενότατη σχέση της με τις ανεπτυγμένες χώρες της Δυτικής Ευρώπης, ίσως και πιο ψηλά από όλα αυτά δεν θα έχει καμιά δυσκολία να κατατάξει την πνευματική της ανάπτυξη που είναι άμεσα συνδεδεμένη με τα εκπαιδευτικά της ιδρύματα, από τα πιο κοινά και προσιτά σε όλους τους πολίτες της μέχρι και τα πιο διάσημα, που σημάδεψαν με την προσφορά τους την πνευματική υπεροχή της απέναντι στις άλλες σημαντικές πόλεις των Μικρασιατών παραλίων και του εσωτερικού της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.

Αυτά τα εκπαιδευτικά ιδρύματα της Σμύρνης της λαμπρής εποχής προσεγγίζει η κυρία Ελένη Ράπτη στο πόνημα της με τίτλο” Σμύρνη. Το καύχημα της Ιωνίας. Η εκπαίδευση των Ελλήνων”

Παρακολουθεί την πορεία τους από τα πρώτα τους βήματα, όταν στις πρώτες δεκαετίες του 18ου αιώνα οι ελάχιστοι μορφωμένοι της εποχής προσπάθησαν να πείσουν τους Έλληνες κατοίκους της ιωνικής πρωτεύουσας πως είναι ανάγκη να μάθουν την ιστορία τους, α μπορούν να αντιλαμβάνονται τα μηνύματα της ορθόδοξης πίστης τους και να επικοινωνούν με τις κατακτήσεις των λαών της Δυτικής Ευρώπης στα γράμματα, στην τέχνη και στην επιστήμη. Στέκεται κυρίως στην ίδρυση της Ευαγγελικής σχολής, που ανέλαβε τον δύσκολο ρόλο να αντιπαρατεθεί με τα εκπαιδευτικά ιδρύματα των φραγκολεβαντίνου και με την προσπάθεια τους να προσηλυτίσουν τους απαίδευτους Έλληνες, καθώς οι καθολικοί μοναχοί και οι διαμαρτυρόμενοι ιεραπόστολοι είχαν ως στόχο τους την υποτίμηση της ορθοδοξίας και την προβολή της κυριαρχίας της Καθολικής Εκκλησίας. Παρακολουθεί επίσης τα πρώτα βήματα της εκπαίδευσης των κοριτσιών και την ίδρυση των πρώτων παρθεναγωγείων, τα οποία, κάτω από δύσκολες για την εποχή εκείνη συνθήκες, προσπαθούσαν να πείσουν τα κορίτσια ότι τα γράμματα θα τους δώσουν την ευκαιρία να απομακρυνθούν σιγά-σιγά από την προσήλωσή τους στις οικιακές και μόνο ασχολίες τους και να διαμορφώσουν τον χαρακτήρα των παιδιών τους με βάση τις κατακτήσεις της παιδείας και της πνευματικής καλλιέργειας.»

Ο κ. Αρχοντάκης συνεχίζει την πολύ σημαντική αυτή εισαγωγή στο βιβλίο, σημειώνοντας:

«Στέκεται με πολύ ενδιαφέρον στην παρουσία του Φιλολογικού Γυμνασίου, που έγινε, έστω και για μια δεκαετία μόνο, ο φορέας των ιδεών του διαφωτισμού και προκάλεσε ουσιαστικές και εποικοδομητικές αναταράξεις τα λιμνάζοντα νερά της παραδοσιακής διδασκαλίας, που περιόριζε τη μόρφωση στα δεδομένα παλαιότερων εποχών, τα οποία έχουν πια υποχωρήσει μπροστά στο ρεύμα των νέων ιδεών και αντιλήψεων.

Και, ‘οταν η Ευαγγελική Σχολή έγινε ο ναός της προόδου και της πνευματικής καλλιέργειας, ‘όταν πια τα Παρθεναγωγεία πρόσφεραν στις νεαρές Ελληνίδες δασκάλες τη δυνατότητα να διδάσκουν και αυτές με τη σειρά τους στα παιδιά των Ελλήνων του εσωτερικού της Μικράς Ασίας τη μητρική τους γλώσσα και τα ιδεώδη του ελληνικού πολιτισμού, τότε η συγγραφέας αναδεικνύει και έναν ακόμη σημαντικότατο ρόλο της ελληνικής εκπαιδευτικής κοινότητας.

Καταγράφει την προσπάθεια ενίσχυσης της εθνικής συνείδησης των Ελλήνων, οι οποίοι, μέσα σε ένα κλίμα ανταγωνιστικό,  όφειλαν να διατηρήσουν τις αξίες που οι πρόγονοί τους πρόσφεραν στην ανθρωπότητα, με βάση τις οποίες ο άνθρωπος και τα δικαιώματα του βρίσκονται στο επίκεντρο της παιδείας και του πολιτισμού.

Απόρεια αυτής της λαμπρής πνευματικής πορείας ήταν η απόφαση της ίδρυσης του Ελληνικού Πανεπιστημίου της Σμύρνης, το οποίο όμως δεν πρόλαβε να λειτουργήσει, καθώς λόγω της Μικρασιατικής καταστροφής το “Φως εξ Ανατολών” έσβησε οριστικά.

Η κυρία Ελένη Ράπτη φώτισε τα κυριότερα σημεία της εκπαιδευτικής δραστηριότητας των Ελλήνων της Σμύρνης και της πορείας προς την πνευματική ανάπτυξη και προς υπεροχή του ελληνικού στοιχείου έναντι των άλλων σύνοικων εθνοτήτων. Και αυτό καταγράφεται στα πολύ θετικά στοιχεία του πονήματός της.»

Αγγελική Κώττη

Επίσκεψη Κ.Μητσοτάκη στην έδρα της παγκόσμιας εταιρείας τεχνολογίας και προηγμένης κατασκευής, Tesla

AΠΕ-ΜΠΕ/ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΥ/ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΠΑΠΑΜΗΤΣΟΣ

Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης ξεναγήθηκε στα κεντρικά γραφεία και τα εργαστήρια της εταιρείας τεχνολογίας και προηγμένης κατασκευής Tesla στο Πάλο ‘Αλτο της Καλιφόρνια.

Η εταιρεία αναπτύσσει δραστηριότητα στην ηλεκτροκίνηση, τα αυτόνομα συστήματα, την ενέργεια και την ανθρωποειδή ρομποτική μέσω του προγράμματος Optimus.

Η ξενάγηση έγινε από τον Κωνσταντίνο Λάσκαρη, αντιπρόεδρο και διευθυντή του προγράμματος Optimus, ενώ ο κ. Μητσοτάκης συναντήθηκε και με τους Έλληνες που εργάζονται στην Tesla.

Βαλεντίνα Σοφοκλέους: «Η πορεία μου είναι ένας φοβερός ανήφορος»

«Μεγάλη τιμή για μένα και την Κύπρο η συμμετοχή μου. Το Analogio Festival αποτελεί έναν χώρο συνάντησης και επικοινωνίας ανάμεσα στο θέατρο, την λογοτεχνία και τις νέες τεχνολογίες.» Η Βαλεντίνα Σοφοκλέους, βραβευμένη ηθοποιός από την Κύπρο, είναι ενθουσιασμένη με τη συμμετοχή της σε αυτό τον «ζωντανό χώρο συνάντησης με συγγραφείς, ηθοποιούς, θεωρητικούς και κοινό.»

Ευχαριστεί έτσι την επιτροπή του Φεστιβάλ και ιδιαίτερα «την άοκνη ιδρύτρια και Διευθύντρια του Φεστιβάλ  Σίσσυ Παπαθανασίου για την πρόσκληση.

Η συμμετοχή μας αποτελεί εξαιρετική τιμή και αναδεικνύει τον διαπολιτιστικό διάλογο. Το έργο που θα παρουσιάσω στο ελληνικό κοινό ανήκει στον σπουδαίο Ιταλό σκηνοθέτη και δραματουργό  Lelio Lecis. Το ανεβάσαμε στην Ιταλία πριν δύο χρόνια μαζί με το Akroama  Teatro delle Saline- Akroama, ήρθε στην Κύπρο και τώρα ταξιδεύει στην Αθήνα. Τίτλος Come vent anni fa, ελληνικά Είκοσι χρόνια πριν.”

Η συζήτηση με την ηθοποιό για το ThePresident.gr, ξεκίνησε με το Διεθνές Βραβείο Θεάτρου Ανατολίας, στην Κωνσταντινούπολη. Πόση σημασία έχει αυτό το βραβείο για εκείνη; Υπήρξαν δυσκολίες λόγω του ότι η  ίδια είναι από την Κυπριακή Δημοκρατία;

«Κάθε διεθνής διάκριση είναι μια ευγενική συγκινητική, θα έλεγα, υπενθύμιση  ότι η τέχνη δεν περιορίζεται σε σύνορα, γλώσσες και εθνικές ταυτότητες.

Η τέχνη και ο πολιτισμός θεωρώ ότι  φέρνουν κοντά  τους ανθρώπους και έτσι φαντάζει ωραίος και ο κόσμος: ένα  μωσαϊκό με πολυχρωμία!

Το  Διεθνές βραβείο θεάτρου Ανατολίας  για μένα ήταν μεγάλη τιμή και μεγάλη χαρά. Δεν με έφερε σε καμία δύσκολη θέση, γιατί βραβεύτηκα ως Βαλεντίνα Σοφοκλέους από την Κύπρο.»

Η Κύπρος είναι ένα μέρος μικρό. Προσφέρεται για να υλοποιηθούν θεατρικά όνειρα; Υπάρχουν περιορισμοί; Όπως έχετε πει, «η τέχνη δεν μπορεί να εξελίσσεται σε κλειστά όρια». Εχει η χώρα σας κλειστά όρια;

«Ναι, όντως η Κύπρος είναι ένα μικρό νησί στην Μεσόγειο. Κάθε μικρός χώρος έχει τη στενότητά του που αντικατοπτρίζεται σε όλες τις σφαίρες της ζωής. Ακόμα και στην τέχνη! Όχι ότι δεν έχει το κατάλληλο υλικό! Αντίθετα, στην χώρα μας, λόγω του ήλιου και της θάλασσας, θεωρώ ότι οι καλλιτέχνες μπορούν να επιδοθούν σε πολλά και ποικίλα δημιουργήματα. Η στενότητα του χώρου όμως δεν τους επιτρέπει να απλώσουν την χαρά της δημιουργίας τους και έξω από το “κουτί”. Τα τελευταία χρόνια και με την βοήθεια της τεχνολογίας και της Ευρώπης θα έλεγα τα πράγματα είναι αρκετά καλύτερα αλλά πάντα υπάρχει περιθώριο βελτίωσης.»

Κοιτάζοντας τη μέχρι τώρα πορεία σας, ποιες ήταν οι δυσκολίες που συναντήσατε; Μιλήστε μας για την αφοσίωσή σας στην τέχνη και για τον ρόλο που αυτή παίζει στη ζωή σας.

«Ωχ! Η πορεία μου! Η πορεία μου ήταν ένας φοβερός ανήφορος. Στήριγμα μου ήταν και εξακολουθεί να είναι η αγάπη και η αποδοχή του κοινού. Πέρασα από “εγκληματικές” συμπληγάδες! Τις πέρασα όμως! Αυτό είναι και το μεγαλύτερο μου “επίτευγμα” !  Με πολλή στοχοπροσήλωση, με φοβερή αφοσίωση και μελέτη.

Ο πολιτισμός, έχετε πει, απαιτεί διαρκή διάλογο, ανταλλαγή εμπειριών και επαφή με διαφορετικές αισθητικές προσεγγίσεις, αντιλήψεις και κοινωνικές πραγματικότητες. Θα θέλατε να το αναλύσετε;

«Ο πολιτισμός και οι τέχνες χρειάζονται ανοιχτά παράθυρα! Να μπαινοβγαίνει ο αέρας να ανασαίνουν και να ανθίζουν! Οι ανταλλαγές ιδεών, προβληματισμών και αισθητικής θεώρησης των πραγμάτων είναι αναγκαιότητα για την άνθιση της κουλτούρας. Φαντάσου η Αναγέννηση να έμενε στα σύνορα της Ιταλίας!; Φαντάσου να μην μεταφράζονταν στα ελληνικά, Τα Άνθη του κακού του Σαρλ Μπωντλέρ, να μην γνώριζαν οι Ευρωπαίοι ή οι Ασιάτες τα αρχαία ελληνικά συγγράμματα, τις τραγωδίες, τον Σοφοκλή, τον Ευριπίδη, εμείς την  commedia dell arte…. Πόσο στενάχωρος και μίζερος θα ’ταν ο κόσμος!!!!»

Είστε υπέρ της εξέλιξης και πρεσβεύετε πως σε «έναν κόσμο που μεταβάλλεται διαρκώς, το θέατρο οφείλει να συνομιλεί με τις εξελίξεις και να μην παραμένει απομονωμένο.» Πώς ορίζετε τη συνομιλία αυτή;

«Ο Ηράκλειτος δεν είπε «Τα πάντα ρει»;! Αυτό είναι και το δικό μου μότο. Όλα αλλάζουν, ευτυχώς! Όλα κινούνται. Προσμίξεις, αλλαγές, κίνηση. Όπως η ζωή έτσι και η τέχνη. Χρειάζεται τη διαρκή κίνηση για να προχωρήσει. Αλλιώς όλα θα παραμείνουν στάσιμα. Και η στασιμότητα δεν είναι χαρακτηριστικό της διαρκούς ζωής και εξέλιξης αλλά προμήνυμα θανάτου. Έτσι και το θέατρο. Είναι δική μας οφειλή, των καλλιτεχνών δηλαδή, να το κρατάμε σε κίνηση»

Η διαφορετικότητα αποτελεί τον πλούτο της ανθρωπότητας. Επομένως, ο παράδεισός μας είναι ο Άλλος;

«Ναι. Έχετε απόλυτο δίκιο. Ο Άλλος είναι ο παράδεισος μας. Όχι ο καθρέφτης μας. Ο Άλλος, ο διαφορετικός είναι ο πλούτος μας. Εμείς είμαστε για κάποιους άλλους Άλλοι. Είμαστε ο δικός τους πλούτος. Έτσι οι άνθρωποι είναι δεμένοι σε ένα γαϊτανάκι αρμονίας. Διαφορετικοί για να υπάρχει αφθονία και πλουραλισμός και για να αποφεύγεται η μονοτονία η οποία είναι εξοντωτική.»

Πώς θα συστήνατε τη Βαλεντίνα στο κοινό; Τι θέλετε να παίρνει από εσάς, τι να προσέχει;

«Ποια στην ουσία είμαι;

Είμαι ένα σύμβολο της διαρκούς νεότητας και ανεξαρτησίας με έντονη κοινωνική συνείδηση και πολιτική σκέψη.

Ενσαρκώνω τη φιλοσοφία του Ζω με πάθος, αλλιώς δεν έχει νόημα.

Η τέχνη, το θέατρο, είναι για μένα κατάθεση ψυχής και υπαρξιακή ανάγκη.

Δεν είμαι μόνο η πολύ γνώριμη φιγούρα της τηλεόρασης αλλά θεωρώ ότι είμαι πολύ αντισυμβατική, σχεδόν διονυσιακή προσωπικότητα και ζω τη ζωή μου με τους δικούς μου όρους. Αγαπώ πολύ τον  άνθρωπο.»

Στο Διεθνές Φεστιβάλ Θεατρικού Αναλογίου στην Αθήνα θα συμμετάσχετε με μια παράσταση. Θέλετε να μας πείτε περισσότερα γι’ αυτήν;

«Στο Φεστιβάλ Αναλόγιο παρουσιάζω ένα εκπληκτικό έργο του Ιταλού δραματουργού και σκηνοθέτη Lelio Lecis το οποίο δουλέψαμε μαζί  κ παρουσιάσαμε τον προηγούμενο χρόνο στην Ιταλία. «Come vent anni fa» ο ιταλικός τίτλος, στα ελληνικά «Είκοσι χρόνια πριν…». Είναι ένα έργο αντισυμβατικό με βάρος και βάθος. Ένα κείμενο αντιπολεμικό αλλά με πολλές πτυχές και εικόνες από την σύγχρονη μάστιγα της εποχής μας την ανελέητη μοναξιά. Μια ηθοποιός κάνει πρόβα τα λόγια της Εκάβης και ανάμεσα στα διαλείμματα μας θυμίζει τη σκληρή πραγματικότητα της εποχής μας. Ήταν και εξακολουθεί να είναι για μένα μια υπέροχη στιγμή δημιουργίας. Η συνάντηση και  καλλιτεχνική συνδιαλλαγή με έναν σκηνοθέτη της εμβέλειας του Lelio μόνο παράσημο μπορεί να είναι για κάθε καλλιτέχνη. Είχα αυτή την χαρά και, την τιμή και το θεωρώ πραγματικό δώρο από το σύμπαν (ποιητικά) πραγματικά: απότοκα της σκληρής δουλειάς μου.»

Πώς συνδυάζετε το θέατρο με την τηλεόραση; Είναι γνωστό πως συχνά παρατηρείται ανάμεσά τους χάσμα.

Πολύ καλή ερώτηση. Δεν είμαι από αυτούς που θα σας απαντήσουν ότι τηλεόραση κάνω για να βιοποριστώ.

Είναι δύο εντελώς διαφορετικές φιλοσοφίες και είναι στην ευχέρεια σου, στις δυνατότητες και στις δυνάμεις σου να κάνεις εξίσου καλή δουλειά και στην τηλεόραση. Είμαι περήφανη για τις δουλειές μου. Και στην τηλεόραση και στο θέατρο. Η τηλεόραση με ανέδειξε στο ευρύ κοινό αλλά συνάμα μου έδωσε τη δυνατότητα να αναπτύξω τις συμπεριφορές των ρόλων μου. Το ένα δεν αναιρεί το άλλο ούτε ποτέ μπήκα στο δίλημμα τηλεόραση ή θέατρο.»

Αγγελική Κώττη

Η Κάλας κατά της άρσης κυρώσεων σε βάρος επιχειρηματιών στη Ρωσία

ΑΠΕ

Η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας Κάγια Κάλας παρότρυνε χθες Δευτέρα τα κράτη μέλη της ΕΕ να διατηρήσουν αμετάβλητη την πολιτική κυρώσεων σε βάρος της Ρωσίας, καθώς συνεχίζονται συζητήσεις για το ενδεχόμενο άρσης κάποιων από τα μέτρα σε βάρος δυο ρώσων λεγόμενων ολιγαρχών.

Οι κυρώσεις σε βάρος της Ρωσίας παραμένουν στην «καρδιά» της πολιτικής των Βρυξελλών με σκοπό να ασκηθεί πίεση στη Μόσχα ώστε να βάλει τέλος στον πόλεμο στην Ουκρανία, τόνισε η κυρία Κάλας κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ.

«Ορισμένα κράτη μέλη ζήτησαν κάποια πρόσωπα να αποσυρθούν από τον κατάλογο, και γι’ αυτό βρίσκονται σε εξέλιξη συνομιλίες αυτή τη στιγμή», εξήγησε η αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και επικεφαλής της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Εξωτερικής Δράσης. Εξέφρασε την προσδοκία οι συνομιλίες να τερματιστούν το ταχύτερο. «Έχουμε ξεκάθαρα ανάγκη σταθερότητα, δηλαδή αυτές οι κυρώσεις να παραμείνουν σε ισχύ περισσότερο. Για αυτό εργαζόμαστε για νέα δέσμη κυρώσεων», πρόσθεσε.

ΗΠΑ: Συνάντηση Γ.Γεραπετρίτη με τον νέο πρόεδρο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ

Eurokinissi

Ο Υπουργός Εξωτερικών, Γιώργος Γεραπετρίτης, στο πλαίσιο της 81ης Συνόδου της Γενικής Συνέλευσης του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών, συναντήθηκε σήμερα, Δευτέρα 21 Σεπτεμβρίου, με τον Πρόεδρο της Γενικής Συνέλευσης του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών, Χαλιλούρ Ραχμάν.

Στο επίκεντρο της συζήτησης βρέθηκε η προώθηση των προτεραιοτήτων της Ελλάδας ενόψει της επικείμενης Προεδρίας της στο Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών, τον Οκτώβριο του 2026.

Ο κ. Γεραπετρίτης τόνισε επίσης την ετοιμότητα της Ελλάδας να συμβάλει ουσιαστικά στις προσπάθειες μεταρρύθμισης του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών.

Στο πλαίσιο αυτό, ο Υπουργός Εξωτερικών επανέλαβε τη σταθερή προσήλωση της Ελλάδας στο Διεθνές Δίκαιο και στις αρχές του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών, καθώς και στην ανάγκη διαφύλαξης της αποτελεσματικής πολυμέρειας και μιας διεθνούς τάξης βασισμένης σε αρχές και κανόνες.

Επίσκεψη Μητσοτάκη στις ΗΠΑ: Η «ατζέντα», τα ραντεβού στη Νέα Υόρκη και τα αυστηρά μηνύματα στην Άγκυρα

Eurokinissi

Την ευκαιρία να αναδείξει την Ελλάδα ως χώρα με ενισχυμένο γεωπολιτικό πρόσημο, ισχυρές διεθνείς συμμαχίες και αυξανόμενη οικονομική δυναμική, ύστερα από την αναβάθμιση της Moody’s και της Scope Rating, επιδιώκει να αξιοποιήσει ο Κυριάκος Μητσοτάκης κατά την πολυήμερη επίσκεψη του στις ΗΠΑ. Ενώ παράλληλα ετοιμάζεται να προβάλλει τις ελληνικές θέσεις σε μια σειρά κρίσιμων ζητημάτων.

Του Κώστα Πασίση

Στην «κορυφή», ωστόσο, της πολιτικής και διπλωματικής ατζέντας βρίσκεται η Τουρκία, προς την οποία ο πρωθυπουργός αναμένεται να στείλει σαφή μηνύματα από το βήμα της 81ης Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ.

Η παρουσία του στη Νέα Υόρκη συμπίπτει με μια νέα περίοδο έντασης στις ελληνοτουρκικές σχέσεις, με την Άγκυρα να επαναφέρει τις προκλητικές αξιώσεις της περί αποστρατιωτικοποίησης των ελληνικών νησιών, τη βύθιση του καλωδίου ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας-Κύπρου και να αντιδρά στον σχεδιασμό της Αθήνας για την ενίσχυση της αεράμυνας στο Αιγαίο.

Το βασικό μήνυμα που θα επιδιώξει να εκπέμψει ο κ. Μητσοτάκης είναι ότι η Ελλάδα επιμένει στον διάλογο και στις σχέσεις καλής γειτονίας, χωρίς όμως να αποδέχεται αμφισβητήσεις της κυριαρχίας και των κυριαρχικών της δικαιωμάτων.

Η επιδίωξη της ηρεμίας στο Αιγαίο δεν μπορεί, σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, να μετατραπεί σε αποδοχή τετελεσμένων ή σε περιορισμό της δυνατότητας της χώρας να ενισχύει την άμυνα της.

Στο σημείο αυτό, να τονίσουμε ότι η Άγκυρα αύξησε κατακόρυφα τους τόνους, μετα τη στρατηγική αμυντική συμφωνία της Ελλάδας με το Ισραήλ για την «Ασπίδα του Αχιλλέα», ύψους 3 δισ. ευρώ.

Σε αυτή την κατεύθυνση, άλλωστε κινούνται και οι πρόσφατες δηλώσεις του Τούρκου υπουργού Εξωτερικών Χακάν Φιντάν με αφορμή την εγκατάσταση αμυντικών συστημάτων στα ελληνικά νησιά.

Δηλώσεις που επαναφέρουν στο προσκήνιο τις διαφορετικές «οπτικές» Αθήνας και Άγκυρας για την ασφάλεια στο Αιγαίο.

Η ελληνική κυβέρνηση διαμηνύει πάντως  ότι ο αμυντικός σχεδιασμός της δεν τελεί υπό την έγκριση τρίτων και ότι η ενίσχυση των Ενόπλων Δυνάμεων αποτελεί κυριαρχικό δικαίωμα.

Το Κυπριακό και ο ρόλος της Ελλάδας

Σημαντικό «κεφάλαιο» της παρουσίας του πρωθυπουργού στον ΟΗΕ αποτελεί και το Κυπριακό, το οποίο αναμένεται να συζητηθεί στη συνάντηση του με τον Γενικό Γραμματέα του Οργανισμού Αντόνιο Γκουτέρες, λίγο πριν τη λήξη της θητείας του, στα τέλη του χρόνου.

Η Αθήνα επιδιώκει να διατηρήσει το ζήτημα ενεργό στην διεθνή κοινότητα, υποστηρίζοντας την επανέναρξη ουσιαστικών διαπραγματεύσεων στη βάση των αποφάσεων του Συμβουλίου Ασφαλείας.

Παράλληλα, ο πρωθυπουργός αναμένεται να αναδείξει τον ρόλο της Ελλάδας ως παράγοντα σταθερότητας στην Ανατολική Μεσόγειο, σε μια περίοδο κατά την οποία οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή επηρεάζουν την ενεργειακή ασφάλεια, το εμπόριο και τις διεθνείς ισορροπίες.

Στην ίδια κατεύθυνση εντάσσεται η συμμετοχή του στο Europe Gulf Forum, όπου η συνεργασία Ευρώπης και χωρών του Κόλπου αποκτά ιδιαίτερη διπλωματική και οικονομική σημασία.

Το δεύτερο μεγάλο στοίχημα της επίσκεψης Μητσοτάκη στις ΗΠΑ έχει αμιγώς οικονομική διάσταση. Από τη Silicon Valley μέχρι τη Νέα Υόρκη, ο Κυριάκος Μητσοτάκης επιχειρεί θα παρουσιάσει την Ελλάδα ως προορισμό επενδύσεων και τεχνολογικής ανάπτυξης.

Η παρουσία στο Πανεπιστήμιο Stanford και οι συναντήσεις με περισσότερους από 30 θεσμικούς επενδυτές υπηρετούν την προσπάθεια προσέλκυσης νέων κεφαλαίων.

Ο πρωθυπουργός θα προτάξει τη δημοσιονομική σταθερότητα, τις μεταρρυθμίσεις και τις προοπτικές της ελληνικής οικονομίας.

Στην καρδιά της Silicon Valley

Τα κεντρικά γραφεία της Nvidia και της Sequoia Capital, επισκέφθηκε ο Κυριάκος Μητσοτάκης στην προσπάθεια του να αποκτήσει η Ελλάδα διακριτό αποτύπωμα στον παγκόσμιο χάρτη της τεχνολογίας.

Στη Nvidia, ο πρωθυπουργός συναντήθηκε με ανώτατα στελέχη της εταιρείας, με επίκεντρο τις επενδύσεις σε ψηφιακές υποδομές στην Ελλάδα και τις δυνατότητες αξιοποίησης της τεχνητής νοημοσύνης από επιχειρήσεις και δημόσιους φορείς.

Επίσης ξεναγήθηκε στο ερευνητικό κέντρο της εταιρείας, όπου αναπτύσσονται προηγμένοι ημιαγωγοί και υπολογιστικά συστήματα.

Υψηλή σημασία είχε και η επίσκεψη στη Sequoia Capital, έναν από τους σημαντικότερους διεθνείς επενδυτικούς οργανισμούς στον τομέα της τεχνολογίας.

Εκεί, ο κ. Μητσοτάκης είχε επαφές με επενδυτές, ερευνητές και ιδρυτές καινοτόμων επιχειρήσεων, με αντικείμενο τις εφαρμογές της τεχνητής νοημοσύνης στην ιατρική, την εκπαίδευση και τη ρομποτική.

Όταν η υγιεινή διατροφή γίνεται εμμονή: Τι είναι η ορθορεξία

unsplash

Μπορεί η προσπάθεια να τρώμε όσο το δυνατόν πιο υγιεινά να φτάσει στο σημείο να γίνει επιβλαβής; Όταν το φαγητό χωρίζεται με αυστηρό τρόπο σε «καλό» και «κακό», αρκετές τροφές αποκλείονται και ένα γεύμα εκτός σπιτιού προκαλεί έντονο άγχος, τότε η επιδίωξη της υγιεινής διατροφής μπορεί να έχει ξεπεράσει τα όριά της. Εκεί, μπορεί να εντοπιστεί η λεπτή γραμμή που χωρίζει τη απλή επιλογή υγιεινών τροφών από την ορθορεξία, εξηγεί στο Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων η καθηγήτρια Παθολογίας-Ενδοκρινολογίας του ΕΚΠΑ, Βάια Λαμπαδιάρη.

«Η ορθορεξία (Orthorexia nervosa) χαρακτηρίζεται από ανελαστική και άκαμπτη προσκόλληση στην κατανάλωση υγιεινής, “καθαρής” τροφής, γεγονός που συχνά οδηγεί σε επιβλαβείς επιπτώσεις για τη σωματική και ψυχική υγεία, καθώς και σε σοβαρό περιορισμό της καθημερινής ζωής και της κοινωνικότητας», αναφέρει η κ. Λαμπαδιάρη.

Η διαφορά, όπως εξηγεί, βρίσκεται κυρίως στον τρόπο με τον οποίο η διατροφή αρχίζει να καταλαμβάνει όλο και μεγαλύτερο χώρο στη ζωή του ανθρώπου. Άγχος και ψυχαναγκασμός γύρω από το φαγητό, πολύωρη και εμμονική ενασχόληση με την προετοιμασία του, αποκλεισμός ολόκληρων ομάδων τροφίμων που θεωρούνται ανθυγιεινά ή υπερθερμιδικά, άρνηση κατανάλωσης φαγητού που έχει προετοιμαστεί από άλλους και, τελικά, κοινωνική απομόνωση είναι ορισμένα από τα χαρακτηριστικά που περιγράφει.

Ο όρος «νευρική ορθορεξία» (Orthorexia Nervosa) επινοήθηκε το 1997 από τον Αμερικανό ιατρό Steven Bratman, από τις ελληνικές λέξεις «ορθός» και «όρεξη». Παρά το αυξανόμενο επιστημονικό ενδιαφέρον γύρω από το φαινόμενο, η ορθορεξία δεν αναγνωρίζεται σήμερα ως αυτοτελής ψυχική διαταραχή στα διεθνή διαγνωστικά συστήματα DSM-5-TR και ICD-11.

«Υπάρχει αρκετή συζήτηση για το αν θα πρέπει να καταταχθεί στο ευρύ πλαίσιο των ιδεοψυχαναγκαστικών διαταραχών ή των διαταραχών πρόσληψης τροφής», σημειώνει η κ. Λαμπαδιάρη. Όπως αναφέρει, σχετικό κείμενο συναίνεσης 47 ειδικών, που δημοσιεύθηκε το 2022, πρότεινε την ένταξή της στις διαταραχές πρόσληψης τροφής, λόγω των κοινών χαρακτηριστικών που παρουσιάζει με αυτές.

Όταν το «σωστό» φαγητό καταλαμβάνει την καθημερινότητα

Την εικόνα του ανθρώπου που σταδιακά οργανώνει τη ζωή του γύρω από το τι επιτρέπεται και τι απαγορεύεται να φάει περιγράφει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο καθηγητής Ψυχιατρικής στην Ιατρική Σχολή του ΕΚΠΑ και υπεύθυνος της Μονάδας Διαταραχών Πρόσληψης Τροφής στην Α’ Ψυχιατρική Κλινική του Αιγινητείου Νοσοκομείου Φραγκίσκος Γονιδάκης.

«Κάποιοι άνθρωποι έχουν αναπτύξει μια τόσο μεγάλη εμμονή με την υγιεινή, σωστή, με κανόνες διατροφή, που τους παίρνει ατελείωτες ώρες να αποφασίσουν τι θα αγοράσουν στο σούπερ μάρκετ, στα καταστήματα βιολογικών προϊόντων ή στο διαδίκτυο. Τους παίρνει πολλές ώρες να μαγειρέψουν και όλα αυτά επηρεάζουν την εργασιακή, την προσωπική και την κοινωνική τους ζωή», εξηγεί.

Η αναζήτηση της «καθαρής» τροφής μπορεί έτσι να πάψει να αποτελεί απλώς μία διατροφική επιλογή και να μετατραπεί σε βασικό κριτήριο γύρω από το οποίο οργανώνεται η ημέρα. Οι κανόνες γίνονται ολοένα αυστηρότεροι και μαζί τους περιορίζονται και οι επιλογές του ανθρώπου.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η έξοδος για φαγητό. Κάποιος μπορεί να αρχίσει να αποφεύγει εστιατόρια ή συναντήσεις με φίλους επειδή δεν γνωρίζει ακριβώς την προέλευση των τροφίμων, τα υλικά που έχουν χρησιμοποιηθεί ή τον τρόπο παρασκευής τους.

«Αυτός ο άνθρωπος θα σκεφτεί ότι δεν μπορεί να βγει με τους φίλους του να φάει, γιατί νιώθει ότι εκείνοι καταναλώνουν σκουπίδια. Και δεν αναφερόμαστε μόνο στο γρήγορο φαγητό, αλλά σε εστιατόρια, ταβέρνες και γενικώς τα καταστήματα εστίασης. Νιώθει ότι οι φίλοι του δεν ελέγχουν τι τρώνε, άρα δεν μπορεί να πάει για φαγητό μαζί τους», περιγράφει ο κ. Γονιδάκης.

Οι συνέπειες μπορεί να επεκταθούν και στις στενότερες προσωπικές σχέσεις, καθώς η συμβίωση με έναν άνθρωπο που δεν ακολουθεί τους ίδιους αυστηρούς διατροφικούς κανόνες μπορεί να αποτελέσει πηγή συνεχών προστριβών. Ακόμη και η εργασία μπορεί να επηρεαστεί, όταν η αναζήτηση, η επιλογή και η προετοιμασία του «σωστού» φαγητού καταλαμβάνουν δυσανάλογα μεγάλο μέρος της ημέρας.

Η διαφορά από την ψυχογενή ανορεξία

Η ορθορεξία εμφανίζει αλληλεπικαλύψεις με τις διαταραχές πρόσληψης τροφής, χωρίς ωστόσο να ταυτίζεται με αυτές.

Σε σχέση με την ψυχογενή ανορεξία, ο κ. Γονιδάκης επισημαίνει μια βασική διαφορά: «Δεν είναι στόχος το σώμα, όπως στην ανορεξία. Στην ορθορεξία, το επίκεντρο βρίσκεται πρωτίστως στην ποιότητα και την καθαρότητα της τροφής και στον διαχωρισμό των τροφίμων σε επιτρεπτά και απαγορευμένα».

Όσο όμως αυξάνονται οι αποκλεισμοί, τόσο μπορεί να περιορίζεται τελικά η διατροφή. Ένας άνθρωπος μπορεί να οδηγηθεί σε διατροφικές ελλείψεις, προβλήματα υγείας ακόμη και σε πολύ χαμηλό σωματικό βάρος, όπως εξηγεί ο καθηγητής, αλλά «από διαφορετικό δρόμο από αυτόν της ανορεξίας».

Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης προσθέτουν μία ακόμη παράμετρο, καθώς η έννοια του «καθαρού» φαγητού αποτελεί δημοφιλές περιεχόμενο λογαριασμών που ασχολούνται με τη διατροφή και τη φυσική κατάσταση. Όπως παρατηρεί ο κ. Γονιδάκης, σήμερα «άνθρωποι όλων των ηλικιών, αλλά ειδικά οι νέοι είναι πολύ ενημερωμένοι γύρω από την ανάγκη να φάνε κάτι πιο “καθαρό” και να αποφύγουν τροφές που μπορεί να είναι γευστικές αλλά όχι θρεπτικές».

Γιατί είναι δύσκολο να αναγνωριστεί

Ένα από τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της ορθορεξίας είναι ότι μπορεί εύκολα, τουλάχιστον στα πρώτα στάδια, να εκληφθεί ως μια θετική συμπεριφορά. Η προσεκτική διατροφή και η αποφυγή τροφών που θεωρούνται ανθυγιεινές συνδέονται άλλωστε με την εικόνα ενός ανθρώπου που φροντίζει την υγεία του.

«Συχνά εντάσσεται σε μία συνολική εικόνα υγιεινού lifestyle, που θεωρητικά είναι κάτι θετικό», επισημαίνει η κ. Λαμπαδιάρη. Το ίδιο το άτομο, προσθέτει, δεν θεωρεί ότι πάσχει, αλλά αντίθετα πιστεύει ότι φροντίζει την υγεία του και, συνεπώς, δεν αναζητά ιατρική βοήθεια.

Στο ίδιο ζήτημα στέκεται και ο κ. Γονιδάκης. «Οι άνθρωποι με ορθορεξία δεν έχουν καμία εναισθησία. Δεν θεωρούν ότι αυτό είναι πρόβλημα και σχεδόν ποτέ δεν ζητούν βοήθεια», αναφέρει.

Στη Μονάδα Διαταραχών Πρόσληψης Τροφής του Αιγινητείου Νοσοκομείου έχουν απευθυνθεί συγγενείς ανθρώπων που εμφανίζουν συμπεριφορά ορθορεξίας, αντιλαμβανόμενοι ότι η κατάσταση βγαίνει εκτός φυσιολογικών πλαισίων. Αντίθετα όσοι εμφανίζουν αυτή τη συμπεριφορά συνήθως θεωρούν υπερβολικές τις ανησυχίες του περιβάλλοντός τους και αντιμετωπίζουν τους αυστηρούς κανόνες που ακολουθούν ως την «ελάχιστη αναγκαία προστασία από τα δηλητήρια της ανθυγιεινής διατροφής», σύμφωνα με τον καθηγητή.

Η ορθορεξία στο επίκεντρο της έρευνας

Τα τελευταία χρόνια το επιστημονικό ενδιαφέρον γύρω από την ορθορεξία έχει ενταθεί. Οι ερευνητές εξετάζουν, μεταξύ άλλων, πιθανές συσχετίσεις με τον αθλητισμό και τον πρωταθλητισμό, την καταναγκαστική άσκηση και την τελειοθηρία, ενώ, σύμφωνα με τον κ. Γονιδάκη, οι ισχυρότερες διασυνδέσεις εντοπίζονται με τις διαταραχές πρόσληψης τροφής. Όπως εξηγεί στο ΑΠΕ-ΜΠΕ «είναι ένα φαινόμενο που φαίνεται να βρίσκεται σε μια περιοχή όπου συναντώνται χαρακτηριστικά των διαταραχών πρόσληψης τροφής και της ιδεοψυχαναγκαστικής συμπτωματολογίας». Η διαχωριστική γραμμή πάντως από μια απλώς προσεκτική διατροφή δεν βρίσκεται στο ενδιαφέρον για την ποιότητα του φαγητού, αλλά στο σημείο που οι διατροφικοί κανόνες προκαλούν μεγάλο άγχος και περιορίζουν την καθημερινή ζωή και τις επιλογές μας.

Παιδιά και σχολείο: 8 απλές συνήθειες για μια καλύτερη καθημερινότητα

pixabay

Με την έναρξη της σχολικής χρονιάς επιστρέφει και η απαιτητική καθημερινότητα για παιδιά και γονείς. Πρωινό ξύπνημα, σχολείο, φροντιστήρια, αθλητικές δραστηριότητες και περιορισμένος χρόνος συχνά αφήνουν τη διατροφή σε δεύτερο πλάνο. Ωστόσο, οι καθημερινές διατροφικές συνήθειες μπορούν να συμβάλουν σημαντικά στην ανάπτυξη, την ενέργεια και τη γενικότερη ευεξία των παιδιών.

«Το ζητούμενο δεν είναι η τελειότητα, αλλά η σταθερότητα. Μερικές απλές συνήθειες, όταν επαναλαμβάνονται καθημερινά, μπορούν να κάνουν τη διαφορά», τονίζει στο Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων, η Καλλιόπη Γεωργακούλη, επίκουρη καθηγήτρια στο Τμήμα Διαιτολογίας και Διατροφολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας. Οι απλές συνήθειες σύμφωνα με την ίδια είναι:

1. Ένα απλό πρωινό. Δημητριακά ολικής άλεσης με γάλα ή γιαούρτι και ένα φρούτο αποτελούν μια εύκολη επιλογή. Αν το παιδί δεν πεινά νωρίς, μπορεί να ξεκινήσει με κάτι μικρό, όπως ένα τοστ ολικής άλεσης ή ένα ποτήρι γάλα, και να συμπληρώσει στο κολατσιό. Βοηθά να ξυπνά λίγο νωρίτερα, να έχει έτοιμο κάτι από το προηγούμενο βράδυ και να μην πιέζεται να φάει.

2. Έξυπνο κολατσιό. Τα τυποποιημένα σνακ καλό είναι να καταναλώνονται με μέτρο. Από φέτος ισχύει νέο πλαίσιο του υπουργείου Υγείας για τα σχολικά κυλικεία, με το οποίο αποσύρονται, μεταξύ άλλων, τα αναψυκτικά, τα πατατάκια και τα αλλαντικά. Την ίδια λογική μπορεί να ακολουθήσει και το κολατσιό από το σπίτι: ένα σάντουιτς με τυρί και λαχανικά, ένα φρούτο ή ένα γιαούρτι μπαίνουν εύκολα στη σχολική τσάντα.

3. Λιγότερα ζαχαρούχα ποτά. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) συστήνει τα ελεύθερα σάκχαρα να μην ξεπερνούν το 10% της ημερήσιας ενεργειακής πρόσληψης. Πρόκειται για τα σάκχαρα που προστίθενται στα τρόφιμα και τα ποτά, καθώς και για εκείνα που περιέχονται φυσικά στο μέλι, τα σιρόπια και τους χυμούς. Αναψυκτικά και τυποποιημένα ροφήματα μπορούν να προσθέσουν σημαντικές ποσότητες ζάχαρης στη διατροφή. «Δεν χρειάζεται να απαγορεύσουμε ένα τρόφιμο ή ένα ρόφημα, αλλά να φροντίσουμε να μην αποτελεί καθημερινή συνήθεια», εξηγεί η κ. Γεωργακούλη.

4. Νερό στην τσάντα. Ένα παγούρι βοηθά το παιδί να έχει εύκολα διαθέσιμο νερό καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας και αποτελεί την απλούστερη επιλογή για ενυδάτωση. Για να περιοριστεί η έκθεση σε ουσίες από το πλαστικό, προτιμάται το παγούρι από ανοξείδωτο ατσάλι, ενώ καλό είναι να αποφεύγεται η έκθεση των πλαστικών δοχείων σε θερμότητα και η επαναχρησιμοποίηση των μπουκαλιών μιας χρήσης.

5. Σταθερό πρόγραμμα ύπνου. Τα παιδιά σχολικής ηλικίας χρειάζονται περίπου 9-12 ώρες ύπνου, ενώ οι έφηβοι 8-10, σύμφωνα με τις συστάσεις της Αμερικανικής Ακαδημίας Ιατρικής του Ύπνου. Ο λίγος ύπνος μπορεί να επηρεάσει την όρεξη και να ενισχύσει την προτίμηση για πιο θερμιδογόνα τρόφιμα. Μια σταθερή ώρα κατάκλισης βοηθά στη διαμόρφωση μιας πιο οργανωμένης καθημερινότητας.

6. Οικογενειακό τραπέζι. Όποτε είναι εφικτό, ένα γεύμα μαζί, χωρίς οθόνες, μπορεί να γίνει ευκαιρία για επικοινωνία αλλά και για πιο συνειδητές διατροφικές επιλογές. Το φαγητό καλό είναι να μη χρησιμοποιείται ως ανταμοιβή ή τιμωρία.

7. Μεσογειακή διατροφή στο καθημερινό τραπέζι. Λαχανικά, φρούτα, όσπρια, δημητριακά ολικής άλεσης, ελαιόλαδο και ψάρια αποτελούν βασικά στοιχεία του μεσογειακού προτύπου. «Η ποικιλία είναι σημαντική, αλλά και η υπομονή. Ένα παιδί μπορεί να χρειαστεί να δοκιμάσει αρκετές φορές μια νέα γεύση μέχρι να την αποδεχθεί», επισημαίνει η κ. Γεωργακούλη.

8. Κίνηση κάθε ημέρα. Περπάτημα, παιχνίδι, ποδήλατο ή οργανωμένη άσκηση μπορούν να ενταχθούν στην καθημερινότητα. Σύμφωνα με τις συστάσεις του ΠΟΥ, τα παιδιά και οι έφηβοι χρειάζονται τουλάχιστον 60 λεπτά μέτριας έως έντονης σωματικής δραστηριότητας την ημέρα.

Συμπερασματικά, τονίζει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η κ. Γεωργακούλη, η επιστροφή στο σχολείο δεν χρειάζεται να συνοδεύεται από αυστηρούς διατροφικούς κανόνες. Μικρές, σταθερές αλλαγές στο καθημερινό πρόγραμμα μπορούν να δημιουργήσουν πιο υγιεινές συνήθειες για ολόκληρη την οικογένεια. Αν υπάρχει ανησυχία για την ανάπτυξη, το βάρος ή τη διατροφική συμπεριφορά του παιδιού, ο γονιός μπορεί να απευθυνθεί στον παιδίατρο, ενώ ο διαιτολόγος-διατροφολόγος μπορεί να βοηθήσει επιπλέον με ένα διατροφικό πρόγραμμα που ταιριάζει στις ανάγκες του παιδιού και της οικογένειας, καταλήγει η ίδια.

Α.Σκέρτσος: 10 ερωταπαντήσεις για τους ελέγχους ιδιωτικών ιατρείων – «Θα ελεγχθούν όλα»

EUROKINISSI

Για τους ελέγχους στα ιδιωτικά ιατρεία, τα διαγνωστικά κέντρα, τα κέντρα αισθητικής και στον ρόλο του κράτους, αναφέρεται σε ανάρτησή του, ο υπουργός Επικρατείας Άκης Σκέρτσος, με αφορμή το θάνατο του Γιώργου Μαζωνάκη.

«Θα ελεγχθούν όλα: η πράξη, οι συνθήκες, η τήρηση των κανόνων και, όπου προκύψουν ευθύνες, αυτές θα αποδοθούν. Αυτό είναι το αυτονόητο σε μια ευνομούμενη Πολιτεία» διαβεβαιώνει ο κ. Σκέρτσος, κατηγορώντας όσους «δείχνουν με το δάχτυλο ακόμη και μέλη της κυβέρνησης, χωρίς καν να έχει ολοκληρωθεί η έρευνα» για ανεύθυνο και επικίνδυνο λαϊκισμό.

Ειδικότερα, ο υπουργός Επικρατείας παραθέτει 12 ερωτοαπαντήσεις για όλα τα κρίσιμα ζητήματα που προέκυψαν μετά το τραγικό περιστατικό.

Ακολουθεί αναλυτικά η ανάρτηση του κ. Άκη Σκέρτσου:

«10 ερωταπαντήσεις για τους ελέγχους ιδιωτικών ιατρείων, διαγνωστικών κέντρων, κέντρων αισθητικής και τον ρόλο του κράτους.

Ισχύει ότι η κυβέρνηση «κατήργησε» το Σώμα Επιθεωρητών Υπηρεσιών Υγείας και Πρόνοιας το 2019 και έτσι σταμάτησαν οι έλεγχοι στην ιδιωτική υγεία;

Όχι. Πρόκειται για διαστρέβλωση μιας θεσμικής αλλαγής. Το 2019 καταργήθηκε το ΣΕΥΥΠ ως ξεχωριστή υπηρεσία, όχι οι αρμοδιότητές του ούτε οι έλεγχοι.

Το πρώην Σώμα Επιθεωρητών Υπηρεσιών Υγείας και Πρόνοιας (ΣΕΥΥΠ) και το ανθρώπινο δυναμικό του μεταφέρθηκαν από το Υπουργείο Υγείας στην Εθνική Αρχή Διαφάνειας (ΕΑΔ), μαζί με τις αρμοδιότητες των βασικών ελεγκτικών σωμάτων του Δημοσίου.

Ο ν. 4622/2019 ίδρυσε έναν ενιαίο, ανεξάρτητο ελεγκτικό θεσμό, την ΕΑΔ, η οποία ανέλαβε το σύνολο των αρμοδιοτήτων του ΣΕΥΥΠ. Η ίδια η ΕΑΔ αναφέρει ρητά ότι ανέλαβε τις αρμοδιότητες του ΣΕΥΥΠ μαζί με εκείνες τεσσάρων ακόμη ελεγκτικών σωμάτων.

Άρα το ΣΕΥΥΠ έπαψε να υπάρχει ως ξεχωριστή υπηρεσιακή δομή του Υπουργείου Υγείας. Όμως, οι ελεγκτικές του αρμοδιότητες και το προσωπικό του όχι μόνο δεν καταργήθηκαν, αλλά εντάχθηκαν σε έναν ανεξάρτητο ελεγκτικό θεσμό.

Γιατί θεωρείται σημαντικό ότι οι έλεγχοι μεταφέρθηκαν στην Εθνική Αρχή Διαφάνειας;

Γιατί υπάρχει μια ουσιώδης θεσμική διαφορά. Το ΣΕΥΥΠ υπαγόταν απευθείας στον υπουργό Υγείας και διοικητικά λογιζόταν σε επίπεδο Γενικής Διεύθυνσης.

Αντίθετα, η ΕΑΔ είναι ανεξάρτητη διοικητική αρχή, με λειτουργική ανεξαρτησία, διοικητική και οικονομική αυτοτέλεια. Δεν υπόκειται σε έλεγχο ή εποπτεία από κυβερνητικά όργανα, κρατικούς φορείς ή άλλες διοικητικές αρχές και υπόκειται σε κοινοβουλευτικό έλεγχο.

Επομένως, η αλλαγή του 2019 δεν αποδυνάμωσε θεσμικά τον έλεγχο. ‘Αλλαξε το μοντέλο ελέγχου: από ένα σώμα που υπαγόταν στον Υπουργό Υγείας σε έναν ενιαίο και ανεξάρτητο ελεγκτικό θεσμό.

Πρόκειται για μια θεσμική επιλογή που έχει αναγνωριστεί δημόσια από τον ΟΟΣΑ ως σημαντική εξέλιξη για την ενίσχυση του ελεγκτικού πλαισίου της χώρας και την καταπολέμηση της διαφθοράς.

Υπάρχουν σήμερα πραγματικοί έλεγχοι στην ιδιωτική υγεία ή η ΕΑΔ ασχολείται μόνο με τη δημόσια διοίκηση;

Υπάρχουν και μάλιστα με μετρήσιμο αποτέλεσμα. Από την ίδρυση της ΕΑΔ έως τον Ιούνιο του 2026:

έχουν εκδοθεί πάνω από 2.500 πορίσματα ειδικών ελέγχων για την προστασία της δημόσιας υγείας,

έχουν εκδοθεί πάνω από 1.500 πορίσματα στο τακτικό ελεγκτικό έργο στον χώρο της Υγείας,

έχουν ολοκληρωθεί περίπου 1.400 διερευνήσεις,

έχουν διενεργηθεί περισσότερες από 40 προκαταρκτικές εξετάσεις κατόπιν εισαγγελικών παραγγελιών,

και έχουν πραγματοποιηθεί 287 έλεγχοι σε ιδιωτικές μονάδες υγείας σχετικά με τη λειτουργία τους.

Οι έλεγχοι δεν είναι θεωρητικοί. Αφορούν ιατρεία, ιδιωτικές κλινικές, διαγνωστικές δομές, φαρμακεία και φαρμακαποθήκες, δομές ψυχικής υγείας, κέντρα αισθητικής και άλλες δομές υγείας.

Μπορεί κάποιος να ισχυριστεί ότι «δεν γίνονται έλεγχοι» στον τομέα της Υγείας;

Τα στοιχεία δεν στηρίζουν αυτόν τον ισχυρισμό. Οι τακτικοί έλεγχοι της ΕΑΔ στον τομέα της Υγείας ανέρχονται σε 1.576 από το 2020 έως το 2026:

Έτος Τακτικοί έλεγχοι

2020 11

2021 145

2022 247

2023 234

2024 342

2025 374

2026 223

Σύνολο: 1.576

Και αυτό αφορά μόνο τους τακτικούς ελέγχους. Το ελεγκτικό έργο της ΕΑΔ περιλαμβάνει επίσης διερευνήσεις καταγγελιών, έκτακτους και συστημικούς ελέγχους, ΕΔΕ, μικτά κλιμάκια ελέγχου και προκαταρκτικές εξετάσεις κατόπιν εισαγγελικών παραγγελιών. ‘Αρα το πραγματικό ελεγκτικό αποτύπωμα είναι πολύ ευρύτερο.

Ελέγχει πράγματι η ΕΑΔ ιδιωτικά ιατρεία, διαγνωστικά κέντρα και κέντρα αισθητικής;

Ναι. Και τα ευρήματα είναι συγκεκριμένα. Στο αντικείμενο των ελέγχων περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων:

η νομιμότητα λειτουργίας ιδιωτικών φορέων,

η τήρηση των κανόνων ιατρικής και νοσηλευτικής δεοντολογίας,

η επάρκεια και νομιμότητα εξοπλισμού και εγκαταστάσεων,

η λειτουργία ιδιωτικών κλινικών και διαγνωστικών δομών,

η λειτουργία κέντρων αισθητικής,

η συνταγογράφηση και εκτέλεση παρακλινικών εξετάσεων,

η διακίνηση φαρμάκων,

η στελέχωση και τα επαγγελματικά δικαιώματα του προσωπικού.

Στους ελέγχους έχουν διαπιστωθεί, μεταξύ άλλων, ιατρικές πράξεις από μη ιατρούς, λειτουργία μονάδων χωρίς την απαιτούμενη παρουσία επιστημονικά υπευθύνου, παροχή υπηρεσιών από μη προβλεπόμενες ειδικότητες, λειτουργία χωρίς την απαιτούμενη άδεια, αισθητικές πράξεις από πρόσωπα χωρίς τα απαιτούμενα προσόντα και απασχόληση προσωπικού χωρίς τις προβλεπόμενες επαγγελματικές προϋποθέσεις.

Οι εξειδικευμένοι έλεγχοι δεν γίνονται χωρίς επιστημονική τεκμηρίωση. Όπου μια υπόθεση απαιτεί ειδική ιατρική ή άλλη επιστημονική γνώση, η Εθνική Αρχή Διαφάνειας αξιοποιεί τη δυνατότητα που της παρέχει ο ν. 4622/2019 και στελεχώνει τα ελεγκτικά κλιμάκια με τους κατάλληλους εμπειρογνώμονες.

Πρόκειται είτε για ιδιώτες επιστήμονες με αποδεδειγμένη εξειδίκευση στο συγκεκριμένο αντικείμενο είτε για στελέχη του Δημοσίου με την αντίστοιχη επιστημονική γνώση — όπως ψυχιάτρους, παιδοψυχιάτρους, ιατροδικαστές, κλινικούς ψυχολόγους, κοινωνιολόγους και άλλους ειδικούς.

Έτσι, όταν το αντικείμενο του ελέγχου απαιτεί εξειδικευμένη κρίση, το πόρισμα δεν στηρίζεται απλώς σε διοικητικό έλεγχο εγγράφων, αλλά σε επικαιροποιημένη επιστημονική γνώση και τεκμηρίωση.

Σε 26 περιπτώσεις, μάλιστα, οι εκθέσεις διαβιβάστηκαν στα αρμόδια πειθαρχικά όργανα ή/και στην Εισαγγελία Εφετών Αθηνών για περαιτέρω αξιολόγηση.

Τότε από πού προέρχεται ο ισχυρισμός ότι «η κυβέρνηση πήρε τον έλεγχο των ιδιωτικών ιατρείων από το κράτος και τον έδωσε στους Ιατρικούς Συλλόγους»;

Από ελλιπή γνώση των χρονολογικών δεδομένων. Η αρμοδιότητα για τη χορήγηση, αναστολή, ανάκληση και ακύρωση της άδειας λειτουργίας ιατρείων και πολυϊατρείων μεταφέρθηκε στους κατά τόπους Ιατρικούς Συλλόγους με το άρθρο 35 παρ. 2 του ν. 4025/2011, επί κυβέρνησης ΠΑΣΟΚ.

Η διάταξη όρισε ρητά ως αρμόδια αρχή για την άδεια λειτουργίας ιατρείων και πολυϊατρείων τον κατά τόπον Ιατρικό ή Οδοντιατρικό Σύλλογο. Η εφαρμογή της ξεκίνησε από 1.1.2012.

Μάλιστα, ήδη το 2012 ο Ιατρικός Σύλλογος Αθηνών ενημέρωνε τους γιατρούς ότι ήταν ο αρμόδιος φορέας για τη χορήγηση των αδειών λειτουργίας ιατρείων και πολυϊατρείων.

Δεν πρόκειται, λοιπόν, για αλλαγή που έγινε το 2019 από την κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας.

Και τι έκανε η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ; Επανέφερε την αρμοδιότητα στο κράτος;

Όχι. Το συγκεκριμένο θεσμικό καθεστώς δεν άλλαξε. Η μεταφορά της αρμοδιότητας στους Ιατρικούς Συλλόγους είχε γίνει το 2011 και παρέμεινε σε ισχύ και κατά την περίοδο διακυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ.

Επομένως δεν μπορεί να παρουσιάζεται ως «απόφαση του 2019» μια ρύθμιση που θεσπίστηκε οκτώ χρόνια νωρίτερα.

Άρα οι Ιατρικοί Σύλλογοι είναι υπεύθυνοι για όλους τους ελέγχους της ιδιωτικής υγείας;

Όχι. Το 2011 ο νομοθέτης ανέθεσε στους κατά τόπους Ιατρικούς Συλλόγους την αρμοδιότητα για τη χορήγηση, αναστολή, ανάκληση και ακύρωση της άδειας λειτουργίας ιατρείων και πολυϊατρείων.

Αυτό δεν σημαίνει ότι καταργήθηκε ο κρατικός έλεγχος ή ότι η ΕΑΔ δεν έχει ελεγκτική αρμοδιότητα. Παράλληλα με τους ελέγχους που οφείλουν να κάνουν οι ιατρικοί σύλλογοι, υπάρχει και ο κρατικός έλεγχος που διενεργείται μέσω της ΕΑΔ.

Η ΕΑΔ εξακολουθεί να διενεργεί ελέγχους και διερευνήσεις, να εξετάζει καταγγελίες, να συμμετέχει σε μικτά κλιμάκια και να διαβιβάζει ευρήματα στα αρμόδια πειθαρχικά ή εισαγγελικά όργανα, όπου απαιτείται.

Άλλωστε, η ίδια η ΕΑΔ αναφέρει ότι συνεργάζεται με το Υπουργείο Υγείας σε συστημικούς ελέγχους και στη διερεύνηση καταγγελιών που διαβιβάζονται σε αυτήν.

Μήπως όμως η ΕΑΔ απλώς περιμένει καταγγελίες και δεν έχει σύγχρονο τρόπο να εντοπίζει παραβάσεις;

Ούτε αυτό ανταποκρίνεται στο σημερινό μοντέλο ελέγχου. Η ΕΑΔ εφαρμόζει πλέον οργανωμένη διαδικασία αξιολόγησης καταγγελιών, με κριτήρια σοβαρότητας, βασιμότητας, ελεγκτικής προτεραιότητας και δυνατότητας περαιτέρω διερεύνησης.

Παράλληλα, η ίδρυση της ΕΑΔ έφερε σημαντική ψηφιοποίηση των ελεγκτικών διαδικασιών. Το παλαιό ΣΕΥΥΠ δεν διέθετε ηλεκτρονικό πρωτόκολλο ούτε ολοκληρωμένο ηλεκτρονικό σύστημα καταγραφής και παρακολούθησης της χρέωσης και της πορείας των υποθέσεων.

Αντιθέτως, σήμερα υπάρχει ηλεκτρονικό πρωτόκολλο, ιχνηλασιμότητα και οργανωμένη παρακολούθηση των υποθέσεων.

Και το μοντέλο εξελίσσεται ακόμη περισσότερο: η εποπτεία περνά, πλέον, και στην προληπτική ψηφιακή ανίχνευση παραβάσεων.

Tι αλλάζει με το νέο «MedWatch» του Υπουργείου Υγείας;

Το «MedWatch» είναι το επόμενο βήμα προς αυτή την κατεύθυνση. Το Υπουργείο Υγείας παρουσίασε στις 18 Σεπτεμβρίου 2026 νέο ψηφιακό εργαλείο που χρησιμοποιεί τεχνητή νοημοσύνη για να παρακολουθεί την ψηφιακή παρουσία ιδιωτικών δομών υγείας και τις ιατρικές διαφημίσεις στο διαδίκτυο και στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Τα ευρήματα διασταυρώνονται με στοιχεία όπως η άδεια λειτουργίας, η ειδικότητα του γιατρού και ο προβλεπόμενος εξοπλισμός. Το «MedWatch» έχει ήδη εντοπίσει 231 μονάδες που χρήζουν ελέγχου και έχει ξεκινήσει η διαδικασία ελέγχου τους.

Παράλληλα, δημιουργείται νέα εφαρμογή μέσω της οποίας ο ίδιος ο πολίτης θα μπορεί να ελέγχει ψηφιακά την άδεια λειτουργίας του ιδιωτικού ιατρείου ή την επαγγελματική ιδιότητα του γιατρού πριν λάβει υπηρεσία ώστε να μπορεί να είναι σίγουρος για τη νομιμότητα κάθε χώρου και κάθε πράξης αλλά και να κάνει καταγγελίες για τυχόν παραβάσεις στις αρμόδιες αρχές.

Ο στόχος είναι απλός: να μην περιμένει η Πολιτεία να γίνει πρώτα η παράβαση και μετά να την πληροφορηθεί από μια καταγγελία. Να μπορεί να εντοπίζει ψηφιακά τις ενδείξεις παραβατικότητας και να κατευθύνει εκεί τον έλεγχο.

Και αυτό είναι το μοντέλο ελέγχου που χρειάζεται σήμερα η υγεία: ανεξάρτητοι θεσμοί, σαφείς αρμοδιότητες, πραγματικοί έλεγχοι, ψηφιακά εργαλεία και αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης.

Εν κατακλείδι: Υπάρχει κάτι βαθιά προβληματικό όταν, με αφορμή τον τραγικό θάνατο ενός πολύ αγαπητού καλλιτέχνη, κάποιοι σπεύδουν να αποδώσουν πολιτικές ευθύνες πριν καν ολοκληρωθεί ο έλεγχος των αρμόδιων αρχών.

Στην υπόθεση του Γιώργου Μαζωνάκη η ιδιωτική ιατρική πράξη που προηγήθηκε του θανάτου του ελέγχεται ήδη από τα αρμόδια όργανα της Πολιτείας.

Θα ελεγχθούν όλα: η πράξη, οι συνθήκες, η τήρηση των κανόνων και, όπου προκύψουν ευθύνες, αυτές θα αποδοθούν. Αυτό είναι το αυτονόητο σε μια ευνομούμενη Πολιτεία.

Το να φτάνουμε, όμως, από μια τραγική ανθρώπινη απώλεια που μας έχει συγκλονίσει όλους μέχρι να δείχνουμε με το δάχτυλο ακόμη και μέλη της κυβέρνησης, χωρίς καν να έχει ολοκληρωθεί η έρευνα, δεν είναι ούτε υπεύθυνη αντιπολίτευση ούτε έλεγχος. Είναι ανεύθυνος και επικίνδυνος λαϊκισμός.

Η αλήθεια και το κράτος δικαίου απαιτούν ενδελεχή έρευνα από τα αρμόδια όργανα, αδιάσειστα στοιχεία, εύλογο χρόνο ώστε να προκύψουν έγκυρα και τεκμηριωμένα συμπεράσματα. Και, βεβαίως, απαιτούν σεβασμό στη μνήμη του ανθρώπου που χάθηκε.

Αυτό πρέπει να κάνουμε και αυτό γίνεται» καταλήγει στην ανάρτησή του ο υπουργός Επικρατείας.

Λύκοι και τσακάλια στις παρυφές των πόλεων – Τι τα φέρνει κοντά και τι πρέπει να κάνουν οι πολίτες

ΑΠΕ

Λύκοι και τσακάλια μπορεί να βρεθούν όλο και πιο κοντά στις πόλεις, καθώς η εύκολη πρόσβαση σε τροφή και νερό, η υποβάθμιση και καταστροφή φυσικών βιοτόπων, οι πυρκαγιές και η έντονη ανθρώπινη δραστηριότητα μεταβάλλουν τις συνθήκες διαβίωσης και τις μετακινήσεις της άγριας πανίδας. Το τσακάλι, λόγω διαιτολογίου και συμπεριφοράς, προσαρμόζεται ευκολότερα στις παρυφές των κατοικημένων περιοχών, ενώ ο λύκος μπορεί να εμφανίζεται περισσότερο εφήμερα. Την ίδια ώρα, όμως, δεν μπορεί να τεκμηριωθεί με ακρίβεια ότι οι εμφανίσεις τους έχουν αυξηθεί στη Θεσσαλονίκη, καθώς οι δυνατότητες καταγραφής έχουν πολλαπλασιαστεί με τα κινητά τηλέφωνα και τις κάμερες.

Την εικόνα αυτή δίνει, μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, ο καθηγητής Δασολογίας και Φυσικού Περιβάλλοντος του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (ΑΠΘ), Δημήτρης Μπακαλούδης, εξηγώντας ότι η παρουσία άγριων ζώων κοντά στον αστικό και περιαστικό ιστό δεν οφείλεται σε έναν μόνο παράγοντα. Όπως επισημαίνει, σημαντικό ρόλο παίζουν η διαθεσιμότητα τροφής και νερού, η αύξηση των πληθυσμών ορισμένων ειδών, η μεγαλύτερη ανοχή κάποιων ζώων απέναντι στον άνθρωπο, αλλά και οι αλλαγές που προκαλεί η ανθρώπινη δραστηριότητα στα φυσικά οικοσυστήματα.

Τα σκουπίδια είναι «μαγνήτης» για την άγρια πανίδα

Ένας από τους σημαντικότερους λόγους που άγρια ζώα πλησιάζουν τις πόλεις είναι η εύκολη πρόσβαση σε τροφή. Τα απορρίμματα, αλλά και άλλες διαθέσιμες πηγές τροφής, μπορούν να λειτουργήσουν ως «μαγνήτης» για αρκετά είδη, ιδιαίτερα για άτομα με μειωμένες ικανότητες ενεργητικού κυνηγιού. «Είναι από τους σημαντικότερους λόγους προσέγγισης αρκετών ειδών στον αστικό και περιαστικό ιστό», αναφέρει ο κ. Μπακαλούδης.

Γι’ αυτό και η διαχείριση των απορριμμάτων αποτελεί κρίσιμο μέρος της αντιμετώπισης του φαινομένου. Η συχνή αποκομιδή και η σωστή αποθήκευση των σκουπιδιών σε κατάλληλους κάδους είναι πρακτικές που εφαρμόζονται διεθνώς, ενώ ιδιαίτερη σημασία έχει και η αποτροπή της παροχής τροφής σε άγρια ζώα ή αδέσποτα στις παρυφές των πόλεων.

Γιατί το τσακάλι πλησιάζει ευκολότερα από τον λύκο

Τσακάλι και λύκος δεν έχουν την ίδια σχέση με τον αστικό χώρο, επισημαίνει ο καθηγητής. Το τσακάλι, σύμφωνα με τον ίδιο, λόγω του διαιτολογίου και της συμπεριφοράς του, έχει μεγαλύτερη δυνατότητα να κινείται κοντά σε κατοικημένες περιοχές. Ο λύκος μπορεί επίσης να εμφανιστεί στον αστικό ή περιαστικό ιστό, όμως, λόγω της διαφορετικής στρατηγικής κυνηγιού του, η παρουσία του μπορεί να είναι περισσότερο εφήμερη.

Μεμονωμένα άτομα, πάντως, μπορεί να επισκέπτονται συχνότερα κατοικημένες περιοχές όταν βρίσκουν εύκολη πρόσβαση σε τροφή, όπως απορρίμματα ή οικόσιτα ζώα.

Η παρουσία λύκων και τσακαλιών στις παρυφές πόλεων εντάσσεται, σύμφωνα με τον καθηγητή, σε ένα ευρύτερο ευρωπαϊκό φαινόμενο. Σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες, είδη όπως η αλεπού και το πετροκούναβο έχουν δημιουργήσει ακόμη και «αστικούς» πληθυσμούς, με ιδιαίτερα οικολογικά χαρακτηριστικά και απαιτήσεις.

Περισσότερες εικόνες δεν σημαίνουν απαραίτητα περισσότερα ζώα

Ειδικά για τη Θεσσαλονίκη και την ευρύτερη περιοχή, ο κ. Μπακαλούδης επισημαίνει ότι δεν μπορεί να εξαχθεί με ακρίβεια το συμπέρασμα πως οι εμφανίσεις λύκων και τσακαλιών έχουν αυξηθεί. «Δεν μπορούμε να μιλήσουμε με ακρίβεια», σημειώνει, εξηγώντας ότι τα τελευταία χρόνια έχουν αλλάξει σημαντικά οι συνθήκες καταγραφής.

Ένα ζώο που πριν από μερικά χρόνια μπορεί να περνούσε απαρατήρητο, σήμερα είναι πολύ πιθανότερο να καταγραφεί από ένα κινητό τηλέφωνο, μια κάμερα ασφαλείας σε σπίτι ή εγκατάσταση ή από κάμερες που τοποθετούνται στη φύση. Παράλληλα, περισσότεροι άνθρωποι κινούνται σε φυσικές περιοχές, αυξάνοντας τις πιθανότητες μιας συνάντησης ή μιας καταγραφής.

Έτσι, η αύξηση των εικόνων και των βίντεο που κυκλοφορούν δεν αποτελεί από μόνη της απόδειξη ότι οι εμφανίσεις έχουν αυξηθεί στον ίδιο βαθμό.

Πυρκαγιές και ανθρώπινες παρεμβάσεις διώχνουν τα ζώα από τους βιοτόπους τους

Η επέκταση των πόλεων και η έντονη ανθρώπινη δραστηριότητα έχουν μεταβάλει τις συνθήκες διαβίωσης της άγριας πανίδας, σύμφωνα με τον κ. Μπακαλούδη, ο οποίος και σημειώνει ότι η συνεχής ανάπτυξη, μεταξύ άλλων, κατά μήκος της ακτογραμμής περιορίζει και κατακερματίζει φυσικές περιοχές, ενώ η υποβάθμιση ή η καταστροφή των οικοσυστημάτων μπορεί να οδηγήσει τα ζώα σε γειτονικές περιοχές, οι οποίες δεν αποκλείεται να είναι κατοικημένες.

Ιδιαίτερα χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν οι πυρκαγιές και, όπως διευκρινίζει, μια μεγάλη φωτιά μπορεί να υποβαθμίσει σημαντικά το ενδιαίτημα ενός είδους και να προκαλέσει μετακινήσεις προς άλλες περιοχές για την αναζήτηση τροφής, νερού και ασφαλούς χώρου.

Αντίστοιχα, μεγάλες ανθρώπινες παρεμβάσεις μπορούν να περιορίσουν τον ζωτικό χώρο ορισμένων θηλαστικών και να επηρεάσουν τις μετακινήσεις τους. Ο κ. Μπακαλούδης αναφέρεται και στις μεγάλες εγκαταστάσεις αιολικής ενέργειας, οι οποίες, όπως σημειώνει, πιθανόν να προκαλούν όχληση σε ορισμένα είδη και να επηρεάζουν τις μετακινήσεις τους.

Τι πρέπει να κάνουμε, αν βρεθεί μπροστά μας λύκος ή τσακάλι

Για τον πολίτη, το βασικό μήνυμα είναι απλό: δεν πλησιάζουμε το ζώο, δεν το τρομάζουμε και δεν προσπαθούμε να το εγκλωβίσουμε. Ο κίνδυνος για τον άνθρωπο υπάρχει κυρίως όταν το άγριο ζώο ενοχληθεί, αισθανθεί ότι απειλείται ή βρεθεί χωρίς δυνατότητα διαφυγής. Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται επίσης σε κρίσιμες φάσεις του βιολογικού του κύκλου, όπως η αναπαραγωγή και η φροντίδα των νεογνών.

Σε περίπτωση συνάντησης σε δρόμο, πάρκο ή άλλη κατοικημένη περιοχή, ο πολίτης θα πρέπει να αφήσει στο ζώο ελεύθερο χώρο για να απομακρυνθεί. «Δεν πρέπει να το πλησιάζουμε για φωτογράφηση, ούτε να το τρομάζουμε», τονίζει ο κ. Μπακαλούδης.

Η παρουσία του ανθρώπου συνήθως προκαλεί φόβο σε ένα μεμονωμένο άτομο λύκου ή τσακαλιού. Ωστόσο, η συμπεριφορά μπορεί να διαφέρει από ζώο σε ζώο. Ορισμένα άτομα μπορεί να εμφανίζουν μεγαλύτερη ανοχή ή πιο εξερευνητική και τολμηρή συμπεριφορά, είτε λόγω γενετικών χαρακτηριστικών είτε επειδή έχουν μάθει από τους γονείς τους να είναι λιγότερο επιφυλακτικά.

Η προστασία του φυσικού χώρου είναι μέρος της λύσης

Για τον καθηγητή του ΑΠΘ, η προστασία των φυσικών οικοσυστημάτων αποτελεί βασική προϋπόθεση ώστε η άγρια πανίδα να μπορεί να παραμένει στον φυσικό της χώρο. Η ανορθολογική εκμετάλλευση, η έντονη ανθρώπινη παρουσία, οι συνεχείς πηγές όχλησης και οι πυρκαγιές δημιουργούν αλυσιδωτές επιπτώσεις στις μετακινήσεις, την εξάπλωση και τη συμπεριφορά των ειδών.

Την ίδια στιγμή, η συνύπαρξη ανθρώπου και άγριας πανίδας είναι εφικτή υπό προϋποθέσεις. «Ένα άγριο ζώο είναι από τη φύση του απρόβλεπτο», επισημαίνει ο κ. Μπακαλούδης, υπογραμμίζοντας ότι απαιτείται ιδιαίτερη προσοχή, όταν ένα ζώο αισθάνεται εγκλωβισμένο ή βρίσκεται σε περίοδο ανατροφής μικρών.

Οι πόλεις πρέπει να είναι προετοιμασμένες για την άγρια πανίδα

Οι ελληνικές πόλεις πιθανόν θα χρειαστεί να προετοιμαστούν για συχνότερες εμφανίσεις άγριων ζώων στον αστικό ιστό, αν και, όπως διευκρινίζει ο κ. Μπακαλούδης, αυτό εξαρτάται από πολλούς παράγοντες.

Το ζήτημα δεν αφορά μόνο την παρουσία ενός λύκου ή ενός τσακαλιού. Αφορά συνολικά τον τρόπο με τον οποίο οι πόλεις διαχειρίζονται τα απορρίμματα, προστατεύουν τους φυσικούς χώρους και αντιμετωπίζουν τις συναντήσεις ανθρώπων με την άγρια πανίδα.

Σε ευρωπαϊκό επίπεδο υπάρχουν ήδη πρωτόκολλα για τη διαχείριση τέτοιων περιστατικών. Στην Ελλάδα εφαρμόζεται θεσμοθετημένο πρωτόκολλο για την αρκούδα, ενώ, όπως αναφέρει ο κ. Μπακαλούδης, ετοιμάζεται αντίστοιχο πρωτόκολλο και για τον λύκο.

Η εικόνα που διαμορφώνεται, επομένως, δεν αφορά μόνο το αν θα δούμε περισσότερα ή λιγότερα άγρια ζώα κοντά στις πόλεις. Αφορά και την ανάγκη να γνωρίζουν οι πολίτες πώς να αντιδρούν, να περιορίζονται οι εύκολες πηγές τροφής και να προστατεύονται οι φυσικοί βιότοποι, ώστε η συνύπαρξη ανθρώπου και άγριας πανίδας να γίνεται με τους μικρότερους δυνατούς κινδύνους.

Λ.Μενδώνη: Κάθε επαναπατρισμός είναι μια πράξη δικαιοσύνης  

Δεκαπέντε αρχαιότητες επιστρέφουν στην Ελλάδα από τις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής, οι οποίες είχαν απομακρυνθεί παράνομα, από τη χώρα. Η παράδοσή τους στην Υπουργό Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη, πραγματοποιήθηκε σε ειδική τελετή στην Εισαγγελία του Μανχάτταν. Με τον νέο επαναπατρισμό, ο αριθμός των ελληνικών αρχαιοτήτων που έχουν επιστρέψει από το 2022, με αποφάσεις της Εισαγγελίας του Μανχάτταν, ανέρχεται σε 179, αναδεικνύοντας τη σταθερή συνεργασία των δύο κρατών για την καταπολέμηση της παράνομης διακίνησης αρχαιοτήτων. Η εξέλιξη αυτή αναδεικνύει, επίσης, τη συστηματική δράση της Εισαγγελίας του Μανχάτταν και ειδικότερα της Υπηρεσίας Παράνομης Διακίνησης Αρχαιοτήτων (Antiquities Trafficking Unit) αλλά και τη στενή συνεργασία με τις ελληνικές Αρχές για την επιστροφή παράνομα διακινηθέντων πολιτιστικών αγαθών.

Κατά την τελετή παράδοσης-παραλαβής των αρχαίων αντικειμένων, η Υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη, στον χαιρετισμό της, μεταξύ άλλων, ανέφερε: «Με τον σημερινό επαναπατρισμό 15 ακόμη αρχαιοτήτων επιβεβαιώνεται εκ νέου ότι η προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς συναντά έμπρακτα τη δικαιοσύνη και τη διεθνή συνεργασία. Από το 2022 έως σήμερα, 179 αρχαιότητες έχουν επιστρέψει στην Ελλάδα με αποφάσεις της Εισαγγελίας του Μανχάταν. Ιδιαίτερη σημασία έχει το γεγονός ότι ορισμένα από τα αντικείμενα που παραλαμβάνουμε σήμερα επανενώνονται με ευρήματα της ίδιας ανασκαφής, τα οποία βρίσκονται στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηρακλείου. Κάποια από αυτά διακινήθηκαν παράνομα εκτός χώρας, και πλέον επιστρέφουν στον τόπο τους. Πίσω από κάθε επαναπατρισμό βρίσκεται μια συστηματική και επίμονη προσπάθεια έρευνας, επιστημονικής τεκμηρίωσης και διεθνούς συνεργασίας. Η στενή και εξαιρετικά σημαντική συνεργασία του Υπουργείου Πολιτισμού με την Εισαγγελία του Μανχάτταν έχει αποδειχθεί καθοριστική. Η Ελλάδα δεν είναι απλώς αποδέκτης των θετικών αποτελεσμάτων αυτής της κοινής προσπάθειας. Είναι ενεργός και ουσιαστικός εταίρος στη διαδικασία εντοπισμού, τεκμηρίωσης και ανάκτησης πολιτιστικών αγαθών που έχουν απομακρυνθεί παράνομα από τη χώρα μας. Κάθε επαναπατρισμός είναι μια πράξη δικαιοσύνης απέναντι στην ιστορία μας και, ταυτόχρονα, μια έμπρακτη απόδειξη ότι η πολιτιστική κληρονομιά δεν μπορεί να αποτελεί αντικείμενο παράνομης εμπορίας. Στόχος μας, και μέσα από την επικείμενη ανανέωση του διμερούς Μνημονίου Πολιτιστικής Συνεργασίας Ελλάδας και Ηνωμένων Πολιτειών, είναι να ενισχύσουμε περαιτέρω το πλέγμα προστασίας της πολιτιστικής κληρονομιάς από την παράνομη διακίνηση και να εμβαθύνουμε τη συνεργασία των αρμόδιων αρχών των δύο κρατών, με την ανταλλαγή τεχνογνωσίας και καλών πρακτικών».

Ο επικεφαλής της Antiquities Trafficking Unit, Αντιεισαγγελέας στην Εισαγγελία του Μανχάταν, Matthew Bogdanos, δήλωσε: «Κάθε αντικείμενο που επιστρέφει στο σπίτι του, στους Έλληνες, αποτελεί έναν εορτασμό της φιλίας και της αδιάλειπτης προσπάθειάς μας ενάντια στην παράνομη διακίνηση αρχαιοτήτων. Αλλά κάθε επαναπατρισμός αποτελεί και μια υπενθύμιση της συστηματικής αναζήτησης για τα ιδεώδη του κάλλους, της δικαιοσύνης και της αλήθειας, που γέννησε η ηλιόλουστη γη της Ελληνικής Δημοκρατίας».

Η Υπουργός Πολιτισμού ευχαρίστησε θερμά την Εισαγγελία του Μανχάτταν, τον Αντιεισαγγελέα Matthew Bogdanos, τα στελέχη της Antiquities Trafficking Unit, καθώς και τα στελέχη της Διεύθυνσης Τεκμηρίωσης και Προστασίας Πολιτιστικών Αγαθών του Υπουργείου Πολιτισμού, για την επιστημονική τεκμηρίωση και τη συστηματική εργασία που κατέστησαν δυνατή την επιστροφή των αρχαιοτήτων.

Τα αντικείμενα καλύπτουν ένα ιδιαίτερα ευρύ χρονολογικό φάσμα, από την προϊστορική και την πρώιμη μυκηναϊκή περίοδο έως την αρχαϊκή, την κλασική και την ελληνιστική εποχή, φθάνοντας έως την πρώιμη ρωμαϊκή περίοδο (1ο αιώνα μ.Χ.). Στις αρχαιότητες περιλαμβάνονται ένα κυκλαδίτικο μαρμάρινο γυναικείο ειδώλιο τύπου Σπεδού (2700–2600 π.Χ.) και ένα μαρμάρινο πώμα πυξίδας (2700–2200 π.Χ.), καθώς και μία πήλινη ραμφόστομη πρόχους (1750–1700 π.Χ.). Από την αρχαϊκή περίοδο προέρχεται ένα συμπαγές χάλκινο βραχιόλι με στικτή διακόσμηση (7ος–6ος αιώνας π.Χ.), της κατηγορίας των λεγόμενων «μακεδονικών χαλκών». Στην κλασική περίοδο χρονολογείται ένας μαρμάρινος κόχλος, γύρω στο 400 π.Χ., ενώ στην ύστερη κλασική περίοδο ανήκουν ένας χάλκινος δίσκος κατόπτρου και ένα χάλκινο απορραντήριο, που χρονολογούνται μεταξύ 350 και 300 π.Χ. Στην ελληνιστική περίοδο ανήκει χρυσό περιδέραιο με περίαπτο σε σχήμα αμφορέα (125–120 π.Χ.). Τέλος, στην πρώιμη ρωμαϊκή περίοδο, και συγκεκριμένα στην περίοδο των Ιουλίων-Κλαυδίων (14–68 μ.Χ.), χρονολογείται ανδρική κεφαλή με toga (ένδυμα των Ρωμαίων), από εξαιρετικής ποιότητας παριανό μάρμαρο, η οποία θεωρείται ότι απεικόνιζε τον Genius, την προσωποποίηση του πνεύματος του αυτοκράτορα.

Ιδιαίτερης σημασίας είναι πέντε χάλκινα αντικείμενα πολεμικής εξάρτυσης -δύο κράνη και τρεις μίτρες με έκτυπη διακόσμηση, που χρονολογούνται στον ύστερο 7ο αιώνα π.Χ.- τα οποία συνδέονται τεκμηριωμένα με ευρείας κλίμακας λαθρανασκαφή που πραγματοποιήθηκε το 1964 στο Αφρατί Βιάννου Ηρακλείου Κρήτης. Η Διεύθυνση Τεκμηρίωσης και Προστασίας Πολιτιστικών Αγαθών του Υπουργείου Πολιτισμού τεκμηρίωσε την προέλευση των αντικειμένων και τις συνθήκες της παράνομης ανασκαφής, αξιοποιώντας αρχαιολογικές και ιστορικές δημοσιεύσεις, αρχειακό υλικό, έγγραφα και τηλεγραφήματα των αρμόδιων υπηρεσιών προς τις αστυνομικές Αρχές, καθώς και στοιχεία από κατασχέσεις αρχαιοτήτων που πραγματοποιήθηκαν στην ίδια περιοχή. Η έρευνα κατέστησε δυνατή την ταυτοποίηση των αντικειμένων και την τεκμηρίωση της παράνομης διακίνησής τους εκτός Ελλάδας. Ανάλογα ευρήματα από την ίδια λαθρανασκαφή είχαν κατασχεθεί από τις ελληνικές Αρχές και σήμερα φυλάσσονται στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηρακλείου, γεγονός που επιτρέπει πλέον την επανένωση ενός σημαντικού αρχαιολογικού συνόλου.

Η τελετή επαναπατρισμού των αρχαιοτήτων έγινε παρουσία της Υφυπουργού Εξωτερικών των Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής, αρμόδιας για Μορφωτικές και Πολιτιστικές Υποθέσεις Catherine Dillon, της Γενικής Προξένου της Ελλάδας στη Νέα Υόρκη Ιφιγένειας Καναρά, της Προϊσταμένης της Διεύθυνσης Τεκμηρίωσης και Προστασίας Πολιτιστικών Αγαθών Βάσως Παπαγεωργίου, στελεχών της Αντιεισαγγελίας του Μανχάταν και του Υπουργείου Πολιτισμού.

Έκτακτο δελτίο ΕΜΥ: Ισχυρές βροχές και καταιγίδες με κεραυνούς

Επιδείνωση του καιρού προβλέπεται από τις πρώτες ώρες αύριο μέχρι τις πρώτες πρωινές ώρες της Τετάρτης (23/9) στην ευρύτερη περιοχή του βορειοδυτικού Αιγαίου με ισχυρές βροχές, τοπικές καταιγίδες που θα συνοδεύονται πρόσκαιρα από μεγάλη συχνότητα κεραυνών ενώ υπάρχει πιθανότητα τοπικών χαλαζοπτώσεων.

Πιο συγκεκριμένα, σύμφωνα με Έκτακτο Δελτίο Επιδείνωσης Καιρού της ΕΜΥ, κατά τόπους ισχυρές βροχές και καταιγίδες προβλέπονται:

Αύριο,

α. Στην Θεσσαλία (ν. Μαγνησίας, κυρίως θαλάσσια – παράκτια) από τις πρώτες ώρες.

β. Στις Σποράδες και τη Χαλκιδική από τις πρώτες ώρες μέχρι το απόγευμα.

γ. Στην Εύβοια (κυρίως κεντρική και βόρεια) από τις πρωινές ώρες μέχρι το απόγευμα.

Την Τετάρτη (23/9)

α. Στην Θεσσαλία (ν. Μαγνησία, κυρίως θαλάσσια – παράκτια) μέχρι τις πρώτες πρωινές ώρες.

Συστάσεις της Πολιτικής Προστασίας ενόψει της επιδείνωσης του καιρού

Συστάσεις προς τους πολίτες απευθύνει η Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας του Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας προκειμένου να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί, μεριμνώντας για τη λήψη μέτρων αυτοπροστασίας από κινδύνους που προέρχονται από την εκδήλωση των έντονων καιρικών φαινομένων. Επίσης έχει ενημερώσει τις αρμόδιες υπηρεσιακά εμπλεκόμενες κρατικές υπηρεσίες, καθώς και τις περιφέρειες και τους δήμους της χώρας, ώστε να βρίσκονται σε αυξημένη ετοιμότητα πολιτικής προστασίας, προκειμένου να αντιμετωπίσουν άμεσα τις επιπτώσεις από την εκδήλωση των έντονων καιρικών φαινομένων.

Παράλληλα, όπως ανακοίνωσε το Πυροσβεστικό Σώμα, τίθεται σε εφαρμογή το επιχειρησιακό σχέδιο για την αντιμετώπιση κινδύνων από την εκδήλωση πλημμυρών, καθώς και των συνοδών τους φαινομένων, ενώ οι Πυροσβεστικές Υπηρεσίες των περιοχών που αναμένεται να εκδηλωθούν τα φαινόμενα, έχουν τεθεί σε κατάσταση αυξημένης ετοιμότητας και περαιτέρω κλιμάκωσης, εφόσον απαιτηθεί, προκειμένου να αντιμετωπιστούν άμεσα τυχόν προβλήματα από έντονα φαινόμενα της εν λόγω κακοκαιρίας.

Ειδικότερα, σε περιοχές όπου προβλέπεται η εκδήλωση έντονων βροχοπτώσεων, καταιγίδων ή θυελλωδών ανέμων η ΓΓΠΠ συνιστά στους πολίτες:

– Να ασφαλίσουν αντικείμενα τα οποία αν παρασυρθούν από τα έντονα καιρικά φαινόμενα ενδέχεται να προκαλέσουν καταστροφές ή τραυματισμούς.

– Να βεβαιωθούν ότι τα λούκια και οι υδρορροές των κατοικιών δεν είναι φραγμένα και λειτουργούν κανονικά.

– Να αποφεύγουν να διασχίζουν χειμάρρους και ρέματα, πεζή ή με όχημα, κατά τη διάρκεια καταιγίδων και βροχοπτώσεων, αλλά και για αρκετές ώρες μετά το τέλος της εκδήλωσής τους. Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται στα σημεία του οδικού δικτύου, όπου ο δρόμος διασταυρώνεται με χειμάρρους και δεν υπάρχει γέφυρα.

– Να αποφεύγουν τις εργασίες υπαίθρου και δραστηριότητες σε θαλάσσιες και παράκτιες περιοχές κατά τη διάρκεια εκδήλωσης των έντονων καιρικών φαινομένων (κίνδυνος από πτώσεις κεραυνών).

– Να προφυλαχτούν αμέσως κατά τη διάρκεια μιας χαλαζόπτωσης. Να καταφύγουν σε κτίριο ή σε αυτοκίνητο και να μην εγκαταλείπουν τον ασφαλή χώρο, παρά μόνο όταν βεβαιωθούν ότι η καταιγίδα πέρασε. Η χαλαζόπτωση μπορεί να είναι πολύ επικίνδυνη και για τα ζώα.

– Να αποφύγουν τη διέλευση κάτω από μεγάλα δέντρα, κάτω από αναρτημένες πινακίδες και γενικά από περιοχές, όπου ελαφρά αντικείμενα (π.χ. γλάστρες, σπασμένα τζάμια κλπ.) μπορεί να αποκολληθούν και να πέσουν στο έδαφος (π.χ. κάτω από μπαλκόνια).

– Να ακολουθούν πιστά τις οδηγίες των κατά τόπους αρμοδίων φορέων, όπως Τροχαία κλπ.

Σε περιοχές που εκδηλώνεται έντονη κεραυνική δραστηριότητα:

Αν βρίσκεστε στο σπίτι

– Μην κρατάτε ηλεκτρικές συσκευές ή το τηλέφωνο διότι ο κεραυνός μπορεί να περάσει μέσα από τα καλώδια. Αποσυνδέστε τις συσκευές τηλεόρασης από την κεραία και την παροχή του ηλεκτρικού ρεύματος.

– Αποφύγετε να αγγίξετε τις σωληνώσεις των υδραυλικών (κουζίνα, μπάνιο) καθώς συνιστούν καλούς αγωγούς του ηλεκτρισμού.

Αν βρίσκεστε στο αυτοκίνητο

– Ακινητοποιείστε το στην άκρη του δρόμου και μακριά από δέντρα που ενδέχεται να πέσουν πάνω του.

– Μείνετε μέσα και ανάψτε τα προειδοποιητικά φώτα στάσης (φώτα έκτακτης ανάγκης) μέχρι να κοπάσει η καταιγίδα.

– Κλείστε τα τζάμια και μην ακουμπάτε σε μεταλλικά αντικείμενα.

– Αποφύγετε τους πλημμυρισμένους δρόμους.

Αν βρίσκεστε σε εξωτερικό χώρο

– Καταφύγετε σε κτίριο ή σε αυτοκίνητο διαφορετικά καθίστε αμέσως στο έδαφος χωρίς να ξαπλώσετε.

– Προστατευτείτε κάτω από συμπαγή κλαδιά χαμηλών δέντρων στην περίπτωση που είστε μέσα σε δάσος.

– Μην καταφύγετε ποτέ κάτω από ένα ψηλό δέντρο σε ανοιχτό χώρο.

– Αποφύγετε τα χαμηλά εδάφη για τον κίνδυνο πλημμύρας.

– Μην στέκεστε πλάι σε πυλώνες, γραμμές μεταφοράς ηλεκτρικού ρεύματος, τηλεφωνικές γραμμές και φράκτες.

– Μην πλησιάζετε μεταλλικά αντικείμενα (π.χ. αυτοκίνητα, ποδήλατα, σύνεργα κατασκήνωσης κλπ.).

– Απομακρυνθείτε από ποτάμια, λίμνες ή άλλες μάζες νερού.

– Αν είστε μέσα στη θάλασσα βγείτε αμέσως έξω.

– Αν βρίσκεστε απομονωμένοι σε μια επίπεδη έκταση και νιώσετε να σηκώνονται τα μαλλιά σας (γεγονός που δηλώνει ότι σύντομα θα εκδηλωθεί κεραυνός), κάντε βαθύ κάθισμα με το κεφάλι ανάμεσα στα πόδια (ώστε να ελαχιστοποιήσετε την επιφάνεια του σώματός σας και την επαφή σας με το έδαφος) πετώντας τα μεταλλικά αντικείμενα που έχετε επάνω σας.

Σημειώνεται ότι σύμφωνα με το Έκτακτο Δελτίο Επιδείνωσης Καιρού (ΕΔΕΚ) που εκδόθηκε σήμερα από την Εθνική Μετεωρολογική Υπηρεσία (ΕΜΥ), επιδείνωση του καιρού προβλέπεται από τις πρώτες ώρες της Τρίτης (22-09-2026) μέχρι τις πρώτες πρωινές ώρες της Τετάρτης (23-09-2026) στην ευρύτερη περιοχή του Βορειοδυτικού Αιγαίου με ισχυρές βροχές, τοπικές καταιγίδες που θα συνοδεύονται πρόσκαιρα από μεγάλη συχνότητα κεραυνών ενώ υπάρχει πιθανότητα τοπικών χαλαζοπτώσεων.

Οι πολίτες μπορούν να ενημερώνονται καθημερινά για την εξέλιξη των έκτακτων καιρικών φαινομένων στα τακτικά δελτία καιρού της ΕΜΥ και στην ιστοσελίδα της ΕΜΥ στην ηλεκτρονική διεύθυνση www.emy.gr, (www.oldportal.emy.gr)

Για πληροφορίες και ανακοινώσεις σχετικά με την επικρατούσα κατάσταση και την βατότητα του οδικού δικτύου λόγω εισροής πλημμυρικών υδάτων σε αυτό, οι πολίτες μπορούν να επισκεφθούν την ιστοσελίδα της ΕΛ.ΑΣ. www.astynomia.gr.

Για περισσότερες πληροφορίες και οδηγίες αυτοπροστασίας από τα έντονα καιρικά φαινόμενα, οι πολίτες μπορούν να επισκεφθούν την ιστοσελίδα του υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας στην ηλεκτρονική διεύθυνση civilprotection.gov.gr

Η Σαντορίνη παραμένει ανθεκτικός προορισμός – Στροφή στον πολιτισμό και σε νέες αγορές

pixabay

Υπάρχουν προορισμοί που η παγκόσμια γοητεία τους δεν αποτυπώνεται σε στεγνούς αριθμούς, αλλά στην ιδιαίτερη ενέργεια που εκπέμπουν. Η Σαντορίνη, με το επιβλητικό ηφαιστειακό της ανάγλυφο, το φως της Καλντέρας και την πλούσια ιστορία της, συνεχίζει να μαγνητίζει τα βλέμματα των ταξιδιωτών από κάθε γωνιά του πλανήτη.

Αυτό το υποβλητικό σκηνικό έγινε το Σαββατοκύριακο το επίκεντρο των πολιτιστικών εκδηλώσεων «Ηφαίστεια 2026». Η διοργάνωση του Δήμου Θήρας κορυφώθηκε με τη θεαματική αναπαράσταση της ηφαιστειακής έκρηξης, ενώ ολοκληρώθηκε την Κυριακή με τη μεγάλη συναυλία του Γιώργου Νταλάρα.

Μέσα σε αυτό το σκηνικό, η τουριστική περίοδος, που συνεχίζεται έως τον Οκτώβριο, εξελίσσεται μέχρι στιγμής σε καλά επίπεδα, σύμφωνα με τον δήμαρχο Θήρας Νίκο Ζώρζο. Όπως αναφέρει, μιλώντας στο Αθηναϊκό και Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων, η τουριστική κίνηση δεν έχει υποχωρήσει σε σχέση με πέρυσι. Αυτό που έχει αλλάξει, όπως εξηγεί, είναι περισσότερο το περιβάλλον μέσα στο οποίο κινείται πλέον ο προορισμός: η προσφορά καταλυμάτων έχει αυξηθεί, οι οικονομικές δυνατότητες των ταξιδιωτών έχουν μεταβληθεί, ενώ διαφοροποιούνται και οι αγορές και οι ταξιδιωτικές επιλογές.

«Είναι πολυπαραγοντικό», σημειώνει ο κ. Ζώρζος, αναφερόμενος στις γεωπολιτικές εξελίξεις, στην οικονομική συγκυρία, αλλά και στην εικόνα που είχε διαμορφωθεί τα προηγούμενα χρόνια για τη Σαντορίνη μέσα από σειρά αρνητικών δημοσιευμάτων. Η μέχρι στιγμής εικόνα, πάντως, δεν αποτυπώνει υποχώρηση της ζήτησης, αλλά μια τουριστική αγορά που εξελίσσεται και αλλάζει ισορροπίες.

Παράλληλα, όπως υπογραμμίζει, ο προορισμός έχει πλέον να διαχειριστεί μια σημαντικά μεγαλύτερη προσφορά καταλυμάτων. Η Σαντορίνη διαθέτει περίπου 17.000-18.000 ξενοδοχειακές κλίνες, αριθμός που αυξάνεται, ενώ στο συνολικό τουριστικό απόθεμα προστίθενται οι παραθεριστικές κατοικίες και τα καταλύματα βραχυχρόνιας μίσθωσης, για τα οποία δεν υπάρχει ακριβής συνολική καταγραφή. «Πλέον έχουμε μεγαλύτερη προσφορά από τη ζήτηση», σημειώνει ο δήμαρχος, υποστηρίζοντας παράλληλα την ανάγκη ρύθμισης της βραχυχρόνιας μίσθωσης.

Υψηλό επίπεδο υπηρεσιών αλλά χαμηλότερη μέση δαπάνη

Ο κ. Ζώρζος εκτιμά ότι η μείωση της μέσης δαπάνης των επισκεπτών που καταγράφεται στη Σαντορίνη εντάσσεται σε μια ευρύτερη τάση που αφορά και άλλους ελληνικούς προορισμούς.

Χαρακτηρίζει ωστόσο, ιδιαίτερα υψηλό το επίπεδο των υπηρεσιών, επισημαίνοντας ότι «η Σαντορίνη έχει διαμορφώσει εδώ και χρόνια χαρακτηριστικά προορισμού υψηλού επιπέδου και κυρίως στον ιδιωτικό τομέα», αναγνωρίζοντας ταυτόχρονα ότι ο δημόσιος χώρος χρειάζεται περαιτέρω βελτιώσεις.

Στο πλαίσιο αυτό εντάσσει και τη γαστρονομία, υπενθυμίζοντας ότι το 2013 η Σαντορίνη είχε ανακηρύξει το έτος ως «Έτος Γαστρονομίας», πρωτοβουλία που, όπως λέει, συνέβαλε σημαντικά στην προβολή των τοπικών προϊόντων και της γαστρονομικής ταυτότητας του νησιού.

Από την εποχικότητα στον τουρισμό όλο τον χρόνο

Η διεύρυνση της τουριστικής περιόδου αποτελεί έναν από τους βασικούς στόχους που έχει θέσει ο δήμος. Ο κ. Ζώρζος θυμάται την προσπάθεια που είχε γίνει το 2015 για να καθιερωθεί η Σαντορίνη ως προορισμός όλο τον χρόνο, με την ενίσχυση τότε των χειμερινών αεροπορικών συνδέσεων. Όπως αναφέρει, οι πτήσεις εκείνης της περιόδου είχαν υψηλές πληρότητες, με επισκέπτες όχι μόνο από την Ασία, αλλά και από ευρωπαϊκές χώρες και τις ΗΠΑ.

Σήμερα, ωστόσο, η αεροπορική συνδεσιμότητα με την Αθήνα είναι πιο περιορισμένη σε σχέση με το παρελθόν, ενώ αντίστοιχα περιορισμένη είναι και η παρουσία ορισμένων αγορών, όπως της Ασίας. «Εμείς κάνουμε τώρα μια προσπάθεια συνεχούς προβολής», σημειώνει ο δήμαρχος, με στόχο η Σαντορίνη να ενισχύσει τη θέση της όχι μόνο στις παραδοσιακές αγορές της Ευρώπης και της Αμερικής, αλλά και σε νέες αγορές.

Στο στόχαστρο βρίσκονται η Νότια Κορέα και η Ιαπωνία, όπου, σύμφωνα με τον κ. Ζώρζο, η απουσία απευθείας αεροπορικής σύνδεσης αποτελεί ανασταλτικό παράγοντα, αλλά και αγορές της Λατινικής Αμερικής.

«Δεν θέλουμε μόνο τον τουρίστα υψηλού budget»

Η στρατηγική προβολής της Σαντορίνης, όπως την περιγράφει ο δήμαρχος, δεν περιορίζεται στην προσέλκυση επισκεπτών υψηλής οικονομικής δυνατότητας. «Φυσικά τους θέλουμε και αυτούς, αλλά θέλουμε και εκείνους που έχουν ειδικότερα ενδιαφέροντα», λέει χαρακτηριστικά, αναφερόμενος στον πολιτισμό, τη γαστρονομία και τη γεωλογία.

Στόχος είναι να έρθουν επισκέπτες που θα ταξιδέψουν στη Σαντορίνη με ένα συγκεκριμένο ενδιαφέρον: ο γεωλόγος που θέλει να μελετήσει το ηφαιστειακό τοπίο, ο φοιτητής αρχαιολογίας, ο επισκέπτης που ενδιαφέρεται για την ιστορία, την αρχιτεκτονική ή τη γαστρονομία του νησιού.

Πρόκειται, όπως εκτιμά, για ένα κοινό που μπορεί να ταξιδέψει και εκτός υψηλής τουριστικής περιόδου, συμβάλλοντας στη διεύρυνση της σεζόν. «Φέτος διαθέσαμε πολύ περισσότερα χρήματα στην προβολή και κυρίως παρουσιάζοντας δύο πράγματα: το περιβάλλον, το οποίο είναι μοναδικό και επενδύουμε σε αυτό, δηλαδή στην προστασία του, και στον πολιτισμό», αναφέρει.

Από το γεωλογικό μουσείο έως την Αρχαία Θήρα

Στην κατεύθυνση αυτή, ο δήμος προωθεί σειρά έργων πολιτιστικού χαρακτήρα. Όπως αναφέρει ο κ. Ζώρζος, βρίσκεται σε εξέλιξη η διαδικασία για τη δημοπράτηση γεωλογικού μουσείου, ενώ παράλληλα προωθείται η ένταξη έργου για τη δημιουργία κέντρου τεκμηρίωσης της ιστορίας της Θηρασιάς, το οποίο θα περιλαμβάνει εκθεσιακό χώρο, μικρό συνεδριακό χώρο και αμφιθέατρο για θερινά σχολεία.

Στα σχέδια περιλαμβάνεται ακόμη η δημιουργία παιδικού κέντρου στην Οία, ενώ, σε συνεργασία με την Εφορεία Αρχαιοτήτων Κυκλάδων, έχει ήδη ολοκληρωθεί η αποτύπωση για την ανασύσταση του αρχαίου θεάτρου στην Αρχαία Θήρα.

«Η Σαντορίνη έχει τη μεγαλύτερη πυκνότητα μνημείων, που ξεκινούν από την πρώιμη εποχή του χαλκού μέχρι και τους νεότερους χρόνους, σε σχέση με την έκτασή της», τονίζει ο δήμαρχος, υπογραμμίζοντας ότι στο νησί έχουν αναπτυχθεί διαδοχικά πολιτισμοί που εκτείνονται από την προϊστορική περίοδο έως τη σύγχρονη εποχή.

Περισσότερες κατοικίες για όσους εργάζονται στο νησί

Η αυξημένη προσφορά κατοικιών, την οποία ο δήμαρχος συνδέει και με τη μεταβολή της αγοράς καταλυμάτων, δημιουργεί πλέον, σύμφωνα με τον ίδιο, καλύτερες συνθήκες και για τη διαμονή εργαζομένων ιδιωτικών και δημοσίων υπαλλήλων.

Θυμάται ότι στο παρελθόν ο δήμος δεχόταν μεγάλη πίεση για την εξεύρεση κατοικιών για εκπαιδευτικούς που έφθαναν στο νησί. Το 2017, όπως αναφέρει χαρακτηριστικά, δύο εργαζόμενοι στον δήμο ασχολούνταν με τηλεφωνήματα και αναζητήσεις κατοικιών για εκπαιδευτικούς.

«Φέτος δεν είχαμε ούτε ένα τηλέφωνο», σημειώνει χαρακτηριστικά, αποδίδοντας τη μεταβολή στη μεγαλύτερη προσφορά κατοικίας.

Παράλληλα, επαναφέρει την πρόταση για αξιοποίηση δημόσιας γης μέσω προγραμματικής σύμβασης μεταξύ δήμου και κράτους, προκειμένου να δημιουργηθούν κατοικίες για ανθρώπους που εργάζονται στη Σαντορίνη.

Τα «Ηφαίστεια» και η πολιτιστική εξωστρέφεια

Στην πολιτιστική ταυτότητα του νησιού εντάσσονται και τα «Ηφαίστεια», η μεγάλη διοργάνωση που πραγματοποιείται από το 1991 και έχει εξελιχθεί σε ένα από τα χαρακτηριστικά γεγονότα της Σαντορίνης.

Το Σάββατο 19 Σεπτεμβρίου πραγματοποιήθηκε η φετινή μεγάλη εκδήλωση, με τη θεαματική αναπαράσταση της ηφαιστειακής έκρηξης, drones και πυροτεχνήματα, ενώ το διήμερο των εκδηλώσεων ολοκληρώθηκε το βράδυ της Κυριακής 20 Σεπτεμβρίου με μεγάλη συναυλία του Γιώργου Νταλάρα στον προαύλιο χώρο της Santo Wines, στον Πύργο.

Η συναυλία, που διοργάνωσε ο Δήμος Θήρας με ελεύθερη είσοδο για το κοινό, είχε ως κεντρική θεματική το ρεμπέτικο και συμμετείχαν η Μαριάννα Κατσιμίχα και η Ασπασία Στρατηγού. Με τη συναυλία ολοκληρώθηκε το φετινό πρόγραμμα των εορταστικών εκδηλώσεων για τα «Ηφαίστεια 2026», συνδέοντας τη μεγάλη διοργάνωση με τη σύγχρονη πολιτιστική δραστηριότητα του νησιού.

Τα Ηφαίστεια έχουν πλέον μετακινηθεί χρονικά στο τρίτο Σάββατο του Σεπτεμβρίου, ώστε η ημερομηνία της να είναι σταθερή και να μπορεί να εντάσσεται εγκαίρως στον προγραμματισμό κατοίκων και επισκεπτών.

Ο δήμαρχος εκτιμά ότι η διοργάνωση συμβάλλει στη δυναμική του Σεπτεμβρίου, σημειώνοντας ότι υπάρχουν επισκέπτες που ταξιδεύουν στη Σαντορίνη και με αφορμή τη συγκεκριμένη εκδήλωση.

Για τον ίδιο, άλλωστε, ο Σεπτέμβριος αποτελεί σημαντικό μήνα για τον προορισμό και η επιμήκυνση της περιόδου συνδέεται άμεσα με τη δυνατότητα της Σαντορίνης να προσφέρει διαφορετικές εμπειρίες πέρα από το μοντέλο του καλοκαιρινού τουρισμού.

Με όχημα το μοναδικό ηφαιστειακό τοπίο, την ιστορία, την αρχαιολογία, τη γαστρονομία, τη γεωλογία και τη σύγχρονη πολιτιστική δραστηριότητα, η Σαντορίνη επιχειρεί έτσι να διευρύνει την τουριστική της ταυτότητα, απευθυνόμενη σε διαφορετικά κοινά και σε περισσότερες περιόδους του έτους.

Τομ Μπάρακ: Υπάρχει καλή χημεία μεταξύ Ερντογάν και Τραμπ – Στρατηγικός εταίρος των ΗΠΑ η Τουρκία

ΑΠΕ/EPA/WAEL HAMZEH

Ο πρεσβευτής των ΗΠΑ στην Τουρκία, Τομ Μπάρακ, υπογράμμισε τη στρατηγική σημασία της Άγκυρας για την Ουάσιγκτον, αναφερόμενος παράλληλα στη «χημεία» μεταξύ Τραμπ-Ερντογάν.

Ο Τομ Μπάρακ σε δηλώσεις του στο CNN Türk αναφέρθηκε στον ρόλο της Τουρκίας ως σημαντικού εταίρου των ΗΠΑ, υπογραμμίζοντας ότι η Ουάσιγκτον επιδιώκει να διατηρεί στενή επικοινωνία με την Άγκυρα.

Ο Αμερικανός πρεσβευτής στάθηκε ιδιαίτερα στην στρατηγική σημασία της Τουρκίας για την αμερικανική πολιτική στην περιοχή, ενώ αναφέρθηκε και στη σχέση μεταξύ του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ και του Τούρκου προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, χαρακτηρίζοντας ισχυρή τη μεταξύ τους χημεία.

«Η Τουρκία αποτελεί πολύ σημαντικό εταίρο για τον πρόεδρο των ΗΠΑ. Όλα λειτουργούν πολύ καλά στις σχέσεις μας με την Τουρκία. Τα τελευταία 2 χρόνια, οι σχέσεις μας με την Τουρκία ήταν πολύ κρίσιμες. Υπάρχει πολύ καλή σχέση μεταξύ του προέδρου Ερντογάν και του προέδρου μας».

Το αγκάθι των S-400

Ο Μπάρακ αναφέρθηκε επίσης στη συνεχιζόμενη διαδικασία στο Κογκρέσο για την άρση των κυρώσεων CAATSA στην Τουρκία, υποστηρίζοντας ότι η διαφωνία για το ρωσικό σύστημα S-400 είναι διαχειρίσιμη και δεν θα πρέπει να επισκιάζει το σύνολο των αμερικανοτουρκικών σχέσεων. Ο Αμερικανός πρεσβευτής αναγνώρισε, πάντως, ότι η ταυτόχρονη λειτουργία ρωσικών αμυντικών συστημάτων και αμερικανικών συστημάτων παραμένει ασύμβατη.

«Η διαδικασία στο Κογκρέσο σχετικά με την CAΑTSA συνεχίζεται. Η υποδομή άμυνας και οπλισμού έχει αλλάξει σημαντικά. Η χρήση του ρωσικού συστήματος δεν είναι απολύτως συμβατή με το αμερικανικό σύστημα. Το Κογκρέσο πρέπει να εξετάσει πώς θα επιλύσει το ζήτημα των S-400. Αυτό δεν αποτελεί κρίσιμο ζήτημα για τις δύο χώρες. Δεν υπάρχει καμία ενόχληση στις σχέσεις μας. Υπάρχει καλή χημεία μεταξύ του προέδρου Ερντογάν και του προέδρου Τραμπ. Ο πρόεδρος Τραμπ είναι πολύ πρόθυμος να προωθήσει ακόμη περισσότερο τις σχέσεις με την Τουρκία», δήλωσε, σημειώνοντας ότι το τοπίο στον τομέα της άμυνας και των εξοπλισμών έχει αλλάξει σημαντικά τα τελευταία χρόνια.

Φιντάν προς ΗΠΑ: «Πιέστε το Ισραήλ»

Ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν κάλεσε τη Δευτέρα τις ΗΠΑ να αξιοποιήσουν περισσότερο την επιρροή τους στο Ισραήλ, προκειμένου να τερματιστούν, όπως είπε, πολιτικές που υπονομεύουν την ειρήνη και τη σταθερότητα στη Μέση Ανατολή και ευρύτερα.

«Αναμένουμε από τις ΗΠΑ να αξιοποιήσουν περαιτέρω την επιρροή τους στο Ισραήλ, προκειμένου να τερματίσει τις πολιτικές του που βλάπτουν την περιφερειακή και παγκόσμια ειρήνη και σταθερότητα», δήλωσε ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών.

Οι δηλώσεις του Χακάν Φιντάν έγιναν σε πάνελ με τίτλο «Οι σχέσεις Τουρκίας-ΗΠΑ εισέρχονται στον 100ό χρόνο τους», το οποίο διοργάνωσε η Διεύθυνση Επικοινωνίας της τουρκικής Προεδρίας στη Νέα Υόρκη.

Ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών υποστήριξε ότι οι αλληλένδετες απειλές στην περιοχή μπορούν να εκτροχιάσουν τις κοινές προσπάθειες ‘Αγκυρας και Ουάσιγκτον για την ενίσχυση της ασφάλειας και της σταθερότητας.