Μια από τις σημαντικότερες μελέτες που ανακοινώθηκε στο πρόσφατο Πανευρωπαϊκό συνέδριο Καρδιολογίας στο Μόναχο της Γερμανίας, ανοίγει το δρόμο στη χρήση φαρμακευτικών σκευασμάτων με τη μορφή χαπιών, τα οποία οδηγούν με ασφάλεια στην στοχευμένη απώλεια βάρους σε ομάδες υπέρβαρων ή παχύσαρκων ασθενών.
Για τη μελέτη αυτή, αλλά και άλλες που ανακοινώθηκαν και αναθεωρούν αρκετά απ όσα γνωρίζαμε για την υγεία της καρδιάς, μίλησε στο Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων και στον Μιχάλη Κεφαλογιάννη, ο πρόεδρος της Ελληνικής Καρδιολογικής Εταιρείας Κωσταντίνος Τσιούφης.
Σύμφωνα με τις μελέτες αυτές, όπως τις μετέφερε ο κ. Τσιούφης, η προληπτική χρήση της ασπιρίνης από μη στεφανιαίους ασθενείς, δεν μείωσε την εμφάνιση οξέων καρδιαγγειακών επεισοδίων, ενώ αμφισβητείται και το μακροπρόθεσμο όφελος για την καρδιά, των διαιτών χαμηλής περιεκτικότητα σε υδατάνθρακες. Επίσης υπάρχουν νέες κατευθυντήριες οδηγίες για την ορθή αντιμετώπιση της Αρτηριακής Υπέρτασης, και νέοι απεικονιστικοί δείκτες πρόβλεψης του καρδιαγγειακού κινδύνου. Ανάμεσα στα σημαντικά νέα του συνεδρίου και η διαπίστωση ότι η διαδερμική αντικατάσταση της αορτικής βαλβίδας μπορεί να γίνει και σε ασθενείς χαμηλού χειρουργικού κινδύνου.
ΝΕΟ ΑΣΦΑΛΕΣ ΦΑΡΜΑΚΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΩΛΕΙΑ ΒΑΡΟΥΣ;
Ένα νέο και ασφαλές, όπως προκύπτει από τις πρώτες διαπιστώσεις φάρμακο, συμβάλει στην απώλεια βάρους σε παχύσαρκους ασθενείς με αθηροσκληρυντική νόσο, όπως ανακοινώθηκε στο πρόσφατο Πανευρωπαϊκό συνέδριο Καρδιολογίας στο Μόναχο της Γερμανίας. Ο κ. Τσιούφης εξηγεί πως ο επιπολασμός της παχυσαρκίας έχει σχεδόν τριπλασιαστεί τα τελευταία 40 χρόνια παγκοσμίως και η ίδια συνδέεται με την ανάπτυξη και πρόοδο πολλαπλών επιπλοκών, συμπεριλαμβανομένης της αρτηριακής υπέρτασης, της δυσλιπιδαιμίας, του διαβήτη τύπου 2 και κατ’ επέκταση της καρδιαγγειακής νόσου που αποτελεί την πρώτη αιτία θανάτου παγκοσμίως.
Η μελέτη που ανακοινώθηκε στο πρόσφατο Πανευρωπαϊκό συνέδριο Καρδιολογίας, ανοίγει απ’ ότι φαίνεται το δρόμο στη χρήση φαρμακευτικών σκευασμάτων με τη μορφή δισκίων που οδηγούν με ασφάλεια στην στοχευμένη απώλεια βάρους σε ειδικές ομάδες ασθενών.
Όπως σημείωνει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο κ. Τσιούφης, «η φαρμακευτική ουσία Lorcaserin ρυθμίζει την όρεξη μέσω της υποθαλάμικης ενεργοποίησης ανορεξιογόνων μηχανισμών οδηγώντας σε σημαντική απώλεια βάρους.
Το φάρμακο χρησιμοποιήθηκε σε υπέρβαρους και παχύσαρκους ασθενείς με αθηροσκληρωτική καρδιαγγειακή νόσο ή πολλαπλούς καρδιαγγειακούς παράγοντες κινδύνου, οι οποίοι υποβάλλονταν παράλληλά σε θεραπεία με διαιτητικές παρεμβάσεις. Σημειώνεται πως σε διάστημα ενός έτους, απώλεια βάρους τουλάχιστον 5% παρατηρήθηκε στο 38,7% των ασθενών που έλαβαν την ουσία, ενώ ταυτόχρονα τα υψηλότερα ποσοστά απώλειας βάρους επιτεύχθηκαν χωρίς συνοδό αύξηση του κινδύνου καρδιαγγειακών επεισοδίων. Το φάρμακο έλαβε έγκριση από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Φαρμάκων (FDA) ενώ η σχετική δημοσίευση της μελέτης CAMELLIA-TIMI 61 έγινε στο New England Journal of Medicine»
Η ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΗ ΧΡΗΣΗ ΑΣΠΙΡΙΝΗΣ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΜΕΙΩΣΕΙ ΤΟΝ ΚΙΝΔΥΝΟ ΕΜΦΡΑΓΜΑΤΟΣ ;
Οι περισσότερες καρδιαγγειακές παθήσεις μπορούν να αποφευχθούν με την ορθή αντιμετώπιση των παραγόντων κινδύνου, όπως η διακοπή του καπνίσματος και του αλκοόλ, η αντιμετώπιση της παχυσαρκίας, η ρύθμιση των επιπέδων της αρτηριακής πίεσης και των λιπιδίων καθώς και τη σωματική άσκηση. Ωστόσο τα τελευταία χρόνια σημειώνεται μια αλόγιστη χρήση της ασπιρίνης ως μέτρο πρωτογενούς πρόληψης καρδιαγγειακών επεισοδίων από το γενικό πληθυσμό ακόμα και χωρίς ιατρική υπόδειξη, εξηγεί ο κ. Τσιούφης.
«Σύμφωνα με τη μελέτη ARRIVE που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Lancet, η προφυλακτική χρήση της ασπιρίνης από ασθενείς με καρδιαγγειακούς παράγοντες κινδύνου δεν μείωσε την εμφάνιση τόσο οξέων στεφανιαίων επεισοδίων όσο και εγκεφαλικών επεισοδίων. Αντιθέτως πολλοί ασθενείς της ομάδας που ελάμβανε ασπιρίνη παρουσίασαν σοβαρά επεισόδια αιμορραγιών από το γαστρεντερικό», επισημαίνει ο πρόεδρος της ΕΚΕ. Επισημάνθηκε όπως τονίζει, ότι ουσιαστική μείωση του συνολικού καρδιαγγειακού κινδύνου επήλθε από τη συστηματική τροποποίηση των παραγόντων κινδύνου όπως προαναφέρθηκαν και αυτός θα πρέπει να είναι ο πραγματικός στόχος ιατρού και ασθενούς.
ΒΟΗΘΟΥΝ ΜΑΚΡΟΠΡΟΘΕΣΜΑ ΤΗΝ ΚΑΡΔΙΑ ΟΙ ΧΑΜΗΛΕΣ ΣΕ ΥΔΑΤΑΝΘΡΑΚΕΣ ΔΙΑΙΤΕΣ;
Διαφορετικές δίαιτες έχουν προταθεί για την απώλεια βάρους, όπως δίαιτες χαμηλές σε υδατάνθρακες και υψηλές σε πρωτεΐνες και λίπη. Η μακροπρόθεσμη ασφάλεια αυτών των διαιτών είναι αμφιλεγόμενη, με προηγούμενες μελέτες να καταλήγουν σε αντικρουόμενα αποτελέσματα σχετικά με την επίδραση τους στον συνολικό καρδιαγγειακό κίνδυνο και την επίπτωση του καρκίνου .
Μία σημαντική ανακοίνωση που πραγματοποιήθηκε στο πρόσφατο Πανευρωπαϊκό συνέδριο Καρδιολογίας «επισημαίνει πως οι δίαιτες χαμηλών υδατανθράκων μπορεί να είναι χρήσιμες βραχυπρόθεσμα για την απώλεια βάρους, τη μείωση της αρτηριακής πίεσης και τη βελτίωση των επιπέδων γλυκόζης στο αίμα, μακροπρόθεσμα όμως συνδέονται με αυξημένο κίνδυνο θανάτου από οποιαδήποτε αιτία και θανάτους λόγω στεφανιαίας νόσου, αγγειακών εγκεφαλικών επεισοδίων και καρκίνο» εξηγεί ο κ. Τσιούφης.
Συγκριτικά με τους συμμετέχοντες με υψηλότερη κατανάλωση υδατανθράκων, τα άτομα με τη χαμηλότερη πρόσληψη είχαν 32% υψηλότερο κίνδυνο θανάτου από όλες τις αιτίες μετά από μια μέση παρακολούθηση 6,4 ετών. Επιπλέον, οι κίνδυνοι θανάτου από στεφανιαία νόσο, εγκεφαλικά επεισόδια και καρκίνο αυξήθηκαν κατά 51%, 50% και 35% αντίστοιχα.
ΑΛΛΑΖΟΥΝ ΟΙ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΑΥΞΗΜΕΝΗΣ ΠΙΕΣΗΣ;
Όπως αναγνωρίστηκε στο Πανευρωπαϊκό συνέδριο Καρδιολογίας ο λόγος που ελάχιστοι υπερτασικοί καταφέρνουν να ελέγξουν με επιτυχία τις τιμές της αρτηριακή τους πίεσης είναι η ότι δεν συμμορφώνονται στην α φαρμακευτική τους αγωγή.
«Φαίνεται λοιπόν ότι η χρήση δισκίων που αποτελούνται από δύο ή περισσότερες φαρμακευτικές ουσίες συμβάλλει σημαντικά στη βελτιστοποίηση της συμμόρφωσης των ασθενών στην αγωγή και την κατ’ επέκταση καλύτερη ρύθμιση της αρτηριακής τους πίεσης», επισημαίνει ο κ. Τσιούφης.
Επιπλέον επισημάνθηκε η ανάγκη έγκαιρης έναρξης αντιυπερτασικής αγωγής με τη χρήση από την αρχή τουλάχιστον 2 φαρμακευτικών παραγόντων για την επιτυχέστερη ρύθμιση των επιπέδων της αρτηριακής πίεσης.
Οι στόχοι για τα επίπεδα της αρτηριακής πίεσης των υπερτασικών ασθενών όλων των ηλικιών είναι χαμηλότεροι από ότι σε προηγούμενες οδηγίες. Συγκεκριμένα οι στόχοι της συστολικής αρτηριακής πίεσης είναι τώρα 120-129 mmHg για ασθενείς κάτω των 65 ετών και 130-139 mmHg για ασθενείς ηλικίας άνω των 65 ετών. Συστολική αρτηριακή πίεση κάτω από τα 120 mmHg δεν πρέπει να αποτελεί στόχο για οποιονδήποτε ασθενή, δεδομένου ότι ο κίνδυνος βλάβης υπερβαίνει τα πιθανά οφέλη.
ΔΙΑΔΕΡΜΙΚΗ ΑΝΤΙΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΑΟΡΤΙΚΗΣ ΒΑΛΒΙΔΑΣ ΚΑΙ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΧΑΜΗΛΟ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΟ ΚΙΝΔΥΝΟ;
Η στένωση της αορτικής βαλβίδας συμβαίνει όταν η αορτική βαλβίδα της καρδιάς στενεύει και δυσλειτουργεί γι αυτό πρέπει να αντικατασταθεί. Ως γνωστό τα τελευταία χρόνια εφαρμόζεται με μεγάλη επιτυχία η αντικατάσταση της αορτικής βαλβίδας μέσω διαδερμικής προσπέλασης (ΤΑVI), μιας ελάχιστα επεμβατικής τεχνικής που εφαρμόζεται σε ασθενείς υψηλού χειρουργικού κινδύνου που αδυνατούν να υποβληθούν σε χειρουργείο ανοικτής καρδιάς.
«Η εμπειρία πλέον από τις νέες αυτές τεχνικές αντικατάστασης της αορτικής βαλβίδας αλλά και η βελτίωση των προσθετικών βαλβίδων που χρησιμοποιούνται, οδήγησε σε μια σημαντική ανακοίνωση στο πρόσφατο Πανευρωπαϊκό συνέδριο Καρδιολογίας, όπου φαίνεται ότι η εφαρμογή της διαδερμικής αντικατάστασης της αορτικής βαλβίδας επεκτείνεται ακόμα και σε ομάδες πληθυσμού χαμηλού χειρουργικού κινδύνου» , αναφέρει ο κ. Τσιούφης.
Η μελέτη LRT επεσήμανε ότι η TAVI για ασθενείς χαμηλού κινδύνου είναι μια ασφαλής και αποτελεσματική εναλλακτική λύση στην αντικατάσταση της αορτικής βαλβίδας για τον πληθυσμό αυτό με συμπτωματική στένωση της αορτικής βαλβίδας συνδεόμενη με χαμηλά ποσοστά επιπλοκών, μικρότερη διάρκεια παραμονής στο νοσοκομείο, μηδενική θνησιμότητα και σχεδόν μηδενική επίπτωση αγγειακών εγκεφαλικών επεισοδίων.
ΝΕΟΙ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΤΙΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣ ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ ΠΡΟΒΛΕΨΟΥΝ ΤΟΝ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟ ΚΙΝΔΥΝΟ ;
Πάρα πολλές ερευνητικές προσπάθειες τα τελευταία χρόνια κατευθύνονται προς την ανάδειξη νέων βιοδεικτών οι οποίοι θα μπορούσαν να υποδείξουν τις ομάδες του πληθυσμού που διατρέχουν υψηλότερο καρδιαγγειακό κίνδυνο.
«Ο Desai και οι συνεργάτες του ανέπτυξε έναν νέο βιοδείκτη απεικόνισης ο οποίος έχει βρεθεί ότι είναι σε θέση να προβλέψει την αιτία και την καρδιακή θνησιμότητα μετρώντας τη φλεγμονή του λιπώδους ιστού που περιβάλλει τις στεφανιαίες αρτηρίες (FAI) με τη χρήση της αξονικής υπολογιστικής στεφανιογραφίας (CT). Σύμφωνα με τη μελέτη CRISP-CT που ανακοινώθηκε στο συνέδριο, οι υψηλότερες περιαγγειακές τιμές FAI – που υποδηλώνουν μεγαλύτερη στεφανιαία φλεγμονή – συσχετίστηκαν με σημαντικά υψηλότερα ποσοστά θανάτου από οποιαδήποτε αιτία όσο και θάνατο από καρδιακές αιτίες», επισημαίνει ο πρόεδρος της Ελληνικης Καρδιολογικής Εταιρείας.
Αυτή η νέα τεχνολογία παρέχει τη δυνατότητα απλής και μη επεμβατικής ανίχνευσης ασθενών που διατρέχουν κίνδυνο μελλοντικών θανατηφόρων καρδιακών συμβαμάτων και η εφαρμογή προληπτικών μέτρων για την αποτροπής τους.
Η Ευρώπη μπροστά σε μια τρομερή χρονιά
*Tου Alain Duhamel
Η πολιτική χρονιά που ξεκινά θα είναι για την Ευρωπαϊκή Ενωση η πιο τρομακτική που έχει αντιμετωπίσει ποτέ. Είναι αλήθεια πως η ιστορία της Ευρώπης δεν ήταν ποτέ ένας δρόμος σπαρμένος με ροδοπέταλα. Η ευρωπαϊκή οικοδόμηση, όλοι το γνωρίζουν, προχώρησε από κρίσεις σε κρίσεις, μέσα από κρίσεις και παρά τις κρίσεις. Αυτή τη φορά, όμως, η συσσώρευση των απειλών φτάνει σε έναν παροξυσμό. Σε έξι μήνες, εκτός συγκλονιστικού απροόπτου, το Brexit θα αποτελεί πραγματικότητα. Για πρώτη φορά μετά την υπογραφή της Συνθήκης της Ρώμης, το 1957, μια χώρα-μέλος επιλέγει να εγκαταλείψει την Ενωση. Αυτό προοιωνίζεται ζοφερές προοπτικές για το Ηνωμένο Βασίλειο (έστω και μόνο λόγω της Ιρλανδίας και της Σκωτίας), αλλά και μια παταγώδη αποτυχία για την Ευρώπη, που θα στερηθεί ένα από τα βασικά της μέλη.
Την ίδια στιγμή, το ζήτημα της μετανάστευσης αποσταθεροποιεί βαθιά όλη τη Γηραιά Ηπειρο. Παντού, ένα μεγάλο μέρος των πληθυσμών αισθάνεται να απειλείται στο ζήτημα της ταυτότητάς του, των κοινωνικών του κατακτήσεων, της δουλειάς του, της στέγης του, της εθνικής ή θρησκευτικής του ταυτότητας. Ιδιαίτερα ευαίσθητα είναι τα λαϊκά στρώματα, που νιώθουν να έχουν εγκαταλειφθεί και θυσιαστεί. Μπορούμε να συζητάμε για καιρό για το αν πρόκειται για μια αυξανόμενη απειλή, για μια υπερβολή, ακόμη και για ένα φάντασμα. Το βέβαιο είναι ότι αυτή η ενίσχυση της ξενοφοβίας προκαλεί εντάσεις, απορρίψεις, ακόμη και συγκρούσεις. Όπως προκαλεί κι ένα ισχυρό κύμα εθνικισμού και λαϊκισμού. Ποτέ τα τελευταία 90 χρόνια το φαινόμενο αυτό δεν είχε τέτοια ένταση. Δεν πρόκειται πλέον για μια απλή μεταδοτική πολιτική ασθένεια, αλλά για μια πανδημία.
Στο κρίσιμο αυτό πεδίο, η Ευρωπαϊκή Ενωση απέτυχε εντελώς να καθησυχάσει, να προστατεύσει, αλλά και να αντιμετωπίσει το πρόβλημα στην πηγή του, να εκπονήσει δηλαδή ένα σχέδιο Μάρσαλ για να καταπολεμήσει τη φτώχεια και τη βία στην άλλη πλευρά της Μεσογείου. Ξαφνικά, η Πολωνία, η Ουγγαρία, η Αυστρία, δυστυχώς η Ιταλία, αλλά και η Τσεχική Δημοκρατία, κυβερνώνται από ξενόφοβους και δημαγωγούς λαϊκιστές. Αλλού, με εξαίρεση την Ιβηρική Χερσόνησο, η λαϊκή δυσαρέσκεια μεγαλώνει και τα λαϊκιστικά κινήματα ενισχύονται. Στη Γαλλία έλαβαν 40% στον πρώτο γύρο των προεδρικών εκλογών. Σε εννέα μήνες, υπάρχει κίνδυνος η ανανέωση των ευρωπαϊκών θεσμών να σημαδευτεί από μια πανευρωπαϊκή ενίσχυση του λαϊκισμού.
Ο Εμανουέλ Μακρόν ήταν πέρυσι ο πρώτος υποψήφιος για την προεδρία μετά τον Ζισκάρ Ντ’Εστέν που εμφανίστηκε ως υπερασπιστής της Ευρώπης. Από τότε που εξελέγη, πολλαπλασίασε τις πρωτοβουλίες, εκφωνώντας σημαντικούς λόγους στην Αθήνα, στη Σορβόνη, στο Στρασβούργο. Διατύπωσε πληθώρα προτάσεων (ενίσχυση της ευρωζώνης, διαμόρφωση μιας ευρωπαϊκής άμυνας, επένδυση στις βιομηχανίες αιχμής, προστασία των συλλογικών συνόρων και εναρμόνιση του δικαιώματος του ασύλου). Επισκέφθηκε μέσα σε μισό χρόνο τις μισές ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, με τελευταίες την Κοπεγχάγη και το Ελσίνκι. Ο στόχος του είναι να μετατρέψει τις ευρωπαϊκές εκλογές του 2019 σε μια πολιτική αντιπαράθεση μεταξύ προοδευτικών και λαϊκιστών. Θέλει να το κάνει στη Γαλλία, προσπαθεί να το κάνει και σε ευρωπαϊκή κλίμακα.
Μέχρι τώρα, οι προσπάθειές του δεν είχαν μεγάλη ανταπόκριση. Πολλά κράτη έχουν επαινέσει τον δυναμισμό του και τη δημιουργικότητά του, η αλήθεια όμως είναι ότι οι σύμμαχοί του είναι λιγοστοί. Η Αγγελα Μέρκελ είναι αποδυναμωμένη και περπατά όπως πάντα με ρυθμούς σαλιγκαριού. Αν η Ισπανία και η Πορτογαλία διάκεινται θετικά, η ομάδα που ενισχύεται είναι οι εχθρικές χώρες της ανατολικής Ευρώπης μαζί με την Ιταλία, ενώ οι χώρες της βόρειας Ευρώπης και η Ολλανδία διατηρούν τις επιφυλάξεις τους.
Στην Ευρώπη, η σοσιαλδημοκρατία μοιάζει όλο και πιο αδύναμη, οι συντηρητικοί σκληραίνουν τις θέσεις τους, ενώ οι λαϊκισμοί της Δεξιάς, της άκρας Δεξιάς και της άκρας Αριστεράς ενισχύονται, συνομιλούν και μερικές φορές ενώνουν τις δυνάμεις τους. Ο γάλλος πρόεδρος έχει λοιπόν πολλή δουλειά, πολύ περισσότερο που η επιστροφή του στην εθνική πολιτική σκηνή προδιαγράφεται δύσκολη. Εχει δίκιο να παθιάζεται, οι ευρωπαϊκές του φιλοδοξίες είναι θεμιτές και οι προτάσεις του ενδιαφέρουσες, ιδιαίτερα όταν αποφεύγουν τις αυταπάτες των θεσμικών μεταρρυθμίσεων. Απέναντι στα ρήγματα της Ευρώπης, αγωνίζεται για να εμποδίσει την αποσύνθεση, ακόμη και τη διάλυση της Ευρώπης, και για να υπερασπιστεί τις αξίες της και την εικονική της ισχύ. Στα Ηλύσια Πεδία, όμως, πόσες διαιρέσεις μπορεί να αντέξει;
*Ο Alain Duhamel είναι αρθρογράφος της Liberation