31.9 C
Athens
Αρχική Blog Σελίδα 21526

Λεξιλογώντας τον Έπηλυ

Λέξη για καλούς γνώστες της ελληνικής η σημερινή, καλοκαιρινή και συνάμα διαχρονική ο έπηλυς. Καλοκαιρινή, γιατί χιλιάδες επήλυδες, αλλοδαποί, ξένοι δηλαδή, κατακλύζουν τη χώρα μας λόγω των διακοπών. Διαχρονική, επίσης, αφού η πατρίδα μας προσφέρει φιλόξενο καταφύγιο σε ταλαιπωρημένους μετανάστες που έρχονται από άλλες πατρίδες, αναζητώντας μια καλύτερη ζωή.

*Της Σοφίας Μουρούτη Γεωργάνα

πηλυς, το πήλυδος η αρχική μας λέξη με τους ωραίους τόνους και τα πνεύματα είναι σύνθετη λέξη με την πρόθεση πί και το θέμα λθον του αορίστου, αλλά και του παρακειμένου λήλυθα και του μέλλοντα λεύσομαι του ρήματος ἔρχομαι. Ο πηλυςσυνεπώς ήλθε, έχει έλθει ή θα έλθει από κάπου, είναι σε κίνηση με άλλα λόγια.

Εκτός από πήλυδες μεμονωμένους ανθρώπους στην αρχαιότητα είχαμε και πήλυδα θνεα, ομάδες ολόκληρες ατόμων κοινής καταγωγής που μετακινούνταν αναζητώντας έναν καλύτερο τόπο, για να ζήσουν. Με την ίδια σημασία οι παλιότεροι πρόγονοί μας που μιλούσαν κι αυτοί ελληνικά χρησιμοποιούσαν τη λέξη προσήλυτος. Ο προσήλυτος, που είναι μάλιστα ετυμολογικά συγγενής με τον πηλυδα, ήταν μετανάστης, πάροικος. Ήδη, όμως, από την ελληνιστική εποχή ο προσήλυτος απέκτησε την έννοια αυτού που έχει αλλάξει τις θρησκευτικές του πεποιθήσεις. Ο όρος προσήλυτος περιέγραφε κυρίως τους ειδωλολάτρες που ασπάζονταν τον ιουδαϊσμό. Με την ίδια σημασία ο προσήλυτος έφθασε ως τις μέρες μας.

Στην αρχαιότητα ο ἔπηλυς κάποτε κάποτε γινόταν πηλύτης. Αν είχε εχθρικές διαθέσεις, η έφοδός του ονομαζόταν πήλυσις. Αν έβαζε σε εφαρμογή κάποια μαγικά, ξόρκια και άλλα κόλπα, η επίθεση ήταν πηλυσίη.

Σήμερα έχουμε επήλυδες λαούς, πληθυσμούς, φυλές.

Συνώνυμα του επήλυδος είναι ο ετερόχθων και ο έποικος.

Αντώνυμα ο γηγενής, αυτόχθων, ντόπιος, ιθαγενής.

Στην ίδια ομάδα είναι και ο νέηλυς, που μόλις ήλθε, ο άρτι αφιχθείς από κάπου.

Τους επήλυδες που έρχονται για να εγκατασταθούν οι γηγενείς τους αντιμετωπίζουν με δυσπιστία. Γι’ αυτό ο λεκτικός τύπος έχει φορτιστεί με την επιφυλακτικότητα του ντόπιου. Η χώρα μας όμως φημίζεται για τη φιλόξενη διάθεσή της. Συνεπώς όλοι οι επήλυδες προσωρινοί τουρίστες, αλλά και οι πιο μόνιμοι καλοδεχούμενοι.

 

*Η Σοφία Μουρούτη – Γεωργάνα είναι φιλόλογος και διδάσκει στο Αμερικανικό Κολλέγιο Ελλάδας

Ένα δίκροκο αυγό

Τις αλλαγές στο μενού, την νέα οργάνωση της κουζίνας, τις μεταφράσεις της κάρτας και τις κουβέντες για τα θέματα τούτα, τα έκανα με τον επιχειρηματία του εστιατορίου της Σίφνου είτε το μεσημέρι, μετά το μπάνιο μου και πριν τη δουλειά,  στο ξενοδοχείο που δούλευα κι ερχόταν να με δει, είτε το βράδυ, μετά τη δουλειά μου, που ανέβαινα στο Στενό, πριν τα ποτά και τους χορούς μου, και τα λέγαμε στο μαγαζί του, όλοι μαζί,  με την μαγείρισσα του.

*Γράφει η Αργυρώ Κουτσού

Μεσάνυχτα μιλούσαμε για τα νέα πιάτα, μεσάνυχτα κοιτούσα τα κοστολόγια του και μου σηκωνόταν η τρίχα με τις τιμές της πρώτης ύλης στο νησί. Και του πρότεινα να φέρνει τα κρέατα του από την Αθήνα, που και καλύτερα ήταν και φθηνότερα τα πλήρωνε παρά τα μεταφορικά. Κι αφού καταλήξαμε και τυπώσαμε και τα νέα μενού και ήρθε η μέρα που την επόμενη θα εφαρμοζόταν η νέα κάρτα, κανονίσαμε να πάω το πρωί, στις 11, να δείξω στην άξια μαγείρισσα του τις μακαρονάδες  και να τους κάμω τις κατσαρόλες. Φιλέτο από μπουτάκια κοτόπουλου με πιπεριές διάφορες και βασιλικό σε σάλτσα τομάτας, μπουκιές απο μπουτάκι χοιρινό με κάσιους σε σάλτσα από μέλι, θυμάρι και σιναπόσπορο, την κλασσική τους ρεβυθάδα και μία που θα άλλαζε κάθε τοσο, σαν πιάτο ημέρας. Ο εστιάτορας εκεί ήταν από εκείνους που εκτιμώ και σέβομαι. Κανονικός κυνηγός καλής πρώτης ύλης. Όργωνε το νησί να βρει τα καλύτερα. Ακούραστος, με μεγάλη αγάπη τόσο για το καλό φαγητό, όσο και για τον τόπο.  Εγώ εκείνη την εποχή δεν καλοκοιμόμουν. Μετά την εγχείρηση που είχα κάνει έπαιρνα είχα μία εξάμηνη φαρμακευτική αγωγή να παίρνω, που με είχε ξετινάξει. Μία απο τις παρενέργειες της ήταν οι αυπνίες. Κατέληγα να κοιμάμαι στις πέντε και στις έξι το πρωί, κι ας έπεφτα στις δύο ή στις τρεις. Τι διάβαζα, τι αναπνοές έκανα, τι έβγαινα έξω στην αυλή να καπνίσω και να αναπνεύσω τα δειλινά και τα γιασεμιά μπας και, τίποτα. Έτσι, εκείνο το πρωί που το τέταρτο ξυπνητήρι κατάφερε να με σηκώσει στις 10, μετά από μόλις τέσσερις ώρες ύπνου, ήμουν κάπως κακομούτσουνη από την έλλειψη του.

Αν σχετίζεσαι  με σένα, τη νιώθεις την έκφραση του προσώπου σου. Νιώθεις το στόμα και το σαγόνι σου σφικτό. Καταλαβαίνεις τα μάτια σου που βαραίνουν προς τα κάτω. Την περπατάς την αυλακιά ανάμεσα στα φρύδια σου. Αυτήν τη συγκεκριμένη αυλακιά περπατούσα ενώ άφηνα το αυτοκίνητο μου στο πάρκινγκ της Απολλωνίας για να ανέβω  τα σκαλάκια που οδηγούσαν στο Στενό.

Την περπατούσα με το κεφάλι σκυφτό και τα πόδια βαριά. Δεν το καλόνοιωθα το σώμα μου, έτσι άυπνο και φορτωμένο με φάρμακα που ήταν. Δεν το συμπαθούσα πολύ, έτσι. Με τούτες τις αισθήσεις φθάνω στο Στενό. Παίρνω τον δρόμο αριστερά, πάντα με το κεφάλι σκυφτό και τα μάτια καρφωμένα στο πλακόστρωτο. Κάνω λίγα βήματα κι αντιλαμβάνομαι πως είναι διαφορετικό. Κάτι είναι καθαρότερο. Τα καρφωμένα στις πλάκες μάτια μου αρχίζουν και βλέπουν  τις σχεδόν κάθετες ακτίνες του ήλιου όπως καθρεφτίζονται στα ασπρίσματα. Σαν μικρά αστεράκια πεσμένα χάμω. Η ησυχία είναι σαν μουσική. Στην μουσική αυτή ξεπηδούν στο μυαλό  μου οι στίχοι του Νιόνιου: Το φως στις δέκα το πρωί έρχεται όλο πλάγιο εκεί που ήταν οι χείμαρροι  και ξαναζωγραφίζει τους κήπους πάνω στο νερό να έχουν σκαλί, δεμένη βάρκα και μια θάλασσα γυαλί και τις τετράκωπες να υψώνουν του ομίλου οι αθλητές  και στο λιθόστρωτο να αστράφτουν μουσικές καμαρωτές.

Η αίσθηση του σώματος μου αλλάζει. Κοντοστέκομαι, βγάζω το κινητό μου από την τσέπη, κοιτώ την ώρα. 10:59. «Ας αργήσω δέκα λεπτά» σκέφτομαι και κάθομαι σε ένα σκαλοπάτι κλειστού μαγαζιού. Ανάβω ένα τσιγάρο, κοιτώ δεξιά, κοιτώ αριστερά, κανένας.  Μόνο αυτό το μοναδικό, κυκλαδίτικο φως. Ο ψίθυρος του απαλού Βορριά. Ο τραγανός αέρας. Το πεντακάθαρο λευκό. Κι εγώ κομμάτι του. Σαν κομμάτι του σηκώθηκα και περπάτησα ως το εστιατόριο.

Μπήκα μέσα με χαμόγελο πλατύ, να βρω το κρέας μου καλοτσιγαρισμένο, τις πιπεριές μου καλοκομμένες, όλη την προετοιμασία μου άψογα εκτελεσμένη. Γελώντας και μιλώντας μαγειρέψαμε πλάι πλάι με την σπουδαία μαγείρισσα του μαγαζιού. Κι όλο κομμάτι του ένιωθα. Και του μαγαζιού και του τόπου και της γης ολόκληρης. Ένα μέρος μου έπαιζε ξανά και ξανά τις σκηνές απο την ώρα που ξύπνησα ως κείνη τη στιγμή που ξεκαρδιζόμουν στα γέλια με μία σωματική ελαφρότητα ξεχασμένη καιρό. Ένα μέρος μου ερμήνευε: «Είναι που έχεις μπει στην κουζίνα πάλι κι ας είναι προσωρινό», ένα άλλο καταλάβαινε: «Συνδέθηκες πάλι με κείνη την ουσία του νησιού που σε φέρνει και σε ξαναφέρνει πίσω».

Φεύγοντας, δυο ώρες μετά, το Στενό είχε κίνηση. Τρίκυκλα ξεφόρτωναν προμήθειες, μαγαζάτορες έβαζαν τα κλειδιά στην πόρτα, σερβιτόροι και μαγέρια κατευθύνονταν στα πόστα τους. Δεν το είχα δει ποτέ έτσι.  Ήταν σαν να θαύμαζα καιρό ένα ωραίο ρολόι και σαν κάποιος ξαφνικά να μου πήρε το καντράν από μπροστά μου και να μου έγδυσε να δω την καλοκουρδισμένη μηχανή του. Κι εγώ στεκόμουν κάθε τόσο και θαύμαζα την ζωή πίσω από την ζωή που ήξερα τις νύχτες. Κι επέστρεψα στο πάρκινγκ με ελαφρυά περπατησιά, χαμόγελο στα μάτια και λαχτάρα για θάλασσα. Κι οδήγησα ως τον Φάρο κι άφησα τα πράματα μου στην άμμο κι έτρεξα στο νερό και μπήκα στη θάλασσα με ένα ωραίο, άφοβο μακροβούτι. Εκεί ξεκαθάρισε το τι είχε συμβεί. Ναι, είχα ξαναμπεί σε κουζίνα. Ναι, είχα συνεργαστεί με την εκεί ομάδα. Ναι, είχαμε όλοι απολαύσει το αποτέλεσμα της κοινής εργασίας μας. Ναι, ήταν  πάντα το αγαπημένο μου Στενό.

Καθ’όλη τη διάρκεια της σεζόν, έπαιρνα δύναμη κι ενέργεια από το Στενό το πρωί,  τις λίγες ώρες που έμπαινα σε κείνη την κουζίνα τις μισές μέρες της  εβδομάδας. Κι από τα βράδυα που πήγαινα κι έκανα λίγο κάτι. Και κυρίως από το τελείωμα της ημέρας που καθόμαστε όλοι, με τα γινάτια και τις κόντρες μας, γύρω από ένα τραπέζι και τρώγαμε μαζί. Εκτός από τη φύση καθαυτή της δουλειάς, αυτό μου έλειπε από την μόνιμη εργασία μου στο ξενοδοχείο. Η ομάδα. Βλέπεις εκεί υπήρχαν βάρδιες, κι εγώ περνούσα τη δική μου μόνη μου. Ο καθένας έκανε τη δουλειά του ανεξάρτητα από τους άλλους, σαν σκυταλοδρομία που όφειλες να παραλάβεις για να ξεκινήσεις και να παραδώσεις για να τελειώσεις. Κι εγώ είμαι team player. Προτιμώ την προβληματική ομάδα από την εύρυθμη αυτόνομη εργασία.

Έφυγα από τη θάλασσα νωρίτερα από ό,τι μπορούσα. Πήγα κι αγόρασα φρέσκα αυγά. «Αυγά Σίφνου» τα λένε στα μπακάλικα. Πήρα ένα ψωμί όλο ψίχα. Μπήκα στην κοινή κουζίνα λες και ήταν μόνο δική μου. Έβρασα τα αυγά μου μελάτα. Έτσι όπως έσπασα ένα για να το χύσω στο μπωλ με τις μπουκιές της ψίχας και το ελαιόλαδο, ανακάλυψα πως ήταν δίκροκο. Το θεώρησα καλό σημάδι. Για πρώτη φορά μετά από περίπου δυο βδομάδες, ένοιωθα ξανά το μέρος δικό μου. Κι εκείνη τη στιγμή αποφάσισα να αφήσω ό,τι μπορώ στην άκρη και να περπατήσω αυτό το μονοπάτι με το καλύτερο βήμα που μπορούσαν τα πόδια μου να σχηματίσουν.

Πεταλούδες αντί για Brexit

 Ο παγκοσμίως αναγνωρισμένος αφηγητής ντοκιμαντέρ για τη φύση Ντέιβιντ Ατένμπορο πρότεινε στους Βρετανούς να σταματήσουν για λίγο τις κόντρες για το Brexit και αντ’ αυτού να πάρουν μέρος στη μεγαλύτερη καταμέτρηση πεταλούδων στον κόσμο.

“Τους καλώ να ξεχάσουν για λίγο τις αντιδικίες και τα προβλήματα που μας περιμένουν με το Brexit, να καθίσουν σε ένα ήσυχο μέρος όπου λάμπει ο ήλιος και να μετρήσουν τις πεταλούδες που θα δουν”, δήλωσε στο ραδιόφωνο του BBC.

Ο 92χρονος Ατένμπορο ηγείται της εκστρατείας για την έρευνα αυτή.

Ζήτησε από το κοινό να περάσει 15 λεπτά εντοπίζοντας διάφορα είδη πεταλούδων για τη φιλανθρωπική οργάνωση Butterfly Conservation που καταγράφει τον αριθμό τους ώστε να αξιολογήσει την κατάσταση του περιβάλλοντος.

Ο Ατένμπορο, ο οποίος είναι το πρόσωπο πίσω από τα ντοκιμαντέρ “Planet Earth” και “Blue Planet”, δήλωσε ότι η καταμέτρηση πεταλούδων ηρεμεί το πνεύμα και την ψυχή.

“Είναι καλό για τους ανθρώπους να ξεχάσουν τις έγνοιες σχετικά με το Brexit και για ό,τι άλλο συμβαίνει στην πολιτική ανά τον κόσμο και απλά να επικεντρωθούν στον φυσικό κόσμο, ο οποίος βρισκόταν εδώ πριν από εμάς και θα βρίσκεται μετά από εμάς”.

Η “ΚΑΡΤΕΡΙΑ” και η έναρξη της ελληνικής ατμοκίνητης κυριαρχίας

Η Καρτερία ήταν το πρώτο ατμοκίνητο πολεμικό πλοίο στην ιστορία, το οποίο χρησιμοποιήθηκε σε πολεμικές επιχειρήσεις. Το όνομά του προέρχεται από την Αγγλική ονομασία ‘PERSEVERANCE’.

*Γράφει ο Στέφανος Καβαλλιεράκης

Ήταν ταυτόχρονα ατμόπλοιο και ιστιοφόρο. Το πλοίο θα παραδοθεί στην Ελληνική διοίκηση μετά απο απίστευτες περιπέτειες , διασπάθιση δανείων και χρημάτων τα οποία είχαν συγκεντρωθεί για τον ελληνικό σκοπό, μίζες τοκογλύφων και θα είναι το μοναδικό μιας μεγάλης παραγγελίας το οποίο τελικά θα παραδοθεί χάρη στην προσωπική μεσολάβηση αλλά και καταβολή της τελικής αποπληρωμής απο τον εικονιζόμενο άγγλο αξιωματικό Frank Abney Hastings,  γνωστό στην Ελλάδα ως “Αστιγξ” εξ ου και ο σχετικός δρόμος στο Μοναστηράκι.

Ο Άστιγξ – πλοίαρχος πλέον του Ελληνικού Ναυτικού – προσπαθεί να κάνει το σκάφος του ετοιμοπόλεμο. Ο οπλισμός του ήταν βαρύς και πρωτόγνωρος για την εποχή (8 πυροβόλα που έριχναν εκρηκτικά κοίλα βλήματα των 68 λιβρών συστήματος Πεζάνς), αλλά εκείνο που δημιούργησε προβλήματα ήταν επάνδρωση του πλοίου. Ιδιαίτερα ενοχλήθηκαν οι Υδραίοι επειδή δεν προτιμήθηκαν ναυτικοί από τις δικές τους τάξεις προκαλώντας τον Άγγλο φιλέλληνα να τους πει ότι : “ δεν ήλθα διά διασκέδασιν. Ήλθα να πολεμήσω και όχι να ρίξω βόμβας εις τον αέραν…θα προσλάβω χρησίμους”. Η τελική σύνθεση του πληρώματος αποτελούνταν από 17 αξιωματικούς, 22 υπαξιωματικούς 110 ναύτες, 22 πυροβολητές και 4 μάγειρες ενώ η καταγωγή του πληρώματος ήταν αγγλική, ελληνική και σουηδική.
Η “Καρτερία” πλέον, ήταν η καλύτερη ναυτική μονάδα που διέθεταν οι Έλληνες. Η πρώτη αξιοσημείωτη επιτυχία του πλοίου ήταν η σημαντική συμμετοχή του στον αποκλεισμό της Ερέτριας τον χειμώνα του 1827 και στον βομβαρδισμό του ‘Ωρωπού με κύριο σκοπό την λύση της πολιορκίας της Ακρόπολης από τους Τούρκους. Στον Ωρωπό, η “Καρτερία” κυρίευσε δύο εχθρικά φορτηγά. Την άνοιξη του 1827 η “Καρτερία” βομβάρδισε το Νιόκαστρο, οχυρά στο Μεσολόγγι και στην Ναύπακτο, ενώ τον Απρίλιο η “Καρτερία” με μια τολμηρή καταδρομή, εισήλθε στον Παγασητικό κόλπο και έκαψε 8 εχθρικά δικάταρτα φορτηγά.

Τον Σεπτέμβριο του 1827 η “Καρτερία” πέτυχε την σημαντικότερη επιτυχία της σε όλο τον πόλεμο βυθίζοντας στον κόλπο της Ιτέας την Τουρκική ναυαρχίδα και καταστρέφοντας 9 από τα 11 Τουρκικά πλοία μετά από εύστοχους κανονιοβολισμούς υπό την καθοδήγηση του Άστιγγα. Ή νίκη του αυτή αποκατέστησε την Ελληνική κυριαρχία στον Κορινθιακό, αναγκάζοντας τον Ιμπραήμ να μετακινήσει τον στόλο του από το Ναβαρίνο για να τον καταδιώξει. Μετά τον θάνατο του Καραΐσκάκη, την καταστροφή στο Ανάλατο και την πτώση της Ακρόπολης, η ναυτική υπεροπλία που εξασφάλιζε ο Άστιγξ εξανάγκασε τον Ιμπραήμ να μετακινήσει τον στόλο του από το Ναβαρίνο προς καταδίωξη. Αυτή η αφορμή οδήγησε στην ναυμαχία του Ναβαρίνου και στην αυγή της Ελληνικής ανεξαρτησίας.
Μετά την ναυμαχία του Ναβαρίνου, ο Άστιγξ έχοντας ελευθερία κινήσεων επιτέθηκε στα οχυρά του Ρίου και αμέσως μετά στα οχυρά των νησιών της λιμνοθάλασσας του Μεσολογγίου με σημαντική επιτυχία. Ηγούμενος μιας μοίρας του Ελληνικού στόλου, ο Άστιγξ επικράτησε πλήρως στον Κορινθιακό κόλπο. Χαρακτηριστικό είναι ότι η “Καρτερία” βύθισε Αυστριακό πλοίο που δεν σεβάστηκε τον αποκλεισμό της Πάτρας που παρέμεινε σε Τουρκικά χέρια ως την λήξη του πολέμου. Τον Νοέμβριο του 1827, ο Άστιγξ μετά από σφοδρό κανονιοβολισμό κατέλαβε το Βασιλάδι, μια οχυρή θέση-κλειδί για το Μεσολόγγι. Ο ίδιος ο Καποδίστριας διόρισε τον Άστιγγα υπεύθυνο για τις ναυτικές υποθέσεις της Ελλάδας αναγνωρίζοντας τα προσόντα του και την προσφορά του. Το μεγάλο σχέδιο του Άστιγξ παρέμενε η απελευθέρωση του Μεσολογγίου ώστε να δημιουργηθούν τετελεσμένα για τις διαπραγματεύσεις που αφορούσαν τα Ελληνικά σύνορα.
Τον Μάρτιο του 1828 οργάνωσε τον κανονιοβολισμό του Αιτωλικού, προπύργιο του Μεσολογγίου. Η τελική επίθεση από θάλασσα κατά του Αιτωλικού αποφασίστηκε να γίνει στις 11 Μαΐου 1828. Σε αυτή την κρίσιμη επίθεση, ο Άστιγξ εγκατέλειψε την ασφάλεια της “Καρτερίας” και έλαβε μέρος στους κινδύνους αυτοπροσώπως, οδηγώντας την επίθεση από την πρώτη γραμμή.Ο Άστιγξ μαζί με άλλους είκοσι στρατιώτες του πληγώθηκε ελαφρά στην διάρκεια της μάχης, μεταφέρθηκε στην ναυαρχίδα του, αλλά πέθανε στις 20 Μαΐου 1828 λόγω της έλλειψης περίθαλψης.
Μεταφέρθηκε και τοπο­θετήθηκε βαλσαμωμένος στην κρύπτη της Εκκλησίας τού Ορφανοτροφείου Αιγίνης. Ή κηδεία του έγινε με μεγάλες τιμές τον επόμενο χρόνο στον Πόρο, όπου μεταφέρθηκε ή σορός του με την «Καρτερία», στην οποία επέ­βαινε ό Καποδίστριας, και με την συνο­δεία μοίρας πολεμικών πλοίων. Τον επικήδειο εκφώνησε ο Σπυρίδων Τρικού­πης.
Αργότερα το 1861, τα οστά του «Άστιγγος» μετακομίστηκαν στον ναύσταθμο του Πόρου, όπου ανεγέρθηκε μνημείο προς τιμήν του.

*Ο Στέφανος Καβαλλιεράκης είναι ιστορικός, Δρ. Μεσογειακών και Ανατολικών Σπουδών στο Πανεπιστήμιο του Στρασβούργου.

Ο παππούς που ομορφαίνει τα σχολεία

 

Δίνει χαρά στα παιδιά και εισπράττει αγάπη από αυτά, ο «παππούς ο Γιώργος», όπως συνηθίζουν να αποκαλούν τον Γιώργο Κατσίποδο οι μαθητές των σχολείων της Πάτρας, τα προαύλια των οποίων έχει ομορφύνει με τις ζωγραφιές του.

Το Αθηναϊκό – Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων συνάντησε τον συνταξιούχο ελαιοχρωματιστή Γιώργο Κατσίποδο στο προαύλιο του 4ου δημοτικού σχολείου της Πάτρας, στην περιοχή της Άνω πόλης.

Σε μία γωνιά του προαυλίου είχε τακτοποιημένα τα πινέλα του και τα χρώματα και ήταν έτοιμος να βάλει τις τελευταίες λεπτομέρειες στις ζωγραφιές που δημιούργησε στον μεγάλο τοίχο, που χωρίζει το σχολείο από τις γειτονικές πολυκατοικίες.

Βρισκόταν εκεί από τις 6:00 το πρωί, έχοντας ως συντροφιά ένα μικρό ραδιόφωνο. Όχι για να ακούει μουσική, αλλά για να μαθαίνει τις ειδήσεις.

Μας πρόσφερε μια μικρή καρέκλα, από αυτές που κάθονται οι μικροί μαθητές μέσα στις αίθουσες και εκεί σε μια γωνιά του προαυλίου που είχε ακόμα αρκετό ίσκιο, ξεκινήσαμε την κουβέντα για το πώς αποφάσισε να αρχίσει αυτή τη μεγάλη προσπάθεια για προσφορά.

«Αυτή η προσπάθεια ξεκίνησε εδώ και χρόνια. Πήγαινα τα εγγόνια μου στο σχολείο της περιοχής μας, στο Ριγανόκαμπο και έβλεπα με πόνο ψυχής ότι ήταν σε άσχημη κατάσταση. Σε συνεννόηση με τον διευθυντή αποφάσισα να το φτιάξω. Εκεί είχαν ζωγραφίσει παλαιότερα παραστάσεις από τον μινωικό πολιτισμό, αλλά είχαν ξεθωριάσει. Εγώ λυπήθηκα να τα σβήσω και κάθισα και τα έφτιαξα όλα από την αρχή. Αυτό ήταν. Όταν ζωγράφισα το σχολείο, ο κάθε εκπαιδευτικός που ερχόταν στο σχολείο ή που δούλευε σε αυτό και έφευγε, ρωτούσε ποιος το ζωγράφισε και τους απαντούσαν, “ ο παππούς ο Γιώργος” . Έτσι λοιπόν ξεκίνησα και μέχρι τώρα έχω φτιάξει 31 σχολεία.»

Όπως εκμυστηρεύεται, «ποτέ δεν περίμενα ότι θα έβρισκε τόσο μεγάλη ανταπόκριση αυτή η προσπάθεια, αλλά και το ότι θα έχω το κουράγιο να συνεχίσω».

«Αυτό που μου έδωσε περισσότερη δύναμη», συνεχίζει ο Γιώργος Κατσίποδος «ήταν η ανταπόκριση των παιδιών, των γονέων και των εκπαιδευτικών, που μπορώ να την χαρακτηρίσω ως υπέροχη και έτσι κατάφερα να συνεχίζω μέχρι και σήμερα».

Όμως, σε αυτό το σημείο ο «παππούς ο Γιώργος» λέει εμφανώς συγκινημένος ότι «η αγάπη των παιδιών είναι η πιο δυνατή αγάπη, γιατί αυτό που θα σου πουν και αυτό που θα σου εκφράσουν, είναι πέρα έως πέρα αληθινό».

Μιλώντας για τις επιλογές που κάνει ζωγραφίζοντας στα προαύλια των σχολείων, ανασύρει τις δικές του παιδικές μνήμες. «Επιλέγω τις φιγούρες του παλιού αναγνωστικού, γιατί μου θυμίζουν τα χρόνια που ήμουν και εγώ μαθητής, αλλά με έκπληξη διαπίστωσα στην πορεία ότι άρεσαν πολύ αυτές οι επιλογές στους μεγάλους, διότι θυμίζει και σε αυτούς τα παιδικά τους χρόνια».

Βέβαια, όπως σημειώνει, «πρέπει να ζωγραφίζω κάτι και για τα παιδιά, γιατί τα παιδιά δεν είναι μεγάλοι και για αυτό ακριβώς επιλέγω ήρωες του Ντίσνεϊ που ξέρω από τα εγγόνια μου ότι τους αρέσουν».

Όμως, ο Γιώργος Κατσίποδος λέει ότι με τις ζωγραφιές του θέλει να περάσει στα παιδιά το μήνυμα, ότι πρέπει να διαβάζουν. «Ζωγραφίζω ένα μεγάλο και ωραίο κεφάλι που έχει ένα βιβλίο και διαβάζει. Μέσα από αυτό το κεφάλι βγαίνουν αριθμοί και γράμματα και όταν με ρωτούν τα παιδιά τι συμβολίζει, τους απαντώ ότι όσο περισσότερο διαβάζετε, τόσο περισσότερο μαθαίνετε». Παράλληλα, περνάει μηνύματα στα παιδιά για αγάπη, φιλία, ειρήνη και προσφορά.

Συνήθως ζωγραφίζει τις πρωινές ώρες, δηλαδή τις ώρες που λειτουργούν τα σχολεία και όπως λέει χαρακτηριστικά, αυτές είναι οι πιο όμορφες στιγμές. «Κατά τη διάρκεια των διαλειμμάτων τα παιδιά με πλησιάζουν, με ρωτούν, μου λένε να προσθέσω κάτι, ενώ πολλές φορές μου έχουν διορθώσει κάτι που γράφω». «Παππού Γιώργο ξέχασες το άλφα» μου είπε ένα από τα παιδιά που ήταν ιδιαίτερα παρατηρητικό, ενώ δεν θα ξεχάσω ένα περιστατικό στο σχολείο στο Σούλι».

Συγκεκριμένα, «ζωγραφίζοντας το παλιό αναγνωστικό είχα ξεχάσει τις βίδες στα κάγκελα και τότε με πλησιάζει ένα παιδάκι και με ρωτάει: «Παππού δεν έχουν βίδες τα κάγκελα»;

Με αφορμή την προσφορά του στα δημοτικά σχολεία, ο Γιώργος Κατσίποδος δίνει ιδιαίτερη έμφαση στη σημασία του εθελοντισμού, λέγοντας χαρακτηριστικά: «Ο εθελοντισμός είναι μία πρόκληση και μία εμπειρία. Και καλό είναι όλοι μας, έστω και μία φορά να ζήσουμε στη ζωή μας τον εθελοντισμό, γιατί δίνει πολύ αγάπη. Ο εθελοντής, αυτό που λαμβάνει, είναι μεγάλη συναισθηματική και ηθική ικανοποίηση γι’ αυτό που προσφέρει. Μακάρι να μπορούσε ο καθένας μας, από αυτό το λίγο που μπορεί, να το προσφέρει και τότε πιστεύω ότι η κοινωνία μας θα γίνει πολύ καλύτερη». Όπως συμπληρώνει, «νόμιζα ότι είμαι μόνος σε αυτό που κάνω, αλλά ευτυχώς δεν είναι έτσι, είμαστε πολλοί, όχι στον ίδιο κλάδο, αλλά ο καθένας εκεί που μπορεί και αυτό είναι κάτι που μου δίνει ιδιαίτερη χαρά».

Κάθε φορά που ο Γιώργος Κατσίποδος μιλάει για τα παιδιά, δεν κρύβει τη συγκίνησή του. «Αυτό που εισπράττεις κάθε φορά, κυρίως από την αγάπη των παιδιών, αλλά και των γονέων και των εκπαιδευτικών, είναι κάτι πάρα πολύ μεγάλο. Εμένα αυτό μου δίνει ζωή. Αυτό μου δίνει τη δύναμη και συνεχίζω».

Πολλές φορές, εξομολογείται, έχω αναρωτηθεί: «Τι κάθεσαι και κάνεις. Μπορούσες να είσαι στο σπίτι σου ή να πας για το ψάρεμά σου. Όμως, όταν βλέπω αυτό που δημιουργώ, ξέρω ότι θα δώσει χαρά. Ειδικά τα παιδιά, μου έχουν προσφέρει πολύ χαρά. Όπου και να πάω, θα δω παιδιά να με πλησιάζουν και να φωνάζουν, ο παππούς ο Γιώργος που ζωγράφισε το σχολείο μας».

Στα επόμενα σχέδια του Γιώργου Κατσίποδου είναι να ζωγραφίσει το προαύλιο ενός σχολείου στο οποίο φοιτούν παιδιά με αναπηρίες, ενώ όπως προσθέτει του έχουν ζητήσει και από σχολεία εκτός Πατρών να ζωγραφίσει.

Επανερχόμενος στον εθελοντισμό, ο Γιώργος Κατσίποδος τονίζει ότι «πρέπει να προβάλλεται, διότι ίσως να κεντρίσουμε το ενδιαφέρον και άλλων συμπολιτών μας, που θέλουν πραγματικά να προσφέρουν, αλλά δεν ξέρουν τον τρόπο.»

Μάλιστα, φέρνει ως παράδειγμα την εμπειρία συνταξιούχων ηλεκτρολόγων και υδραυλικών που θα μπορούσαν, όπως λέει, να βοηθήσουν, στην αποκατάσταση προβλημάτων ενός σχολείου.

Ολοκληρώνοντας τη συζήτησή μας ο Γιώργος Κατσίποδος λέει ότι αυτό που θα ήθελε έπειτα και από πρόταση ενός εκπαιδευτικού είναι «να συγκεντρωθεί το οπτικό υλικό από τα ζωγραφισμένα προαύλια σε ένα άλμπουμ και να μοιραστεί στα παιδιά, το οποίο στην ουσία θα προβάλει τον εθελοντισμό».

Φεύγοντας, αφήσαμε τον παππού Γιώργο να τελειώσει τις λεπτομέρειες, περιμένοντας με χαρά την ημέρα που θα ανοίξει το σχολείο, αφού τα παιδιά θα βρεθούν μπροστά σε μία ευχάριστη έκπληξη.

Η Συριζαϊκή αχαριστία του αφοσιωμένου Πασόκου Νίκου Κοτζιά

Ταραχή και πανικό έχει προκαλέσει στη Ρωσία η… προειδοποιητική, αυστηρoύ ύφους, δήλωση του Νίκου Κοτζιά ότι «η εποχή που θεωρούνταν διπλωματία το να κάνεις την κότα πέρασε». Μάλιστα για να δείξει ότι δεν «μασάει», κάρφωσε και τον Λαβρόφ, αποκαλύπτοντας, ότι εκείνος του ζήτησε να τον προσκαλέσει στην Ελλάδα.
Καταλάβατε; Ο Λαβρόφ παρακάλεσε τον Κοτζιά να τον προσκαλέσει στην Αθήνα. Και έβγαινε μετά η ρωσική πλευρά και έλεγε ότι την πρόσκληση απηύθυνε η Ελλάδα και μπούρδες…
Μια άλλη ατάκα, όμως, του κ. Κοτζιά η οποία πέρασε στα ψιλά, ήταν η κριτική του απέναντι στις προηγούμενες κυβερνήσεις. Αφορμή η υπόθεση των 2 Ελλήνων στρατιωτικών που ακόμα κρατούνται στην Τουρκία για την οποία είπε ότι «τα κόμματα της αντιπολίτευσης λίγο θρέφονται από τη μη λύση. Και εδώ πρέπει να ξεχωρίσουμε ανάμεσα σε εκείνους που η ειδίκευσή τους είναι να δημιουργούν προβλήματα, όπως είναι η σημερινή αντιπολίτευση- ΝΔ και ΠΑΣΟΚ που κυβέρνησαν τη χώρα επί δεκαετίες μετά την κατάρρευση της χούντας- και σε εκείνους που φέρνουν τη λύση των προβλημάτων».
Και καλά με τη ΝΔ ήταν πάντα απέναντι. Από την εποχή που ήταν στην ΚΝΕ, μετά στον Συνασπισμό και τελικά ως στέλεχος του ΠΑΣΟΚ. Αλλά να τα βάζει και με το ΠΑΣΟΚ που τον ανέδειξε και τον έκανε αυτό που είναι σήμερα; Τέτοια αχαριστία;
Ξέχασε ότι προσελήφθη το 1992 στο υπουργείο Εξωτερικών, με διαγωνισμό, ως εμπειρογνώμονας και έφυγε τελικά το 2008 πρεσβευτής;
Ξέχασε ότι το 1996, τον εμπιστεύτηκε ο Γιώργος Παπανδρέου, εντάσσοντάς τον στην ομάδα των στενότερών του συνεργατών και ως αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών στην κυβέρνηση Σημίτη αλλά και αργότερα το 1999 και ως υπουργός Εξωτερικών, σε όλη του τη θητεία ;
Ξέχασε τις μάχες που έδωσε ως υπεύθυνος του Γιώργου Παπανδρέου για την στρατηγική αντιμετώπιση του Ευάγγελου Βενιζέλου στην εσωκομματική διαμάχη για την ηγεσία του ΠΑΣΟΚ το 2007;
Ξέχασε πως όταν επικράτησε ο Παπανδρέου, του έδωσε ακόμα και την ηγεσία του ΙΣΤΑΜΕ; Εντάξει, μπορεί να πικράθηκε λίγο όταν ο Γιώργος Παπανδρέου τον όρισε το 2009 αναπληρωτή υπουργό Εξωτερικών κάτω από τον Δημήτρη Δρούτσα αλλά… έχουν περάσει τόσα οι δυο τους… Ταξίδια, στρατηγικές, “λεφτά υπάρχουν”, Καστελόριζα, μνημόνια… Πως μπορεί και τα σβήνει όλα μονοκοντυλιά..;

Μια προαναγγελία ήττας του «Κλεισθένιου» καιροσκοπισμού…

Δεδομένο: αν δεν προηγηθούν των αυτοδιοικητικών εκλογών οι εθνικές, ώστε η Ν.Δ. να έχει επαρκή χρόνο αλλαγής του εκλογικού νόμου, τότε η Αυτοδιοίκηση… θα «λουστεί» τις συνέπειες της απλής αναλογικής που κομίζει ο «Κλεισθένης».

Του Βαγγέλη Μωυσή

Στην αντίθετη περίπτωση, τα πράγματα φαντάζουν σχετικά εύκολα. Αν προηγηθούν οι εθνικές εκλογές, η Ν.Δ. είτε αυτοδύναμη είτε ως βασικός κυβερνητικός εταίρος, μπορεί να αλλάξει τον εκλογικό νόμο των αυτοδιοικητικών εκλογών και να στείλει στον κάλαθο των αχρήστων τα σχέδια του ΣΥΡΙΖΑ για «μπαχαλοποίηση» του θεσμού της Αυτοδιοίκησης.

Τι γίνεται όμως, αν ο ΣΥΡΙΖΑ παραμείνει «γατζωμένος» στην κυβέρνηση ικανό χρόνο για να μην αποφευχθεί η εφαρμογή της απλής αναλογικής στις αυτοδιοικητικές εκλογές;

Πόση αξία έχει η δέσμευση της Ν.Δ. για άμεση κατάργηση αυτής της πρόβλεψης του «Κλεισθένη», με την ανάληψη της ευθύνης διακυβέρνησης της χώρας; Θα πρέπει να περιμένουμε τέσσερα χρόνια ως τις επόμενες αυτοδιοικητικές για την αποκατάσταση της ομαλότητας στην Αυτοδιοίκηση;

Τα πράγματα είναι ίσως απλούστερα απ` όσο φοβούνται πολλοί, ή ελπίζουν κάποιοι…

Έμπειροι νομικοί ήδη ασχολούνται με τρόπους, για να κοπεί ο «γόρδιος δεσμός» των δυσμενών επιπτώσεων από την εφαρμογή της απλής αναλογικής, σε όποιον φορέα Αυτοδιοίκησης αυτές εμφανιστούν.

Ασφαλώς, εκ του Συντάγματος, δεν τίθεται ζήτημα… αναδρομικής ακύρωσης των αποτελεσμάτων των αυτοδιοικητικών εκλογών.

Ωστόσο, ένας νέος νόμος που θα επαναφέρει σύστημα ενισχυμένης αναλογικής στις αυτοδιοικητικές εκλογές, μπορεί εύκολα να ορίζει προϋποθέσεις… διάλυσης του Δημοτικού ή Περιφερειακού Συμβουλίου και προσφυγής σε επαναληπτικές εκλογές για την ανάδειξη διοίκησης και δημάρχου, ή περιφερειάρχη με νέο εκλογικό νόμο, σε περίπτωση αδυναμίας διοίκησης του Δήμου και εφαρμογής προγράμματος.

Αν μάλιστα, ο εν λόγω νόμος, απαγορεύει την παραμικρή αλλαγή στα ψηφοδέλτια των συνδυασμών που θα μετέχουν στην επαναληπτική εκλογική διαδικασία, εύκολα αντιλαμβάνεται κανείς την ιλατροτραγωδία της αυτοπαγίδευσης την οποια οδεύουν όλοι όσοι αυτοαναγορεύονται υποψήφιοι δήμαρχοι με καιροσκοπισμό. Δηλαδή, βασιζόμενοι στην απλή αναλογική για την κατάληψη μιας, ή δύο, ή τριών εδρών σε ένα συμβούλιο μόνο και μόνο για να διαπραγματευτούν «μερίδιο» σε μια διοίκηση….

Θα αρκεί η απόφαση των δύο τριών ισχυρότερων και ουσιωδώς αντιπροσωπευτικότερων  συνδυασμών, να ωθήσουν τα πράγματα σε επαναληπτική εκλογή, για να στείλουν στο σπίτι τους «καιροσκόπους». Κι αυτοί, θα απομείνουν να αναπολούν την ευκαιρία που χάνουν σήμερα, να είναι λειτουργικοί δημοτικοί σύμβουλοι, για χάρη της εμπειρίας να είναι δυσλειτουργικοί επικεφαλής ευκαιριακών δημοτικών ομάδων…

Πιεστικά ερωτήματα της Ν.Δ. για την εταιρία Τσίπρα

Με νέα ανακοίνωση η Νέα Δημοκρατία επανέρχεται στο θέμα της εταιρείας της οικογένειας Τσίπρα, με αφορμή αυτή τη φορά την συνέντευξη του Εξαδέλφου του πρωθυπουργού και προϊσταμένου του οικονομικού του γραφείου, Γιώργου Τσίπρα και επαναλαμβάνει τα ερωτήματα που ακόμα δεν έχουν απαντηθεί από το Μέγαρο Μαξίμου.

«O ξάδερφος του Αλέξη Τσίπρα και προϊστάμενος του οικονομικού γραφείου του Πρωθυπουργού, Γιώργος Τσίπρας αποφάσισε να δώσει συνέντευξη για την πολύκροτη υπόθεση με την πλαστή ασφαλιστική ενημερότητα που είχε καταθέσει η εταιρεία ΔΙΟΔΟΣ της οικογένειας Τσίπρα. Δυστυχώς όσα είπε δεν μας έκαναν σοφότερους. Παραβλέπουμε τις ύβρεις εναντίον της Νέας Δημοκρατίας και θέτουμε τρία αυτονόητα ερωτήματα στα οποία παραδόξως τόσο όσο ο ίδιος, όσο και το Μαξίμου, εδώ και μια εβδομάδα, τηρούν σιγή ιχθύος.

  1. Είχε ή δεν είχε ο Γιώργος Τσίπρας συμμετοχή στην πλαστογράφηση της προσωπικής ασφαλιστικής του ενημερότητας που κατατέθηκε από τον ξάδερφό του (και αδερφό του Πρωθυπουργού), Δημήτρη Τσίπρα;
  2. Αν δεν συνέπραξε ο ίδιος στην πλαστογράφηση και η ευθύνη ανήκει ολοκληρωτικά στον Δημήτρη Τσίπρα, γιατί δεν κινήθηκε νομικά εναντίον του από τη στιγμή που κατέθεσε ένα πλαστό πιστοποιητικό που αφορούσε τον ίδιον;
  3. Πώς άραγε εξηγεί ο Γιώργος Τσίπρας, ότι η δίωξη που ασκήθηκε στην εταιρεία ΔΙΟΔΟΣ δεν έγινε και σε βάρος του, όταν η πλαστή ασφαλιστική ενημερότητα αφορούσε προσωπικά τον ίδιο ως επιβλέποντα μηχανικό;Ας απαντήσει πρώτα πειστικά σε αυτά και στη συνέχεια έχουμε χρόνο να ασχοληθούμε και με τα υπόλοιπα. Πως δηλαδή κατέληξε -όλως περιέργως- όλη η υπόθεση στο αρχείο και πως συνδέεται ενδεχομένως η παραγραφή ενός σκανδάλου με τις παράδοξες μετακινήσεις συγκεκριμένων εισαγγελικών λειτουργών…».

Χιλιάδες πρόσφυγες «εγκλωβισμένοι» στα Βαλκάνια

Σύμφωνα με τον Γκέραλντ Τάτσγκερν από την Υπηρεσία Δίωξης του Εγκλήματος της Αυστρίας ο οποίος ειδικεύεται στη δίωξη διακινητών, περίπου 60.000 άνθρωποι βρίσκονται σήμερα «εγκλωβισμένοι» στα Βαλκάνια. «Πρόκειται εν μέρει για ανθρώπους που μένουν εκεί μεγάλο διάστημα αλλά και για μετανάστες που κατέφθασαν προσφάτως μέσω Ελλάδας», αναφέρει ο ειδικός, σύμφωνα με το γερμανικό πρακτορείο ειδήσεων dpa.

Όπως προκύπτει από στοιχεία του Διεθνούς Ερυθρού Σταυρού, από τις αρχές του χρόνου έφτασαν στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη περίπου νέοι 8.000 πρόσφυγες και μετανάστες, οκτώ φορές περισσότεροι απ΄ ότι το 2017. Μόνον τις τελευταίες εβδομάδες ο αριθμός των νεοαφιχθέντων ξεπέρασε τις 3.000. Οι αρχές της χώρας μιλούν την ίδια ώρα για 3.000 με 4.000 ανθρώπους.

Περισσότερες αφίξεις μέσω Έβρου

Στην Ελλάδα καταγράφηκαν μέχρι και τις 8 Ιουλίου 24.000 νέες αφίξεις μεταναστών και προσφύγων, ένας αριθμός αυξημένος κατά 122% σε σύγκριση με το αντίστοιχο διάστημα πέρσι, αναφέρει ο Τάτσγκερν στο dpa. Σύμφωνα με τον ίδιο, οι προσφυγικές ροές δια μέσω του Έβρου παίζουν όλο και πιο σημαντικό ρόλο. Από τις αρχές του χρόνου έχει πολλαπλασιαστεί ο αριθμός των ανθρώπων που επιχείρησαν να περάσουν παράνομα από την Τουρκία στην Ελλάδα μέσω του συγκεκριμένου ποταμού.

Σύμφωνα με το dpa, πρόσφατα, κύκλοι της ελληνικής κυβέρνησης παρέπεμπαν στο ότι η προσφυγική συμφωνία ΕΕ-Τουρκίας που υπεγράφη το 2015 δεν συμπεριλαμβάνει τα σύνορα στον Έβρο. Οι επαναπροωθήσεις προς την Τουρκία αφορούν μόνον ανθρώπους που έφτασαν στην Ελλάδα δια θαλάσσης. Δεδομένου ότι η συμφωνία δεν ισχύει για την περιοχή του Έβρου, η Άγκυρα δεν έχει ουσιαστικά κίνητρο να εμποδίσει τους πρόσφυγες από το επικίνδυνο ταξίδι μέσω του ποταμού, φέρεται να αναφέρει η ελληνική πλευρά.

Σύμφωνα με τον αυστριακό ειδικό ο οποίος αγωνίζεται εδώ και 17 χρόνια κατά των διακινητών και του εμπορίου λευκής σαρκός, η κατάσταση ενδέχεται να κλιμακωθεί εκ νέου εάν επιδεινωθεί η κατάσταση της τουρκικής οικονομίας και πολλοί πρόσφυγες και μετανάστες που σήμερα εργάζονται στην Τουρκία, χάσουν τη δουλειά τους. «Στην περίπτωση αυτή εκατοντάδες χιλιάδες θα ήταν στο δρόμο και θα επιχειρούσαν να έρθουν στην Ευρώπη».

Άμεση προσαρμογή των διακινητών σε νέα δεδομένα

Και στο άμεσο μέλλον η Ισπανία θα συνεχίσει να δέχεται μεγάλα προσφυγικά κύματα εκτιμά ο ειδικός Τάτσγκερν

Οι διακινητές προσαρμόζονται γρήγορα σε κάθε αλλαγή. Από τον Ιούνιο υπάρχει μια σαφής μετατόπιση των προσφυγικών ροών, με την Ισπανία να εξελίσσεται πλέον σε κύριο προορισμό. «Η φιλελεύθερη στάση της Μαδρίτης που λέει ότι δεν θα στείλει πλοία πίσω, κάνει αμέσως το γύρο του κόσμου», λέει ο Αυστριακός. Η Ιταλία από την άλλη, έκλεισε ουσιαστικά όλα τα λιμάνια της για πλοία που μεταφέρουν πρόσφυγες. Σύμφωνα με την Διεθνή Οργάνωση Μετανάστευσης, τον Ιούνιο κατέφτασαν στην Ιταλία μόλις 3.100 πρόσφυγες και μετανάστες, που είναι ο χαμηλότερος αριθμός που έχει καταγραφεί Ιούνιο μήνα από το 2014.

Ο αυστριακός ειδικός στην καταπολέμηση των διακινητών εκτιμά ότι ο αριθμός των πλοιαρίων που μεταφέρουν πρόσφυγες και μετανάστες «εξαρτάται άμεσα» από την παρουσία των ΜΚΟ που σπεύδουν για βοήθεια. «Όσο περισσότερα πλοία των ΜΚΟ υπάρχουν σε μια περιοχή, τόσο περισσότερα και τα πλοιάρια με πρόσφυγες», υποστηρίζει ο Τάτσγκερν, προβλέποντας ότι και στο άμεσο μέλλον η Ισπανία θα συνεχίσει να δέχεται μεγάλα προσφυγικά κύματα.

Ο ίδιος προτείνει να αξιοποιηθεί το διάστημα αυτό που, συγκριτικά με προηγούμενες χρονιές, καταγράφονται συνολικά στην Ευρώπη μικρότερες προσφυγικές ροές, για τη λήψη προληπτικών μέτρων. Μεταξύ άλλων, όπως επισημαίνει, χρειάζεται αποτελεσματικότερη προστασία των εξωτερικών συνόρων της ΕΕ, παροχή βοήθειας στις χώρες προέλευσης των προσφύγων και μεταναστών αλλά και περισσότερες νόμιμες δυνατότητες μετανάστευσης. «Τα αντιπλημμυρικά έργα φτιάχνονται όταν έχει καλοκαιρία και όχι αντίθετα…», λέει χαρακτηριστικά.

Μητροπολίτης Σιατίστης: Δίνει χωράφια σε πολύτεκνους

Με το σύνθημα «οι πολλοί για τον ένα» ο Μητροπολίτης Σισανίου και Σιατίστης Παύλος, ξεκίνησε την εκστρατεία ενημερώνοντας τους πιστούς της μητρόπολής του για το πρόγραμμα βοήθειας και στεγαστικής αποκατάστασης πολυτέκνων σε εγκαταλελειμμένες κατοικίες στα χωριά του Βοΐου. Το πρόγραμμα απευθύνεται σε πολύτεκνες οικογένειες που ζουν σε άσχημες συνθήκες σε σπίτια στα μεγάλα αστικά κέντρα και ειδικότερα στην Αθήνα. «Θέλουμε να προσφέρουμε την ευκαιρία στις οικογένειες να ζήσουν σε καλύτερες συνθήκες, σε όσους επιθυμούν να ξεκινήσουν οι ίδιοι και τα παιδιά τους μια νέα ζωή στην επαρχία» σημείωσε ο Μητροπολίτης Παύλος και από την άλλη υπογράμμισε ότι «θα ‘ναι μια ευκαιρία να ξαναζωντανέψουν ορισμένα από τα χωριά του Βοΐου, που ζουν μόνο ηλικιωμένοι».

Μέχρι το Φθινόπωρο τρεις κατοικίες θα έχουν παραδοθεί στις πολύτεκνες οικογένειες που έχουν επιλεγεί. Προς το τέλος Αυγούστου μια κατοικία με επτά δωμάτια στο χωριό Χορηγός του Βοΐου θα παραδοθεί σε πολύτεκνη οικογένεια με επτά παιδιά, που τώρα μένει σε σπίτι μόλις 45 τετραγωνικά μέτρα. Η μητέρα είναι έγκυος στο όγδοο και όπως ανέφερε ο Μητροπολίτης Παύλος το γεγονός της γέννησης «θα ’ναι σημάδι ελπίδας για το Βόϊο όπου οι κάτοικοι του έχουν σταματήσει να ακούν παιδικές φωνές». Η κατοικία προσφέρθηκε στη Μητρόπολη από οικογένεια που μένει μόνιμα στη Θεσσαλονίκη, όπου με αυτό τον τρόπο θέλησαν να στηρίξουν την προσπάθεια μας. Εξήγησε ότι για τη συγκεκριμένη οικογένεια θα αγοραστούν εκτάσεις γης προκειμένου να ασχοληθούν με τη γεωργία.

Ο Μητροπολίτης Παύλος εξιστορεί πώς ξεκίνησε η προσπάθεια για το πρόγραμμα παροχής στέγης στους πολύτεκνους, που ορισμένοι εξ αυτών ζουν σε πολύ κακές συνθήκες στη Αθήνα. Την ημέρα του δεκαπενταύγουστου στο μοναστήρι του Μικροκάστρου όπου συγκεντρώνει το θρησκευτικό ενδιαφέρον ακόμη και των ξενιτεμένων Βοϊατών ανακοινώθηκε η πρωτοβουλία της μητρόπολης, όπου «ζητήσαμε από τους πιστούς να εισφέρουν ως ετήσια συνδρομή 10 ευρώ έκαστος γι’ αυτό τον ιερό σκοπό». Αν και η μητρόπολη είναι αρκετά φτωχή, πολλοί οικισμοί του Βοΐου είναι έρημοι ή μένουν μόνο ηλικιωμένοι «πολλοί κάτοικοι ανταποκρίθηκαν με ζήλο στην πρόσκλησή μας».

Από δωρεές μόλις τριών ανθρώπων που έδωσαν συνολικά 20.000 € αγοράστηκε κατοικία μαζί με 32 στρέμματα γης στο χωριό Πλατανιά Βοΐου. Ο Μητροπολίτης εξηγεί ότι η κατοικία προορίζεται για μια οικογένεια με τέσσερα παιδιά όπου γνωρίζουν ήδη ότι θα ασχοληθούν με τη γεωργία και καλλιέργεια των αρωματικών φυτών και τριαντάφυλλων που τα τελευταία χρόνια παράγονται κατά αποκλειστικότητα στην περιοχή και απορροφώνται από την αγορά.

Όπως φαίνεται τα νέα ταξίδεψαν γρήγορα στην Αυστραλία όπου υπάρχουν αρκετοί ξενιτεμένοι από τη Σιάτιστα, τη Νεάπολη, το Τσοτύλι και τα χωριά του Βοΐου. Ένας ομογενής που άκουσε για την πρωτοβουλία μας, σημειώνει ο κ Παύλος, «χωρίς δεύτερη κουβέντα πρόσφερε ως δωρεά το σπίτι του μαζί μ’ ένα μικρό οικόπεδο στο Τσοτίλι». Στην κατοικία θα εγκατασταθεί μια πενταμελής οικογένεια και επειδή δεν υπάρχει σύζυγος έχει ρυθμιστεί ακόμη και η εργασία για ένα μέλος της οικογένειας.

Ο Μητροπολίτης Σιάτιστας βρίσκει χρόνο να παρακολουθεί ακόμη και τις εργασίες επιδιόρθωσης που πραγματοποιούν τα συνεργεία για να γίνουν τα σπίτια εκ νέου λειτουργικά και κατοικήσιμα. Τονίζει ότι θα χρειαστεί να απευθυνθεί εκ νέου στους πιστούς της μητρόπολης για την ετήσια συνδρομή των 10 € ώστε ορισμένες ατέλειες στις κατοικίες να επιδιορθωθούν.

Μέχρι το τέλος του 2018 σε τρία χωριά του Βοΐου θα εγκατασταθούν τρεις οικογένειες με 17 παιδιά, ενώ όπως δηλώνει φαίνεται να υπάρχει ενδιαφέρον από ξενιτεμένους να προσφέρουν τις κατοικίες ή από πολίτες να στηρίξουν με την οικονομική τους ενίσχυση την προσπάθεια. Ανάφερε ότι το επόμενο διάστημα περιμένει ένα ομογενή από την Αυστραλία που θα προσφέρει ως δωρεά τη διώροφη κατοικία του με ορισμένα στρέμματα γης στην Ομαλή Βοΐου «προκειμένου να εγκαταστήσουμε πολύτεκνες οικογένειες».

Στο ερώτημα εάν νιώθει ικανοποιημένος από την έκβαση της εγχειρήματος που ξεκίνησε πριν από ένα χρόνο δήλωσε ότι «περισσότερο ευχαριστημένος δείχνει ο κόσμος που συμμετέχει στην προσπάθεια» και εξέφρασε την αισιοδοξία ότι η ευρεία εφαρμογή κα επιτυχία του προγράμματος «θα μπορούσε να αλλάξει τα δεδομένα της πατρίδας μας».

ΗΠΑ:Το εγχειρίδιο είναι παρωχημένο!

Αποτελεί πλέον προσφιλές σπορ των μέσων μαζικής ενημέρωσης διεθνώς, αλλά και εδώ στην Ελλάδα, να σχολιάζουν με ειρωνεία που αγγίζει τα όρια της απέχθειας, κάθε κίνηση, κάθε φράση, κάθε ενέργεια του Προέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών, Ντόναλντ Τράμπ.

Του Δημήτρη Γ. Απόκη*

Το ίδιο συμβαίνει με την αντιπολίτευση των Δημοκρατικών στο εσωτερικό των Ηνωμένων Πολιτειών, αλλά και ένα μέρος Ρεπουμπλικάνων του κατεστημένου, το οποίο έχει αποκτήσει το παρατσούκλι “Never Trump». Την εβδομάδα που πέρασε, αυτό το καθημερινό σπορ, άγγιξε στο εσωτερικό των ΗΠΑ, κυρίως στην Ουάσιγκτον, τη Νέα Υόρκη, και τη Βοστώνη, τα όρια του παροξυσμού, με αφορμή την συνάντηση και την κοινή συνέντευξη τύπου του Προέδρου Τράμπ, με τον Πρόεδρο της Ρωσίας, Βλαντιμίρ Πούτιν. Μάλιστα, ακούστηκε και η φράση “εσχάτη προδοσία”, γεγονός που δείχνει πόσο έχει χαθεί το μέτρο.

Με δεδομένο ότι έχω ασχοληθεί επανειλημμένως με το σχολιασμό και την ανάλυση της πολιτικής και της στρατηγικής του Αμερικανού Προέδρου, στο παρών κείμενο, καθαρά ως διεθνολόγος θα προσπαθήσω να ασχοληθώ με την πλευρά που σηκώνει τη σκόνη και το λάβαρο της εσχάτης προδοσίας, το κατεστημένο εξωτερικής πολιτικής της Ουάσιγκτον, με λίγο άρωμα Νέας Υόρκης και Βοστώνης, και ειδικά αυτό που ανήκει στο Ρεπουμπλικανικό κόμμα (η ενασχόληση με τους Δημοκρατικούς δεν έχει νόημα πρόκειται για αστεία περίπτωση), και είναι γνωστό ως Neoconservatives και “Never Trump”. Γιατί λοιπόν αυτό το συγκεκριμένο γκρουπ μιλάει έτσι και τελικά τι στο καλό προτείνει;

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι ο Πρόεδρος Τράμπ στην ευρωπαϊκή του εξόρμηση και τη συνάντηση κορυφής με τον Πούτιν στο Ελσίνκι, ήταν ο γνωστός εαυτός του, ανεβάζοντας την πίεση και χαλώντας τη νιρβάνα, της μη μου τους κύκλους τάραττε, ευρωπαϊκής ηγεσίας. Πίσω στις ΗΠΑ, στα σαλόνια της Ουάσιγκτον, της Νέας Υόρκης και της Βοστώνης, πήραν φωτιά τα τόπια, για την απάντηση σχετικά με τις υπηρεσίες πληροφοριών της Αμερικής και την παρέμβαση της Ρωσίας. Αυτό οδήγησε σε μια και όχι τόσο εγκάρδια διευκρίνηση από τον Αμερικανό Πρόεδρο, την οποία διάβασε από χαρτί, και της οποίας συγγραφέας ήταν ο Προσωπάρχης του Λευκού Οίκου, Στρατηγός, Τζόν Κέλι, ο οποίος με το που γύρισε από την Ευρώπη ο Πρόεδρος, του τα είπε με τον τρόπο που μόνο ένας Στρατηγός των Πεζοναυτών μπορεί να τα πει.

Εδώ να κάνω μια παρένθεση και να σημειώσω ότι ο Στρατηγός Κέλι, είναι σαφές ότι όταν αποφάσισε να δεχθεί τη θέση του Προσωπάρχη του Λευκού Οίκου, φεύγοντας από Υπουργός Εσωτερικής Ασφάλειας, το έκανε πιστεύοντας ότι πρέπει να σώσει το σύστημα από έναν Πρόεδρο, ο οποίος είναι αποφασισμένος να το διαλύσει και να το ξυπνήσει βίαια από τη νιρβάνα και το βόλεμά του. Σαν αποτέλεσμα, στο διάστημα που έχει την ευθύνη των υπηρεσιών του Λευκού Οίκου, έχει απομονώσει τον Πρόεδρο, και στην ουσία τον έχει αποκόψει από τους ανθρώπους που, σωστά, εμπιστεύεται και έχει δημιουργήσει μια κατάσταση στην οποία ο Ντόναλντ Τράμπ, δεν λειτουργεί με τον τρόπο που το έχει καταστήσει επιτυχημένο δισεκατομμυριούχο επιχειρηματία, και τον οδήγησε στο να κερδίσει το Λευκό Οίκο.

Ίσως είναι λοιπόν καιρός, ο Στρατηγός Κέλι, να αποχωρήσει και ο Πρόεδρος Τράμπ, να συνεχίζει την Προεδρία του, χωρίς Προσωπάρχη στο Λευκό Οίκο. Άλλωστε δεν θα είναι πρώτη φορά που συμβαίνει έχει γίνει με τον Πρόεδρο Κέννεντι και τον Πρόεδρο Κάρτερ. Επίσης θα είναι καλό για τον Πρόεδρο να ξαναποκτήσει την άμεση επαφή με ανθρώπους που εμπιστεύεται και τη βάση του στην αμερικανική κοινωνία που τον στηρίζει φανατικά. Εάν αυτό γίνει, θα αποφύγει γεγονότα όπως αυτά της εβδομάδας στην Ευρώπη και τηε συνέντευξης με τον Πούτιν.

Αλλά καιρός να επανέλθω στο βασικό θέμα που πραγματεύεται το άρθρο μου, το τι πραγματικά συμβαίνει με το κατεστημένο εξωτερικής πολιτικής και ασφάλειας στην Αμερική και όχι μόνο.

Ακόμη και φανατικοί υποστηρικτές του Προέδρου όπως ο πρώην Πρόεδρος της Βουλής, Νιούτ Γκίνγκριτς, και το αγαπημένο σόου του Προέδρου, “Fox and Friends”, στο τηλεοπτικό δίκτυο Fox News, ήταν επικριτικοί για την κοινή συνέντευξη τύπου με τον Πούτιν. Οι Δημοκρατικοί αρπάζοντας την ευκαιρία έφτασαν στο άλλο άκρο, υιοθετώντας την ατάκα του πρώην Διευθυντή της CIA, Τζόν Μπρέναν, “Προδοσία”. Πολύ βαριά επικίνδυνη και σε κάθε περίπτωση όχι χρήσιμη φράση, όταν αναφέρεσαι στο Πρόεδρο των ΗΠΑ, επικεφαλής της κυβέρνησης της χώρας σου. Εξόχως ανησυχητική εξέλιξη.

Το γκρουπ των ανθρώπων που υιοθετεί τον όρο “Προδοσία”, είναι ανησυχητικά ετερόκλητο. Περιλαμβάνει αυτούς που επιδιώκουν την παραπομπή Τράμπ, πριν καν αναλάβει τα καθήκοντα του Προέδρου. Πρόκειται για ανθρώπους που δεν ασχολούνται να αναλύσουν αλλά κινούνται από καθαρό μίσος. Αυτός είναι και ο λόγος που δεν αξίζουν ιδιαίτερης ενασχόλησης. Υπάρχουν και αυτοί που κάνουν μια πιο λογική κριτική και η παρουσία τους εκτείνεται και στα δυο πολιτικά κόμματα των ΗΠΑ. Σε αυτούς περιλαμβάνονται και οι “Never Trump”, μια ομάδα που διευρύνεται και γίνεται όλο και πιο θορυβώδης.

Η ύπαρξη των παραπάνω ομάδων καθιστά δύσκολη την εφαρμογή εσωτερικής πολιτικής για τον Αμερικανό Πρόεδρο. Αυτό τον σπρώχνει σε ένα τομέα που η κοινή γνώμη και το Κογκρέσο, έχει σχεδόν μηδενική επιρροή, την εξωτερική πολιτική.

Υπάρχει όμως και μια άλλη ομάδα ανθρώπων που υιοθετεί αυτή την ορολογία. Αυτοί που αφιέρωσαν τη ζωή και την καριέρα τους στο να υπηρετούν και να υπερασπίζουν τις ΗΠΑ, κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου και μετά, για τους οποίους η Ρωσία είναι ο νούμερο ένα δημόσιος κίνδυνος. Πολλούς από αυτούς τους γνωρίζω προσωπικά εδώ και χρόνια, λόγω της πολυετούς παραμονής μου και εργασίας μου στην Ουάσιγκτον.  Η ιδέα και μόνο ότι οποιοσδήποτε Αμερικανός και ειδικά ο Πρόεδρος, θα επιδιώξει μια φιλική σχέση και μια σχέση συνεργασίας με τον ηγέτη και τη χώρα που έχει αποδειχθεί εχθρική στα αμερικανικά συμφέροντα, για αυτούς είναι σαν να έχει γυρίσει ο πλανήτης ανάποδα.

Εκεί ακριβώς εντοπίζεται και το μεγάλο τους πρόβλημα. Βρισκόμαστε ήδη σε έναν πλανήτη που έχει γυρίσει ανάποδα. Η αντίδρασή τους δεν είναι τόσο αντίδραση στον Τράμπ, αλλά σε αυτό ακριβώς το γεγονός. Το υφιστάμενο διεθνές σύστημα έχει τελειώσει και επρόκειτο να καταρρεύσει, ακόμη και εάν ο Τράμπ είχε εκλεγεί Πρόεδρος. Σίγουρα το στυλ ήταν διαφορετικό στο παρελθόν και θα ήταν διαφορετικό με ένα άλλο πρόσωπο στη θέση του Τράμπ, αλλά η ουσία είναι ότι η Αμερική έχει χάσει το ενδιαφέρον της να είναι ο μάνατζερ του διεθνούς συστήματος και ακόμη πιο πολύ να πληρώνει σε χρήμα και αίμα για αυτό. Όπως, δυστυχώς, είναι επίσης γεγονός, ότι το διεθνές σύστημα χωρίς την εμπλοκή των ΗΠΑ, είναι καταδικασμένο να καταρρεύσει.

Το μεγάλο πρόβλημα είναι ότι η συνήθως ήρεμη, και λογική, κοινότητα εθνικής ασφάλειας στις ΗΠΑ (στρατιωτικοί, διπλωμάτες, και υπηρεσίες πληροφοριών), αυτοί που υποτίθεται προστατεύουν τα αμερικανικά συμφέροντα και έχουν τα προσόντα και την ειδικότητα σε θέματα εξωτερικής πολιτικής και ασφάλειας, κινούνται και αναλύουν βασιζόμενοι σε ένα εγχειρίδιο, το οποίο είχε δημιουργηθεί και είχε νόημα τέσσερεις Προεδρίες των ΗΠΑ, πριν το  Τράμπ. Αυτό που είναι διαφορετικό με τον Πρόεδρο Τράμπ, είναι ότι δεν το σερβίρει με τον σαλονάτο τρόπο της Ουάσιγκτον, της Νέας Υόρκης και της Βοστώνης. Αντίθετα κινείται με το ένστικτο, και αποδεικνύει ότι το ένστικτο αποκαλύπτει αλήθειες, που ισχύουν εδώ και περίπου τριάντα χρόνια.

Όσο αφορά τη Ρωσία, δεν είμαι από τους υποστηρικτές της και έχω ένα παρελθόν και μια καταγραμμένη πορεία που το αποδεικνύει. Παρόλα αυτά, σήμερα η Μόσχα δεν είναι ο βασικός εχθρός της Ουάσιγκτον. Και όχι σήμερα αλλά από το 1990. Αυτό δεν σημαίνει ότι έγινε η Ρωσία καλό παιδί, αλλά η κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης και οι συστημικές αδυναμίες της σημερινής Ρωσίας, σημαίνει ότι η αποτροπή της Μόσχας με μια παγκόσμια συμμαχία δεν είναι ο τρόπος με τον οποίο η Ουάσιγκτον, αντιμετωπίζει το θέμα πλέον.

Η Ουάσιγκτον πρέπει να εκσυγχρονίσει την στρατηγική της πολιτική, και να επιλέξει φίλους και εχθρούς ανάλογα με την εκσυγχρονισμένη στρατηγική της πολιτική. Και μέσα από αυτό τον εκσυγχρονισμό, είναι πολύ πιθανόν η Μόσχα να μην είναι στη κατηγορία των εχθρών. Όσοι από εμάς είμαστε λάτρεις και καλοί μαθητές της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής, γνωρίζουμε και αντιλαμβανόμαστε ότι δεν είναι λίγες, ιστορικά, οι φορές που η Ουάσιγκτον, συνεργάστηκε με όχι και τόσο φιλικές χώρες για να αντιμετωπίσει ακόμα πιο, μη φιλικές χώρες. Πολλοί ξεχνάνε και ακόμη πιο πολύ δεν γνωρίζουν, το Μάο εναντίον Στάλιν και το Στάλιν εναντίον Χίτλερ. Ακόμα και το Πούτιν εναντίον Αλ Κάϊντα.

Παρά το γεγονός ότι προσωπικά είμαι υποστηρικτής του στυλ του Προέδρου Τράμπ, παραδέχομαι ότι υπάρχουν και άλλοι τρόποι με τους οποίους θα μπορούσε να υλοποιηθεί η νέα στρατηγική. Παρόλα αυτά υπάρχουν τομείς στης συμμαχίας του ΝΑΤΟ (το οποίο δεν υπάρχει αμφιβολία είναι απαραίτητο και πρέπει να συνεχίσει να υπάρχει) και κάποιοι εκ των μελών, που για την Ουάσιγκτον, αξίζει να διατηρηθούν και κάποια άλλα όχι. Το αδιαμφισβήτητο γεγονός είναι ότι τα δεδομένα έχουν αλλάξει, και μέχρι στιγμής, αρέσει δεν αρέσει, ο μόνος που δείχνει να το έχει αντιληφθεί και κάνει κάτι για αυτό είναι ο Πρόεδρος Τράμπ.

Προσωπικά αντιλαμβάνομαι γιατί το κατεστημένο εξωτερικής πολιτικής και ασφάλειας της Ουάσιγκτον, αισθάνεται πνιγμένο και κτυπιέται σαν το φίδι που του κόβουν το κεφάλι. Μετά από 25 χρόνια που η ηγεσία της Αμερικής, κατά κύριο λόγω, τους αγνοούσε ή τους έστελνε σε περιπέτειες χωρίς τέλος στην αφιλόξενη άμμο της Μέσης Ανατολής, ξαφνικά έρχεται ένας Πρόεδρος που έχει κάνει κομμάτια  το εγχειρίδιο το οποίο ακολουθούν ολόκληρη τη ζωή τους. Οι ανησυχίες τους αναφορικά με τη διεθνή ασφάλεια είναι θεμιτές, απλά έχουν αργήσει να προσέλθουν στην σημερινή πραγματικότητα. Αυτό που έρχεται στο διεθνές σύστημα τους τρομάζει, και ειδικά μετά από μια περίοδο σχετικής σταθερότητας και παχιών αγελάδων. Το Αμερικανικό κατεστημένο εξωτερικής πολιτικής και ασφάλειας, βρίσκεται σε κατάσταση πανικού και κτυπάει το κεφάλι του από γωνία σε γωνία, ψάχνοντας να βρει διέξοδο. Δυστυχώς δεν έχει αντιληφθεί ότι η διέξοδος δεν μπορεί να προέλθει από την ίδια πόρτα με την είσοδο. Μέχρι αυτό να γίνει κατανοητό, όλοι θα αποδίδουν την ευθύνη στον πρόεδρο Τράμπ. Υπάρχει σίγουρα πολύς χώρος για κριτική, όπως ήδη ανέφερα, όσο αφορά τον τρόπο που ο Αμερικανός Πρόεδρος εφαρμόζει την νέα απαιτούμενη από τα γεγονότα και τη σημερινή πραγματικότητα στρατηγική, αλλά οι δυνάμεις που το επιβάλλουν αυτό είναι πολύ μεγαλύτερες από την εκρηκτική προσωπικότητα που ακούει στο όνομα, Ντόναλντ Τράμπ.

Γιαυτό λοιπόν καλά θα κάνουν όσοι σκίζουν τα ιμάτια τους, καλά θα κάνουν για το καλό της Αμερικής και του υπόλοιπου πλανήτη να στρωθούν στη δουλειά και να διαμορφώσουν μια νέα πορεία προσαρμοσμένη στη σημερινή πραγματικότητα και όχι στο ξεπερασμένο εγχειρίδιο τους. Εκμεταλλευόμενοι την Προεδρία Τράμπ, θα πρέπει να ξεκινήσουν ένα νέο ουσιαστικό Great Debate, αναφορικά με το τι ακριβώς επιδιώκει η Αμερική στο νέο διεθνές σκηνικό. Και πρέπει να καταλάβουν ότι δεν είναι δυνατόν να το κάνουν αυτό αρνούμενοι να συνεργαστούν με έναν Πρόεδρο που έχει μια δυνατή επαφή με την πλειοψηφία της αμερικανικής κοινωνίας.

Μέχρι λοιπόν οι Ηνωμένες Πολιτείες καταλήξουν σε μια νέα στρατηγική πολιτική, ο πλανήτης, που η Ουάσιγκτον δεν είναι ο σταθεροποιητικός παράγοντας, αλλά ο απρόβλεπτος παράγοντας, θα αποτελεί μια δύσκολη και επικίνδυνη εξίσωση.

Στην Αμερική αργά η γρήγορα αυτό θα γίνει, διότι είναι στη φύση του συστήματος να αντιλαμβάνεται έστω και με λίγη καθυστέρηση το πρόβλημα και να διορθώνει την πορεία. Στη σημερινή Ευρώπη και τη σημερινή Ελλάδα, το έργο δεν έχει καν γίνει αντιληπτό, με αποτέλεσμα η σφοδρή σύγκρουση με τον τοίχο της άγνοιας και της αχρηστίας να είναι δεδομένη.

Ας αφήσουν λοιπόν κάποιοι στην άκρη αυτό το Reality Show, γιατί το μόνο που πραγματικά φέρνει στην επιφάνεια είναι το πόσο παρωχημένοι και πόσο ανίκανοι για σοβαρή ανάλυση και στρατηγικό σχεδιασμό είναι.

*Ο Δημήτρης Απόκης, είναι Διεθνολόγος και Δημοσιογράφος, Απόφοιτος του ThePaul H. Nitze, School of Advanced International Studies, The Johns HopkinsUniversity, μέλος του The International Institute of Strategic Studies, και διετέλεσε επί σειρά ετών διαπιστευμένος ανταποκριτής στο Λευκό Οίκο, το Στέητ Ντιπάρτμεντ, και το Πεντάγωνο, στην Ουάσιγκτον. 

Λεξιλογώντας το Γιασεμί

Θα μυρίσει γιασεμί το σημερινό μας γλωσσάρι, αφού είναι καλοκαίρι, οι κήποι ανθισμένοι και οι αυλές μοσχοβολούν και αναδίνουν τη χαρακτηριστική μυρωδιά του γιασεμιού.

*Της Σοφίας Μουρούτη Γεωργάνα

Λέξη τουρκική, yasemin την έλεγαν οι γείτονες και αυτοί την πήραν από τους δικούς τους γείτονες, τους Πέρσες, που είχαν τον τύπο yāsaman. Το γιασεμί από τους Πέρσες το είχαν γνωρίσει οι Βυζαντινοί και το έλεγαν άσμη. Για του λόγου το αληθές, ας πούμε ότι ο διασημότερος γιατρός του 6ου αιώνα μ.Χ., ο Αέτιος ο Αμιδηνός, το γνώριζε πολύ καλά. Ως αρχίατρος της αυτοκρατορικής αυλής, σπουδασμένος μάλιστα στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου, είχε ασχοληθεί με τα απλά βότανα. Στο έργο του Λόγοι ατρικοί σημειώνει:  δ καλουμένη ασμ παρ Πέρσαις σκευάζεται κ τν νθν τν λευκν το ου κα λαίου σησαμίνου. Εδώ προφανώς κάνει λόγο για κάποιο αιθέριο έλαιο, που ήταν γνωστό στους Πέρσες, το έφτιαχναν από τα λουλούδια τα λευκά του γιασεμιού, που τα ανακάτευαν με το σησαμέλαιο και το χρησιμοποιούσαν για θεραπευτικούς σκοπούς.

Στα μεσαιωνικά ελληνικά, όταν έκαναν λόγο για ἰάσμη ή για ἰάσμινον, εννούσαν ένα αρωματικό λάδι με βάση το γιασεμί, που πέρασε στα νεοελληνικά ως γιασεμόλαδο. Αυτό είχε και θεραπευτικές ιδιότητες.

Η λατινική ονομασία του είναι Jasminum Grandiflorum, το γιασεμί με τα μεγάλα, σπουδαία λουλούδια, ονομασία που αποκαλύπτει την ομορφιά του αναρριχητικού γιασεμιού, η πιο γνωστή ποικιλία του οποίου είναι αυτή με τα λευκά λουλούδια, ενώ υπάρχουν και άλλες με κίτρινα, γαλάζια, που δεν είναι εξόχως αρωματικά.

Στα ελληνικά μας το γιασεμί γίνεται και γιασεμάκι, και απαντάται ως γυναικείο όνομα, Γιασεμή. Αυτήν τρυφερά, χαϊδευτικά θα την αποκαλέσουμε Γιασεμάκη.

Η λατινική ονομασία επικράτησε και στις άλλες γλώσσες και στα αγγλικά είναι jasmine, στα γαλλικά jasmin, καθώς και στα Γερμανικά Jasmin.

Σύμφωνα με άλλη παράδοση το έφεραν στην Ευρώπη οι Ισπανοί θαλασσοπόροι και αυτό καλλιερθηκε για πρώτη φορά στην Ιταλία. Οι γυναίκες της Τοσκάνης το έβαζαν στα μαλλιά τους την ημέρα του γάμου τους.

Το γιασεμί το ευωδιαστό έγινε διάσημο από το ωραίο τραγούδι του αείμνηστου Λουκιανού Κηλαϊδόνη, στο οποίο και οι στίχοι και η μελωδία είναι δικοί του. Στο «Φεύγουν τα καλύτερά μας χρόνια» περίφημοι είναι οι  στίχοι: Είναι κάτι νύχτες με φεγγάρι / μες τα θερινά τα σινεμά / νύχτες που περνούν / που δε θα ξαναρθούν / μ’ αγιόκλημα και γιασεμί.

Μετά από το Λουκιανό, κάθε φορά που βλέπουμε ή μυρίζουμε γιασεμί τον θυμόμαστε, όπως άλλωστε θυμόμαστε και το άλλο λαϊκό δίστιχο:

Επέρασε το γιασεμί κι είπε του κρίνου «γεια σου»

– Ανάθεμά σε, γιασεμί, εσύ κι η μυρωδιά σου.

Εδώ το γιασεμί συναγωνίζεται με τον κρίνο για τη μυρωδιά του.

Ύμνο στο γιασεμί έχουμε και από τους ποιητές μας. Δίνουμε χαρακτηριστικά στίχους του Κώστα Ουράνη από το ποίημά του «Ταξίδι στα Κύθηρα». Τους παραθέτουμε αυτούσιους με τόνους και πνεύματα, όπως τους έγραψε ο ποιητής μας και αρωματισμένους με γιασεμί και με αυτούς σας αποχαιρετάμε.

Τ᾿ ραο καράβι τοιμο στ χαρωπ λιμάνι,

γιορταστικ μ γιασεμι κα ρόδα στολισμένο,

μ τς παντιέρες του λαφρις στν νοιξιάτικη αρα

κα τ᾿ νειρό μας στ χρυσ πηδάλιο καθισμένο.

 

*Η Σοφία Μουρούτη – Γεωργάνα είναι φιλόλογος και διδάσκει στο Αμερικανικό Κολλέγιο Ελλάδας

Δέκα ελληνικά μυθιστορήματα για το καλοκαίρι

Γκρινιάζουν πολλοί συχνά για την ποιότητα και τους στόχους της ελληνικής πεζογραφίας, αλλά η πρόσφατη εκδοτική παραγωγή έχει να επιδείξει, πέρα από τον μεγάλο αριθμό τίτλων, και βιβλία με συγκροτημένο περιεχόμενο που φροντίζουν εκ παραλλήλου για την επεξεργασία της λογοτεχνικής μορφής. Το ΑΠΕ-ΜΠΕ προτείνει σήμερα δέκα ελληνικά μυθιστορήματα που αξίζει τον κόπο να διαβαστούν στον ήλιο ή στη σκιά, ενώ το ερχόμενο Σάββατο ακολουθεί αντίστοιχη πρόταση με δέκα μεταφράσεις ξένων μυθιστορημάτων.

Με τα «Ελαφρά ελληνικά τραγούδια» (Μεταίχμιο) ο Αλέξης Πανσέληνος επιστρέφει στην Αθήνα των παιδικών του χρόνων, μια πόλη που μολονότι εξακολουθεί να βρίσκεται στη μέγγενη του Εμφυλίου, προσπαθεί απεγνωσμένα να ατενίσει την ελπίδα, πλέκοντας το ατομικό και το συλλογικό στην προοπτική ενός ριζικά καινούργιου κόσμου. Η δράση επικεντρώνεται στην τριετία 1950-1953, αναδεικνύοντας στο προσκήνιο τα πιο διαφορετικά πρόσωπα: οικονομικούς παράγοντες, κόρες πλούσιων οικογενειών, βιομηχάνους, επιχειρηματίες, δικηγόρους, βουλευτές και πρώην κομμουνιστές.

Ένα ταξίδι στον χρόνο επιχειρεί και η Αμάντα Μιχαλοπούλου με το αυτοβιογραφικό «Μπαρόκ» (εκδόσεις Καστανιώτη), όπου οι πρώτες εικόνες του κόσμου που γεννιούνται στον νου και τη φαντασία έρχονται να συναντηθούν με τα πάθη της φιλίας και του έρωτα ή με τις ατέλειωτες οικογενειακές μέριμνες. Κι υπάρχουν ακόμα σε αυτή την αντίστροφη κίνηση των δεικτών του ρολογιού, ο φόβος και ο τρόμος μιας απειλητικής αρρώστιας, οι επαφές και οι σχέσεις με τους γονείς και τους συγγενείς, η παραμονή στην Ελλάδα και τη Γερμανία, οι πολιτικές αναμνήσεις από τη δικτατορία και τη μεταπολίτευση και η καριέρα στη δημοσιογραφία.

Με τον «Φοίνικα» (εκδόσεις Πατάκη) ο Χ. Α. Χωμενίδης αναλαμβάνει επίσης να ταξιδέψει στον χρόνο με τη διαφορά πως η αναδρομή του δεν έχει αυτοβιογραφικό χαρακτήρα. Το θέμα του είναι το ζεύγος Άγγελου Σικελιανού και Εύας Πάλμερ σε μιαν αφήγηση η οποία με αφετηρία το όραμα των Δελφικών Γιορτών ανακινεί μιαν ολόκληρη τεσσαρακονταετία, κάνοντας λόγο για τις σχέσεις Δύσης και Ανατολής, όπως αντανακλώνται στη νεοελληνική ταυτότητα, αλλά και για το δίπολο του έρωτα και του θανάτου που βασανίζει επί μονίμου βάσεως την ανθρώπινη ύπαρξη.

Με τη «Νυχτερινή ακρόαση» (εκδόσεις Καστανιώτη), η Ευγενία Φακίνου ξεδιπλώνει την αφανή ιστορία μιας γυναίκας: η ιστορία της Ελένης είναι η ιστορία μιας ορφανής (χάνει τους γονείς της σε αυτοκινητικό δυστύχημα) που μετακινείται από μια μίζερη και ανώνυμη πολίχνη της επαρχίας στην Αθήνα για να περάσει το υπόλοιπο του βίου της σε πλήρη απομόνωση. Μοδιστρούλα πρώτα, δίπλα σε δύο δίδυμες αδελφές και κατόπιν σε ένα εργαστήριο επιδιορθώσεων, η πρωταγωνίστρια θα μαραζώσει στην πρωτεύουσα, αλλά κάποια στιγμή θα έρθει σε επαφή, μέσω μιας ραδιοφωνικής εκπομπής, με τον χαμένο παιδικό της έρωτα. Η Ελένη δεν θα ξεφύγει ποτέ από τον κύκλο της μικροραπτικής της και τις νεανικές της αναμνήσεις αλλά το στοίχημα του έρωτα, έστω και την εσχάτη ώρα, δεν θα αποδιώξει το νόημά του.

Για τον μεσόκοπο Θέμη Αγραφιώτη που πρωταγωνιστεί στη «Σπηλιά» (Άγρα) του Γιάννη Ατζακά, καμιά ελπίδα δεν είναι πια σε θέση να ανθίσει. Στις αρχές της δεκαετίας του 1990 ο Θέμης έχει πατήσει τα πενήντα και αναζητεί καταφύγιο σε μια πόλη της Μακεδονίας, αφήνοντας πίσω του τον ενθουσιασμό της εποχής για εύκολο και άμεσο πλουτισμό, τη μανία της υπερκατανάλωσης και την ιδιωτικοποίηση των πάντων. Πρώτα η ήττα της γενιάς του Εμφυλίου, ύστερα οι σαθρές προσδοκίες των νέων της δεκαετίας του 1960 και στο τέλος η διάψευση της Μεταπολίτευσης ήδη από τη φάση της ακμής της – γιατί η όποια ακμή βασίστηκε σε εξαρχής υπονομευμένα θεμέλια.

Με τον «Κόκκινο σταυρό» (Πόλις), η Μαρία Γαβαλά βάζει στο κέντρο της αφήγησης την Αριάδνη Χόπε που ερευνά το θέμα της σχέσης της τέχνης με τους ψυχικά ασθενείς. Η Αριάδνη στρέφει την προσοχή της στην Μπέρτα-Γκέρντρουντ Φλεκ (1870-1940), που νοσηλεύτηκε σε ψυχιατρικά ιδρύματα της Γερμανίας και υπήρξε θύμα των ναζιστικών ιατρικών πειραμάτων. Τον βασικό ρόλο εδώ παίζει μια ακουαρέλα όπου απεικονίζεται μια άσπρη γάτα με γαλάζιο περιλαίμιο. Όταν η Ιστορία αναλαμβάνει να εξιστορήσει τα παθήματα του σώματος.

Στον «Θρύλο του Ασλάν Καπλάν» (Άγρα) του Θωμά Κοροβίνη (ο συγγραφέας χαρακτηρίζει το βιβλίο του «λαϊκό ρομάντζο της φωτιάς του 1917 στη Θεσσαλονίκη») παρακολουθούμε τον μοιραίο έρωτα ανάμεσα σε έναν Τουρκαλβανό, που εκφράζει το πρότυπο της παλληκαριάς και της δικαιοσύνης, και σε μια Ισπανοεβραία, που τραγουδάει σε καφέ αμάν, έχοντας απομακρυνθεί από τη σεφαραδίτικη κοινότητα. Γύρω από τα δύο πρωταγωνιστικά του πρόσωπα ο Κοροβίνης στήνει την τοιχογραφία της καθημερινής ζωής της πόλης, αποτυπώνοντας με έντονα χρώματα τόσο το εμπόριο όσο και τη διασκέδαση.

Ο Τηλέμαχος Κώτσιας γράφει εδώ και πολλά χρόνια για τις σχέσεις της ελληνικής μειονότητας στην Αλβανία με το πολιτικό καθεστώς πριν αλλά και μετά τον Χότζα. Στη «Σινική μελάνη» (εκδόσεις Πατάκη) πρωταγωνιστεί μια ομάδα νεαρών μειονοτικών από το Αργυρόκαστρο, που πέφτουν στα χέρια της Ασφάλειας και υφίστανται μύρια δεινά για την αντικαθεστωτική τους δράση. Σφιχτή και πυκνή πλοκή (η ζωή σε ορυχεία και στρατόπεδα και οι προσπάθειες απόδρασης ή στρατολόγησης), όπως και ένα σαφές πολιτικό μήνυμα για τη μάχη μεταξύ αυταρχισμού και ελευθερίας.

Στο βιβλίο της «Ο χάρτης του κόσμου στο μυαλό σου» (Κέδρος) η Λίλα Κονομάρα κάνει λόγο για τα χρόνια της κρίσης μέσα από το μικροσύμπαν ενός φαρμακείου, όπου συναντιούνται ένας πατέρας και τα δυο παιδιά του. Με τρεις διαφορετικούς αφηγητές, που αντιστοιχούν στα τρία μέλη της οικογένειας, η συγγραφέας μιλάει για την Αθήνα και την Ευρώπη σε έναν κόσμο όπου τα πάντα μοιάζουν υπό αίρεση και η οποιαδήποτε πιθανότητα (όσο μακρινή κι αν φαντάζει) μπορεί να μετατραπεί σε πραγματική απειλή.

Η κεντρική ηρωίδα στην «Ψιλή κυριότητα» (Απόπειρα) της Ειρήνης Σταματοπούλου αποφασίζει να ταξιδέψει με τον σύντροφό της στην Ευρώπη και βρίσκεται ξαφνικά αντιμέτωπη με διάφορα ερωτήματα, όπως το τι συμβαίνει αν κάποιος προσπαθήσει να σφετεριστεί τη ζωή μας ή πώς πρέπει να ενεργήσουμε όταν η ωριμότητα επιβάλλει αποφάσεις για τις οποίες δεν είμαστε σίγουροι. Ένα μυθιστόρημα για τις διαπροσωπικές σχέσεις με προσεκτικά πλασμένους χαρακτήρες.

“Μακεδονική Εθνικότητα” ως ορθή επανάληψη

Με ορθή επανάληψη προσπάθησε η κυβέρνηση να μαζέψει επιστολή πανεπιστημιακών απ΄όλον τον κόσμο,  σύμφωνα με την οποία επιβεβαιώνεται η “Μακεδονική γλώσσα και η Μακεδονική εθνικότητα” των Σκοπιανών.

Αντιλαμβανόμενη η κυβέρνηση την κατάρρευση του αφηγήματός της, ότι δήθεν δεν εκχωρείται εθνικότητα στους σκοπιανούς, αργά το απόγευμα διένειμε διαφορετική επιστολή με την επισήμανση της “Ορθής Επανάληψης”  όπου έχει αντικαταστήσει τη λέξη “εθνικότητα” από τη λέξη “ιθαγένεια”.

Παρά την ορθή επανάληψη, το βέβαιο είναι ότι το κείμενο της επιστολής σαφώς μιλά για “εθνικότητα” (nationality) ενώ έκπληξη προκαλεί η αναφορά στον “διαμοιρασμό” της “Μακεδονικής ταυτότητας” μεταξύ των δύο λαών. Είναι η πρώτη φορά που γίνεται αντίστοιχη αναφορά περί “διαμοιρασμού”, έννοια  που σαφώς ενθαρρύνει τον αλυτρωτισμό της Βόρειας έναντι της “Νότιας Μακεδονίας”