Το τοπίο του gaming development στην Ελλάδα σκιαγράφησαν τρεις λάτρεις των video games, οι οποίοι από την κοινότητα των gamers (παικτών) προσχώρησαν στην κοινότητα των game devs (των ανθρώπων που αναπτύσσουν παιχνίδια), διεκδικώντας θέση στη διεθνή σκηνή και παγκόσμια αγορά. Ο Δημήτρης Κουτσομήτσος, ιδρυτής και CEO της Tamasenco, ο Mιχάλης Παπαγαθαγγέλου, ιδρυτής και game designer (σχεδιαστής παιχνιδιών) της Traptics και ο Γιάννης Χατζόπουλος, team leader – Programmer (επικεφαλής ομάδας και προγραμματιστής) της Noema Games μοιράστηκαν τις δικές τους ιστορίες συμμετέχοντας στην εκδήλωση με θέμα “Η βιομηχανία του gaming μέσα από την εμπειρία ελληνικών game studios” στο θεματικό περίπτερο Digital Greece (Ψηφιακή Ελλάδα)στο πλαίσιο της 83ης ΔΕΘ.
Από παίκτες …game devs
“Παίζω ακόμη παιχνίδια, όμως είναι πλέον η δουλειά μου. Είναι εφικτό στη χώρα μας να δημιουργείς παιχνίδια και είναι πολύ ευχάριστο το ότι έχεις τη δυνατότητα της πρόσβασης στη διεθνή αγορά χωρίς να υπάρχει καμία αίσθηση μειονεκτικότητας, επειδή είσαι από την Ελλάδα. Μπορείς να βρεθείς στο καλύτερο σημείο για να προωθήσεις τα προϊόντα σου, λαμβάνοντας όμως υπόψη και το κομμάτι του ανταγωνισμού, το οποίο, αν το δουλέψεις, μπορεί να σου δώσει θετικά αποτελέσματα” ανέφερε ο Δημήτρης Κουτσομήτσος, ιδρυτής και CEO Tamasenco.
“Πρώτα ήμασταν παίκτες και στη συνέχεια γίναμε game developers” είπε ο Μιχάλης Παπαγαθαγγέλου. “Η διαφορά είναι ότι, όταν είσαι παίκτης διασκεδάζεις με ένα παιχνίδι, όταν γίνεσαι δημιουργός παιχνιδιών αρχίζεις να το κρίνεις, σκέφτεσαι τι θα έκανες διαφορετικό, μερικές φορές βλέπεις πράγματα που δεν θα τα έβλεπες αν δεν ήσουν game developer” εξήγησε.
H Noema Games δημιουργεί adventure games (παιχνίδια περιπέτειας), τα οποία θέλουν σκέψη και αποφάσεις. “Σβήνουμε ξαναγράφουμε, δημιουργούμε μία σκηνή την καταστρέφουμε. Ο παίκτης έχει παρά πολλές επιλογές και πρέπει να σκεφτόμαστε τι θα κάνει” τόνισε ο Γιάννης Χατζόπουλος.
“Το 2018 είναι το έτος των adventure games. Κάναμε έρευνα και διαπιστώσαμε ότι πάρα πολλές ομάδες φτιάχνουν adventure games. To adventure είναι σαν μία καλή ταινία, είναι ένα είδος παιχνιδιού στο οποίο ακολουθείς μια ιστορία. Ο παίκτης πρέπει να λύσει γρίφους και να ακολουθήσει μία συγκεκριμένη πορεία για να δει τη συνέχεια της ιστορίας. “Στύβεις το μυαλό σου” για να προχωρήσεις στην επόμενη σκηνή” είπε χαρακτηριστικά.
“Το πλεονέκτημα”, όπως σημείωσε ο Γιάννης Χατζόπουλος, “είναι ότι όλοι στην ομάδα έχουμε καλλιτεχνική φλέβα, τρεις είναι μουσικοί και τρεις ζωγράφοι. Αυτό μας βοηθάει στο να δημιουργούμε ένα παιχνίδι με αξία, με καλλιτεχνική εικόνα και με πολύ συναίσθημα και ρομαντισμό”.
Ο Μιχάλης Παπαγαθαγγέλου είπε ότι η Τraptics ξεκίνησε από πιο αργά παιχνίδια, στρατηγικής προσπαθεί όμως πλέον να δημιουργεί διαφορετικών ειδών παιχνίδια και να βρει τι έχει αξία στην αγορά. “Η μόδα πηγαίνει και έρχεται προσπαθούμε να προσαρμοζόμαστε στα trends” ανέφερε.
Η Tamasenco δραστηριοποιείται στο χώρο του online και mobile gaming, τα οποία διατίθενται δωρεάν στους χρήστες.
Τα ελληνικά game studios έχουν τις ίδιες ευκαιρίες προώθησης;
Σύμφωνα με τον Δημήτρη Κουτσομήτσο, οι δυσκολίες είναι πολλές, χρειάζεται μάρκετινγκ και να υπάρχει δυνατότητα επικοινωνίας για την προώθηση των project. “Θέλουμε να μπορούμε να προωθήσουμε ουσιαστικά τη δουλειά μας και να μην πηγαίνει χαμένη, να μπορούμε να δείξουμε ισάξια τη δουλειά μας στη διεθνή σκηνή. Θα ήταν καλό να συνεχιστεί και να ενταθεί η προσπάθεια που γίνεται από την πλευρά της πολιτείας” τόνισε ο ιδρυτής και CEO της Tamasenco υπογραμμίζοντας ότι η ομάδα του είχε εξέλιξη από τη στιγμή που ταξίδεψε στην Πράγα, στο επιχειρηματικό συνέδριο White Nights στο πλαίσιο αποστολής που διοργάνωσε η Γενική Γραμματεία Ενημέρωσης και Επικοινωνίας με στόχο την ενίσχυση και προβολή του τομέα ανάπτυξης ψηφιακών παιχνιδιών στην Ελλάδα.
Αναγκαία τα καλά σχεδιασμένα χρηματοδοτικά εργαλεία
“Έχουμε κάνει προσπάθειες, αλλά στη χώρα μας είναι σαν χάνεις τον χρόνο σου. Τα χρηματοδοτικά εργαλεία δεν μας έχουν βοηθήσει, είναι κάτι το οποίο πρέπει να μπει στο τραπέζι. Πρέπει να είναι σωστά σχεδιασμένα έτσι ώστε να φέρνουν όντως αποτελέσματα και όχι προβλήματα. Ακούσαμε από τον υφυπουργό Ψηφιακής Πολιτικής, Τηλεπικοινωνιών και Ενημέρωσης, Λευτέρη Κρέτσο ότι αυτό έχει φθάσει στο τελικό στάδιο και πραγματικά ανυπομονούμε να το δούμε να συμβαίνει” είπε ο ιδρυτής και CEO της Tamasenco.
“Εμείς ξεκινήσαμε με τις δικές μας δυνάμεις. Δεν ζητήσαμε χρηματοδότηση, είπε ο Μιχάλης Παπαγαθαγγέλου σημειώνοντας ότι υπάρχουν επενδυτές αλλά επενδύουν σε ένα project όχι σε μια εταιρεία που φτιάχνει παιχνίδια.
“Έχουμε επενδύσει και δικά μας κεφάλαια και έχουμε βρει επενδυτή. Είτε θα έχεις χρηματοδότηση από κάποιον επενδυτή που θα πιστέψει στην ιδέα σου, είτε θα βάλεις δικά σου χρήματα για να συντηρήσεις του όνειρό σου. “Αυτό που κάνουμε είναι το μεράκι μας, είναι αυτό που λατρεύουμε αυτό που θέλουμε από τα παιδικά μας χρόνια να κάνουμε. Χωρίς επενδυτή ή χωρίς κάποιο πρόγραμμα δεν μπορείς να κάνεις κάτι” ανέφερε ο Γιάννης Χατζόπουλος.
“Δυστυχώς στην Ελλάδα τα ιδρύματα που μπορούν να χρηματοδοτήσουν, αντιμετωπίζουν το gaming development σαν κάτι εξωγήινο, δεν το γνωρίζουν, δεν το αναγνωρίζουν και δεν μπορούν να μπουν στη λογική ότι αυτό είναι όντως ένα προϊόν που μπορεί να προωθηθεί” είπε ο Δημήτρης Κουτσομήτσος.
Επαγγελματικό gaming
Ποιος δεν θα ήθελε να παίζει games και να κερδίζει χρήματα, όταν υπάρχουν βραβεία της τάξης των 500.000 ευρώ;
“Η Ελλάδα αρχίζει να ακολουθεί το επαγγελματικό gaming και πιστεύω ότι πάει καλά. Δεν είναι μόνο τα τουρνουά που διοργανώνονται, είναι επίσης και το streaming. Παίζεις παιχνίδια σε διαδικτυακά κανάλια, δείχνεις στον άλλον πως παίζεις και να κερδίζεις χρήματα” ανέφερε ο Γιάννης Χατζόπουλος.
“Δεν ξέρω πόσοι στην Ελλάδα θα καταφέρουν να το κάνουν, δηλαδή να παίζουν παιχνίδια και να βγάζουν χρήματα. Για μας, από την άποψη του game development, το ιδανικό θα ήταν να φτιάξουμε ένα παιχνίδι που θα είναι αρκετά ανταγωνιστικό, ώστε να αρχίζει να προσελκύει το κοινό, να έρχονται παίκτες που θα προσπαθούν να το μάθουν όσο το δυνατόν καλύτερα και να κερδίζει ο ένας τον άλλον σε αυτό παιχνίδι” είπε ο ιδρυτής και game designer της Traptics.
“Είναι κάτι φανταστικό, δεν ξέρω όμως αν θα ήμουν καλός παίκτης. Πλέον βλέπω μία ταινία και παρατηρώ πράγματα πίσω από την ταινία, επειδή κάπως έτσι είναι και το παιχνίδι. Βλέπουμε τα flaws και τα αρνητικά για να τα χρησιμοποιήσουμε στο παιχνίδι. Καταλαβαίνουμε κάποια άλλα πράγματα” πρόσθεσε ο team leader της Noema Games.
Virtual Reality
Η Virtual Reality (VR) τεχνολογία έχει “συμπληρωματικό” ρόλο που προσφέρει διασκέδαση, συμφώνησαν οι δύο από τους τρεις game developers.
“Δεν έχουμε ασχοληθεί με το VR, το παρακολουθούμε δεν θα προχωρήσει ως αντικατάσταση, αλλά σαν συμπλήρωμα” ανέφερε ο Δημήτρης Κουτσομήτσος.
Την εκτίμηση ότι το VR δεν πρόκειται να υποκαταστήσει τις υπόλοιπες τεχνολογίες, καθώς το κρατάει πίσω το γεγονός ότι εμποδίζει τους παίκτες να αφιερώσουν πολύ χρόνο, είναι κουραστικό, εξέφρασε ο ιδρυτής της traptics.
“Το VR είναι το μέλλον και στο gaming, είναι κάτι που πρέπει να το βιώσουμε. Θα υπάρχει σε κάθε σπίτι” είπε ο Γιάννης Χατζόπουλος.
Κύκλος εργασιών 100 δισ. δολ παγκοσμίως στο gaming
Εντυπωσιακά στοιχεία που αποτυπώνουν τη δυμαμική της βιομηχανίας του gaming παρέθεσε ο συντονιστής της συζήτησης, δημοσιογράφος Δημήτρης Κουγιουμτζόπουλος.
Κατά τη διάρκεια των πρώτων έξι μηνών του 2018 στην αμερικανική αγορά υπήρξε ένας κύκλος εργασιών περίπου 19,5 δισ. δολ. που αφορά το gaming. Σε παγκόσμιο επίπεδο ξεπερνούν αυτά τα νούμερα τα 100 δισ. δολ. Σε σχέση με το αντίστοιχο εξάμηνο του 2017 υπήρξε μία αύξηση της τάξης του 40%. Από 100 δισ. δολ., τα 17 δισ. δολ. πηγαίνουν στους δημιουργούς παιχνιδιών.
Στη συζήτηση τονίστηκε ότι βιομηχανία συντηρείται με πάρα πολλούς τρόπους με την κυκλοφορία νέων τίτλων σε μηνιαία βάση, με συνδρομές, publishers που εμπλουτίζουν τα παιχνίδια με νέο περιεχόμενο επί πληρωμή, micro transactions, εξελίσσεται δυναμικά και επιχειρεί διεύρυνση τροφοδοτώντας τους παίκτες με νέα είδη παιχνιδιών.
Στο θεματικό περίπτερο «Ψηφιακή Ελλάδα», πρωτοβουλία του υπουργείου Ψηφιακής Πολιτικής, Τηλεπικοινωνιών και Ενημέρωσης στο πλαίσιο της 83η ΔΕΘ παρουσιάζουν τα project τους και έχουν την ευκαιρία δικτύωσης περισσότερες από 100 νεοφυείς επιχειρήσεις (start ups).
