Ο απαγχονισμός του Menderes

O Adnan Menderes ήταν τούρκος πρωθυπουργός ο οποίος οδηγήθηκε σε θάνατο δια απαγχονισμού απο τους πραξικοπηματίες στρατιωτικούς στις 17 Σεπτεμβρίου 1961. 
Ο Μεντερές με καταγωγή από τη Σμύρνη, ισχυρός γαιοκτήμων, αμερικανοτραφής, επικεφαλής αξιωματικός της φρικιαστικής  δολοφονίας των 31 ελλήνων προσκόπων στο Αιδινι το 1919 , παλαιός συνεργάτης του Κεμαλ . Έρχεται σε ρήξη με τον μετεπειτα πρόεδρο της Τουρκικής Δημοκρατίας τον Ινονού και θα ιδρύσει το Δημοκρατικό Κόμμα. Θα κερδίσει τις τρεις πρώτες ελεύθερες εκλογές στη Τουρκία 1950,54,57.

Γράφει ο Στέφανος Καβαλλιεράκης

Ο Μεντερές αν και φιλοευρωπαίος ( παντα αυτοί οι προσδιορισμοί για την Τουρκία δεν έχουν την ίδια σημασία που τους προσδίδουμε στη “Δύση”) έκανε  πολλά ανοίγματα στο μουσουλμανικό κόσμο σε μια προσπάθεια συμφιλίωσης του λαϊκού αισθήματος με τις κεμαλικές ελίτ που ασκούσαν την εξουσία επιτρέποντας ξανά τη χρήση της Αραβικής γλώσσας στο κάλεσμα του ιμάμη ( είχε απαγορευτεί) και θα επιτρέψει ξανά τη λειτουργία χιλιάδων τζαμιών στη χώρα.
Ο Μεντερές είναι ο πρωθυπουργός ο οποίος θα υπογράψει μαζί με τον Κ. Καραμανλή τις συνθήκες Ζυρίχης και Λονδίνου για τη Κύπρο. Στις 17 Φεβρουαρίου ενω μεταβαίνει απο τη Κωνσταντινούπολη στο Λονδίνο για να υπογράψει τη συνθήκη για τη Κύπρο με τους Μακ Μιλλαν και Καραμανλή, το αεροπλάνο του θα συντριβεί λίγο πριν προσγειωθεί. Θα σκοτωθούν 14 απο τους 24 επιβαίνοντες. Ο ίδιος ο Μεντερές θα γλιτώσει ελαφρά τραυματίας. Κάτι που δεν είναι ευρέως γνωστό είναι ότι ο Μεντερές θα υπογράψει τη συνθήκη του Λονδίνου νοσηλευόμενος σε ιδιωτική κλινική του Λονδίνου.
Στις 27 Μαΐου 1960, θα εκδηλωθεί πραξικόπημα 37 “νέων” αξιωματικών του τουρκικού στρατού. Θα του χρεώσουν κυρίως την παραβίαση του Συντάγματος αλλά “περιέργως” και την ανοχή έως και την ηθική αυτουργία που επέδειξε στο πογκρόμ εις βάρος των Ελλήνων της Πόλης το  Σεπτέμβριο του 1955. Θα οδηγηθεί στην αγχόνη μαζί με δυο υπουργούς του. Θα αποκατασταθεί απο το τουρκικό κοινοβούλιο 29 χρόνια μετά την εκτέλεση του στις 17 σεπτεμβρίου 1990. Μόνο ο Μεντερές, ο Κεμάλ και ο Οζάλ έχουν μαυσωλεία στη Τουρκία.