Η πίεση στον Τζάστιν Τριντό αυξήθηκε μια βαθμίδα χθες Τρίτη, μετά την παραίτηση μιας από τις υπουργούς της κυβέρνησής του, εν μέσω της πολεμικής γύρω από τις καταγγελίες περί παρέμβασης του γραφείου του πρωθυπουργού του Καναδά για να αποφευχθεί η παραπομπή σε δίκη της κατασκευαστικής εταιρείας SNC-Lavalin, η οποία εμπλέκεται σε σκάνδαλο διαφθοράς στη Λιβύη.
Παρά τις διαψεύσεις του Τριντό, οι αποκαλύψεις της εφημερίδας Globe & Mail πυροδότησαν μια πολιτική βόμβα στον Καναδά, αναμφίβολα τη χειρότερη κρίση για την κυβέρνηση του ηγέτη των Φιλελεύθερων μετά την εκλογή του το 2015, μερικούς μήνες πριν από τις βουλευτικές εκλογές, η έκβαση των οποίων φαντάζει αβέβαιη.
Το πρωί χθες Τρίτη, ενώ η πολεμική μαινόταν, η πρώην υπουργός Δικαιοσύνης Τζόντι Ουίλσον-Ρέιμπουλντ, στην οποία ασκούσε πίεση το περιβάλλον του Τζάστιν Τριντό, ανακοίνωσε μέσω Twitter την παραίτησή της.
«Με βαριά καρδιά, υπέβαλα την παραίτησή μου από τον θώκο της υπουργού Υποθέσεων των Βετεράνων», αποκάλυψε μέσω Twitter.
Η βασιλική χωροφυλακή (GRC, η καναδική ομοσπονδιακή αστυνομία) άσκησε το 2015 επίσημα κατηγορίες εναντίον της μητρικής της καναδικής εταιρείας SNC-Lavalin, καθώς και θυγατρικών της κατασκευαστικών εταιρειών στο εξωτερικό, για «διαφθορά ξένων δημοσίων λειτουργών» και «απάτη». Διώξεις ασκήθηκαν επίσης σε βάρος πρώην στελεχών της διεύθυνσής της, σε χωριστές έρευνες.
Επικαλούμενη πηγές τις οποίες δεν κατονόμασε, η Γκλόουμπ εντ Μέιλ έγραψε την περασμένη Πέμπτη ότι το γραφείο του καναδού πρωθυπουργού είχε απαιτήσει από την Ουίλσον-Ρέιμπουλντ, τότε νέα υπουργό Δικαιοσύνης, να επέμβει στην υπόθεση προκειμένου οι εισαγγελείς να κλείσουν εξωδικαστικό συμβιβασμό, κάτι που ο Τριντό διέψευσε κατηγορηματικά.
Αυτό θα σήμαινε την εγκατάλειψη της ποινικής δίωξης, άρα μιας μακράς και δαπανηρής δίκης, και πιθανόν την καταβολή χρηματικού προστίμου.
Κατά την Γκλόουμπ εντ Μέιλ, η Ουίλσον-Ρέιμπουλντ «αψήφησε» την απαίτηση του γραφείου του πρωθυπουργού, κάτι το οποίο της στοίχισε τη θέση της: στα μέσα Ιανουαρίου, υποβιβάστηκε σε υπουργό Υποθέσεων Βετεράνων, σε έναν μίνι-ανασχηματισμό.
Η Ουίλσον-Ρέιμπουλντ δεν εξήγησε τους λόγους της ξαφνικής παραίτησής της.
«Έχω επίγνωση του γεγονότος ότι πολλοί Καναδοί επιθυμούν να μιλήσω δημόσια για τα ζητήματα που απασχολούν τα μέσα ενημέρωσης εδώ και μία εβδομάδα» υπογράμμισε στην επιστολή της παραίτησής της, σε αντίγραφο της οποίας παρέθεσε σύνδεσμο στην ανάρτησή της στο Twitter. Διευκρίνισε ότι προσέλαβε δικηγόρο για να προσδιοριστούν «τα στοιχεία για τα οποία μπορεί να μιλήσει με απόλυτη νομιμότητα στην υπόθεση αυτή».
Αντιδρώντας, «ο πρωθυπουργός συγκάλεσε το πρωί το υπουργικό του συμβούλιο για να το ενημερώσει σχετικά με την παραίτηση της κυρίας Ουίλσον-Ρέιμπουλντ», ανέφερε μια εκπρόσωπος του Τριντό. Ο πρωθυπουργός αναμενόταν να τοποθετηθεί το απόγευμα σε συνέντευξη Τύπου στο Ουίνιπεγκ (κεντρικά).
Η αντιπολίτευση άδραξε την ευκαιρία να ανοίξει φραστικό πυρ κατά βούληση εναντίον του Τριντό, απαιτώντας να διαλευκανθούν πλήρως οι κατηγορίες αυτές, ιδίως με την άρση του επαγγελματικού απορρήτου της πρώην υπουργού.
«Τα ηθικά ολισθήματα του κ. Τριντό και η καταστροφική διαχείριση αυτού του τελευταίου σκανδάλου από πλευράς του προκάλεσαν χάος στην κυβέρνησή του», έκρινε ο Άντριου Σιρς, ο επικεφαλής του συντηρητικού κόμματος, της αξιωματικής αντιπολίτευσης στην Οτάβα.
Απαίτησε από την κυβέρνηση του Τριντό να φροντίσει να μη χαθεί ούτε ένα από «τα έγγραφα που σχετίζονται με την υπόθεση SNC-Lavalin μετά την παραίτηση της Τζόντι Ουίλσον Ρέιμπουλντ, (διότι) στους Καναδούς αξίζει να μάθουν την αλήθεια».
Τη Δευτέρα, ανατέθηκε στον καναδό Επίτροπο Δεοντολογίας, μια ανεξάρτητη αρχή, να διενεργήσει επίσημη έρευνα.
Η SNC-Lavalin, καναδική εταιρεία-κολοσσός των κατασκευών, με παρουσία σε όλες τις ηπείρους και 50.000 υπαλλήλους, βρίσκεται στην καρδιά της έρευνας της καναδικής ομοσπονδιακής αστυνομίας, που την κατηγορεί ότι κατέβαλε δωροδοκίες ύψους 48 εκατομμυρίων καναδικών δολαρίων (32 εκατ. ευρώ) σε λίβυους αξιωματούχους επί των ημερών του δικτάτορα Μουάμαρ Καντάφι στην εξουσία.
Η εταιρεία, με έδρα το Μόντρεαλ κινδυνεύει εάν κριθεί ένοχη να της επιβληθεί απαγόρευση να δραστηριοποιείται στον Καναδά, ή ακόμη και να οδηγηθεί σε εκκαθάριση, προειδοποιούν τα τελευταία χρόνια ηγετικά της στελέχη, που έχουν αποδυθεί σε εντατικό lobbying στην Οτάβα.
Κατά την Γκλόουμπ εντ Μέιλ, στελέχη της SNC-Lavalin συναντήθηκαν από το 2017 πάνω από πενήντα φορές με στελέχη της ομοσπονδιακής κυβέρνησης και κοινοβουλευτικούς, ιδίως δώδεκα φορές με τρεις στενούς συμβούλους του Τζάστιν Τριντό.

















O Τραμπ απέναντι στη “σοσιαλιστική απειλή”
*του Paul Krugman
Το 1961, η Αμερική βρέθηκε αντιμέτωπη με κάτι που οι συντηρητικοί θεώρησαν θανάσιμη απειλή: την προοπτική ενός εθνικού ασφαλιστικού προγράμματος υγείας για ηλικιωμένους πολίτες. Σε μια προσπάθεια να αποτρέψει την καταστροφή, ο Αμερικανικός Ιατρικός Σύλλογος επινόησε την «Επιχείρηση Καφές». Ζήτησε δηλαδή από τις συζύγους των γιατρών (βρισκόμαστε στο 1961) να προσκαλέσουν τις φίλες τους και να τους παίξουν ένα ηχογραφημένο μήνυμα όπου ο Ρόναλντ Ρίγκαν εξηγούσε ότι η κοινωνικοποίηση της ιατρικής θα κατέστρεφε την αμερικανική ελευθερία. Οι νοικοκυρές θα έγραφαν στη συνέχεια επιστολές στο Κονγκρέσο με τις οποίες θα κατήγγελλαν το Medicare.
Η στρατηγική φυσικά δεν έφερε αποτελέσματα. Το Medicare όχι μόνο καθιερώθηκε, αλλά έγινε τόσο δημοφιλές που οι Ρεπουμπλικανοί κατηγορούν σήμερα (αδίκως) τους Δημοκρατικούς ότι θέλουν να περικόψουν τη χρηματοδότησή του. Το πνεύμα αυτής της στρατηγικής όμως – ότι οποιαδήποτε προσπάθεια να ενισχυθεί το δίχτυ κοινωνικής προστασίας ή να μειωθούν οι ανισότητες οδηγεί στον ολοκληρωτισμό – παραμένει ζωντανό.
Κι έτσι, στο ετήσιο διάγγελμά του προς το έθνος, ο Ντόναλντ Τραμπ μίλησε για την απειλή που αντιμετωπίζει η Αμερική από τον σοσιαλισμό.
Τι εννοούν οι άνθρωποι του Τραμπ, ή οι συντηρητικοί εν γένει, όταν μιλούν για «σοσιαλισμό»; Εξαρτάται. Μερικές φορές εννοούν τον οικονομικό φιλελευθερισμό. Ετσι, μετά το διάγγελμα, ο υπουργός Οικονομικών Στίβεν Μνούτσιν δήλωσε ότι «δεν γυρίζουμε πίσω στον σοσιαλισμό». Με άλλα λόγια, μέχρι το 2016 η Αμερική ήταν ένα σοσιαλιστικό κολαστήριο…
Άλλες φορές εννοούν τον κεντρικό σχεδιασμό σοβιετικού τύπου ή την εθνικοποίηση των βιομηχανιών όπως έγινε στη Βενεζουέλα – κι ας μην υπάρχει κανείς στην αμερικανική πολιτική ζωή που να υποστηρίζει τέτοια πράγματα.
Το κόλπο – και αυτή είναι η κατάλληλη λέξη – είναι να κινείσαι μεταξύ των διαφορετικών αυτών πραγμάτων ελπίζοντας ότι κανείς δεν θα το καταλάβει. Λέει κάποιος ότι θέλει δωρεάν δίδακτρα στα πανεπιστήμια; Κοιτάξτε πόσοι πέθαναν στον λιμό της Ουκρανίας!
Ας δούμε λοιπόν πώς έχουν τα πράγματα.
Μερικοί προοδευτικοί αμερικανοί πολιτικοί αυτοαποκαλούνται σοσιαλιστές και ένα σημαντικό ποσοστό ψηφοφόρων, στους οποίους περιλαμβάνονται οι περισσότεροι ψηφοφόροι κάτω των 30, λένε ότι υποστηρίζουν τον σοσιαλισμό. Ούτε οι πολιτικοί όμως ούτε οι ψηφοφόροι ζητούν να περάσουν τα μέσα παραγωγής στο κράτος. Αντιθέτως, σημειώνουν τον ισχυρισμό των συντηρητικών πως οτιδήποτε ελέγχει τις ακρότητες της οικονομίας της αγοράς συνιστά σοσιαλισμό και λένε, «ε, τότε, είμαι σοσιαλιστής».
Aυτό που πραγματικά θέλουν οι Αμερικανοί που υποστηρίζουν τον «σοσιαλισμό» είναι αυτό που ο υπόλοιπος κόσμος αποκαλεί σοσιαλδημοκρατία: μια οικονομία της αγοράς, όπου η φτώχεια θα περιορίζεται από ένα ισχυρό δίχτυ κοινωνικής ασφαλείας και η ακραία ανισότητα θα περιορίζεται από την προοδευτική φορολογία. Το πρότυπό τους είναι η Δανία ή η Νορβηγία, όχι η Βενεζουέλα.
Και στην περίπτωση που δεν έχετε επισκεφθεί αυτές τις χώρες, να ξέρετε ότι δεν είναι κολαστήρια. Μπορεί να έχουν λίγο μικρότερο ΑΕΠ από εμάς, αλλά αυτό οφείλεται στο ότι κάνουν περισσότερες διακοπές. Σε σχέση με την Αμερική, έχουν υψηλότερο προσδόκιμο ζωής, λιγότερη φτώχεια και πολύ μεγαλύτερη ικανοποίηση από τη ζωή τους. Επιπλέον, έχουν και υψηλότερα επίπεδα επιχειρηματικότητας: οι πολίτες τους αναλαμβάνουν πιο εύκολα τον κίνδυνο να ξεκινήσουν μια επιχείρηση όταν γνωρίζουν ότι αν δεν τα καταφέρουν δεν θα χάσουν την ασφάλισή τους ούτε θα βυθιστούν στη φτώχεια.
Οι οικονομολόγοι του Τραμπ δυσκολεύονται πολύ να περιλάβουν τις σκανδιναβικές κοινωνίες στο αντισοσιαλιστικό τους μανιφέστο. Αλλοτε λένε ότι οι χώρες αυτές δεν είναι πραγματικά σοσιαλιστικές και άλλοτε ότι, παρά τα φαινόμενα, οι Δανοί και οι Σουηδοί υποφέρουν.
Οσο για το επιχείρημα ότι ο φιλελευθερισμός οδηγεί στον ολοκληρωτισμό, είναι φυσικά κι αυτό απολύτως ψευδές. ΤοMedicare δεν κατέστρεψε την ελευθερία. Η σταλινική Ρωσία και η μαοϊκή Κίνα δεν γεννήθηκαν μέσα από τις σοσιαλδημοκρατίες. Η Βενεζουέλα ήταν ένα διεφθαρμένο κράτος πολύ πριν αναλάβει ο Τσάβες την εξουσία. Η γκρίνια για τον σοσιαλισμό είναι λοιπόν τόσο κωμική όσο και ανέντιμη. Θα είναι άραγε πολιτικά αποτελεσματική;
Μάλλον όχι. Στο κάτω-κάτω, οι ψηφοφόροι υποστηρίζουν με θέρμη τα περισσότερα από τα μέτρα που προτείνουν οι «σοσιαλιστές», όπως υψηλότερη φορολογία για τους πλούσιους και Medicare για όλους. Δεν πρέπει όμως να υποτιμάμε τη δύναμη της ανεντιμότητας. Τα δεξιά μέσα ενημέρωσης θα παρουσιάσουν οποιονδήποτε λάβει το χρίσμα των Δημοκρατικών ως έναν νέο Τρότσκι, και εκατομμύρια άνθρωποι θα τα πιστέψουν. Ας ελπίσουμε τα υπόλοιπα μέσα να αποκαλύψουν το μικρό μυστικό του αμερικανικού σοσιαλισμού, ότι δηλαδή δεν είναι καθόλου ριζοσπαστικός.
* Ο Πολ Κρούγκμαν είναι αρθρογράφος των New York Times και Νομπελίστας Οικονομίας
Πηγή: The New York Times