22.8 C
Athens
Αρχική Blog Σελίδα 526

Ουγγαρία: Δώδεκα νεκροί και τουλάχιστον 10 τραυματίες σε δυστύχημα με πολωνικό λεωφορείο

ΑΠΕ/EPA

Δώδεκα άνθρωποι σκοτώθηκαν και τουλάχιστον 10 τραυματίστηκαν έπειτα από ανατροπή πολωνικού λεωφορείου τη νύχτα σε αυτοκινητόδρομο στην ανατολική Ουγγαρία, δήλωσε ο Ούγγρος πρωθυπουργός Πίτερ Μαγιάρ σε ανάρτηση στο Facebook.

Το λεωφορείο έπεσε σε χαντάκι και ανατράπηκε τις πρώτες πρωινές ώρες σήμερα κοντά στην πόλη Μεζοκερέστες στην ανατολική Ουγγαρία, ανέφερε η αστυνομία, προσθέτοντας πως το λεωφορείο κατευθυνόταν προς την πόλη Νιρέγκχαζα στον αυτοκινητόδρομο όταν συνέβη το δυστύχημα.

Το κρατικό πρακτορείο ειδήσεων MTI μετέδωσε ότι στο λεωφορείο επέβαιναν 57 επιβάτες και δύο οδηγοί.

“Λεωφορείο με πολωνικές πινακίδες κυκλοφορίας που κινούνταν στον αυτοκινητόδρομο M3 προς τη Νιρέγκχαζα…εξετράπη της πορείας του, έπεσε σε χαντάκι και ανατράπηκε. Προκαταρκτικές πληροφορίες αναφέρουν πως ο οδηγός είναι πιθανόν να αποκοιμήθηκε στο τιμόνι”, ανέφερε η αστυνομία στον ιστότοπό της.

Δώδεκα άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους και αρκετοί άλλοι τραυματίστηκαν κατά το δυστύχημα, ανέφερε η αστυνομία, προσθέτοντας ότι ο οδηγός συνελήφθη.

Οι τραυματίες διακομίστηκαν στο νοσοκομείο.

Ινδονησία: Χιλιάδες άνθρωποι εγκατέλειψαν τα σπίτια τους μετά τον ισχυρό σεισμό

ΑΠΕ/EPA/BASARNAS / HANDOUT EDITORIAL USE ONLY/NO SALESHANDOUT EDITORIAL USE ONLY/NO SALES

Περίπου 5.000 άνθρωποι απομακρύνθηκαν από τα σπίτια τους αφότου σεισμός μεγέθους 7,7 βαθμών έπληξε μία περιοχή στην ανατολική Ινδονησία προκαλώντας τον θάνατο τουλάχιστον 51 ανθρώπων, αποκλεισμούς δρόμων και κατολισθήσεις, δήλωσαν σήμερα οι αρχές.

Τριάντα έξι άνθρωποι τραυματίστηκαν σοβαρά από τον σεισμό που σημειώθηκε χθες Σάββατο το πρωί στην επαρχία Ανατολική Νούσα Τενγκάρα, ενώ άλλοι 77 τραυματίστηκαν ελαφρά, δήλωσε ο αναπληρωτής υπουργός Υγείας Μπέντζαμιν Πάουλους Οκταβιάνους σε σύσκεψη που μεταδόθηκε τηλεοπτικά.

Ο σεισμός, τον οποίο ακολούθησαν 342 μετασεισμοί, είναι ο πιο φονικός στη χώρα της νοτιοανατολικής Ασίας μετά εκείνον του 2022 που είχε αποτέλεσμα να χάσουν τη ζωή τους εκατοντάδες άνθρωποι στη Δυτική Ιάβα.

Περισσότεροι από 3.300 άνθρωποι στην περιοχή Σίκα εγκατέλειψαν μόνοι τους τα σπίτια τους ή βρίσκονται σε στάδιο, δήλωσε η υπηρεσία αντιμετώπισης καταστροφών BNPB.

Μερικοί κάτοικοι της Σίκα έμειναν έξω από σπίτια που κατέρρευσαν σε αυτοσχέδια αντίσκηνα από μουσαμά, ενώ ορισμένοι έλαβαν ιατρική φροντίδα σε αντίσκηνο έξω από νοσοκομείο στην πόλη-λιμάνι Μαουμέρε.

“Έφερα μόνο το σώμα μου” , δήλωσε ο Αμπντούλ Μούτας, 63 ετών, ο οποίος όπως και η οικογένειά του κοιμήθηκαν πάνω σε μουσαμά στη σκιά δέντρων στην πόλη Σίκα. “Τα νερά σηκώνονταν, έτσι τρέξαμε να σωθούμε”, είπε, περιγράφοντας την αντίδρασή τους στον σεισμό.

“Σχεδόν όλοι οι κάτοικοι της Σίκα δεν τόλμησαν να μείνουν μέσα στα σπίτια, έτσι κοιμήθηκαν σε μια βεράντα ή ένα αντίσκηνο έξω”, δήλωσε ο αξιωματούχος της Σίκα Σάιμον Σουμπάντι στο ειδησεογραφικό δίκτυο KompassTV.

Περισσότεροι από 3.500 στρατιώτες και αστυνομικοί έχουν αναπτυχθεί στην περιοχή, ανέφερε σε ανακοίνωση ο γραμματέας του υπουργικού συμβουλίου Τέντι Ίντρα Βιτζάγια.

Οι διασώστες έφθασαν σε τμήματα της Μαουμέρε που είχαν αποκλειστεί από κατολισθήσεις, δήλωσε η υπηρεσία έρευνας και διάσωσης της Ινδονησίας. Προς το παρόν δεν υπάρχει καταμέτρηση αγνοουμένων, όμως οι περισσότεροι από αυτούς εγκλωβίστηκαν κάτω από συντρίμμια, και περισσότερα από 1.300 σπίτια έχουν υποστεί ζημιές, ανέφερε η BNPB.

Είκοσι πρατήρια βενζίνης έχουν τεθεί εκτός λειτουργίας λόγω διακοπών ρεύματος, δήλωσε η κρατική εταιρία ενέργειας Pertamina.

Η κυβέρνηση της Ανατολικής Νούσα Τενγκάρα εξετάζει το ενδεχόμενο να κηρύξει κατάσταση έκτακτης ανάγκης στην επαρχία, ανέφερε η BNPB, κάτι που θα επιτρέψει στις αρχές να κινητοποιήσουν πόρους και χρηματοδότηση.

Η περιοχή του σεισμού επλήγη το 1992 από σεισμό μεγέθους 7,5 βαθμών ο οποίος είχε προκαλέσει εκτεταμένες καταστροφές, ανέφερε η υπηρεσία γεωφυσικής της Ινδονησίας.

Η Ινδονησία, ένα αρχιπέλαγος 290 εκατομμυρίων ανθρώπων, βρίσκεται στον λεγόμενο δακτύλιο της φωτιάς του Ειρηνικού ωκεανού, μια πολύ ενεργή σεισμικά ζώνη όπου εφάπτονται τεκτονικές πλάκες, προκαλώντας ισχυρή σεισμική και ηφαιστειακή δραστηριότητα.

Ιαπωνία: Στους εννιά οι νεκροί από τις καταρρακτώδεις βροχές στο Τόκιο

ΑΠΕ/EPA

Οι πρόσφατες καταρρακτώδεις βροχές των τελευταίων ημερών κοντά στην ιαπωνική πρωτεύουσα Τόκιο στοίχισαν τη ζωή σε τουλάχιστον εννιά ανθρώπους, μετέδωσε σήμερα η δημόσια τηλεόραση NHK, καθώς το φαινόμενο, που χαρακτηρίστηκε άνευ προηγουμένου, είχε αποτέλεσμα να πλημμυρίσουν πάνω από 1.000 κατοικίες και να προκληθούν τεράστια προβλήματα στις μεταφορές και στις συγκοινωνίες.

Κάποια από τα θύματα βρέθηκαν παγιδευμένα μέσα σε αυτοκίνητα βυθισμένα σε νερά, άλλα πνιγμένα σε δρόμους, ανέφεραν οι αρχές του νομού Τσιμπά, ο οποίος γειτονεύει με το Τόκιο.

Μετεωρολογικός σταθμός μέτρησε βροχόπτωση 30 και πλέον εκατοστών σε 24 ώρες· ενώ ο Αύγουστος θεωρείται πλέον ο πιο υγρός μήνας που καταγράφτηκε στον νομό τα τελευταία 60 χρόνια, κατά δεδομένα της ιαπωνικής μετεωρολογικής υπηρεσίας.

«Πάμε προς επίπεδο έντονης βροχόπτωσης άνευ προηγουμένου», προειδοποιούσε αξιωματούχος του θεσμού κατά τη διάρκεια έκτακτης συνέντευξης Τύπου που οργανώθηκε εσπευσμένα το βράδυ της Πέμπτης.

Εννιά άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους έκτοτε, ανέφερε το NHK, που τηρεί δικό του απολογισμό.

Σύμφωνα με επιστήμονες, η κλιματική αλλαγή που προκαλεί η ανθρώπινη δραστηριότητα κάνει τα φαινόμενα αυτού του είδους πιο συχνά, αυξάνει τη διάρκεια και την έντασή τους.

Οι βροχές εξώθησαν τις αρχές να κηρύξουν συναγερμούς για κατολισθήσεις ενώ προκάλεσαν διακοπές της ηλεκτροδότησης, και στην πρωτεύουσα Τόκιο. Οι μετεωρολόγοι κήρυξαν για πρώτη φορά το ανώτατο επίπεδο συναγερμού για ισχυρές βροχοπτώσεις στον νομό Τσιμπά.

Το πρωί της Παρασκευής, σωρευτικά στην πόλη Τσιμπά η βροχόπτωση είχε ξεπεράσει κατά τρεις και πλέον φορές τις κατακρημνίσεις που καταγράφονται κατά κανόνα όλο τον μήνα Αύγουστο, σύμφωνα με τις αρχές.

Στην ευρύτερη περιοχή, πάνω από 70 σπίτια έχουν υποστεί καταστροφές εν μέρει, σύμφωνα με τις αρχές του νομού.

Πάνω από 1.000 κατοικίες πλημμύρισαν.

Ιαπωνικά μέσα ενημέρωσης έκαναν λόγο για περίπου 1.200 οχήματα που εγκαταλείφθηκαν στους δρόμους και οι αρχές προσπαθούν πλέον να ανασύρουν.

Κορυφώνεται η έξοδος των εκδρομέων από τα λιμάνια της Αττικής

ΑΠΕ

Στο αποκορύφωμά της φτάνει σήμερα η έξοδος των εκδρομέων του καλοκαιριού από τα λιμάνια της Αττικής, με χιλιάδες επιβάτες να αναχωρούν για νησιωτικούς προορισμούς ενώ το Λιμενικό Σώμα βρίσκεται σε αυξημένη ετοιμότητα για τη διευκόλυνση της κίνησης και την ασφαλή επιβίβαση των ταξιδιωτών.

Από το λιμάνι του Πειραιά έχουν προγραμματιστεί για σήμερα 23 δρομολόγια, ενώ για τα νησιά του Αργοσαρωνικού προβλέπονται 34 δρομολόγια με συμβατικά πλοία και 24 με ταχύπλοα. Ιδιαίτερα αυξημένη αναμένεται και η κίνηση από τη Ραφήνα, όπου έχουν προγραμματιστεί 19 δρομολόγια, εκ των οποίων τα τέσσερα με προορισμό το Μαρμάρι. Από το Λαύριο έχουν προγραμματιστεί συνολικά 13 δρομολόγια.

Χθες, Σάββατο 15 Αυγούστου, από το λιμάνι του Πειραιά πραγματοποιήθηκαν 21 απόπλοι, με 15.691 επιβάτες να αναχωρούν για νησιωτικούς προορισμούς. Για τα νησιά του Αργοσαρωνικού πραγματοποιήθηκαν συνολικά 54 απόπλοι συμβατικών και ταχύπλοων πλοίων, μεταφέροντας 9.239 επιβάτες.

Από το Λαύριο αναχώρησαν έξι πλοία με 2.704 επιβάτες, ενώ από τη Ραφήνα πραγματοποιήθηκαν εννέα δρομολόγια, με 3.503 επιβάτες.

Πυρκαγιά στη Σκύρο: Ενισχύσεις από Αττική, Εύβοια και Θεσσαλία έφτασαν στο νησί

Eurokinissi

Μάχη με την πυρκαγιά που είναι σε εξέλιξη στη Σκύρο, δίνουν επίγειες δυνάμεις πυρόσβεσης, οι οποίες ενισχύθηκαν με πυροσβέστες και οχήματα που έφτασαν στο νησί μετά τη 01.00 από την Αττική, την Εύβοια και τη Θεσσαλία.

Πιο συγκεκριμένα, όπως είχε προγραμματιστεί από το Αρχηγείο του Πυροσβεστικού Σώματος, μετέβησαν στη Σκύρο ακτοπλοϊκώς από την Κύμη Ευβοίας:

* 20 πυροσβέστες με 5 οχήματα από το Μηχανοκίνητο Ειδικό Τμήμα Πυροσβεστικών Επιχειρήσεων της Αττικής (ΜΕΤΠΕ)

* 6 πυροσβέστες με 3 οχήματα από τη Διοίκηση Πυροσβεστικών Υπηρεσιών Ευβοίας

* 4 πυροσβέστες με 2 οχήματα από την Περιφέρεια Θεσσαλίας

* 5 πυροσβέστες από την 4η ΕΜΟΔΕ.

Συνολικά πλέον επιχειρούν 89 πυροσβέστες με 6 ομάδες πεζοπόρων της 1ης, 4ης και 18ης ΕΜΟΔΕ, εθελοντές και 21 οχήματα.

Στην επιχείρηση συνδράμουν υδροφόρες και μηχάνημα έργου του δήμου Σκύρου και της Πολιτικής Προστασίας Ευβοίας.

Η πυρκαγιά εκδηλώθηκε σε δασική έκταση στην περιοχή Ατσίτσα της Σκύρου, χθες περί τις 16:00· πήρε γρήγορα διαστάσεις και λόγω των πολύ ισχυρών ανέμων –που ξεπερνούν τα 7 μποφόρ– κινήθηκε νότια προς Άγιο Φωκά, ενώ στη συνέχεια το μέτωπο άρχισε να «ανοίγει» ανατολικά, καίγοντας πυκνό πευκοδάσος, όπου δεν υπάρχουν σπίτια.

Όπως έγινε γνωστό από την Πυροσβεστική, οι φλόγες κατευθύνονταν προς τον οικισμό Πεύκο, γι’ αυτό οι προσπάθειες των πυροσβεστικών δυνάμεων εστιάζονται εκεί, με σκοπό να ανακόψουν την πορεία της πυρκαγιάς, ενώ το πρωί αναμένονται και εναέρια μέσα που θα συμβάλουν στο έργο της κατάσβεσης.

Χθες εκδόθηκαν τα κάτωθι μηνύματα από το 112:

* στις 18:15 για την απομάκρυνση όσων βρίσκονται στην ευρύτερη περιοχή του οικισμού Πεύκο με κατεύθυνση προς Χώρα Σκύρου· και

* στις 16:31, για την απομάκρυνση όσων βρίσκονται στην ευρύτερη περιοχή του οικισμού Άγιος Φωκάς με κατεύθυνση προς Αχερούνες.

Σε κατάσταση κινητοποίησης Red Code μεγάλο μέρος της χώρας

Σε «κόκκινο συναγερμό» (κατάσταση κινητοποίησης Red Code), παραμένει και για σήμερα μεγάλο μέρος της χώρας, καθώς, σύμφωνα με την Ομάδα Έκδοσης του Ημερήσιου Χάρτη Πρόβλεψης Κινδύνου Πυρκαγιών της Γενικής Γραμματείας Πολιτικής Προστασίας ο κίνδυνος πυρκαγιών προβλέπεται να είναι Πολύ Υψηλός (κατηγορία κινδύνου 4).

Ειδικότερα, σε κατάσταση κινητοποίησης Red Code, σύμφωνα με όσα προβλέπονται με βάση με το Χάρτη Πρόβλεψης Κινδύνου Πυρκαγιάς που εκδίδει η Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας, τίθενται οι ακόλουθες περιοχές:

* H Περιφέρεια Αττικής (συμπεριλαμβανομένης της νήσου Κυθήρων)

* Οι Περιφερειακές Ενότητες Βοιωτίας και Ευβοίας της Περιφέρειας Στερεάς Ελλάδας (συμπεριλαμβανομένης της νήσου Σκύρου)

* Οι Περιφερειακές Ενότητες Κυκλάδων της Περιφέρειας Νότιου Αιγαίου

* Η Περιφέρεια Κρήτης

Από την Πολιτική Προστασία υπενθυμίζεται ότι η κατάσταση κινητοποίησης Red Code προβλέπει την πλήρη κινητοποίηση, ενεργοποιώντας και αναπτύσσοντας το αναγκαίο ανθρώπινο δυναμικό και τα αντίστοιχα προς τις ανάγκες, υλικά και μέσα για την ετοιμότητα ενόψει επαπειλούμενου κινδύνου, για την αντιμετώπιση εκτάκτων αναγκών και τη διαχείριση των συνεπειών από την εκδήλωση καταστροφικού φαινομένου και δρομολογούνται δράσεις βραχείας αποκατάστασης, αρωγής και υποστήριξης για τη μετρίαση των επιπτώσεων καταστροφής.

Στο πλαίσιο αυτό οι Δήμοι και οι Περιφέρειες στις παραπάνω περιοχές καλούνται να συγκαλέσουν άμεσα τα Τοπικά Επιχειρησιακά Συντονιστικά Όργανα Πολιτικής Προστασίας (ΤΕΣΟΠΠ) και τα Περιφερειακά Επιχειρησιακά Συντονιστικά Όργανα Πολιτικής Προστασίας (ΠΕΣΟΠΠ) αντίστοιχα, προκειμένου να εξετάσουν θέματα που συνδέονται με την ετοιμότητα και την αντιμετώπιση κινδύνων από την εκδήλωση δασικών πυρκαγιών.

Η Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας έχει ενημερώσει ήδη τις αρμόδιες υπηρεσιακά εμπλεκόμενες κρατικές υπηρεσίες, καθώς και τις Περιφέρειες και τους Δήμους των ανωτέρω περιοχών, ώστε να βρίσκονται σε αυξημένη ετοιμότητα πολιτικής προστασίας.

Παράλληλα, η Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας συνιστά στους πολίτες να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί και να αποφεύγουν ενέργειες στην ύπαιθρο που μπορούν να προκαλέσουν πυρκαγιά από αμέλεια, όπως το κάψιμο ξερών χόρτων και κλαδιών ή υπολειμμάτων καθαρισμού, η χρήση μηχανημάτων που προκαλούν σπινθήρες όπως δισκοπρίονα, συσκευές συγκόλλησης, η χρήση υπαίθριων ψησταριών, το κάπνισμα μελισσών, η ρίψη αναμμένων τσιγάρων κ.ά. Επίσης, υπενθυμίζεται ότι κατά τη διάρκεια της αντιπυρικής περιόδου απαγορεύεται η καύση των αγρών.

Σε επιφυλακή το Πυροσβεστικό Σώμα

Λόγω της συνεχιζόμενης δύσκολης κατάστασης, παραμένει σε εφαρμογή το 2ο στάδιο επιχειρησιακής ετοιμότητας του Πυροσβεστικού Σώματος και θα αυξηθούν οι περιπολίες εναέριας επιτήρησης, καθώς και οι περιπολίες από Πυροσβεστικές, Αστυνομικές και Στρατιωτικές δυνάμεις.

Επιπρόσθετα, το προσωπικό των Πυροσβεστικών Υπηρεσιών των ανωτέρω Περιφερειακών Ενοτήτων παραμένει σε μερική επιφυλακή, προκειμένου να αντιμετωπιστούν οι αυξημένες υπηρεσιακές απαιτήσεις, που πιθανόν να προκύψουν λόγω πολύ υψηλού κινδύνου πυρκαγιάς (κατηγορία κίνδυνου 4).

Ταυτόχρονα, για τις ανωτέρω περιοχές, τίθεται σε εφαρμογή το Σχέδιο δράσεων Πολιτικής Προστασίας για την αντιμετώπιση κινδύνων λόγω δασικών πυρκαγιών, σύμφωνα με το οποίο, μεταξύ άλλων, προβλέπεται, η εφαρμογή του μέτρου της προληπτικής απαγόρευσης της κυκλοφορίας οχημάτων και παραμονής εκδρομέων σε εθνικούς δρυμούς, δάση και ευπαθείς περιοχές.

Σε περίπτωση που αντιληφθούν πυρκαγιά, οι πολίτες παρακαλούνται να ειδοποιήσουν αμέσως την Πυροσβεστική Υπηρεσία στον αριθμό κλήσης 199.

Για περισσότερες πληροφορίες και οδηγίες αυτοπροστασίας από τους κινδύνους των δασικών πυρκαγιών, οι πολίτες μπορούν να επισκεφθούν την ιστοσελίδα της Γενικής Γραμματείας Πολιτικής Προστασίας στην ηλεκτρονική διεύθυνση civilprotection.gov.gr.

Στη σκάλα των δακρύων τοποθετώ φωτιά εκ του νόμου και άνευ – Γράφει η Αγγελική Κώττη

«Εκεί στη σκάλα την πλατιά

στη σκάλα των δακρύων

στο Βίνερ Γκράμπεν το βαθύ

στο λατομείο των θρήνων»

εκεί, ή αλλού, στα ναζιστικά στρατόπεδα όπου 6 εκατομμύρια Εβραίοι, και 5 εκατομμύρια Σοβιετικοί αιχμάλωτοι, κομμουνιστές, Ρομά, ομοφυλόφιλοι κ.α. δολοφονήθηκαν. Στα λατομεία, «στις κάμαρες των αερίων, στη σκάλα, στα πολυβολεία». Στις παγερές πλατείες. Παντού στο Αουσβιτς, στο Νταχάου, στο Μαουτχάουζεν, όπου ο θάνατος είχε γίνει καθημερινότητα όπως και τα βασανιστήρια.

Μπαίνεις και το μόνο που θέλεις είναι να αφήσεις την ψυχή σου γονατιστή,  φόρο τιμής για τους αθώους που μαρτύρησαν και  πέθαναν. Δάκρυα κυλούν από τα μάτια. Το δέος δεν εκφράζεται παρά με βαθιά σιωπή. Νιώθεις πως ακόμα και η αναπνοή είναι αμάρτημα.

Κι όμως, πάντοτε υπάρχουν οι βέβηλοι. Όπως αυτή που περιγράφει ο Γιώργος Ρ.

“Αουσβιτς λοιπόν σήμερα και σας δίνω μια προσπάθεια να μαντέψετε ποιας εθνικότητας το γκρουπ ήταν το μοναδικό από τα δεκάδες (από όλο τον κόσμο) που έκανε την ξενάγησή του με επιτήρηση.

Σωστά μαντέψατε! Γιατί πάντα θα βρεθεί ο κάφρος που θέλει να κάνει το κομμάτι του για μια σέλφι.

Φυσικά, με το που ξεδίπλωσε και φόρεσε η κυρία αυτή τη σημαία των Σελφίστας (γνωρίζοντας τους κανόνες του χώρου), σε δευτερόλεπτα έχει σκάσει στην είσοδο του κτιρίου μια κοπέλα και απλά λέει στην ξεναγό “δεν προχωράτε αν δεν μαζευτεί η σημαία”. Η κυρία αρχίζει ένα λογύδριο, η ξεναγός παρακαλάει, ο κόσμος έχει αρχίσει ήδη να φορτώνει… Άμεσα καταλαβαίνει ότι το σόου που προετοίμασε για σήμερα δεν θα περάσει καθώς βρίσκεται σε σοβαρή χώρα, μαζεύει το πανί και καταφέραμε να προχωρήσουμε.

Είναι ξεκάθαρο: αυτοί οι άνθρωποι δεν σέβονται τίποτα προκειμένου να κάνουν το σόου τους. Δεν σεβάστηκε πρωτίστως τον χώρο, δεν σεβάστηκε την ξεναγό που κάνει τη δουλειά της και φυσικά, δεν υπήρχε καμία περίπτωση να σεβαστεί το υπόλοιπο γκρουπ. Μπορεί λοιπόν να είχε ετοιμαστεί μια παράσταση αρκετών λεπτών αλλά τελικά διήρκεσε 2-3 λεπτά. Φυσικά η επιτηρήτρια μας ακολούθησε σε όλη την ξενάγηση.”

Η σημαία, αν δεν το μαντέψατε ήδη, είναι η σημαία της Παλαιστίνης. Αναρωτιέμαι πώς μπορεί να δικαιολογήσει ο οποιοσδήποτε τη βεβήλωση της μνήμης εκατομμυρίων αθώων στηρίζοντας κάτι σε νεκρούς που ουδεμία σχέση έχουν. Πώς μπλέκεται η δολοφονία τόσων ανθρώπων κάθε ηλικίας, από βρέφη μέχρι υπέργηρους, με το σήμερα και την Παλαιστίνη. Είχαν καμία σχέση οι τότε δολοφονημένοι Εβραίοι με το τι κάνει σήμερα το κράτος του Ισραήλ; Εχουν κάποια ευθύνη οι νεκροί για τις σημερινές επιλογές οποιουδήποτε; Ποιος μπορεί να είναι τόσο εξωφρενικά παράλογος; Τόσο ασεβής; Τόσο λαϊκιστής; Τόσο ανόητος;

Δεν είναι η μόνη. Το Κεντρικό Ισραηλιτικό Συμβούλιο σημειώνει για όσα γίνονται αυτές τις μέρες στην πατρίδα μας: «Η Ελλάδα είναι δημοκρατική χώρα και οι πολίτες της έχουν κάθε δικαίωμα να διαδηλώνουν για τη Γάζα, να εκφράζουν την αλληλεγγύη τους προς τον παλαιστινιακό λαό και να καταγγέλλουν με σκληρό τρόπο την πολιτική της ισραηλινής κυβέρνησης. Η ελευθερία της έκφρασης προστατεύει ακόμη και τις πλέον οξείες πολιτικές θέσεις, ενώ η τραγωδία στη Γάζα δικαιολογημένα προκαλεί οργή και αγανάκτηση σε μεγάλο μέρος της διεθνούς κοινής γνώμης.

Υπάρχει, όμως, ένα όριο που αφορά τον ίδιο τον άνθρωπο και την προσωπική του ταυτότητα. Όταν η πολιτική καταγγελία μετατρέπεται σε εχθρότητα απέναντι στον Ισραηλινό πολίτη, όταν ένας τουρίστας θεωρείται συλλογικά υπεύθυνος για τις αποφάσεις της κυβέρνησής του ή όταν ένας Εβραίος αντιμετωπίζεται ως «σιωνιστής» και συνεπώς ως νόμιμος στόχος, τότε η συζήτηση περνά σε διαφορετικό επίπεδο.»

Πόσοι Ελληνες είναι αντισημίτες; Εξήντα εννιά τοις εκατό λένε οι στατιστικές. Στην κορυφή των Ευρωπαίων, Πάνω από δύο στους τέσσερις, σχεδόν τρεις. Γιατί; Για λόγους ακατανόητους. Πόσες φορές δεν έχουμε ακούσει το τερατικό ευφυολόγημα «το έκανε που το έκανε το έγκλημα ο Χίτλερ, δεν το ολοκλήρωνε;» Δηλαδή μια φυλή ολόκληρη να πληρώσει όχι για τα αμαρτήματα που (δεν) διέπραξε, αλλά για την φανταστική άποψη που έχει ο πλανήτης στο μυαλό του.

Στην Ελλάδα μάθαμε από μικροί ότι οι Εβραίοι σφάζουν μικρά παιδιά και πίνουν το αίμα τους κατά το Πάσχα (μάλιστα! Στη Σμύρνη προ του 1922 είχαν γίνει μεγάλα επεισόδια ένα Πάσχα με αυτό το μύθευμα). Ότι κυβερνούν τον κόσμο και είναι κάτω από όποια πέτρα ανωμαλίας σηκώσεις. Εν τω μεταξύ, κυβερνήσεις ανέβαιναν και έπεφταν στη Δύση και στην Ανατολή, καταστάσεις άλλαζαν, χούντες και ολοκληρωτικά καθεστώτα έρχονταν και φεύγανε, ο αντισημιτισμός εκεί. Η Θεσσαλονίκη βολεύτηκε με τη θανάτωση των Εβραίων, που αποτελούσαν μεγάλο και ζωντανό μέρος του πληθυσμού της. Οι περιουσίες τους, περιήλθαν άλλωστε σε χέρια επιτηδείων. Ελλήνων εννοείται. Ξέχασαν οι πόλεις, ξέχασαν, βολικά, οι άνθρωποι.

Για αρκετές δεκαετίες, οι πράξεις βανδαλισμού εναντίον συναγωγών, εβραϊκών νεκροταφείων και πολιτιστικών κέντρων δεν ήταν σπάνιες σε πόλεις όπου υπήρχαν εβραϊκές κοινότητες. Η μνήμη τους πρέπει να ταφεί. Στην πλατεία Δακρύων των Ιωαννίνων, στον τόπο από όπου πήραν τους Εβραίους για να τους στείλουν στα στρατόπεδα προς εξόντωση, έγινε διαδήλωση υπέρ της Παλαιστίνης. Ανερυθρίαστα. Εφταιγαν σε κάτι οι άνθρωποι που πέθαναν από τους Ναζί; Δεν έφταιγαν. Είναι όμως ο αντισημιτισμός που όλα τα ισοπεδώνει.

Δεν περιμένω τίποτα. Οσο δεν μελετάμε Ιστορία και δεν μαθαίνουμε τι ήταν το Ολοκαύτωμα και η Τελική Λύση του Χίμλερ και του Χίτλερ, αντισημίτες θα είμαστε. Είναι απότοκο του φασισμού, του οποίου το αυγό σκάει και τα φιδάκια αρχίζουν πάλι και έρπουν.

Φιδάκια έγραψα και θυμήθηκα μία ρεπόρτερ που αναφερόμενη στα φιδάκια της Παναγίας που βγαίνουν στην Κεφαλονιά, είπε «των φιδίων». Των φιδίων και των γιδίων.

Πιάσανε 59χρονο που έβαλε 6 φωτιές στη Σίνδο και λέει η ρεπόρτερ “υπάρχει βίντεο που τον δείχνει να τοποθετεί φωτιά”. Κομψά λεκτικά σχήματα, μη μας πούνε και βλάχες.

Ο φίλος μου Στέφανος τα λέει μια χαρά:

«ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΑΙ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΤΟΥ ΤΣΙΠΡΑ

4 Αυγούστου 2026 : θέμα το μεταναστευτικό

Μαριζέτα Αντωνοπούλου : “η ανθρώπινη ζωή είναι θέσφατο, είναι εκ του νόμου κ άνευ”

Η ανθρώπινη ζωή είναι βιολογική και κοινωνική οντότητα, όχι κανόνας ή εντολή.

“η προστασία της ζωής είναι θέσφατο”, αλλά ποτέ η ίδια η ζωή.

Η σωστή φράση είναι “εκ των ων ουκ άνευ”, μερικοί το κόβουν “εκ των ουκ άνευ” αλλά ….”εκ του νόμου κ άνευ”, είναι ένας ανύπαρκτος, παραποιημένος γλωσσικός αχταρμάς που ανακατεύει ελληνικά και λατινικά.»

Ευχαριστώ, Στέφανε, είσαι και ο πρώτος.

Ακολουθεί άλλο λάθος, συνηθισμένο επίσης: «η περί ου ο λόγος». Αφού είναι η, ο λόγος είναι περί ης. Αν και η φίλη μου Ευτυχία μάς έχει πει πώς γυμνασιάρχης φώναζε και ξαναφώναζε «περί ους». Με καμάρι. Ηταν, αν δεν απατώμαι, φιλόλογος. Μπορεί και θεολόγος.

Τυφλοί τα τ’ ώτα, τον τε νουν, τα τ’ όμματ’…

Ο τάδε θα εμφανιστεί σε νέα παρουσιαστική περιπέτεια. Ως παρουσιαστής θέλει να πει. Τα άλλα περιπετειώδη, τα αφήνω.

Η εξαιρετική συνάδελφος Ελενα Σ. κλείνει τις σημερινές παραθέσεις με κάτι που έγραψε στο Facebook.

«Εάν αποσυνθέσεις την Ελλάδα θα βρεις κάτι ψώνια να παρκάρουν τα ελικόπτερα τους όπου γουστάρουν, κάτι γυφτοσελέμπριτις και δημοσιογράφους που όλο το χειμώνα βγαίνουν από τα σικ ρούχα τους για την κοινωνική αδικία και την ακρίβεια αλλά το καλοκαίρι σουλατσάρουν σε χάι μέρη της Μυκόνου και της Πάρου και κάτι υστερικές μαμάδες που σου ζαλίζουν τον έρωτα φωνάζοντας στα βλαστάρια τους την ώρα που προσπαθείς να κάνεις μια ρημαδοβουτιά.

Που σημαίνει με άλλα τόσα την ξανά φτιάχνεις.»

Και του χρόνου!

Αγγελική Κώττη

Επιθεώρηση Εργασίας: Θωράκιση των χώρων εργασίας απέναντι στη βία και στην παρενόχληση

ΑΠΕ/ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ

Μήνυμα μηδενικής ανοχής απέναντι σε κάθε μορφή βίας και παρενόχλησης στους χώρους εργασίας στέλνει η Ανεξάρτητη Αρχή Επιθεώρησης Εργασίας, περνώντας από την αντιμετώπιση των καταγγελιών στην πρόληψη, στην έγκαιρη παρέμβαση και στη διαμόρφωση ασφαλών εργασιακών χώρων.

Σύμφωνα με αρμόδια στελέχη της Ανεξάρτητης Αρχής, η προσέγγιση αυτή δεν περιορίζεται στην αντιμετώπιση των περιστατικών που καταγγέλλονται, αλλά επεκτείνεται στην πρόληψη, στην ενημέρωση και στην εμπέδωση μιας κουλτούρας ασφάλειας, σεβασμού και προστασίας των εργαζομένων.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το 2025, κατά το οποίο το αυτοτελές τμήμα για την παρακολούθηση της βίας και της παρενόχλησης στην εργασία υλοποίησε ένα συνεκτικό σχέδιο δράσεων, με στόχο την αποτελεσματική διαχείριση των καταγγελιών, αλλά και τη διαμόρφωση ενός εργασιακού περιβάλλοντος στο οποίο κάθε μορφή βίας και παρενόχλησης αντιμετωπίζεται με μηδενική ανοχή.

Με έμφαση στην πρόληψη, στην ενημέρωση και στην εκπαίδευση, υλοποιήθηκαν στοχευμένες πρωτοβουλίες που απευθύνθηκαν τόσο στους Επιθεωρητές Εργασίας όσο και στους εργοδότες, στις επιχειρήσεις και στους εργαζόμενους.

Όπως επισημαίνει η επικεφαλής του αυτοτελούς τμήματος για την παρακολούθηση της βίας και παρενόχλησης στην εργασία, Γεωργία Βαζάκη, στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, οι πρωτοβουλίες αυτές ενίσχυσαν τη γνώση του θεσμικού πλαισίου, προώθησαν την έγκαιρη αναγνώριση και αντιμετώπιση περιστατικών και καλλιέργησαν ένα ισχυρό μήνυμα πρόληψης σε ολόκληρη την αγορά εργασίας.

Ιδιαίτερη βαρύτητα δόθηκε στην ενίσχυση των εργαλείων που έχουν στη διάθεσή τους οι Επιθεωρητές Εργασίας για την αποτελεσματική διαχείριση των σχετικών υποθέσεων.

Το αυτοτελές τμήμα για την παρακολούθηση της βίας και της παρενόχλησης στην εργασία παρέχει συνεχή συμβουλευτική υποστήριξη στις αρμόδιες Υπηρεσίες Επιθεώρησης Εργασιακών Σχέσεων, συμβάλλοντας στην ορθή παρακολούθηση της πορείας των εργατικών διαφορών και στην ενιαία εφαρμογή του θεσμικού πλαισίου.

Παράλληλα, αναπτύσσονται διαρκώς στοχευμένες πρωτοβουλίες ενημέρωσης, επιμόρφωσης και ευαισθητοποίησης, με αποδέκτες τις επιχειρήσεις, τους εργοδότες και τους εργαζόμενους.

Στο πλαίσιο αυτό, κατά το προηγούμενο έτος, απεστάλη ενημερωτική επιστολή προληπτικού χαρακτήρα για τη βία και την παρενόχληση στην εργασία σε περίπου 2.000 μικρομεσαίες επιχειρήσεις, με έμφαση στους κλάδους του εμπορίου (λιανικού και χονδρικού) και του τουρισμού (εστίασης και καταλυμάτων), όπου, σύμφωνα με τα ευρήματα της ετήσιας έκθεσης του 2024, διαπιστώθηκε ανάγκη ενημέρωσης. Η επιστολή αναρτήθηκε ταυτόχρονα, τον Ιούνιο του 2025, στο Πληροφοριακό Σύστημα «ΕΡΓΑΝΗ», ώστε το μήνυμα της πρόληψης να είναι διαθέσιμο στο σύνολο των επιχειρήσεων.

Την ίδια στιγμή, το αυτοτελές τμήμα συνεχίζει να λειτουργεί ως σημείο αναφοράς για την παροχή εξειδικευμένης γνώσης και υποστήριξης. Μέσα από έγγραφες κατευθυντήριες οδηγίες για τη διαχείριση υποθέσεων βίας και παρενόχλησης, αλλά και μέσω της συμμετοχής των στελεχών του σε εκπαιδευτικές δράσεις, εισηγήσεις και παρουσιάσεις, ενισχύεται η επιχειρησιακή ετοιμότητα των Επιθεωρητών Εργασίας και διασφαλίζεται μια πιο συνεκτική και αποτελεσματική προσέγγιση στην εφαρμογή του θεσμικού πλαισίου.

Όπως αναφέρουν αρμόδια στελέχη της Ανεξάρτητης Αρχής, οι δράσεις αυτές ενδυναμώνουν την εμπιστοσύνη των πολιτών και ενθαρρύνουν την προσφυγή στους διαθέσιμους μηχανισμούς προστασίας.

Τα πρόσφατα ευρήματα της έκθεσης για το 2025 καταδεικνύουν ότι η βία και η παρενόχληση στον χώρο εργασίας εξακολουθούν να εκδηλώνονται κυρίως μέσα από ψυχολογικές και λεκτικές συμπεριφορές, οι οποίες αντιστοιχούν στο 79% των καταγεγραμμένων περιστατικών. Αντίθετα, οι περιπτώσεις σωματικής βίας (15%) και σεξουαλικής παρενόχλησης (6%) καταγράφονται σε μικρότερη συχνότητα.

Ιδιαίτερη σημασία έχει η σταθερή αύξηση των επώνυμων καταγγελιών για εργατικές διαφορές που σχετίζονται με περιστατικά βίας και παρενόχλησης ενώπιον της Επιθεώρησης Εργασίας.

Κατά το 2025, υποβλήθηκαν συνολικά 455 αιτήσεις εργατικών διαφορών που αφορούσαν περιστατικά βίας και παρενόχλησης, σημειώνοντας αύξηση κατά 43% σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος.

Στην έκθεση τονίζεται ότι η εξέλιξη αυτή δεν αποτυπώνει μόνο τη συνεχιζόμενη παρουσία του φαινομένου στους χώρους εργασίας, αλλά και τη μεγαλύτερη ορατότητά του, καθώς περισσότεροι εργαζόμενοι επιλέγουν να αναζητήσουν θεσμική προστασία και να αξιοποιήσουν τα διαθέσιμα εργαλεία υποστήριξης.

Όπως σχολιάζουν αρμόδια στελέχη της Επιθεώρησης Εργασίας, ιδιαίτερα θετικό στοιχείο αποτελεί το σταθερά υψηλό ποσοστό επίλυσης των υποθέσεων μέσω της ειδικής διαδικασίας εργατικών διαφορών.

Επιπλέον, το γεγονός ότι το 73% των περιστατικών καταγράφεται σε σχέσεις κάθετης ιεραρχικής σύνδεσης μεταξύ των εμπλεκομένων αναδεικνύει τη συχνότερη εμφάνιση τέτοιων φαινομένων σε περιβάλλοντα όπου υφίστανται διαφορετικά επίπεδα διοικητικής ή οργανωτικής ευθύνης.

Σύμφωνα με την έκθεση, η αύξηση του ποσοστού των καταγγελιών από εργαζόμενους ηλικίας 25-34 ετών, το οποίο ανήλθε στο 21,8% το 2025 από 14% το 2024, αποτελεί απόδειξη μεγαλύτερης ενημέρωσης και ενεργοποίησης των νεότερων εργαζομένων, με παράλληλη υποχώρηση της ανοχής απέναντι σε προσβλητικές ή απαξιωτικές συμπεριφορές στον χώρο εργασίας.

Όπως προκύπτει από τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία, σημαντική είναι και η μεταβολή στη σύνθεση των καταγγελλομένων προσώπων. Το ποσοστό των γυναικών μεταξύ των καταγγελλομένων αυξήθηκε στο 38% το 2025 έναντι 30% το προηγούμενο έτος, ενώ οι άνδρες εξακολουθούν να αποτελούν την πλειονότητα με ποσοστό 62%. Για πρώτη φορά, καταγράφεται σεξουαλική παρενόχληση μεταξύ γυναικών (10%) και μεταξύ ανδρών (11%), στοιχείο που, σύμφωνα με την έκθεση, υπογραμμίζει ότι η αντιμετώπιση του φαινομένου πρέπει να επικεντρώνεται στην προστασία της αξιοπρέπειας και της ασφάλειας στην εργασία, ανεξάρτητα από το φύλο των εμπλεκομένων.

Για πρώτη φορά, στην έκθεση του 2025 αποτυπώνεται ο δείκτης παραβατικότητας, ο οποίος ανέρχεται συνολικά στο 9%, εμφανίζοντας, ωστόσο, διαφοροποιήσεις ανά κλάδο δραστηριότητας. Οι υψηλότερες τιμές, που φτάνουν έως και το 23%, καταγράφονται σε επιμέρους τομείς, όπως οι υπηρεσίες υγείας και διαχείρισης ακινήτων, οι δραστηριότητες αισθητικής και κομμωτικής, καθώς και οι νομικές και λογιστικές υπηρεσίες. Αντίθετα, κλάδοι όπως το λιανικό εμπόριο (8%), το χονδρικό εμπόριο και τα καταλύματα (9%), καθώς και η εστίαση (12%), κινούνται κοντά στον συνολικό δείκτη, γεγονός που συνδέεται και με τις στοχευμένες παρεμβάσεις ενημέρωσης και ελέγχου που πραγματοποιήθηκαν εντός του 2025.

Ο δείκτης παραβατικότητας, συνολικά και ανά δραστηριότητα, υπολογίζεται με βάση το πηλίκο των διαπιστωθεισών παραβάσεων προς το σύνολο των περιπτώσεων, ενοποιώντας ουσιαστικά τα δεδομένα των εργατικών διαφορών, των καταγεγραμμένων ελέγχων και του μητρώου των παραβατών εργοδοτών, κατά των οποίων έχει επιβληθεί διοικητική κύρωση για παράβαση της απαγόρευσης βίας και παρενόχλησης στην εργασία.

Τέλος, η επεξεργασία των στοιχείων αναδεικνύει ότι η επίλυση των διαφορών επιτυγχάνεται συχνότερα, όταν η εργασιακή σχέση εξακολουθεί να υφίσταται, γεγονός που καταδεικνύει τη σημασία της έγκαιρης αναφοράς, παρέμβασης και ενεργοποίησης των προβλεπόμενων μηχανισμών προστασίας.

Κανονισμοί εργασίας με ενσωματωμένη πολιτική για τη βία και την παρενόχληση

Επίσης, η ενσωμάτωση πολιτικών πρόληψης και αντιμετώπισης της βίας και της παρενόχλησης στους κανονισμούς εργασίας αποτελεί πλέον βασικό στοιχείο της οργανωτικής λειτουργίας των επιχειρήσεων.

Κατά το 2025, συνεχίστηκε η εφαρμογή της σχετικής υποχρέωσης των εργοδοτών, με στόχο τη δημιουργία σαφών διαδικασιών πρόληψης, αναφοράς και διαχείρισης τέτοιων περιστατικών στους χώρους εργασίας.

Με βάση τα στοιχεία που τηρούν οι αρμόδιες υπηρεσίες της Επιθεώρησης Εργασίας, μέσα στο 2025, υποβλήθηκαν συνολικά 271 κανονισμοί εργασίας προς κύρωση, οι οποίοι περιλάμβαναν πολιτικές για την πρόληψη και την αντιμετώπιση της βίας και της παρενόχλησης, όπως προβλέπει το ισχύον θεσμικό πλαίσιο.

Η πλειονότητα των υποβολών (68%) προήλθε από τις μεγάλες Περιφερειακές Ενότητες της Αττικής και της Κεντρικής Μακεδονίας, όπου συγκεντρώνεται σημαντικός αριθμός επιχειρήσεων με περισσότερους από 20 εργαζόμενους, οι οποίες έχουν σχετική υποχρέωση κατάρτισης κανονισμού.

Παράλληλα, αξιοσημείωτη ήταν η συμμετοχή των Περιφερειακών Διευθύνσεων Επιθεώρησης Εργασιακών Σχέσεων Κρήτης και Αιγαίου, που συγκέντρωσαν το 19% των υποβολών, κυρίως λόγω της έντονης παρουσίας μεγάλων τουριστικών επιχειρήσεων.

Σύμφωνα με την έκθεση του 2025, η σταθερή υποβολή κανονισμών εργασίας με ενσωματωμένες πολιτικές κατά της βίας και της παρενόχλησης από την έναρξη εφαρμογής της σχετικής υποχρέωσης αποδεικνύει ότι οι επιχειρήσεις σταδιακά ενσωματώνουν την πρόληψη στην καθημερινή τους λειτουργία. Πέρα από την τυπική συμμόρφωση με τις απαιτήσεις του νόμου, η εξέλιξη αυτή σηματοδοτεί τη σταδιακή διαμόρφωση μιας εργασιακής κουλτούρας μηδενικής ανοχής, με έμφαση στην έγκαιρη διαχείριση καταγγελιών, στην προστασία των εργαζομένων και στη διατήρηση ενός ασφαλούς και υγιούς εργασιακού περιβάλλοντος.

ΕΟΔΥ για ιό Δυτικού Νείλου: Από τις πιο δύσκολες η φετινή περίοδος – Συμβουλές προστασίας

ΑΠΕ

Η Ελλάδα συγκαταλέγεται και φέτος στις ευρωπαϊκές χώρες που καταγράφουν σημαντική επιβάρυνση από τον ιό του Δυτικού Νείλου, με τον ΕΟΔΥ να εκτιμά ότι η τρέχουσα περίοδος μετάδοσης ενδέχεται να εξελιχθεί σε μία από τις δυσκολότερες των τελευταίων ετών, όσον αφορά στον αριθμό κρουσμάτων που θα καταγραφούν.

Η έντονη κυκλοφορία του ιού, ιδιαίτερα σε περιοχές της Αττικής, και η ταχεία αύξηση των κρουσμάτων ήδη από τα πρώτα στάδια της περιόδου μετάδοσης, έχει θέσει τις υγειονομικές αρχές σε αυξημένη εγρήγορση.

Την ίδια ώρα, ο ΕΟΔΥ ξεκαθαρίζει ότι δεν υπάρχουν μέχρι σήμερα επιστημονικές ενδείξεις πως ο ιός έχει αλλάξει συμπεριφορά ή εμφανίζει μεγαλύτερη μεταδοτικότητα σε σχέση με προηγούμενες περιόδους.

Η φετινή εικόνα αποδίδεται σε έναν σύνθετο συνδυασμό παραγόντων που επιδρούν στους πληθυσμούς των κουνουπιών.

Η αυξημένη θερμοκρασία και οι βροχοπτώσεις είναι οι παράμετροι που έχουν περισσότερο συσχετιστεί με τις εποχικές εξάρσεις του ιού, αναφέρει σε συνέντευξή της στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η Δανάη Περβανίδου, MD, MPH, προϊσταμένη του Τμήματος Νοσημάτων που Μεταδίδονται με Διαβιβαστές της Διεύθυνσης Επιδημιολογικής Επιτήρησης και Πρόληψης Μεταδοτικών Νοσημάτων του Εθνικού Οργανισμού Δημόσιας Υγείας (ΕΟΔΥ).

«Παραδείγματος χάριν, ο θερμός χειμώνας του 2025-2026 στην Αττική (ο δεύτερος θερμότερος των τελευταίων 150 ετών) πιθανά συνέβαλε στην τρέχουσα επιδημιολογική εικόνα», όπως λέει.

Ακολουθεί το κέιμενο της συνέντευξης της κ. Περβανίδου στη δημοσιογράφο του ΑΠΕ-ΜΠΕ, Έφη Φουσέκη:

Ερ.: Ποια είναι σήμερα η επιδημιολογική εικόνα του ιού του Δυτικού Νείλου στην Ελλάδα;

Απ: Στη χώρα μας, όπως και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, κρούσματα λοίμωξης από ιό Δυτικού Νείλου καταγράφονται κάθε χρόνο, από το 2010 και μετά, σε ετήσια σχεδόν βάση, σε κάθε περίοδο κυκλοφορίας των κουνουπιών. Ως εκ τούτου, εκτιμάται ότι ο ιός του Δυτικού Νείλου έχει εγκατασταθεί (και) στη χώρα μας και θεωρείται αναμενόμενη η επανεμφάνιση περιστατικών σε κάθε περίοδο μετάδοσης.

Ο ΕΟΔΥ είχε ήδη ενημερώσει, τον Μάιο 2026, τους επαγγελματίες υγείας πανελλαδικά για την ανάγκη εγρήγορσής τους για την έγκαιρη διάγνωση περιστατικών, καθώς και το κοινό, σχετικά με την αναμενόμενη επανεμφάνιση περιστατικών στη χώρα και κατά την τρέχουσα περίοδο κυκλοφορίας των κουνουπιών και τα συνιστώμενα μέτρα προστασίας.

Την περίοδο 2026, μέχρι τις 12 Αυγούστου, έχουν καταγραφεί συνολικά 110 κρούσματα της λοίμωξης στην Ελλάδα, εκ των οποίων τα 81 παρουσίασαν εκδηλώσεις από το Κεντρικό Νευρικό Σύστημα και 29 κρούσματα είχαν ήπιες εκδηλώσεις. Τα κρούσματα καταγράφηκαν σε 39 Δήμους της χώρας, σε 14 Περιφερειακές Ενότητες, στις Περιφέρειες Αττικής, Θεσσαλίας, Κεντρικής Μακεδονίας και Πελοποννήσου.

Θεωρείται αναμενόμενη η διάγνωση περαιτέρω κρουσμάτων το ερχόμενο διάστημα, τόσο στις ίδιες όσο και σε νέες περιοχές, που δεν μπορούν με ασφάλεια να προβλεφθούν. Ιδίως στην Περιφέρεια Αττικής καταγράφεται φέτος ιδιαίτερα έντονη κυκλοφορία του ιού, με αυξημένο αριθμό κρουσμάτων, σε συγκεκριμένες περιοχές/ Περιφερειακές Ενότητες.

Ερ: Η Ελλάδα βρίσκεται μεταξύ των χωρών της Ευρώπης με τα περισσότερα κρούσματα. Πώς αξιολογεί ο ΕΟΔΥ τη φετινή έξαρση;

Απ: Όσον αφορά στη λοίμωξη από ιό του Δυτικού Νείλου, σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η Ελλάδα συγκαταλέγεται κάθε έτος στις πιο προσβεβλημένες χώρες, όσον αφορά στον αριθμό των κρουσμάτων και στην επίπτωση της νόσου (ανά 100.000 πληθυσμού), συνήθως μαζί με την Ιταλία, και -ενίοτε- και με άλλες χώρες της κεντρικής κυρίως Ευρώπης και των Βαλκανίων.

Βέβαια, η επιδημιολογική επιτήρηση της λοίμωξης είναι ιδιαιτέρως ενισχυμένη στη χώρα μας και οι ιατροί στην Ελλάδα είναι επαρκώς ευαισθητοποιημένοι και σε εγρήγορση για τη διάγνωση περιστατικών, οπότε εκτιμούμε ότι διαγιγνώσκεται μεγάλο ποσοστό των -σοβαρών τουλάχιστον- περιστατικών. Επίσης, μέσω του συστήματος ενεργητικής εργαστηριακής επιτήρησης που διενεργείται, όλα τα διαγνωσμένα περιστατικά δηλώνονται -σε καθημερινή βάση- στον ΕΟΔΥ, δηλαδή για το συγκεκριμένο νόσημα δεν έχουμε υποδήλωση (δηλώνονται και καταγράφονται όλα τα διαγνωσμένα περιστατικά).

Είναι γεγονός ότι -κατά την τρέχουσα περίοδο μετάδοσης- καταγράφεται ιδιαιτέρως έντονη κυκλοφορία του ιού, ιδίως σε περιοχές της Αττικής, με τον αριθμό των κρουσμάτων να ξεπερνά -μέχρι στιγμής- τον αριθμό των κρουσμάτων προηγούμενων ετών, για την αντίστοιχη συγκεκριμένη χρονική περίοδο, με ταχέως αυξανόμενο αριθμό περιστατικών σε συγκεκριμένες περιοχές. Τα αίτια που καθορίζουν την ένταση της εποχικής έξαρσης της λοίμωξης, σε κάθε περίοδο μετάδοσης, είναι σύνθετα και πολυπαραγοντικά.

Ερ: Υπάρχει κάποια ένδειξη ότι ο ιός παρουσιάζει διαφορετική συμπεριφορά ή μεγαλύτερη μεταδοτικότητα σε σχέση με προηγούμενες περιόδους ή η αύξηση αποδίδεται κυρίως στις περιβαλλοντικές συνθήκες;

Απ: Δεν υπάρχουν, επί του παρόντος, επιστημονικές ενδείξεις διαφορετικής μεταδοτικής ικανότητας ή συμπεριφοράς του ιού. Είναι γνωστό ότι η επιδημιολογία του ιού είναι σύνθετη και καθορίζεται από πολλούς παράγοντες, που καθορίζουν την ένταση της κυκλοφορίας και μετάδοσής του, όπως: τις μεταναστευτικές οδούς των πτηνών (που αποτελούν τη βασική δεξαμενή-reservoir του ιού στη φύση και «εισάγουν» τον ιό σε μια περιοχή), τους πληθυσμούς, την ποικιλομορφία και την ανοσία των πληθυσμών των άγριων πτηνών – reservoir (μεταναστευτικών και ντόπιων), τους πληθυσμούς των κουνουπιών-διαβιβαστών και τις περιβαλλοντικές και κλιματικές παραμέτρους. Γι΄ αυτό και δεν μπορούμε να προβλέψουμε εύκολα ούτε την ένταση της κυκλοφορίας του ιού ούτε τη γεωγραφική του κατανομή, σε κάθε περίοδο μετάδοσης.

Μετεωρολογικές και κλιματικές παράμετροι επιδρούν τόσο στους πληθυσμούς των κουνουπιών όσο και στην ικανότητα των κουνουπιών να προσλαμβάνουν, να διατηρούν και να μεταδίδουν τον ιό, και κατ’ επέκταση στο ποσοστό μολυσμένων κουνουπιών που κυκλοφορούν και στην ένταση της κυκλοφορίας του ιού. Η αυξημένη θερμοκρασία και οι βροχοπτώσεις είναι οι παράμετροι που έχουν περισσότερο συσχετιστεί με τις εποχικές εξάρσεις του ιού. Παραδείγματος χάριν, ο θερμός χειμώνας του 2025-2026 στην Αττική (ο δεύτερος θερμότερος των τελευταίων 150 ετών) πιθανά συνέβαλε στην τρέχουσα επιδημιολογική εικόνα.

Ερ: Πόσο ανησυχεί τον ΕΟΔΥ η αυξημένη κυκλοφορία του ιού στην Αττική, δεδομένου του μεγάλου πληθυσμού και της πυκνότητας κατοίκησης;

Απ: Ο φετινός αυξημένος ρυθμός καταγραφής κρουσμάτων αρκετά νωρίς στην τρέχουσα περίοδο μετάδοσης, ιδίως σε περιοχές της Αττικής, υποδεικνύει κίνδυνο συνεχιζόμενης καταγραφής ιδιαιτέρως αυξημένου αριθμού περιστατικών κατά τις ερχόμενες εβδομάδες, σαν συνέπεια της έντονης κυκλοφορίας του ιού σε κουνούπια σε περιοχές με αυξημένη πληθυσμιακή πυκνότητα. Εάν συνεχιστεί ο ίδιος ρυθμός καταγραφής κρουσμάτων, προβλέπεται η φετινή περίοδος να είναι μία από τις πιο δύσκολες περιόδους, όσον αφορά στον αριθμό κρουσμάτων που θα καταγραφούν. Γι’ αυτό χρειάζεται εγρήγορση και γρήγορα αντανακλαστικά από τις αρμόδιες τοπικές αρχές για την άμεση εφαρμογή των συνιστώμενων δράσεων απόκρισης σε τοπικό επίπεδο, αλλά και ευαισθητοποίηση του κοινού για την σχολαστική λήψη μέτρων ατομικής προστασίας από τα κουνούπια.

Ερ: Πότε αναμένεται η κορύφωση της φετινής περιόδου μετάδοσης;

Απ: Βάσει των ιστορικών δεδομένων, η κορύφωση της εποχικής έξαρσης της λοίμωξης συμβαίνει συνήθως κατά το δεύτερο μισό του Αυγούστου, από τα μέσα – τέλη Αυγούστου έως και τις αρχές-μέσα Σεπτεμβρίου.

Ερ: Τι προβλέπει ο σχεδιασμός του ΕΟΔΥ για τις επόμενες εβδομάδες και ποια επιπλέον μέτρα θα μπορούσαν να ληφθούν εφόσον συνεχιστεί η αυξητική τάση;

Απ: Η επιδημιολογική επιτήρηση που διενεργεί ο ΕΟΔΥ είναι από τις πιο ενισχυμένες στην Ευρώπη. Όλα τα διαγνωσμένα κρούσματα δηλώνονται άμεσα στον ΕΟΔΥ απευθείας από τα συνεργαζόμενα εργαστήρια και ο ΕΟΔΥ διερευνά τα κρούσματα εντός 24-48 ωρών από τη διάγνωσή τους, και ενημερώνει άμεσα τις αρχές που πρέπει να δράσουν. Ενημερώνει άμεσα τους Δήμους και τις Περιφέρειες για τα κρούσματα και -σε τακτική βάση- για το Επίπεδο Κινδύνου του κάθε Δήμου. Υπάρχει εθνικό Σχέδιο Δράσης, στο οποίο περιγράφονται οι συνιστώμενες δράσεις πρόληψης και απόκρισης, σε κάθε Επίπεδο Κινδύνου. Επιπρόσθετα, ο ΕΟΔΥ ενημερώνει άμεσα τις τοπικές Μονάδες Υγείας για την κυκλοφορία του ιού σε τοπικό επίπεδο. Ενημερώνει τους επαγγελματίες υγείας και δημόσιας υγείας και το κοινό μέσω των εβδομαδιαίων εκθέσεων και μέσω Δελτίων Τύπου, όταν κρίνεται σκόπιμο. Φέτος ήδη έχουν εκδοθεί τρία Δελτία Τύπου για τη λοίμωξη από τον ιό του Δυτικού Νείλου. Η επιτήρηση και η απόκριση από την πλευρά των εθνικών αρχών δημόσιας υγείας λειτουργούν ήδη στο μέγιστο επίπεδο.

Τα «επιπλέον μέτρα» που χρειάζεται να λαμβάνονται περιγράφονται αναλυτικά στο Σχέδιο Δράσης και αφορούν κυρίως στη συνεχιζόμενη, συστηματική και έκτακτη, απόκριση των αρχών τοπικής αυτοδιοίκησης, για την εντατικοποίηση των δράσεων διαχείρισης των κουνουπιών και των δράσεων ενημέρωσης του κοινού (για τα μέτρα ατομικής προστασίας και την εξάλειψη των εστιών αναπαραγωγής κουνουπιών στους ιδιωτικούς χώρους).

Ερ: Ποιο είναι το μήνυμα του ΕΟΔΥ προς τους πολίτες;

Απ: Καταρχάς, οι πολίτες πρέπει να τηρούν με συνέπεια τα μέτρα ατομικής προστασίας από τα κουνούπια, δηλαδή να αποφεύγουν -όσο γίνεται- τα τσιμπήματά τους. Δεν σημαίνει ότι όλα τα κουνούπια είναι μολυσμένα – τα περισσότερα δεν είναι. Όμως, επειδή κάποια κουνούπια είναι μολυσμένα, σε ορισμένες περιοχές, θα πρέπει οι πολίτες να λαμβάνουν τα μέτρα τους.

Να χρησιμοποιούν εγκεκριμένα εντομοαπωθητικά σώματος και χώρου (π.χ. ταμπλέτες, «φιδάκια»), σύμφωνα με τις οδηγίες χρήσης, να χρησιμοποιούν σήτες, κουνουπιέρες, κλιματιστικά/ανεμιστήρες και να φορούν -ιδίως από το σούρουπο και μετά- μακριά ρούχα (όσο βέβαια το επιτρέπει αυτό ο καιρός).

Να παρακολουθούν και να ενημερώνονται για τις περιοχές όπου σίγουρα κυκλοφορεί ο ιός, δηλαδή για τις περιοχές όπου έχουν καταγραφεί κρούσματα, και εάν διαμένουν ή επισκέπτονται αυτές τις περιοχές να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί.

Τα άτομα μεγαλύτερης ηλικίας, τα άτομα με ανοσοκαταστολή (π.χ. λέμφωμα, λευχαιμία, άλλες κακοήθειες, αυτοάνοσα νοσήματα, μεταμοσχευμένοι, όσοι λαμβάνουν ανοσοκατασταλτικά φάρμακα), ή με άλλα χρόνια υποκείμενα νοσήματα πρέπει να τηρούν τα μέτρα προστασίας από κουνούπια με ιδιαίτερη συνέπεια, καθώς κινδυνεύουν περισσότερο να νοσήσουν σοβαρά. Η ηλικία είναι ο βασικότερος παράγοντας κινδύνου για σοβαρή νόσηση και -έως και θανατηφόρες- επιπλοκές, και όσοι έχουν ανοσοκαταστολή κινδυνεύουν επίσης σοβαρά.

Παράλληλα, ένα σημαντικό μέτρο πρόληψης είναι η απομάκρυνση/ εξάλειψη εστιών στάσιμου νερού, όπου τα κουνούπια αφήνουν τα αβγά τους, ώστε να περιορισθούν οι εστίες αναπαραγωγής τους στους ιδιωτικούς χώρους. Για τη μείωση των εστιών αυτών, η συμμετοχή της κοινότητας είναι καθοριστική, καθώς στους ιδιωτικούς χώρους δεν μπορούν να παρέμβουν οι αρμόδιες αρχές τοπικής αυτοδιοίκησης. Επί του πρακτέου, θα πρέπει να ελέγχονται τακτικά και ενδελεχώς όλοι οι ιδιωτικοί χώροι (αυλές, κήποι, βεράντες, ταράτσες, μπαλκόνια, χωράφια, οικόπεδα) για την ύπαρξη εστιών στάσιμων νερών και αυτές να εξαλείφονται. Όλα τα αντικείμενα που ενδέχεται να συγκεντρώνουν νερό πρέπει να είναι αναποδογυρισμένα ή καλυμμένα, ή το νερό τους να ανανεώνεται τουλάχιστον μία φορά την εβδομάδα. Πρέπει να καθαρίζονται υδρορροές, φρεάτια και λούκια, και να καλύπτονται με σήτα οι αγωγοί εξαερισμού ή άλλες ανοικτές δίοδοι των βόθρων.

Εν κατακλείδι, είναι σημαντικό να αναγνωρίζουμε τον ρόλο των κουνουπιών ως φορέων νοσημάτων και να λαμβάνουμε τα κατάλληλα μέτρα πρόληψης. Δεν χρειάζεται ανησυχία, αλλά είναι σημαντικό να υπάρχει ενημέρωση, εγρήγορση και συνέπεια στην εφαρμογή των μέτρων προστασίας.

Αφορολόγητα ενοίκια για 36 μήνες: «Κούρσα» 100 ημερών για τους ιδιοκτήτες

ΑΠΕ

Η ώρα των αποφάσεων πλησιάζει για ιδιοκτήτες ακινήτων που θέλουν να εξασφαλίσουν τριετή απαλλαγή από φόρο ενοικίων, για κατοικίες τις οποίες θα διαθέσουν για πρώτη φορά μετά από χρόνια προς μακροχρόνια μίσθωση.

Το φορολογικό «παράθυρο» κλείνει στις 31 Δεκεμβρίου και ο χρόνος μετρά ήδη αντίστροφα για την αξιοποίησή του.

Παρά τις εισηγήσεις και τα αιτήματα για χρονική επέκταση του κινήτρου ώστε να ισχύσει και μετά το 2026, είναι ασαφές εάν τούτο θα καταστεί δυνατό. Όπως όλα δείχνουν, οι οριστικές αποφάσεις του οικονομικού επιτελείου της κυβέρνησης θα ληφθούν πιθανότατα στο τέλος του έτους, μαζί με την κατάθεση στη Βουλή του σχεδίου Προϋπολογισμού για το 2027.

Ωστόσο, αυτή η αβεβαιότητα βάζει σε δίλημμα πολλούς ιδιοκτήτες που θα ήθελαν -όπως από το 2024 γνωρίζουν ότι ισχύει- να μην πληρώνουν ούτε ευρώ φόρο εισοδήματος επί τρία χρόνια, για ακίνητα τα οποία θα διαθέσουν προς μακροχρόνια ενοικίαση. Το ρίσκο για αυτούς είναι πως, στην περίπτωση που περάσουν ο Σεπτέμβριος και η ΔΕΘ χωρίς να έχει ακόμα αποκρυσταλλωθεί αν θα δοθεί παράταση στο κίνητρο ή όχι, οι ενδιαφερόμενοι θα έχουν πλέον περιορισμένο χρονικό διάστημα στη διάθεσή τους, για να προβούν στις αναγκαίες κινήσεις -με κίνδυνο τότε όμως να μη προλάβουν να κατοχυρώσουν το φορολογικό όφελος και να το χάσουν.

«Ο χρόνος είναι χρήμα»

Το μόνο στοιχείο που μπορούν να λάβουν ως δεδομένο οι ιδιοκτήτες κατοικιών που μέχρι σήμερα παραμένουν κλειστές ή αξιοποιούνται σε καθεστώς βραχυχρόνιας μίσθωσης (“τύπου Airibnb”) είναι ότι, εφόσον πληρούνται συγκεκριμένες προϋποθέσεις και το μισθωτήριο συναφθεί έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026, προλαβαίνουν να εξασφαλίσουν πλήρη απαλλαγή από τον φόρο εισοδήματος για τα μισθώματα τριών ετών (36 ενοίκια), για κάθε σπίτι που θα διαθέσουν προς μακροχρόνια ενοικίαση από εφέτος.

Το μέτρο ίσχυσε εξ αρχής ως έκτακτο και προσωρινό. Είχε εξ αρχής «ημερομηνία λήξης», ως κίνητρο για την επιστροφή κατοικιών στη μακροχρόνια μίσθωση, με στόχο την αύξηση της προσφοράς των διαθέσιμων κατοικιών για ενοικίαση και μετριασμό των πιέσεων στο στεγαστικό και στις τιμές ενοικίων.

Καθώς όμως η αβεβαιότητα για το 2027 παραμένει, το ρίσκο για τους ιδιοκτήτες είναι διπλό:

* από τη μια, τυχόν βιαστική μίσθωση ενός ακινήτου χωρίς -ενδεχομένως – ορθό έλεγχο του μισθωτή, της σύμβασης και των τεχνικών προϋποθέσεων μπορεί να δημιουργήσει προβλήματα.

* από την άλλη, η αναμονή ενδεχόμενης παράτασης ενέχει τον κίνδυνο να μη προλάβουν τελικώς τις προθεσμίες και να χάσουν το κίνητρο που ισχύει σήμερα.

Αξίζει να σημειωθεί ότι η χρονική διορία έως 31/12/2026 δεν αφορά απλώς αιτήσεις ή προετοιμασίες, αλλά την ολοκλήρωση της επιλέξιμης μίσθωσης. Ξεκινάει έτσι πλέον μία «κούρσα» 100 ημερών για να μπορέσουν οι ενδιαφερόμενοι -μέχρι τέλη Νοεμβρίου ή αρχές Δεκεμβρίου ουσιαστικά- να διασφαλίσουν πως έχουν προβεί σε όλες τις απαιτούμενες κινήσεις. Αντιθέτως όσοι βρεθούν “ανοιχτοί” σε εκκρεμείς διαδικασίες μετά το χρονικό αυτό όριο, διακινδυνεύουν και να μη προλάβουν να τις ολοκληρώσουν μέσα στο 2026, χάνοντας το όφελος το οποίο επιδίωκαν.

Ποιες ενέργειες «τρώνε χρόνο»

Το πρώτο βήμα για τους ιδιοκτήτες είναι να ελέγξουν -με τη βοήθεια λογιστή πιθανότατα- το φορολογικό ιστορικό του ακινήτου που θέλουν να αξιοποιήσουν. Για να τύχουν φοροαπαλλαγής δεν αρκεί να δηλώσουν απλώς σε μία αίτηση ότι το σπίτι ήταν «κλειστό». Πρέπει να μπορεί να αποδειχθεί μέσα από την πλατφόρμα της ΑΑΔΕ, ότι το ακίνητο είχε δηλωθεί ως κενό στο έντυπο Ε2 κατά το απαιτούμενο από το νόμο χρονικό διάστημα ή, αλλιώς, ότι είχε δηλωθεί σε καθεστώς βραχυχρόνιας μίσθωσης στο σχετικό Μητρώο.

Στη συνέχεια, ο ιδιοκτήτης πρέπει να εκτιμήσει αν η κατοικία είναι πρακτικά κατάλληλη και έτοιμη για να διατεθεί μακροχρόνια μίσθωση. Για σπίτια που παρέμεναν κλειστά επί τρία χρόνια -ή και δεκαετίες ίσως- αυτό σημαίνει ότι μπορεί να απαιτούνται: βάψιμο, επανασύνδεση στο δίκτυο ρεύματος ή ύδρευσης, πιστοποιητικά, ηλεκτρολογικές ή υδραυλικές επισκευές, αλλαγές κουφωμάτων ή δαπέδων, ανακαίνιση μπάνιου ή κουζίνας, έλεγχο θέρμανσης και κλιματισμού, βασικές εργασίες ενεργειακής και λειτουργικής αναβάθμισης κλπ.

Όλα αυτά απαιτούν τα χρόνο τους. Συνεπώς ιδιοκτήτες που γνωρίζουν ότι το ακίνητο χρειάζεται παρεμβάσεις, θα ήταν πρακτικά χρήσιμο να ξεκινήσουν πιο νωρίς.

Χρόνο θα απαιτήσει άλλωστε και η αναζήτηση του κατάλληλου ενοικιαστή, η ανάρτηση αγγελιών ή η επιλογή μεσίτη, επισκέψεις για γνωριμία και συμφωνία με τον υποψήφιο μισθωτή, διαπραγμάτευση και σύνταξη μισθωτηρίου.

Τίποτα από αυτά δεν επαρκεί όμως για να «κλειδώσει» η φοροαπαλλαγή, αν δεν γίνει και η ηλεκτρονική δήλωση του μισθωτηρίου στην πλατφόρμα myProperty της ΑΑΔΕ. Ακόμα και αν «δώσουν χέρια» με τον ενοικιαστή της επιλογής τους, μπουν υπογραφές ή δοθούν προκαταβολές, καμία από τις παραπάνω ενέργειες δεν διασφαλίζει την φοροαπαλλαγή, αν δεν κατατεθεί στην ΑΑΔΕ το συμβόλαιο της επιλέξιμης μίσθωσης, με τήρηση όλων των προϋποθέσεων.

Για το λόγο αυτό, ασφαλέστερη πρακτική είναι να έχει ολοκληρωθεί η αναζήτηση ενοικιαστή και να μπουν υπογραφές έως τα τέλη Νοεμβρίου ή αρχές Δεκεμβρίου, αν δεν θέλουν να κινούνται «στο όριο» υπό την πίεση προθεσμιών, διαδικασιών ή και απρόβλεπτων εμπλοκών.

Ποιοι και πώς κερδίζουν έως 45%

Η φοροαπαλλαγή αφορά φυσικά πρόσωπα που μετατρέπουν σε μακροχρόνια μίσθωση:

– κατοικία η οποία ήταν δηλωμένη ως κενή για τουλάχιστον τρία χρόνια,

– κατοικία που είχε διατεθεί σε βραχυχρόνια μίσθωση.

Το ακίνητο πλέον θα μπορεί να χρησιμοποιηθεί αποκλειστικά ως κατοικία, με ηλεκτρονικό μισθωτήριο μακροχρόνιας διάρκειας.

Η βασική διάρκεια της μακροχρόνιας μίσθωσης είναι τουλάχιστον τρία έτη, όπως προκύπτει από το ηλεκτρονικό μισθωτήριο. Ειδική πρόβλεψη υπάρχει για μίσθωση διάρκειας τουλάχιστον έξι συνεχόμενων μηνών σε δημόσιους υπαλλήλους, εκπαιδευτικούς, ιατρικό και νοσηλευτικό προσωπικό της Γενικής Κυβέρνησης, καθώς και ένστολους των Ενόπλων Δυνάμεων και των Σωμάτων Ασφαλείας.

Το μέτρο εφαρμόζεται για μισθωτήρια που συνάπτονται από τις 8 Σεπτεμβρίου 2024 έως και τις 31 Δεκεμβρίου 2026. Για τις κενές κατοικίες, η προηγούμενη κατάσταση πρέπει να προκύπτει από το έντυπο Ε2. Για τα ακίνητα βραχυχρόνιας μίσθωσης, πρέπει να αποδεικνύεται η προηγούμενη χρήση τους μέσω των σχετικών δηλώσεων και στοιχείων.

Πώς υπολογίζεται το όφελος

Η απαλλαγή ξεκινά από τον μήνα κατά τον οποίο συνάπτεται η σχετική σύμβαση μίσθωσης και αφορά κατοικίες έως 120 τετραγωνικά μέτρα, με προσαύξηση 20 τετραγωνικών μέτρων για κάθε εξαρτώμενο τέκνο.

Η ρύθμιση δεν σημαίνει ότι ο ιδιοκτήτης απαλλάσσεται από κάθε φορολογική ή λειτουργική υποχρέωση που συνδέεται με το ακίνητο. Η απαλλαγή αφορά τον φόρο εισοδήματος 15%-45% επί των ενοικίων που θα εισπράττει κατά την συγκεκριμένη αυτή περίοδο. Ωστόσο δεν καταργεί τον ΕΝΦΙΑ ή τα έξοδα για ασφαλιστικές ή άλλες υποχρεώσεις που μπορεί να συνδέονται με την κατοχή και τη μίσθωση του ακινήτου.

Το όφελος είναι σημαντικό, επειδή τα εισοδήματα από ακίνητα φορολογούνται αυτοτελώς με κλίμακα. Επομένως, ένας ιδιοκτήτης που εισπράττει ενοίκια για τρία χρόνια μπορεί να προϋπολογίσει πόσο φόρο θα εξοικονομήσει, ανάλογα με το ύψος του εισοδήματος που εισπράττει από τα ακίνητα που εκμισθώνει.

Σε κάθε περίπτωση, η ακριβής ωφέλεια δεν είναι ίδια για όλους. Εξαρτάται από:

– το μηνιαίο και ετήσιο μίσθωμα,

–  τη διάρκεια της μίσθωσης,

–  το αν πληρούνται όλες οι προϋποθέσεις,

–  το ιδιοκτησιακό καθεστώς,

–  το αν υπάρχουν συνιδιοκτήτες,

–  τη σωστή δήλωση του μισθωτηρίου στην ΑΑΔΕ.

Κοινοπραξία με επενδυτή τον Τζεφ Μπέζος εξαγόρασε το 1/3 των μετοχών της Λίβερπουλ

ΑΠΕ

Ενας από τους πλουσιότερους ανθρώπους του κόσμου, ο ιδρυτής της Amazon, Τζεφ Μπέζος, μπαίνει – έμμεσα – στο μετοχικό κεφάλαιο της Λίβερπουλ. Οπως ανακοίνωσε η ιδιοκτήτρια εταιρεία του αγγλικού συλλόγου, Fenway Sports Group, η κοινοπραξία 1892 Holdings, της οποίας ο Μπέζος είναι ο βασικότερος επενδυτής, συμφώνησε στην εξαγορά μειοψηφικού μεριδίου μετοχών των «ρεντς». Σύμφωνα με τα βρετανικά ΜΜΕ, η Fenway Sports Group (η οποία διευθύνεται από τον πρώην πρόεδρο της ΚΠΡ, Αμίτ Μπάτια), θα αποκτήσει περίπου το 1/3 των μετοχών της Λίβερπουλ, καταβάλλοντας περισσότερα από 1,5 δισ. λίρες, καθώς η αξία του συλλόγου αποτιμάται σε περισσότερα από 5 δισ. λίρες.

«Καθώς εξετάζαμε αυτή την ευκαιρία, κατέστη σαφές ότι ο Αμίτ (σ.σ. Μπάτια) και η κοινοπραξία μοιράζονταν τη μακροπρόθεσμη φιλοσοφία και την εκτίμησή μας για αυτό που κάνει τη Λίβερπουλ ξεχωριστή. Η εμπειρία και η οπτική τους θα συμπληρώσουν τα ισχυρά θεμέλια που ήδη υπάρχουν και ανυπομονούμε να συνεργαστούμε», δήλωσε σε ανακοίνωσή του ο πρόεδρος της Fenway Sports Group, Μάικ Γκόρντον.

Ο Μπάτια αναμένεται να αναλάβει θέση αντιπροέδρου και να ενταχθεί στο διευρυμένο διοικητικό συμβούλιο, μαζί με την Ιλέιν Σάβεριν από την EE Capital και τον Μπράιαν Μπάουμ Bryan Baum από την K5 Sports, εταιρείες που συμμετέχουν επίσης στην κοινοπραξία 1892 Holdings. Ο Τζεφ Μπέζος δεν προβλέπεται να έχει θέση στο νέο διοικητικό συμβούλιο

«Το να σε καλωσορίζουν ως συνεργάτη σε έναν σύλλογο αυτού του μεγέθους είναι ένα τεράστιο προνόμιο. Κάνουμε αυτήν την επένδυση επειδή πιστεύουμε βαθιά στη Λίβερπουλ και την ηγεσία της και ανυπομονούμε να υποστηρίξουμε τη συνεχή επιτυχία του συλλόγου για τα επόμενα χρόνια», δήλωσε με τη σειρά του ο Αμίτ Μπάτια, εκ μέρους της 1892 Holdings.

ΛΔ Κονγκό: Ένας άνθρωπος πεθαίνει κάθε 30 λεπτά από Έμπολα

ΑΠΕ/EPA

Η επιδημία του Έμπολα στη ΛΔ Κονγκό στοιχίζει τη ζωή σε έναν άνθρωπο κάθε 30 λεπτά, τόνισε χθες Παρασκευή ο επικεφαλής αξιωματούχος του ΟΗΕ για τις ανθρωπιστικές υποθέσεις, καλώντας τη διεθνή κοινότητα να «αφυπνιστεί», να «κινητοποιηθεί».

«Ο Έμπολα νικά στη ΛΔ Κονγκό. Δεν μπορούμε να επιτρέψουμε ο ιός να ξεπεράσει την αντίδρασή μας», τόνισε ο Τομ Φλέτσερ σε ανακοίνωσή του έπειτα από κατεπείγουσα συνεδρίαση με τους επικεφαλής άλλων υπηρεσιών του διεθνούς οργανισμού.

Η ΛΔ Κονγκό κήρυξε τη 15η Μαΐου τη 17η επιδημία του Έμπολα στην ιστορία της, με αρκετές εβδομάδες καθυστέρηση, όπως εκτιμούν ειδικοί, προτού ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) κηρύξει δυο ημέρες αργότερα κατάσταση έκτακτης ανάγκης διεθνούς ενδιαφέροντος ως προς τη δημόσια υγεία — το δεύτερο υψηλότερο επίπεδο συναγερμού του.

Η αντίδραση στην επιδημία δεν έχει επιτρέψει ακόμη να σταματήσει η εξάπλωση του ιού καθώς οι υπηρεσίες και οι δομές υγείας της χώρας, μιας από τις φτωχότερες στον κόσμο, είναι μεταξύ άλλων αντιμέτωπες με έλλειψη μέσων και πόρων.

Η επιδημία «εξαπλώνεται ταχύτερα από οποιαδήποτε άλλη καταγράφτηκε ποτέ» και «σκοτώνει έναν άνθρωπο κάθε 30 λεπτά», επέμεινε ο κ. Φλέτσερ.

«Πάνω από 2.000 άνθρωποι είναι ήδη νεκροί. Πολλοί άλλοι διατρέχουν κίνδυνο. Ο κόσμος πρέπει να αφυπνιστεί και να κινητοποιηθεί».

Η φονικότερη επιδημία του Έμπολα στη ΛΔ Κονγκό, πελώριο κράτος στο κεντρικό τμήμα της Αφρικής, είχε στοιχίσει τη ζωή σε σχεδόν 2.300 ασθενείς επί συνόλου 3.500 καταγεγραμμένων κρουσμάτων την περίοδο μεταξύ του 2018 και του 2020.

Η τρέχουσα έχει στοιχίσει τη ζωή σε 2.128 ανθρώπους επί συνόλου 4.556 εργαστηριακά επιβεβαιωμένων κρουσμάτων μόλις τρεις μήνες αφότου κηρύχτηκε, κατά τον πιο πρόσφατο απολογισμό των αρχών της ΛΔ Κονγκό.

«Ανέπτυξα σήμερα άλλα 20 μέλη του προσωπικού μας στην πρώτη γραμμή. Αλλά αυτή είναι κλήση αφύπνισης. Χρειαζόμαστε ταχύτητα, μέσα σε ευρεία κλίμακα και αλληλεγγύη» για να αποτραπεί ο κίνδυνος «ο ιός να φτάσει ακόμα πιο μπροστά από εμάς», ανέφερε στην ανακοίνωσή του ο κ. Φλέτσερ.

Σημείωσε ακόμη ότι κατένειμε 30,5 εκατομμύρια δολάρια (26,4 εκατ. ευρώ) επιπλέον από το Κεντρικό Αποθεματικό Ταμείο Αντιμετώπισης Επειγουσών Καταστάσεων (CERF) για να υποστηριχτεί η υγειονομική αντίδραση.

«Το ποσό αυτό προστίθεται στα 24 εκατ. δολάρια (20,7 εκατ. ευρώ) που είχαν διατεθεί ήδη στη ΛΔ Κονγκό και σε τέσσερις γειτονικές χώρες» για την αντιμετώπιση της επιδημίας, διευκρίνισε.

Από τα 518 εκατομμύρια δολάρια (448 εκατ. ευρώ) που απαιτούνται για τη χρηματοδότηση του κοινού σχεδίου προετοιμασίας και αντίδρασης που παρουσιάστηκε στις αρχές Ιουνίου από την υπηρεσία υγείας της Αφρικανικής Ένωσης (Africa CDC) δεν έχουν εξασφαλιστεί ως τώρα παρά 264 εκατομμύρια, προειδοποίησε την Τετάρτη ο ΠΟΥ.

Δεν υπάρχει μέχρι σήμερα ούτε εμβόλιο, ούτε θεραπεία για το στέλεχος Μπουντιμπουγκιό του ιού, στο οποίο οφείλεται η τρέχουσα επιδημία. Βρίσκονται πλέον σε εξέλιξη κλινικές δοκιμές.

Ο Έμπολα έχει στοιχίσει τη ζωή σε τουλάχιστον 15.000 ανθρώπους στην Αφρική τα τελευταία πενήντα χρόνια.

Γαλλία: Η πυρκαγιά στη Λαντ έκαψε 15.800 στρέμματα

ΑΠΕ/ EPA/ASTRID LAGOUGNE

Πυρκαγιά που μαίνεται από την Πέμπτη στη νοτιοδυτική Γαλλία, στο πευκοδάσος της Λαντ, έχει κάψει 15.800 στρέμματα, όπως έγινε γνωστό σήμερα από επίσημη πηγή.

Οι αναζωπυρώσεις της φωτιάς έχουν προκαλέσει “αύξηση των καμένων εκτάσεων, βρισκόμαστε τώρα περίπου στα 1.600 εκτάρια [16.000 στρέμματα], στα 1.580. Θα πρέπει να προχωρήσουμε σε νέες απομακρύνσεις, περίπου 100 ανθρώπων, ανεβάζοντας τον συνολικό αριθμό στους 650”, δήλωσε στους δημοσιογράφους ο νομάρχης του διαμερίσματος Λαντ, Ζιλ Κλαρβόλ.

“Καμία κατοικία δεν έχει πληγεί”, πρόσθεσε.

Τέσσερα πυροσβεστικά αεροσκάφη Καναντέρ, σύμφωνα με τη νομαρχία, έχουν αναπτυχθεί μαζί με ένα ελικόπτερο Σινούκ CH-47D από την Αυστραλία που μπορεί να μεταφέρει έως και διπλάσια ποσότητα νερού και το οποίο προχώρησε στις πρώτες λήψεις.

Περίπου 500 πυροσβέστες μάχονται για να σβήσουν τη φωτιά, η αιτία της οποίας δεν έχει ακόμη προσδιοριστεί, στη Λουγκλόν, περίπου 60 χιλιόμετρα νοτιοανατολικά της Μπισκαρός όπου πυρκαγιά στα τέλη Ιουλίου κατέκαψε 37.000 στρέμματα.

Στον ίδιο ορεινό όγκο κατάφυτο ως επί το πλείστον με πεύκα που έχουν ξεραθεί από τα κύματα καύσωνα που προκαλεί η κλιματική αλλαγή, μια μεγα-φωτιά κατέκαψε επίσης στα τέλη Ιουλίου περισσότερα από 400.000 στρέμματα βορειότερα, στη Ζιρόντ.

Η περιφέρεια της Λαντ, που έχει τεθεί σε πορτοκαλί συναγερμό για καύσωνα, είδε το θερμόμετρο να ανεβαίνει πάνω από τους 40 βαθμούς Κελσίου την Πέμπτη κοντά στην περιοχή αυτή.

Στη Γαλλία, έχει ήδη καταγραφεί αυτήν τη χρονιά ο μεγαλύτερος αριθμό καμένων εκτάσεων σε 20 χρόνια δορυφορικών μετρήσεων, σύμφωνα με το ευρωπαϊκό σύστημα επιτήρησης πυρκαγιών Effis που καταγράφει σχεδόν 1.000.000 στρέμματα καμένων εκτάσεων.

Στο μεταξύ, στο Βέλγιο, οι αρχές ανακοίνωσαν σήμερα ότι σχεδόν 8.500 στρέμματα έχουν ήδη καεί από πυρκαγιά που μαίνεται σε φυσικό πάρκο στο ανατολικό τμήμα της χώρας.

Η πυρκαγιά ξέσπασε χθες, Παρασκευή, το μεσημέρι στη Φεν, μια μεγάλη δασική ζώνη κοντά στη Γερμανία. Εξαπλώθηκε γρήγορα στη διάρκεια της νύχτας.

“Οι επιχειρήσεις κατά της πυρκαγιάς συνεχίζονται στο πεδίο” ανέφερε ο επικεφαλής της επαρχίας της Λιέγης, ο Ερβέ Ζαμάρ, στο Facebook.

“Προς το παρόν, η πυρκαγιά έχει επηρεάσει σχεδόν 850 εκτάρια” (8.500 στρέμματα), διευκρίνισε.

Ενισχύσεις έχουν φθάσε από όλο το Βέλγιο καθώς και από τη Γερμανία.

Όπως και μεγάλο μέρος της Ευρώπης, το Βέλγιο υποφέρει τις τελευταίες ημέρες από ένα νέο επεισόδιο υψηλών θερμοκρασιών.

Πώς η Οδός Πανεπιστημίου μετατράπηκε σε κεντρική αρτηρία της Αθήνας

ΑΠΕ

Ο Βαυαρός αρχιτέκτονας Λέο φον Κλέντσε, βασικός συνεργάτης του Όθωνα, επέμενε πως το πλάτος του δρόμου που θα ένωνε τον λόφο της Μπουμπουνίστρας (Σύνταγμα θα ονομάζεται στο μέλλον) με το βόρειο άκρο της πόλης, όπου θα φτιαχνόταν η πλατεία των Ανακτόρων (ο αρχικός σχεδιασμός ήταν να χτιστεί εκεί το παλάτι – πολύ αργότερα η πλατεία θα ονομαστεί Ομόνοια) αρκούσε στα 12 μέτρα. Το έργο, έλεγε, θα στοιχίσει λιγότερο και θα ολοκληρωθεί νωρίτερα.

Ο πολεοδόμος Σταμάτης Κλεάνθης, όμως, διαφωνούσε και δεν έδειχνε διατεθειμένος να υποχωρήσει. Για τη συγκεκριμένη διάνοιξη είχε ήδη δώσει μία μάχη με τον δήμαρχο Δημήτριο Καλλιφρονά, ο οποίος διαμαρτυρόταν χάριν των συμφερόντων συγγενών και φίλων του, που είχαν οικόπεδα και αγροικίες με μικρές αυλές και πηγάδια (!) στις θέσεις, απ΄ όπου σχεδιαζόταν να περάσει ο δρόμος.

[Η έγκριση για τη διάνοιξή του είχε δοθεί αμέσως μετά την απόφαση να κτιστεί στην περιοχή το Πανεπιστήμιο, όπου θα μεταφέρονταν τα τμήματα (με τους 52 όλους κι όλους φοιτητές), που λειτουργούσαν στο κτήριο της βορειοανατολικής πλευράς της Ακρόπολης. Η απελευθερωμένη πια από τους Οθωμανούς Αθήνα έπρεπε να μπει σε μια σειρά. Να στήσει άμεσα τις υποδομές της για τους πολίτες της και αυτές να είναι υποδειγματικές μιας πρωτεύουσας αντάξιας του λαμπρού παρελθόντος της].

Ο Κλεάνθης χτύπησε το χέρι στο τραπέζι. Στον ρυμοτομικό σχεδιασμό της πόλης, που είχε φέρει στον Όθωνα, τού είχαν ψαλιδίσει το πλάτος της Αιόλου πάλι χάριν συμφερόντων. Δεν θα δεχόταν και τη συρρίκνωση του «βουλεβάρτου». Αυτός έπρεπε να είναι ένας δρόμος φαρδύς με χαρακτηριστικά λεωφόρου, όχι μόνο για να αναδείξει το βασιλικό ανάκτορο, που θα χτιζόταν εντέλει στη Μπουμπουνίστρα, αλλά για να δώσει στην πόλη άνοιγμα και κίνητρο να αναπτυχθεί προς τον βορρά.

Ο πολεοδόμος επέβαλε τη θέση του. Ο δρόμος θα είχε πλάτος 32 μέτρα και για την Αθήνα των επόμενων αιώνων θα ήταν ο φαρδύτερος και λαμπρότερος του οικιστικού πυρήνα της. Όταν, μάλιστα, θα «φιλοξενούσε» και το πανεπιστήμιο της πόλης και από βουλεβάρτο θα γινόταν οδός Πανεπιστημίου, θα αντιστεκόταν ακόμα και σ΄ εκείνους που έναν και πλέον αιώνα μετά, θα επιχειρούσαν να την ξαναβαφτίσουν. «Αξιότιμε κύριε Πρόεδρε, έχω την τιμήν να σας αποστείλω αντίγραφον αποφάσεως του Δημοτικού Συμβουλίου Αθηναίων, ληφθείσης παμψηφεί κατά την Συνεδρίασιν αυτού της 29ης Ιουνίου ε.ε. περί ονομασίας της Λεωφόρου Πανεπιστημίου εις Λεωφόρον Ελευθερίου Βενιζέλου» θα έγραφε σε επιστολή του, στις 23 Νοεμβρίου του 1945, προς τον γιο τού Χανιώτη πολιτικού, Σοφοκλή, ο δήμαρχος Αθηναίων, Αριστείδης Σκληρός.

Ουδείς, ωστόσο, θα την υιοθετούσε με το νέο της όνομα, παρά τις προσπάθειες και κατοπινών δημάρχων της πόλης να το επιβάλουν. Η «οδός Πανεπιστημίου» έτσι είχε γεννηθεί κι έτσι θα έμενε στην ιστορική μνήμη της ελληνικής πρωτεύουσας.

Η ΠΡΩΤΗ ΛΕΩΦΟΡΟΣ ΓΕΝΝΙΕΤΑΙ ΣΤΗΝ ΠΡΩΤΕΥΟΥΣΑ

Η διάνοιξη του νέου δρόμου είναι μία περιπέτεια. Το κακοτράχαλο του εδάφους επιβάλλει χρονοβόρους δαπανηρούς εκβραχισμούς και μπαζώματα ρεμάτων. Επιπλέον, κατά τον σχεδιασμό του Κλεάνθη, στο τελείωμά της προς την πλατεία των Ανακτόρων η οδός θα πρέπει να παρουσιάζει μία γλυκιά, ομαλή καμπύλη, γεγονός που καθιστά ακόμη δυσκολότερους και δαπανηρότερους τους εκβραχισμούς. Για το νεοσύστατο βασίλειο με τα ισχνά οικονομικά το έργο φαντάζει ακατόρθωτο. Ο τόπος είναι φτωχός και ταλαιπωρημένος από τους αιώνες της οθωμανικής κατοχής. Τίποτε λαμπρό δεν μπορεί να δημιουργηθεί χωρίς τη συνδρομή χορηγιών και δωρεών από τα τέκνα του τού εξωτερικού. Ομογενείς, που έχουν αποκτήσει πλούτο εις την Αλλοδαπήν βάζουν βαθιά το χέρι στην τσέπη…

Οι πρώτοι εργάτες εμφανίζονται το 1837. Ο αλλοτινός περίπατος των Αθηναίων στην παρθένα εξοχή της περιοχής αναβάλλεται επ΄ αόριστον. Οι εργασίες προχωρούν βήμα το βήμα, πίστωση την πίστωση, δωρεά τη δωρεά. Το βραχώδες έδαφος, που πρέπει να εκσκαφθεί απαιτεί όλο και μεγαλύτερες δαπάνες, όλο και περισσότερο χρόνο. Το απέραντο εργοτάξιο κρατά τους πολίτες μακριά από το προσφιλές βουλεβάρτο για 22 ολόκληρα χρόνια και παράλληλα με τη διαμόρφωση του δρόμου υψώνονται μέγαρα, που θα σηματοδοτήσουν την ιστορία του.

Στο μεταξύ, το 1839 θεμελιώνεται από τον Δανό αρχιτέκτονα Χανς Κρίστιαν Χάνσεν το κεντρικό κτήριο του Πανεπιστημίου. Τα τμήματα, που λειτουργούν στην κατοικία Κλεάνθη και Σάουμπερτ στην πλαγιά της Ακρόπολης, θα μεταφερθούν στο νέο κτήριο του βουλεβάρτου, στην πρόσοψη του οποίου μάλιστα έχει ενσωματωθεί και ρολόι για να κατατοπίζει χρονικά φοιτητές και περαστικούς (Θα αφαιρεθεί στο πρώτο μισό του 2ου αι). Το 1841 στο ημιτελές οικοδόμημα στεγάζονται αρχικά διοικητικές μόνον υπηρεσίες. Όταν το κτίσμα ολοκληρώνεται, οι φοιτητές κατηφορίζουν στο κέντρο της πόλης. Τώρα αριθμός τους έχει αυξηθεί εντυπωσιακά. «Το Πανεπιστήμιο είναι πράγματι αξιόλογο […]. Κάθε χρόνο πάνω από χίλιοι διακόσιοι νέοι, οι μισοί από τους οποίους προέρχονται από την οθωμανική αυτοκρατορία, έρχονται να παρακολουθήσουν μαθήματα νομικής, ιατρικής, φιλολογίας, θετικών επιστημών και θεολογίας», καταγράφει στο δεύτερο μισό του 19ου αι. ο Γάλλος διπλωμάτης Ανρί Μπελ, που περιηγείται στην Ελλάδα για περισσότερα από δέκα χρόνια.

Στο μεταξύ, σε μικρή απόσταση, στη Μπουμπουνίστρα, σε ένα άλλο εργοτάξιο, αυτό των ανακτόρων, οι εργασίες συνεχίζονται πυρετωδώς. Στα εγκαίνια του Πανεπιστημίου ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης -επισκέπτης φοιτητής και ο ίδιος- προσέρχεται περιχαρής συνοδευόμενος από τα παλικάρια του. Ο υπασπιστής του Όθωνα τους φράζει τον δρόμο. Η είσοδος επιτρέπεται μόνον στον Κολοκοτρώνη. Ο γέρος γυρίζει προς τον βασιλιά και του δείχνει με το δάχτυλο πρώτα το πανεπιστήμιο κι ύστερα το εργοτάξιο των ανακτόρων: «Μεγαλειότατε, θαρρώ ότι τούτο εδώ δεν έπρεπε να κτισθεί κοντά εις εκείνο, διότι φοβούμαι ότι ετούτο θα φάει εκείνο».

Όταν ολοκληρωθούν διάνοιξη και α΄ οικοδομική φάση το ημερολόγιο γράφει 1859 και το βουλεβάρτο «στεγάζει» ήδη κάμποσα κτήρια και ανάμεσά τους το Αρσάκειο Μέγαρο, το Οφθαλμιατρείο Αθηνών και τον Καθολικό Ναό του Αγίου Διονυσίου του Αρεοπαγίτη, τα περισσότερα από τα οποία έχουν οικοδομηθεί με τη… συνδρομή των «περιττών λίθων της Ακροπόλεως». Περίπου πενήντα χρόνια μετά, το τετράγωνο του Αρσάκειου θα αποκτήσει και ομώνυμη στοά, ένα εντυπωσιακό δημιούργημα με γυάλινη κάλυψη, μαρμάρινα δάπεδα, μεταλλικές κιονοστοιχίες και εντυπωσιακές εισόδους από τις οδούς Πανεπιστημίου και Σταδίου. Τις πρώτες δεκαετίες του 20ου αι. θα φιλοξενεί τα μεγαλύτερα κοσμηματοπωλεία και βιβλιοπωλεία.

[Το 1856, στη διανοιγόμενη οδό, ανάμεσα σε βάτα και σκίνους (το σημείο προσδιορίζεται περίπου στο ύψος της κατοπινής πλατείας Κλαυθμώνος) οι αρχές του τόπου, προς εφησυχασμόν (!) των τρομοκρατημένων πολιτών, καρφώνουν σε πάσσαλο το κεφάλι του περιβόητου λήσταρχου Νταβέλη (κατά άλλες μαρτυρίες, ο πάσσαλος με το μακάβριο έκθεμα βρήκε τη θέση του στον λόφο της Μπουμπουνίστρας)].

Στο δεύτερο μισό του 19ου αι, παραδίδεται στους Αθηναίους ένα από τα ομορφότερα νεοκλασικά κτήρια παγκοσμίως, σχεδιασμένο από τον Θεόφιλο Χάνσεν, αδελφό του Χανς Κρίστιαν. Είναι το σημαντικότερο στην πόλη και πολύτιμο στολίδι της διαμορφούμενης οδού. («Μνημειώδες κτήριο εις τα πτέρυγας του οποίου εμφανίζονται τοίχοι διακοσμημένοι με παραστάδας και θριγκόν» περιγράφει ο Κώστας Μπίρης στο έργο του «Αι Αθήναι»). Είναι η Ακαδημία. Ένα μεγαλόπρεπο ιωνικού ρυθμού κτήριο σε οικόπεδο, που έχει δωρίσει η Μονή Πετράκη. Το κόστος της ανέγερσης καλύπτει ο πλούσιος ομογενής, βαρόνος Σίμων Σίνας. Ο Ρίζος Ραγκαβής γράφει στα Απομνημονεύματά του: «… υπήρξαν μεν και τινές μικρόνοες, οίτινες εις το άκουσμα (της πρόθεσης του Σίνα να ανεγείρει Ακαδημία) ύψωσαν τους ώμους, θαυμάζοντες τι παθών ο αγαθός πατριώτης και δεν διέθετε προς χρησιμότερόν τι τον πλούτον του…». Το κτήριο οικοδομείται με πεντελικό μάρμαρο και πειραϊκό λίθο. Τους κίονές του φιλοτεχνεί ο Τηνιακός μαρμαρογλύπτης Μαλακατές.

ΕΝΑ ΕΡΓΟΤΑΞΙΟ ΔΙΑΡΚΕΙΑΣ ΚΙ ΕΝΑ ΜΕΓΑΡΟ ΠΟΥ ΣΚΑΝΔΑΛΙΖΕΙ ΜΕ ΤΑ ΓΥΜΝΑ ΤΟΥ…

Η ανέγερση της Ακαδημίας γίνεται με μεγάλες περιόδους διακοπών. Το 1863, ο φιλοβασιλικός Σίνας διακόπτει τις εργασίες διαμαρτυρόμενος για την έξωση του Όθωνα. Επανέρχεται λίγα χρόνια αργότερα. «… αυτή τη στιγμή έχω είκοσι εργάτες στο εργοτάξιο. Όλος ο κόσμος πιστεύει ότι η οικοδομή σταμάτησε και πράγματι δεν ακούγεται ο παραμικρός θόρυβος, σχεδόν δεν φαίνονται εργάτες μέσα στο εργοτάξιο. […] Οι εργασίες στο κτήριο της Ακαδημίας σταματούν πια, αλλά σας παρακαλώ μην την εγκαταλείψετε εντελώς…» εκλιπαρεί με επιστολή του προς τον Θεόφιλο Χάνσεν, ο επιβλέπων αρχιτέκτονας, Έρνεστ Τσίλλερ.

Το 1886 ο Σίνας πεθαίνει και την αποπεράτωση του έργου αναλαμβάνει η χήρα του, Ιφιγένεια. Το κτήριο ολοκληρώνεται μεν το 1887, αλλά το ποσό που έχει υποσχεθεί η οικογένεια των δωρητών για τη λειτουργία του δεν έρχεται ποτέ. Ο οίκος Σίνα έχει πτωχεύσει. Τελικά η Ακαδημία εγκαινιάζεται και λειτουργεί σαράντα χρόνια μετά (1926)! Συνολικά έχει κοστίσει κάτι λιγότερο από 3 εκατομμύρια δραχμές.

Τη δεκαετία του 1870, ο Τύπος πληροφορεί ότι ο Γερμανός αρχαιολόγος Ερρίκος Σλήμαν έχει αναθέσει στον Ερνέστο Τσίλλερ την ανέγερση κατοικίας, σε οικόπεδο που έχει αγοράσει επί της οδού του Πανεπιστημίου, κοντά στη Μπουμπουνίστρα. Το μέγαρο Σλήμαν, που κατά την επιθυμία του ιδιοκτήτη θα φέρει -και εγγράφως σε ευκρινές σημείο- τον τίτλο «Ιλίου Μέλαθρον», εγκαινιάζεται τον Ιανουάριο του 1881. Πρόκειται για το «καλλιπρεπέστατον και κομψότατον των εν Αθήναις κτηρίων» σημειώνει ο έφορος Αρχαιοτήτων, Αλέξανδρος Φιλαδελφεύς. Η πρόσοψη του μεγάρου έχει τριμερή διάρθρωση και στο κέντρο της προβάλλει τοξωτή λότζια (στεγασμένος εξωτερικός εξώστης) διακοσμημένη με κιονοστήρικτη τοξοστοιχία ιωνικού ρυθμού. Στο δε στηθαίο της επίστεψης δεσπόζουν 24 πήλινα αγάλματα θεών, αντίγραφα αρχαίων έργων, που έχουν κατασκευαστεί στη Βιέννη! Το 1935, μετά την κατάρρευση ενός από αυτά, θα αποσυρθούν προς αποφυγήν ατυχήματος. Εκτός αυτού, σκανδαλίζουν τους περαστικούς με τη γύμνια τους…

Ένα ακόμα επιβλητικό διώροφο μέγαρο με κήπο και είσοδο πλαισιωμένη από κίονες υψώνεται την ίδια περίοδο στην κορφή της οδού του πανεπιστημίου. Είκοσι τέσσερα ολόκληρα χρόνια διήρκεσε η ανέγερσή του και να που επιτέλους εγκαινιάζεται το φθινόπωρο του 1875! Ανήκει στον ομογενή από τη Ρωσία, τραπεζίτη Αριστείδη Παπούδωφ, και τη σύζυγό του Αλεξάνδρα. Θα μείνει στην ιστορία ως η χριστουγεννιάτικη χαρά των παιδιών. Καθώς οι δυο τους δεν ευλογήθηκαν με απογόνους, Αριστείδης και Αλεξάνδρα έχουν καθιερώσει τη γιορτή που περιμένουν με αγωνία κάθε χρόνο τα παιδιά. Τα Χριστούγεννα, το μεγάλο δένδρο του κήπου στολίζεται με δώρα, που μοιράζονται στα πιτσιρίκια της πόλης.

Μισό αιώνα μετά, το μέγαρο θα πουληθεί και έναν αιώνα από την ανέγερσή του θα αποτελεί παρελθόν. Θα έχει κατεδαφιστεί για να χτιστεί στη θέση του ένα πολυώροφο κτήριο, που θα γίνει ξενοδοχείο. Στο ισόγειό του, πάντως, θα λειτουργεί έως και τα μέσα του 20ου αι. το περίφημο κατάστημα του Γιαννάκη.

[«Αυτή την ώρα ο κ. Θανασούλης Πετρόπουλος πίνει πάντοτε το ούζο του στο μπαρ του Γιαννάκη» – Ο κίτρινος φάκελλος / Μ. Καραγάτσης]

Στο μεταξύ, όσο η οικία Παπούδωφ χτίζεται ακόμη, στην απέναντι γωνία, διαγωνίως των ανακτόρων, μεταφέρεται από την κάτω πλευρά της Μπουμπουνίστρας, όπου στεγαζόταν προηγουμένως, το ξενοδοχείο «Μεγάλη Βρετανία». Το νέο κτήριο κατασκευάστηκε το 1842 από τον Θεόφιλο Χάνσεν, ως κατοικία του μεγαλέμπορου από την Τεργέστη Αντώνη Δημητρίου, αλλά δεν κατοικήθηκε ποτέ από τον ίδιο. Από το πρώτο έτος της ανέγερσής του λειτούργησε ως ξενώνας των επίσημων προσκεκλημένων του Όθωνα.

Το δεύτερο μισό του 19ου αι. κάμποσα λαμπρά μέγαρα έχουν ανεγερθεί στον δρόμο που όμως παραμένει αδιαμόρφωτος. Η οριστική διευθέτησή του καθυστερεί, καθώς ανά διαστήματα σταματά η ροή του χρήματος. Στο κόστος συμμετέχουν άπαντες. Δημόσιο και ιδιώτες. Παρόδιοι ιδιοκτήτες και δήμος αναλαμβάνουν μέρος της δαπάνης επισκευής των παλαιών υπονόμων και κατασκευής νέων. Προσφέρεται ακόμη και προσωπική εργασία των δημοτών. Στους καταλόγους των δαπανών χάνεται ο λογαριασμός… Νέες ανάγκες εκβραχισμών απαιτούν νέα έξοδα και ως εκ τούτου νέα κονδύλια για αναθέσεις νέων παρεμβάσεων. Για τη συγκέντρωση των χρημάτων η Αμαλία οργανώνει εράνους. Οι πολίτες έχουν αγανακτήσει τόσο πολύ από το εργοτάξιο που διαιωνίζει την ταλαιπωρία τους, που δεν διστάζουν να βάλουν το χέρι βαθιά ακόμη και στις ισχνές τσέπες τους…

Η ζωή της πόλης φαίνεται σαν να σχεδιάζεται πια γύρω από τον δρόμο του πανεπιστημίου. Οι πολίτες που απολάμβαναν το εξοχικό περιβάλλον του άλλοτε βουλεβάρτου, δείχνουν να συνηθίζουν στην ιδέα ότι στο εξής οι περίπατοί τους θα γίνονται σε έναν δρόμο φαρδύ, που θα περιβάλλεται από επιβλητικά νεοκλασικά κτήρια. Για εδώ προβλέπεται αρχικά η ανέγερση ακόμα και του νέου Μητροπολιτικού Ναού της Αθήνας (ο παλαιός είναι η Αγία Ειρήνη στην οδόν Αιόλου), σχέδιο που εντέλει εγκαταλείπεται, επειδή, λέει, το σημείο είναι απομακρυσμένο και ερημικό… Εδώ βρίσκεται και το πρώτο φιλανθρωπικό ίδρυμα της Αθήνας (πρωτοβουλία μίας ομάδας φιλάνθρωπων Αθηναίων, που άσκησαν πίεση στο παλάτι για την υπογραφή και του σχετικού Βασιλικού Διατάγματος). Είναι το «Τυφλοκομείον» -επισήμως «Νοσοκομείον Οφθαλμιώντων» και κατόπιν Οφθαλμιατρείο- το οποίο παρεμπιπτόντως αντιπροσωπεύει το οξύμωρον της υπόθεσης. Ανεγείρεται στον διανοιγόμενο δρόμο το 1854 για να θεραπεύει τους νοσούντες από τα σοβαρά προβλήματα που προκαλούν στα μάτια οι πλημμελείς συνθήκες υγιεινής και η αιωρούμενη σκόνη από τους χωματόδρομους, αλλά η Πανεπιστημίου ασφαλτοστρώνεται μισόν αιώνα μετά (1905)! Οι ασθενείς μπαίνουν, θεραπεύονται και μόλις βγαίνουν στη χωμάτινη οδό με τη σκόνη που σηκώνουν τα ιππήλατα ξανα-νοσούν… «Τυφλοκομείον – Οίκημα ως είδος εκκλησίας, εισέρχονται πολλοί τυφλοί εκ της Μικράς Ασίας. Μετά μικρόν εξέρχονται με μάτια σαν γαρίδα κι ευθύς δοξάζουν τον θεόν, καθώς και την πατρίδα, πλην το Πανεπιστήμιον ευθύς ως αντικρύσουν, αισθάνονται την φοβεράν ανάγκην να γυρίσουν» καυτηριάζει με τη δηκτική πέννα του ο Γεώργιος Σουρής.

Στα τέλη της δεκαετίας του 1870 ένα διώροφο (αργότερα προστέθηκαν δύο ακόμα όροφοι) νεοκλασικό αρχοντικό σε σχέδια Τσίλλερ θα κοσμεί την Πανεπιστημίου (με Βουκουρεστίου και Κριεζώτου) κοντά στα ανάκτορα. Είναι το μέγαρο του βιομήχανου Αχιλλέα Κούπα, οικογένειας γνωστής για τη φιλανθρωπία της. Τις μεσημεριανές ώρες αναξιοπαθούντες πολίτες περίμεναν τη διανομή συσσιτίου, που είχαν καθιερώσει οι Κούπα.

ΔΙΑΜΑΝΤΙΑ ΣΤΗ ΛΑΣΠΗ…

Σωτήριον έτος 1881 και η οδός του Πανεπιστημίου εξακολουθεί να θυμίζει βούρκο. Τα σατιρικά έντυπα της εποχής δεν την αφήνουν σε… χλωρό κλαρί. «… βυθίζεις τους πόδας σου άχρις αστραγάλων εις το χώμα, γίνεσαι κατά το κάτω μέρος του σώματός σου παλιάτσος…» περιγράφει τον Σεπτέμβριο του 1881 το «Μη χάνεσαι». «Εις την λεωφόρον Πανεπιστημίου, ήτις προτείνομεν εις το εξής να ονομάζητε λεωφόρος Σούτσου, αφού τόσον ειργάσθη προς εξωραϊσμόν της ο πρίγκηψ δήμαρχός μας ώστε την κατέστησε αδιάβατον» συμπληρώνει με τον σχετικό ψόγο προς τη δημοτική αρχή της εποχής, ο «Ραμπαγάς» τον Σεπτέμβριο του επόμενου έτους.

Το 1884 ο δρόμος του πανεπιστημίου καταχωρείται και επισήμως ως «Πανεπιστημίου» (σε έγγραφο της 16ης Απριλίου 1852 του Νομάρχη Αττικής προς το υπουργείο Εσωτερικών «περί αποστολής καταλόγου της ονοματοθεσίας των οδών της πόλεως Αθηνών, θα αναφέρεται ως «λεωφόρος Πανεπιστημίου». Προϊόντων των ετών άλλοι φαρδύτεροι δρόμοι του κέντρου της Αθήνας θα της «κλέψουν» τον χαρακτηρισμό της λεωφόρου).

Τρία χρόνια μετά, πλάι στο κτήριο του Πανεπιστημίου, στον χώρο όπου υπάρχει μνημείο των Ιερολοχιτών, που έπεσαν στο Δραγατσάνι, θεμελιώνεται κτήριο προοριζόμενο για βιβλιοθήκη. Το μνημείο μεταφέρεται στο Πεδίον του Άρεως. Το νέο απόκτημα του δρόμου είναι δωρεά των αδελφών Βαλλιάνων, πλούσιων εμπόρων σιτηρών από την Κεφαλλονιά, που έχουν ιδρύσει εύρωστες επιχειρήσεις σε διάφορες πόλεις της Ρωσίας, στο Λονδίνο, τη Μασσαλία και την Κωνσταντινούπολη.

Η ανέγερση της βιβλιοθήκης σε σχέδια Θεόφιλου Χάνσεν και επίβλεψη Ερνέστου Τσίλλερ ολοκληρώνεται το 1902. Αποτελείται από τρία τμήματα, ένα κεντρικό με επιβλητικό προθάλαμο στηριγμένο σε ιωνικούς κίονες και δύο πλευρικά. Το δωρικό πρόπυλο με τους περίτεχνους φανοστάτες είναι σχεδιασμένο κατά τα πρότυπα του Θησείου. Τα βιβλία θα μεταφερθούν από το πανεπιστήμιο, όπου φιλοξενούνται, μέσω ξύλινης γέφυρας που θα κατασκευαστεί για να ενώσει τα δύο κτήρια. Από πολύ νωρίς η ελληνική κακοδαιμονία αναγκάζει τους επικεφαλής να μετατρέψουν τη βιβλιοθήκη από δανειστική σε απλό αναγνωστήριο. Χιλιάδες βιβλία που δόθηκαν με δανεισμό, δεν επιστράφηκαν ποτέ!

[«Όστις εδανείσθη βιβλία της δημοσίας βιβλιοθήκης να τα επιστρέψη ανυπερθέτως εντός τριών ημερών, άλλως θέλει υποχρεωθή αστυνομικώς εις τούτο» αναφέρεται σε δημοσίευμα της εφημερίδας «Αθηνά» της 19ης Ιανουαρίου του 1856].

Πανεπιστήμιο, Ακαδημία και Βιβλιοθήκη θα αποτελούν στο εξής την περίφημη Τριλογία των Αθηνών.

Το 1890 απέναντι από το Αρσάκειο, στήνεται ένα από τα πρώτα 18 κιόσκια (τα κατοπινά περίπτερα) της Αθήνας. Είναι ξύλινες κατασκευές με μεταλλική πολυγωνική σκεπή. Έχουν αγοραστεί επί δημαρχίας Τιμολέοντος Φιλήμονος. Τοποθετήθηκαν και λειτουργούν αντί ενοικίου σε κεντρικά σημεία της πόλης. Πωλούν εφημερίδες τσιγάρα, σπίρτα, καρτ-ποστάλ, γραμματόσημα, επιστολόχαρτα κ.α.

Στο μεταξύ, εντυπωσιακά κτήρια ορθώνονται το ένα μετά το άλλο στην Πανεπιστημίου, η οποία όμως συντηρώντας με… ευλάβεια τα χαντάκια, τις τούμπες, τις λάκες και το χώμα, που με την πρώτη βροχή μετατρέπεται σε βούρκο, παραμένει προσφιλές θέμα της καθημερινής ειδησεογραφίας σε γελοιογραφίες, σε καταγεγραμμένα ευτράπελα περιστατικά, σε χρονογραφήματα, ενίοτε και με μορφή συμβουλών… «Εις τα κατεστραμμένα μέρη της οδού, προ πάντων εις το από του Οφθαλμιατρείου μέχρι του Αρσακείου διάστημα, όταν ριφθώσι τ΄ απαιτούμενα σκύρρα και ολίγον χώμα, θ΄ αποκατασταθή πάλι και ωραία η ευρεία λεωφόρος χωρίς μεγάλα έξοδα… Οι αρμόδιοι ας λάβωσι ταύτα υπ΄ όψιν εγκαίρως» προτείνει η «Νέα Εφημερίς» στο φύλο της τής 12ης Φεβρουαρίου του 1891.

Λίγα χρόνια μετά την ανέγερση του κτηρίου «Ιλίου Μέλαθρον», ο Τσίλλερ δέχεται νέα παραγγελία από τον Σλήμαν. Ο αρχαιολόγος ζητά ένα νέο μέγαρο στην Πανεπιστημίου προς την πλατεία των Ανακτόρων, λιτό, χωρίς διακοσμητικά στοιχεία. Το προορίζει για εκμετάλλευση. Τα έσοδα θα πηγαίνουν στα παιδιά του Αγαμέμνονα και Ανδρομάχη Σλήμαν, που ό,τι έχει παντρευτεί τον αδελφό του Παύλου Μελά, Λέοντα. Το κτήριο Σλήμαν – Μελά εγκαινιάζεται το 1890. Ύστερα από διάφορες χρήσεις, θα καταλήξει έδρα δικηγορικών και συμβολαιογραφικών γραφείων και θα φιλοξενήσει για έναν αιώνα τα δύο εμβληματικά «ΙΝΤΕΑΛ»: Τον πολυτελή κινηματογράφο και το ιστορικό εστιατόριο.

Το 1900 απέναντι από τη Βιβλιοθήκη ανεγείρεται ένα πολυώροφο νεοκλασικό, γνωστό ως το «μέγαρο της Πρωίας», δεδομένου ότι εδώ ο δημοσιογράφος Στέφανος Πεσμαζόγλου, γιος του ιδιοκτήτη του μεγάρου, τραπεζίτη και πολιτικού, Ιωάννη, στεγάζει τα γραφεία της εφημερίδας του.

[«Σταμάτησε το πρώτο λουστράκι και πήρε μία “ Πρωΐα”. Ο αμαξάς τον κατατόπισε στην κατάσταση: Φαίνεται πως είχανε φωνάξει στο Παλάτι από χτες κιόλας, τον Τρικούπη και του είπανε να σχηματίσει αυτός κυβέρνηση. Τη στιγμή εκείνη ένα μπουλούκι από χαμίνια κατέβαινε ξεφωνίζοντας μπροστά στο Πανεπιστήμιο…» – Η μενεξεδένια πολιτεία / Αγ. Τερζάκης].

Στο ισόγειο εγκαθίσταται το «Πρώτυπον Φαρμακείον» του καθηγητή Φαρμακολογίας Αναστασίου Δαμβέργη, από τα μεγαλύτερα και γνωστότερα της πρωτεύουσας. Η επιχείρηση είναι εξαιρετικά οργανωμένη. Εκτελεί ιατρικές συνταγές, διενεργεί μικροβιολογικές εξετάσεις και ακτινογραφίες, αναλαμβάνει ακόμα και ταριχεύσεις νεκρών. Εκτός αυτού, αποτελεί στέκι πανεπιστημιακών και άλλων επιφανών προσώπων της πόλης. Από εδώ θα προμηθευτεί ο καθηγητής Φιλολογίας Ιωάννης Συκουτρής, το δηλητήριο με το οποίο θα βάλει τέλος στη ζωή του το 1937. Το επιβλητικό μέγαρο Πεσμαζόγλου θα κατεδαφιστεί το 1976 και στη θέση του θα χτιστεί η ομώνυμη στοά.

Αλλά ήδη από τα τέλη του 19ου αι. θέση στην οδό του Πανεπιστημίου έχουν βρει και υπαίθριοι βιβλιοπώλες και λούστροι. Καρότσια «γονατισμένα» βιβλία και κασελάκια ξέχειλα βερνικιών παπουτσιών πλημμυρίζουν τον χώρο μπροστά στο Τυφλοκομείο και την Τριλογία. Είναι η πιάτσα τους και θα καταργηθεί κάμποσα χρόνια μετά. Η παράδοση θα θυσιαστεί στην τάξη και την αισθητική.

Στο ανατολικό πλάι της Βιβλιοθήκης (Πανεπιστημίου και Ιπποκράτους) η διώροφη κατοικία του αγωνιστή Προκόπη Μπενιζέλου, η μόνη με κλειστό καφασωτό μπαλκόνι επί της φαρδιάς οδού, αποτελεί ένα από τα πρώτα κτίσματα του έως πρότινος εξοχικού βουλεβάρτου. Χτίστηκε 1842 και προικοδοτήθηκε από τον Μπενιζέλο στην κόρη του, Αγγελική, όταν αυτή παντρεύτηκε τον Βαυαρό φιλέλληνα, στρατιωτικό γιατρό της βασιλικής Αυλής, Άντον φον Λιντερμάγιερ. Αυτό το διώροφο οίκημα -στο οποίο τα επόμενα χρόνια θα στεγαστούν ο λόγιος Γεώργιος Ζαχαρίας Αινιάν και το τουρκικό προξενείο- θα κατεδαφιστεί έναν και πλέον αιώνα μετά (δεκαετία του 1950). Στη θέση του θα υψωθεί το οκταώροφο «Μέγαρον Παλλάδος», ένα τσιμεντένιο κλασικότροπο θηρίο, που θα στεγάσει τις ανάγκες επαγγελματιών της εποχής.

ΜΠΥΡΑΡΙΕΣ, ΜΠΙΛΙΑΡΔΑ, ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑ ΚΑΙ …. ΒΟΥΣΤΑΣΙΟ ΓΙΑ ΤΑ ΒΟΔΙΑ…

Ο νέος αιώνας καθιστά συρμό τον επιτέλους ασφαλτοστρωμένο δρόμο. Η περιοχή δεν είναι πια η βραχώδης εξοχή, η απομακρυσμένη από την καρδιά της πόλης. Οι πολίτες έχουν ανακάμψει και αυτή τη φορά απολαμβάνουν τον περίπατό τους θαυμάζοντας τα εντυπωσιακά κτήρια, που υψώνονται το ένα μετά το άλλο για να καλύψουν πρακτικές και αισθητικές απαιτήσεις της εποχής. Το πρώτο μισό του 2ου αι. η Πανεπιστημίου πάει να «κλέψει» τις εντυπώσεις. Τράπεζες, μέγαρα γραφείων, στοές, καταστήματα ξεπηδούν το ένα μετά το άλλο φέρνοντάς την εγγύτερα στην καρδιά της πόλης.

Η εκπνοή του 1903 βρίσκει τη Πανεπιστημίου με το πρώτο της πολυτελές αστικό μεζεδοπωλείο. Η περιοχή αριθμεί δύο εξοχικά εστιατόρια (τα «4 Φ – Φίλε, φάγε, φέρε, φύγε» και τη «Φάλαγγα») ήδη από το δεύτερο μισό του 19ου αι. Το «Κέντρο των ζυθοφίλων» του Ιωάννη Αναστασίου, όμως, που εγκαινιάζεται την 1η Νοεμβρίου απέναντι από το Αρσάκειο, είναι κάτι άλλο. Διαθέτει κήπο, «αφρώδη ξανθή μπύρα», η οποία θα πωλείται προς 1 δραχμή η οκά και 25 λεπτά το ποτήρι, και ποικίλους μεζέδες. «Πάντες οι βουλόμενοι και ιδίως αι οικογένειαι δύνανται να φέρωσιν μεθ΄ εαυτών τα τρόφιμά των και να γευματίζωσιν είτε εν τω ζυθοπωλείω είτε εν τω κήπω» (!) σημειώνεται στη σχετική διαφήμιση της επιχείρησης.

Τον επόμενο χρόνο το νέο γαλακτο-ζαχαροπλαστείο «Ηνωμένα Βουστάσια» των αδελφών Γεωργαντή αρκετά μετά την τριλογία, συγκεντρώνει όλη την αφρόκρεμα του πνεύματος. Μελάς, Κόκκινος, Βάρναλης, Πορφύρας και τόσοι άλλοι λόγιοι της εποχής, μα και ζωγράφοι και γλύπτες και μουσικοί, «ζυμώνονται» στα τραπέζια των Βουστασίων, που σατιρίζει με την πένα του ο Ξενόπουλος στο έντυπο «Καιροί»: «Τι όνομα είνε αυτό δια κοσμικόν κέντρον; Ηνωμένα Βουστάσια! Θα λέμε, λοιπόν, πάμε στα Ηνωμένα Βουστάσια; Μα, τι βώδια είμαστε…».

Με τούτο τον τίτλο, οι οπαδοί της καθαρεύουσας βρίσκουν ευκαιρία να χλευάσουν τους δημοτικιστές ότι με τον ευτελισμό της γλώσσας που υπερασπίζονται, θα αποκαλούν στο εξής τα «Ηνωμένα Βουστάσια», «κολλημένες αγελάδες»!

Σε απόσταση αναπνοής από τα Βουστάσια η μπυραρία Κυψέλη προσφέρει από το 1879 «αυγά νωπά και μεζέδες ορεκτικώτατους συνοδεία του ζύθου ΑΡΙΣΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΟΣ»!

Απέναντι από τη βιβλιοθήκη, το 1907 ο παιδαγωγός Δημήτριος Μακρής ιδρύει σχολείο, το οποίο αργότερα περνά στα χέρια του Ι. Μ. Παναγιωτόπουλου. «Το σπίτι μας στην οδό Ναυαρίνου απείχε τρία μόνο τετράγωνα απ΄ το “ Εκπαιδευτήριον Δ. Ν. Μακρή”. Η καρδιά μου σπαρταρούσε, καθώς περνούσα με τη μητέρα το αμμοστρωμένο προαύλιό του. Βόμβιζε απ΄ τον μαθητόκοσμο. Είχαν διάλειμμα» – «Τα παιδιά της Νιόβης» Τ. Αθανασιάδης.

Παραπλεύρως του Εκπαιδευτηρίου, στη μικρή εξοχική κατοικία του δασκάλου του γένους Νεόφυτου Βάμβα κατοικεί τα τελευταία χρόνια ο Αλέξανδρος Ραγκαβής. Στα δύο δωμάτια που βλέπουν στον υπό διαμόρφωση δρόμο έχει εγκαταστήσει το σπουδαστήριό του και «… πρωίας διέρχεται εκεί, εν μέσω βιβλίων εν ακαταστασία ερριμμένων επί τραπεζών και ανακλίντρων» γράφει η εφημερίδα «Αθήναι». Σε τούτο το σπίτι θ΄ αφήσει την τελευταία πνοή του κι όταν μισό αιώνα μετά κατεδαφιστεί και στη θέση του ανεγερθεί τραπεζικό κατάστημα μία αναμνηστική πινακίδα θα θυμίζει στους περαστικούς πως «Ενταύθα απέθανεν ο Α. Ρ. Ραγκαβής».

Την πρώτη δεκαετία του 20ου αι. η οδός Πανεπιστημίου αποκτά το πολυτελές σφαιριστήριό της. Βρίσκεται στην ευρύτερη περιοχή του καφενείου του Χαύτα (πλ. Ανακτόρων) επί της οδού Πανεπιστημίου. Η ευρηματική διαφήμιση της επιχείρησης, που δημοσιεύεται στον Τύπο, προκαλεί εντύπωση: «Απεδείχθη επιστημονικώς ότι το Μπιλλιάρδο δεν είναι μόνο ωραίον παιγνίδι, αλλά και άριστον φάρμακον· ενδυναμώνει θαυμασίως τον νουν και τονώνει τα νεύρα. Πολλοί άνθρωποι βραδύνοες εξύπνησαν παίζοντες… Μπιλλιάρδο. Εις την αίθουσαν 10 Σφαιριστηρίων (Χαυτεία). Αναγνωστήριον τέλειον. Καφές γνήσιος Μόκας. Λικέρ και ποτά ευρωπαϊκά. Οδός Πανεπιστημίου Χαυτεία»!

Σε σχόλιό του τον Σεπτέμβριο του 1916 στην εφημερίδα Αθήναι, ο δημοσιογράφος και πολιτικός Θεόδωρος Βελλιανίτης κάνει λόγο για «συνοικίαν όπου δεν αφήνεται μέτρον γης ανοικοδόμητον!». Η αλήθεια είναι ότι τις πρώτες δεκαετίες του 20ου αι. η Πανεπιστημίου βρίσκεται σε διαρκή οικοδομικό οργασμό. Ο Βελλιανίτης όμως αναφέρεται ειδικά στην από του 1845 εξοχική κατοικία της Ελένης Τυμπώ, αδελφής των κυριών Λεβίδη και Δραγούμη, μητέρων Αθηναίων πολιτικών ανδρών. «Η κυρία Τυμπώ απέθανε προ πολλού, αλλά η οικία της διατηρείται όπως κατά τας πρώτας ημέρας της οικοδομής της, εντός βαθυσκίου κήπου […] Εις αυτήν κατώκησεν μετά τον θάνατον της Τυμπώ ο στρατηγός Καλλέργης […] Μετά τον θάνατον του Καλλέργη εγένετο ιδιοκτησία του Τοσίτσα […]. Τώρα η οικία αύτη πρόκειται να κατεδαφισθή. Θα εγερθή εν μέγα ξενοδοχείον». Αυτό το ξενοδοχείο είναι το «Τιτάνια».

Στα μέσα του 19ου αι. ένα ακόμη κτήριο «σηκώνεται», αυτή τη φορά στο τέλος της Πανεπιστημίου, στη διασταύρωσή της με την οδό Πατησίων, όπου για πολύ καιρό λειτουργεί το καφενείο του Χαύτα. Το οικόπεδο ανήκει στον αρχιτέκτονα Λύσανδρο Καυταντζόγλου κι έχει αποφασίσει να χτίσει εδώ την κατοικία του. Εδώ θα αφήσει και την τελευταία πνοή του. Έπειτα θα περάσει στα χέρια του Τσίλλερ κι αυτός θα αναμορφώσει το οίκημα σε ένα τετραώροφο οικοδομικό κόσμημα, όπου θα στεγαστούν κατά σειρά δύο πολυτελή ξενοδοχεία. Το «Βικτώρια» και το «Εξέλσιορ». Το δεύτερο μισό του 20ου αι. το συγκεκριμένο ακίνητο θα είναι το ακριβότερο της πόλης και τον 21ο αι. πια, θα εξακολουθεί να αποτελεί στολίδι και θα στεγάζει την Εθνική Τράπεζα.

Η οικοδομική έκρηξη στην Πανεπιστημίου καταγράφεται το πρώτο μισό του 20ου αι. Μέσα σε έναν αιώνα αλλάζουν πολλά. Ωστόσο, εδώ έχουν ευτυχώς απομείνει κάποια μέγαρα να θυμίζουν τη γέννηση και τα σπάργανα του κατοπινά εμβληματικού δρόμου της Αθήνας, που κάποτε -στο πρώτο μισό του 19ου αι.- ξεκινούσε από τους βασιλικούς στάβλους και μέσω μιας… περιπετειώδους εξοχικής διαδρομής ανάμεσα σε βράχους και βάτα χυνόταν σε ένα ασχεδίαστο, αχαρτογράφητο πλάτωμα (σύγχρονη πλατεία Ομονοίας).

Στο διάστημα της μετάλλαξης της Πανεπιστημίου θα βαδίσουν τον δικό τους δρόμο και θα γράψουν τη δική τους ιστορία τράπεζες, ξενοδοχεία, εκδοτικοί οίκοι, θέατρα, κινηματογράφοι, εστιατόρια, καφε-ζαχαροπλαστεία, παντός είδους επιχειρήσεις.

Στη «Μεγάλη Βρεττανία» του Μπερνίτσα, στα «Κυβέλεια», στο «Βυζάντιον», στον «Νέο Ερμή», στον «Μέγα Αλέξανδρο», στα «Ηνωμένα Βουστάσια», στο «Πικαντίλυ», στου Ζωναρά (Ζόναρ΄ς), στου «Γιαννάκη», στου «Λουμίδη», στου «Γαμβέττα», στο «Ρωσικόν», στο «Ντορέ» του Πλέσσα θα πιουν το ρόφημά τους και θα απολαύσουν μία γλυκιά λιχουδιά λόγιοι και μη, εύποροι και μη, ντόπιοι και μη, περαστικοί και ταξιδιώτες. {Πρωί πρωί ξεκινούσαμε ο πατέρας μου κι εγώ, κατηφορίζαμε προς το κέντρο και φτάναμε στου «Γαμβέττα», το γνωστό ζαχαροπλαστείο στη γωνία της Πανεπιστημίου με την Κοραή […] Η Πανεπιστημίου ήταν τότε και άνοδος από την Ομόνοια προς το Σύνταγμα… – Με νοσταλγία… για μια ζωή έτσι, χωρίς πρόγραμμα / Μαρία Ρεζάν}.

Στο «Κέντρον των ζυθοφίλων», στην «Κυψέλη», στο «Ίλιον», στου «Βρεττού», στο «Πάνθεον», στο «Πανελλήνιον», στο «Ιντέαλ», στα «τέσσερα Φ», στου «Τσιτσίδη», στη «Φάλαγγα», στης «Πανδώρας», στου «Απότσου» θα χορτάσουν την πείνα τους και θα έρθουν στο κέφι συνοδεύοντας με νοστιμιές την μπύρα και το ούζο τους…

Υεμένη: Αναστολή λειτουργίας του λιμανιού στην Μόκα έπειτα από επιθέσεις των Χούθι

ΑΠΕ

Το λιμάνι Μόκα της Υεμένης ανέστειλε τις εμπορικές και ναυτιλιακές του δραστηριότητες, έπειτα από επιθέσεις των Χούθι τις τελευταίες ημέρες με περισσότερους από 25 πυραύλους, ανακοίνωσε σήμερα ο διευθυντής του λιμανιού.

Οι επιθέσεις σκότωσαν επτά ανθρώπους και προκάλεσαν ζημιές ύψους περίπου 16 εκατομμυρίων δολαρίων, ανέφερε ο διευθυντής σε συνέντευξη Τύπου.

Το λιμάνι της πόλης Μόκα στην Ερυθρά Θάλασσα βρίσκεται κοντά στο στενό του Μπαμπ αλ Μαντέμπ, ένα στρατηγικό σημείο που συνδέει την Ερυθρά Θάλασσα με τον Κόλπο του Άντεν και αποτελεί κρίσιμης σημασίας οδό για τη διεθνή ναυτιλία.

Το λιμάνι βρίσκεται υπό τον έλεγχο της διεθνώς αναγνωρισμένης κυβέρνησης της Υεμένης, που υποστηρίζεται από τη Σαουδική Αραβία. Έχει μικρότερη χωρητικότητα μεταφορίας φορτίου από αυτή που έχουν τα κύρια λιμάνια της Υεμένης, το Άντεν και τη Χοντέιντα.

Η κυβέρνηση της Υεμένης ανακοίνωσε χθες ότι οι υποστηριζόμενοι από το Ιράν αντάρτες Χούθι εκτόξευσαν έξι βαλλιστικούς πυραύλους εναντίον της Μόκας, σκοτώνοντας τουλάχιστον τέσσερις αμάχους και στοχεύοντας πολιτικές, οικονομικές και ναυτικές εγκαταστάσεις.

Οι σιίτες αντάρτες από την πλευράς τους ανέφεραν πως εξαπέλυσαν επίθεση εναντίον στρατιωτικών υποδομών των υποστηριζόμενων από τη Σαουδική Αραβία δυνάμεων και «μισθοφόρων» στη Μόκα, καταστρέφοντας σκάφη και όπλα.