Tου Γιάννη Τριανταφύλλου
«Καλωσήλθατε στη Ρωσία». Ατάκα που, στο παρελθόν, θα μπορούσε να είχε ειπωθεί με κάπως διαφορετικό νόημα στον Ναπολέοντα και τον Χίτλερ. Οι οποίοι, ηγούμενοι υπερδυνάμεων, αποφάσισαν κάποια στιγμή, να “μπουκάρουν” στην τεράστια ευρασιατική αυτοκρατορία προκειμένου να την κατακτήσουν. Αλλά το «καλωσήλθατε» των Ρώσων έδειξε στους δύο στρατάρχες ότι τελικά η εισβολή τους ήταν μια λάθος κίνηση.
Ποδόσφαιρο και πολιτική. Δύο έννοιες άρρηκτα δεμένες. Ενα σπορ που συγκεντρώνει τεράστιους αριθμούς φίλων που το παρακολουθούν φανατικά. Οι επιτυχίες των ομάδων δημιουργούν ήρωες, κάποιοι από τους οποίους, εάν στη συνέχεια αποφασίσουν να ασχοληθούν με την πολιτική, έχουν σχεδόν εξασφαλισμένη, λόγω της υψηλής δημοφιλίας τους, την εκλογή τους. Η πολιτική χρησιμοποιεί το σπορ του ποδοσφαίρου σαν μια ιδανική βιτρίνα της προόδου της χώρας, του υψηλού φρονήματος των πολιτών της, της δημοφιλίας της αφού είναι κοντά στον απλό λαό κ.ο.κ. Ενώ εάν η ίδια έχει αναλάβει μια μεγάλη αθλητική διοργάνωση, το να πάνε όλα καλά σε αυτήν, αναμφίβολα προσθέτει πόντους στην διεθνή εικόνα της.
Και μεγαλύτερη ποδοσφαιρική διοργάνωση από το Παγκόσμιο Κύπελλο, δεν υπάρχει. Το διοργανώνει αυτό το καλοκαίρι η Ρωσία, η οποία την τελευταία 20ετία είναι ουσιαστικά η χώρα του Βλαντιμίρ Πούτιν. Του ανθρώπου που με ένα πανθομολογουμένως σταθερό χέρι οδήγησε την άλλοτε υπερδύναμη από την άθλια εικόνα της επί Γέλτσιν στο να την υπολογίζουν όλοι ξανά ως σημαντικό γεωπολιτικό παίκτη.
Η πρεμιέρα του Παγκοσμίου Κυπέλλου της Ρωσίας έγινε την Πέμπτη και συνοδεύτηκε από μια πολύ εντυπωσιακή εμφάνιση της ρωσικής ομάδας που κατατρόπωσε με 5-0 την αντίστοιχη της Σαουδικής Αραβίας. Η κάμερα, συχνά πυκνά ζούμαρε στον Πούτιν, ο οποίος μάλιστα, προς το τέλος, έκανε μια κίνηση ιπποτική προς τον σαουδάραβα ομόλογό του, κάπως σαν να του ζητούσε συγγνώμην για τα πολλά γκολ με τα οποία η εθνική της χώρας του φιλοδώρησε τη σαουδαραβική.
Και η κάμερα ζούμαρε στον Πούτιν, επειδή, απλούστατα, αυτό είναι «το μουντιάλ του Πούτιν»/ Μια χρυσή ευκαιρία για τον ρώσο ηγέτη να “βγάλει” προς τα έξω, την εικόνα της υπερδύναμης που “επιστρέφει”. Χρησιμοποιώντας, με όρους γεωστρατηγικής, την “ήπια ισχύ” του ( soft power ). Και φυσικά, αυτό, με δύο τρόπους μπορεί να γίνει. Ο πρώτος είναι να κυλήσουν όλα ομαλά, να είναι άψογη η διοργάνωση σε όλα τα επίπεδα. Και ο δεύτερος, η διάκριση της Ρωσίας;, της οικοδέσποινας των υπολοίπων εθνικών ομάδων.

Είναι αρχή της αμόλυντης και άσπιλης FIFA, η διοργανώτρια χώρα πάντοτε να ευνοείται. Στόχος, να διατηρείται το ενδιαφέρον στην χώρα, να πωλούνται εισιτήρια, να γεμίζουν τα γήπεδα στους αγώνες της, γενικώς να μη σταματά το τζέρτζελο, η “γιορτή”. Ενα Μουντιάλ πήρε η έρμη -κατά τα λοιπά- Αγγλία, στην έδρα της το πήρε ( ασφαλώς με το γκολ-φάντασμα του Χαρστ…). Δύο Μουντιάλ μετά, η διοργανώτρια Δυτική Γερμανία κατακτούσε το τρόπο κόντρα στους δαντελένιους Ολλανδούς. Τέσσερα χρόνια αργότερα, είχαμε το…sequel. Η διοργανώτρια Αργεντινή κατακτούσε το τρόπαιο κόντρα πάλι στους Ολλανδούς. Το 1998 οι χαροκαμένοι από τους Γερμανούς. Γάλλοι, σήκωναν το κύπελλο στον παριζιάνικο ουρανό κόντρα στη Βραζιλία.
Οσο για το 2002, το “σπρώξιμο” που έπεσε στις μία από τις δύο διοργανώτριες χώρες ( Ιαπωνία-Ν.Κορέα ) ήταν για γέλια και για κλάματα μαζί. Ανύπαρκτες αποβολές, γκολ που ακυρώνονταν σωρηδόν και το αποτέλεσμα; Η Νότια Κορέα στα…ημιτελικά (!), έχοντας προηγουμένως αποκλείσει Ιταλία και Ισπανία! Γιατί χαίρεται ο κόσμος και χαμογελάει πατέρα; Ο διαβολικός Μπλάτερ παρακολουθούσε με ικανοποίηση από την κερκίδα, ως άλλος τρελός δρ.Φρανκενστάιν, το ανοσιούργημα του..
Η μόνη διοργανώτρια χώρα που τα έκανε…μαντάρα, ήταν το 2010. η Νότια Αφρική που δεν κατάφερε ούτε καν να προκριθεί στον δεύτερο γύρο. Αλλά Αφρική είναι η κακομοίρα, δεν είναι και τόσο εύκολο να σηκώσει κεφάλι…
Υπάρχει περίπτωση να έχει αφήσει ο Πούτιν κάτι στην τύχη και η εθνική ομάδα της χώρας του να φύγει από τη διοργάνωση, νωρίς-νωρίς, ντροπιασμένη; Καμία απολύτως, πιστέψτε με. Ας μην
παριστάνουμε τους αδαείς. Και συνενοήσεις έχουν γίνει, και νταραβέρια, και διαφόρων ειδών συμφωνίες σε ατομικό, ενδεχομένως δε και κρατικό επίπεδο, προκειμένου η εθνική Ρωσιας να φτάσει ψηλά και ο “τσάρος της” να χαμογελά αυτάρεσκα από τον γηπεδικό του θρόνο. Να δέχεται συγχαρητήρια άλλων ηγετών. Και, πού ξέρεις, να σηκώνει, στο τέλος, στον ρωσικό ουρανό το κύπελλο, που, έτσι, κατά τύχη, θα έχει προηγουμένως απονείμει στον αρχηγό της δικής του ομάδας…

Τέλος, ένας άλλος παράγοντας που οφείλει να ληφθεί υπόψιν, είναι και η…Μαφία. Μουντιάλ είναι αυτό, τεράστια ποσά παίζονται σε στοιχήματα ( μην ξεχνάμε το αυτογκολ του κολομβιανού Εσκοπμπαρ που του στοίχισε τη ζωή αφού Κολομβιανοί μαφιόζοι έχασαν τεράστια ποσά από την αναπάντεχη ήττα της Κολομβίας από τις ΗΠΑ, το 1994 ), σε ό,τι έχει σχέση με Μαφία οι Ρώσοι, λόγω οργάνωσης και λειτουργίας της -ελεγχόμενης από το κράτος – παραοικονομίας τους είναι “μανούλα”, ε, δεν μπορεί, θα βάλουν και οι μαφιόζοι λίγο το χεράκι τους για τη μεγάλη πορεία της ρωσικής εθνικής.

Τα αθλήματα είναι ανταγωνισμός όχι μόνο των αθλητών αλλά και των κρατών που αυτοί εκπροσωπούν. Σημαίες ανεμίζουν σε ιστούς, τα χρώματα των θριαμβευτών κυριαρχούν παντού και εκατομμύρια άνθρωποι από όλον τον κόσμο γοητεύονται από την επιτυχία και θέλουν να επισκεφθουν για να γνωρίσουν καλύτερα την χώρα του νικητή, ο οποίος επί 4 χρόνια, είναι “πρώτη μούρη” στο διεθνές στερέωμα. Υπάρχει περίπτωση ο Πούτιν να ρισκάρει μια παταγώδη -εντός Ρωσίας- αποτυχία εθνικής που εκπροσωπεί την νέα, μεγάλη Ρωσία που ονειρεύεται; (και που, σε μεγάλο βαθμό, φτιάχνει;). Χλωμό, εξαιρετικά χλωμό…
Γι’αυτό, λοιπόν, ραντεβού με τους “Ρούτσκι” -τουλάχιστον-στα ημιτελικά. Τέτοιες -αθλητικές- ευκαιρίες δεν πηγαίνουν, για τους πολιτικούς, χαμένες..
Η χώρα βρίσκεται σε εθνική κατάθλιψη. Υπάρχει ελπίδα;
Προχθές το βράδυ το Αθηναϊκό Πρακτορείο Ειδήσεων δημοσίευσε το Ευρωβαρόμετρο, την ευρωπαϊκή, δηλαδή, δημοσκόπηση που συγκρίνει τις τάσεις και τις συμπεριφορές σε διαφορετικές χώρες.
Τι ακριβώς έδειξε το Ευρωβαρόμετρο; Ότι οι Έλληνες βρίσκονται στα όρια της κατάθλιψης. Σε αντίθεση με τους άλλους λαούς της Ευρώπης όπου οι δείκτες ελπίδας μεγαλώνουν, η Ελλάδα ετοιμάζεται να αποχαιρετήσει το (επίσημο) Μνημόνιο με το 98% των πολιτών της να θεωρούν κακή την κατάσταση της οικονομίας της.
Δεν υπάρχει, δηλαδή, Έλληνας που να πιστεύει ότι η χώρα μπαίνει σε ενάρετο κύκλο. Δεν πα να μιλά ο πρωθυπουργός για «success story», δεν πα να προσπαθεί να πείσει ότι η χώρα έχει μπει σε ανάπτυξη, το βέβαιο είναι ότι το σύνολο του Ελληνικού λαού, αντιλαμβάνεται την κατάσταση διαφορετικά, θεωρώντας ότι τα πράγματα δεν πάνε καθόλου καλά.
Όλοι μας θα θέλαμε να ισχύει το αντίθετο. Άλλωστε η οικονομία είναι ψυχολογία και όσο ισχυρότερο είναι το αίσθημα της ελπίδας, τόσο μεγαλύτερη είναι η πιθανότητα της ανάκαμψης.
Το χειρότερο όμως στα ευρήματα του Ευρωβαρόμετρου, δεν είναι αυτό. Το χειρότερο είναι ότι το 94% των Ελλήνων βλέπει ως πολύ αρνητική τη γενικότερη κατάσταση στη χώρα μας, σε ζητήματα πέραν της οικονομίας, σε αντίθεση με τους Ευρωπαίους που εμφανίζονται αισιόδοξοι για το μέλλον τους!
Δυστυχώς μια χώρα δεν μπορεί να σηκωθεί ξανά στα πόδια της όταν ο λαός της είναι γονατισμένος, χωρίς καμία ελπίδα για το μέλλον του.
Αν σε αυτά τα συναισθήματα, προστεθεί και η αίσθηση εθνικής ταπείνωσης που προκαλούν οι κυβερνητικές αποφάσεις στο «Μακεδονικό», η Ελλάδα φαντάζει παραιτημένη, σε αναντίστοιχη κατεύθυνση από εκείνη της υπόλοιπης Ευρώπης.
Ο κ. Τσίπρας φαίνεται να είναι εγκλωβισμένος στον ιδρυματισμό που μπορεί να προκαλέσει η εξουσία και οι συναναστροφές αποκλειστικά εντός του Μεγάρου Μαξίμου. Γι αυτό και ίσως να μην αντιλαμβάνεται την απόσταση που πλέον τον χωρίζει από την Ελληνική κοινωνία. Θα αρκούσε μια ματιά μόνο, στο αντίστοιχο Ευρωβαρόμετρο του 2014, προκειμένου να καταλάβει πώς ακριβώς έβλεπαν οι ίδιοι οι Έλληνες την πατρίδα τους τότε και πώς ακριβώς αντιλαμβάνονται το δικό του «έργο» σήμερα.
Ο κ. Τσίπρας πλέον δεν μπορεί. Φαίνεται να έχει ξεπεραστεί από την ίδια την κοινωνία. Αλλά, αν θέλουμε να έχουμε μέλλον ως χώρα, αυτή η εθνική παραίτηση θα πρέπει να αναστραφεί.
Την ανύψωση της εθνικής αυτοπεποίθησης έχει οριοθετήσει ως βασική του προτεραιότητα ο Κυριάκος Μητσοτάκης όταν με το καλό αναλάβει τα ηνία της χώρας: Θα επιδιώξει να εμπνεύσει, να κινητροδοτήσει και να ενσωματώσει όλες τις υγιείς, παραγωγικές κοινωνικές ομάδες της χώρας, θα επιδιώξει να κάνει τους πολίτες να ελπίσουν ξανά! Θα επιδιώξει να αποκαταστήσει τη σχέση εμπιστοσύνης πολίτη – πολιτείας και να αναστρέψει την προσλαμβάνουσα της κοινωνίας για την ανεξαρτησία και την αποτελεσματικότητα της δικαιοσύνης. Θα επιδιώξει να περιβάλλει, πάλι, με κύρος τους Θεσμούς και να προχωρήσει στις μεγάλες συνταγματικές αλλαγές που έχει ανάγκη η χώρα.
Θα προσπαθήσει ακριβώς να μεταστρέψει τους δείκτες μιζέριας που αποτυπώνει το Ευρωβαρόμετρο και όλες οι δημοσκοπήσεις του τελευταίου διαστήματος.
Θα προσπαθήσει να αποκαταστήσει όλα όσα αμφισβητήθηκαν κατά την περίοδο της διακυβέρνησης του ΣΥΡΙΖΑ.
Αυτά τουλάχιστον υπόσχεται, αυτά υπονοεί ο δημόσιος λόγος και η πολιτική παρουσία του.
Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι ο Κυριάκος Μητσοτάκης μπορεί να αποτελέσει την τελευταία ελπίδα μιας απογοητευμένης κοινωνίας.
Αν τα καταφέρει, η Ελλάδα μπορεί να ελπίσει ξανά
Διαφορετικά….