Ο κίνδυνος στην εφαρμογή του νέου πτωχευτικού κώδικα. Γράφει ο Δ.Βαρτζόπουλος

Την 1η Ιουνίου 2021 αναμένεται τυπικώς η εφαρμογή της δεύτερης φάσης του νέου πτωχευτικού κώδικα, που αφορά φυσικά πρόσωπα, νοικοκυριά και μικρές επιχειρήσεις με περιουσία έως και 350.000 ευρώ. Η προστασία βέβαια από τους πλειστηριασμούς φθάνει στην πράξη μέχρις Σεπτεμβρίου για το σύνολο των οφειλετών και για τους πληγέντες από την κρίση του κορωνοϊού παρατείνεται έτι περαιτέρω.

Του Δημήτρη Βαρτζόπουλου*

Ο Ν. 4738/2020, «Ρύθμιση οφειλών και παροχή δεύτερης ευκαιρίας», είναι πράγματι ένας εξαιρετικός στην βασική του προσέγγιση νόμος, που ψηφίσαμε τον Οκτώβριο, για να αντιμετωπισθεί ένα δραματικό γεγονός: Η συσσώρευση ενός τεράστιου  ιδιωτικού χρέους. Περί τα 100δις χρωστούν τα νοικοκυριά στην Εφορία, 30δις στον ΕΦΚΑ, 100δις στις Τράπεζες και στα Funds. Στόχος του  η χρυσή τομή. Αφ’ ενός να διατηρηθούν οι οφειλέτες εν ζωή, να έχουν μια δεύτερη ευκαιρία, αφ’ ετέρου να μη γονατίσουν οι πιστωτές, να μπορούν, να εξασφαλίσουν μια βάση επανεκκίνησης της οικονομίας.

Το ζητούμενο πλέον είναι, να ανταποκριθεί η πράξη στην πρόθεση του νομοθέτου. Και εδώ ο κίνδυνος είναι μεγάλος. Το διακύβευμα έγκειται στην δραστηριότητα των λεγομένων Servicers.

Πρόκειται για 26 εταιρείες με τον διακριτικό τίτλο «Εταιρείες Διαχείρισης Απαιτήσεων από Δάνεια και Πιστώσεις» βασικοί μέτοχοι των οποίων είναι τα Funds, που αγόρασαν τα “μη εξυπηρετούμενα ανοίγματα” των πιστωτών. Το 95% όμως του συνόλου των ΜΕΑ  διαχειρίζονται μόλις 7 εταιρείες. Ο συνωστισμός των λοιπών, εν συνδυασμώ με την οξεία ύφεση της πανδημίας, οδήγησε  την συντριπτική πλειοψηφία τους, στο να εμφανίζει αρνητικά ίδια κεφάλαια και να αναγκάζεται σε αυξήσεις μετοχικού κεφαλαίου για την κάλυψη των ζημιών. Τούτο δημιουργεί  δραματική πίεση στην αναζήτηση κερδών άρα και στις σχέσεις τους με τους οφειλέτες. Οι αναφορές επιθετικών και απαραδέκτων συμπεριφορών πληθύνονται ανησυχητικά!

Επιπροσθέτως: Η εμπλοκή των εταιρειών στην διαχείριση των ακινήτων της πτωχευτικής μάζας, ιδίως  ως Φορέων Απόκτησης και Επαναμίσθωσης, ενέχει, λόγω της υπαρξιακής σημασίας του θέματος για τα μικρομεσαία νοικοκυριά, εκρηκτικούς κινδύνους, εάν δεν πείσουν για την ευαισθησία τους.

Η επιθετική συμπεριφορά αναζήτησης βραχυπροθέσμων αποτελεσμάτων τείνει, να ακυρώσει την βασική προϋπόθεση επιτυχίας του νόμου: την εμπιστοσύνη των πολιτών στην ικανότητα του Κράτους, να διασφαλίζει την τίμια και αρμονική συνεργασία όλων των ενδιαφερομένων μερών. Η εμπιστοσύνη αυτή είναι εκείνη, που θα ευοδώσει την ανταπόκριση των οφειλετών στην έγκαιρο προειδοποίηση του κινδύνου αφερεγγυότητας τους και στην χρησιμοποίηση των εργαλείων για την αναδιάρθρωση των οφειλών τους, όπως είναι ο εξωδικαστικός μηχανισμός ρύθμισης, η διαμεσολάβηση και ο θεσμός της εξυγίανσης επιχειρήσεων. Η εμπιστοσύνη αυτή είναι εκείνη, που ακόμη και μέσα στην δυστυχία της κήρυξης πτώχευσης και της ρευστοποίησης της περιουσίας  θα διασώσει την αίσθηση μιας πραγματικής δεύτερης ευκαιρίας, θα επιτρέψει την πίστη στο πολιτικό ήθος και την αποτελεσματικότητα της εκτελεστικής εξουσίας.

Προς τούτο δεν αρκούν βέβαια οι καλές προθέσεις, ούτε οι απλές παραινέσεις. Πράξεις απαιτούνται, και δη:

  • Η επιβολή στους Servicers Moratorium αναζήτησης οφειλών μέχρις πραγματικής εφαρμογής του νέου κώδικος. Χρόνος, που θα χρησιμοποιηθεί και για την σχετική εκπαίδευση του προσωπικού τους στην εφαρμογή των προβλέψεων της νέας διαδικασίας.
  • Ενίσχυση της Γενικής Γραμματείας Εμπορίου και Προστασίας Καταναλωτού και -ιδίως- του Συνηγόρου του Καταναλωτού  με υλικές και έμψυχες υποδομές και εκστρατεία ενημέρωσης του κοινού για προσφυγή σε αυτές επί καταχρηστικών συμπεριφορών
  • Δημοσίευση ποινολογίου με σαφείς ποσοτικούς όρους ( πχ αριθμός καταγγελιών) ενεργοποίησης του.
  • Ενεργοποίηση των κοινωνικών υπηρεσιών  ενεργού αναζήτησης και προσέγγισης των αδύναμων. Ας μη λησμονούμε τις ειδικές κατηγορίες του πληθυσμού, που ακόμη και στην Κεντρική Ευρώπη αποτελούν το 25%. Άνθρωποι χαμηλού επιπέδου μορφώσεως. Ηλικιωμένοι και άνθρωποι με χρόνια προβλήματα σωματικής υγείας, οικογένειες με χρόνιους ψυχικά ασθενείς (είναι το 10% του πληθυσμού!). Νοικοκυριά χαμηλού εισοδήματος, με κατοικία σε υποβαθμισμένες αστικές ή μακρινές αγροτικές περιοχές με μειωμένη πρόσβαση. Πολλοί εξ αυτών αδυνατούν να αντιληφθούν τις δυνατότητες χρήσης κρατικών υπηρεσιών, είτε τις αντιμετωπίζουν με δυσπιστία. Η λειτουργία Γραφείων Ενημέρωσης και Υποστήριξης Δανειοληπτών σε κάθε Δήμο της χώρας και η λειτουργική τους ένταξη στα Κέντρα Κοινότητος είναι η λύση. Οι δομές αυτές υπάρχουν και προς τιμήν της τις δημιούργησε η Αριστερά. Υπολειτουργούν σήμερα. Η στελέχωση, η εκπαίδευση, η χρηματοδότηση από τους ΚΑΠ και όχι τον ΕΣΠΑ, ο ενιαίος τρόπος λειτουργίας υπό την επίβλεψη του ΟΠΕΚΑ, θα δημιουργήσουν για πρώτη φορά στην ιστορία μας μια ενιαία Κοινωνική Υπηρεσία.

Ο νέος κώδικας θα πρέπει αναδειχθεί στην κλίνη του Προκρούστη της κοινωνικής μας πολιτικής. Όχι απλώς να την δοκιμάσει, αλλά επιτακτικά να την διαμορφώσει.

Αστοχία στην εφαρμογή του θα έχει καθοριστικές συνέπειες για το μέλλον της λαϊκής μας παρατάξεως.

*Ο κ. Δημήτρης Βαρτζόπουλος είναι βουλευτής Β’ Θεσσαλονίκης με τη ΝΔ

Διαβάστε επίσης