Οδομαχίες ξέσπασαν την Κυριακή σε μια συνοικία στο ανατολικό τμήμα της πόλης Χοντάιντα της Υεμένης, όπου βρίσκεται ένα λιμάνι τεράστιας σημασίας, καθώς φιλοκυβερνητικές δυνάμεις και η συμμαχία υπό την αιγίδα της Σαουδικής Αραβίας που πολεμάει στο πλευρό τους προσπαθούν να κάμψουν την αντίσταση των σιιτών ανταρτών Χούθι, που θεωρείται ότι υποστηρίζονται από το Ιράν, σύμφωνα με συγκλίνουσες πηγές.
Αξιωματούχος της διεθνώς αναγνωρισμένης κυβέρνησης ανέφερε ότι στόχος είναι να «εκκαθαριστούν» οι δρόμοι από κάθε παρουσία των ανταρτών· ωστόσο, η συντονίστρια μιας ΜΚΟ ανέφερε ότι ολοένα περισσότεροι άμαχοι τραυματίζονται τις τελευταίες ώρες.
Το λιμάνι που βρίσκεται στη Χοντάιντα, στην Ερυθρά Θάλασσα, έχει πολύ υψηλή στρατηγική αξία, καθώς μέσω αυτού εισέρχονται στη χώρα τα τρία τέταρτα της ανθρωπιστικής βοήθειας που χορηγείται και των εμπορευμάτων που εισάγονται στη φτωχότερη αραβική χώρα.
Αντάρτες έχουν οχυρωθεί σε δρόμους και ταράτσες κτιρίων, αποφασισμένοι να ανακόψουν την προέλαση των φιλοκυβερνητικών δυνάμεων, που εισέβαλαν σε μια συνοικία ανάμεσα στο νοσοκομείο της 22ας Μαΐου — το μεγαλύτερο της πόλης — και τη λεωφόρο της Σανάα, σύμφωνα με στρατιωτικές πηγές.
Μάχες μαίνονταν επίσης γύρω από το τουριστικό συγκρότημα Αλ Ουάχα («όαση»).
Κάτοικοι πολλών συνοικιών της πόλης ανέφεραν ότι είδαν ελεύθερους σκοπευτές σε ταράτσες και άρματα μάχης των ανταρτών να βάλλουν με τα πυροβόλα τους.
«Είναι επικίνδυνο το να προσπαθήσεις να φύγεις»
«Τρεις άνθρωποι στη γειτονιά μας τραυματίστηκαν εξαιτίας εκρήξεων όλμων και εισήχθησαν στο νοσοκομείο το Σαββατοκύριακο», είπε η Μάρουα, μια κάτοικος η οποία μίλησε υπό τον όρο να χρησιμοποιηθεί ψευδώνυμο. «Είμαστε στ’ αλήθεια κατάκοποι. Αυτή τη φορά κανένας δεν μπορεί να φύγει. Δεν έχουμε τα μέσα, κι είναι πολύ επικίνδυνο».
Πριν ξεσπάσουν οι οδομαχίες της Κυριακής, πηγές προσκείμενες στα κυβερνητικά στρατεύματα και σε νοσοκομεία είχαν κάνει λόγο για τουλάχιστον 61 νεκρούς στις τάξεις των αντιμαχόμενων πλευρών, 43 αντάρτες και 18 μαχητές των φιλοκυβερνητικών δυνάμεων, μέσα σε 24 ώρες.
Ένας γιατρός στη Χοντάιντα ανέφερε εξάλλου πως δεκάδες Χούθι που τραυματίστηκαν διακομίστηκαν στην πρωτεύουσα Σαναά, ανατολικά, και στην επαρχία Ιμπ, νότια.
Η επιχείρηση για να ανακαταληφθεί η Χοντάιντα είχε αρχίσει τον Ιούνιο, αλλά κλιμακώθηκε από την 1η Νοεμβρίου, με τον απολογισμό των θυμάτων να ανέρχεται σε τουλάχιστον 443 νεκρούς μέχρι τώρα και στα δύο στρατόπεδα, σύμφωνα με μια καταμέτρηση του Γαλλικού Πρακτορείου.
Οι φιλοκυβερνητικές δυνάμεις και η συμμαχία υπό την ηγεσία του Ριάντ ενέτειναν την επιχείρηση παρά τις εκκλήσεις της διεθνούς κοινότητας να κηρυχθεί άμεσα κατάπαυση του πυρός. Στην Υεμένη εκτυλίσσεται η χειρότερη ανθρωπιστική κρίση στον κόσμο, σύμφωνα με τον ΟΗΕ, που προειδοποιεί ότι 14 εκατομμύρια άνθρωποι βρίσκονται στα πρόθυρα του λιμού.
Πολλές ανθρωπιστικές οργανώσεις εκφράζουν έντονη ανησυχία για τις συνέπειες των μαχών για τους δεκάδες χιλιάδες άμαχους που έχουν παγιδευτεί στην πόλη, καθώς και για τη διανομή της βοήθειας που μπαίνει στη χώρα μέσω του λιμανιού στη Χοντάιντα.
«Το λιμάνι είναι ανοιχτό»
Ο Γιαχία Σαραφεντίν, υποδιευθυντής του οργανισμού του λιμανιού στη Χοντάιντα, που βρίσκεται στο βόρειο τμήμα της πόλης, δήλωσε την Κυριακή στο Γαλλικό Πρακτορείο ότι «μέχρι στιγμής, το λιμάνι είναι ανοικτό και δουλεύουμε κανονικά». Ωστόσο, πρόσθεσε, «κανένας δεν μπορεί να προβλέψει τι θα γίνει στο άμεσο μέλλον».
«Παρότι έγιναν στόχος 50 και πλέον οβίδων τις τελευταίες ημέρες, τα σιλό (στο λιμάνι) είναι άθικτα και όπως φαίνεται δεν χάσαμε το απόθεμά μας των 50.000 τόνων σιτηρών», είπε από την πλευρά του ο Ερβέ Βεροζέλ, εκπρόσωπος του Παγκόσμιου Προγράμματος Επισιτισμού (ΠΠΕ) του ΟΗΕ. Η ποσότητα αυτή, κατά τον Βεροζέλ, αρκεί για να τραφούν πάνω από 3,5 εκατομμύρια πολίτες.
Σύμφωνα με κατοίκους, η συμμαχία υπό την ηγεσία της Σαουδικής Αραβίας σφυροκοπά με αεροσκάφη και με επιθετικά ελικόπτερα Απάτσι τις θέσεις των Χούθι, οι οποίοι από την πλευρά τους εγκατέσπειραν πολλές νάρκες για να φρενάρουν την προέλαση των εχθρών τους.
«Η κατάσταση είναι στ’ αλήθεια άσχημη», τόνισε η Μαριάμ Αλντογάνι, συντονίστρια της ΜΚΟ Save the Children («Σώστε τα παιδιά») επί του πεδίου στη Χοντάιντα. Ο πληθυσμός είναι κατατρομοκρατημένος ενώ στα νοσοκομεία φθάνει «αυξανόμενος αριθμός τραυματισμένων αμάχων», εξήγησε.
Το βράδυ της Κυριακής, ο βασιλιάς Σαλμάν της Σαουδικής Αραβίας έκανε δεκτό στο Ριάντ τον πρίγκιπα διάδοχο του Αμπού Ντάμπι, τον σεΐχη Μοχάμεντ μπιν Ζαγίντ Αλ Ναχιάν, ισχυρό άνδρα των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, σύμφωνα με το σαουδαραβικό κρατικό πρακτορείο ειδήσεων SPA, που δεν διευκρίνισε τι συζήτησαν.
Η επίθεση στη Χοντάιντα είχε ανασταλεί το καλοκαίρι, ώστε να δοθεί περιθώριο σε μια προσπάθεια να οργανωθούν ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις στις αρχές Σεπτεμβρίου στη Γενεύη — αλλά η προσπάθεια αυτή απέτυχε.
Την Κυριακή ο υπουργός Εξωτερικών της Υεμένης, ο Χάλεντ αλ Γιεμάνι, διαβεβαίωσε ότι η κυβέρνηση «υποστηρίζει τις προσπάθειες» του ΟΗΕ να οργανώσει νέο γύρο διαπραγματεύσεων, που πλέον ελπίζεται να γίνει «μέχρι το τέλος της χρονιάς», κι όχι μέχρι το τέλος του μήνα, όπως επιδίωκε ο ειδικός απεσταλμένος του, ο Μάρτιν Γκρίφιθς.
Ο ΟΗΕ δεν διαθέτει ενημερωμένα στοιχεία για τον απολογισμό των θυμάτων του πολέμου, η τρέχουσα φάση του οποίου άρχισε τον Μάρτιο του 2015 με την επέμβαση της συμμαχίας. Η πιο πρόσφατη εκτίμηση του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, που ανάγεται στον Αύγουστο του 2016, έκανε λόγο για 10.000 νεκρούς και 56.000 τραυματίες, στην πλειονότητά τους άμαχους, όμως οργανώσεις αρωγής τονίζουν ότι ο πραγματικός αριθμός των θυμάτων είναι πολύ υψηλότερος.
Η μάχη της Ιταλίας με τις Βρυξέλλες δεν είναι μόνο οικονομική
*του Maurizio Molinari
Οι πρόσφατες εκλογές στην Ιταλία, τον περασμένο Μάρτιο, προκάλεσαν μια πολιτική επανάσταση. Οι συνέπειες γίνονται τώρα αισθητές σε όλη την ήπειρο. Και η επανάσταση είναι η σωστή λέξη για να περιγραφεί αυτό που συνέβη. Τα «συστημικά» κόμματα τόσο της Δεξιάς όσο και της Αριστεράς σαρώθηκαν από το Κίνημα Πέντε Αστέρων και τη Λέγκα. Κανένα από τα δύο δεν ήταν παρόν όταν εγκρίθηκε το Σύνταγμα της Ιταλίας, κανένα δεν έπαιξε ρόλο στη μεταπολεμική ανοικοδόμηση της χώρας, κανένα δεν έλαβε μέρος στην ίδρυση της ΕΕ και του ΝΑΤΟ. Τώρα αυτές οι νέες δυνάμεις συνεργάζονται για να εκφράσουν το εντεινόμενο άγχος τω μεσαίων τάξεων, ένα άγχος που εκδηλώνεται απέναντι σε όλους τους θεσμούς, εθνικούς, ευρωπαϊκούς ή παγκόσμιους.
Τρία πράγματα πυροδότησαν αυτή τη διαμαρτυρία στην Ιταλία. Πρώτον, η οικονομική ανισότητα, προϊόν της παγκοσμιοποίησης, που συνοδεύτηκε από τη διαφυγή επιχειρήσεων και θέσεων εργασίας στο εξωτερικό – από την ανατολική Ευρώπη ως την άπω Ανατολή – και την αύξηση των εισαγωγών σε πολύ ανταγωνιστικές τιμές.
Δεύτερον, η δραματική αύξηση μετά το 2015 των προσφύγων από τη Βόρεια Αφρική και τη Μέση Ανατολή.
Τρίτον, η οργή για τη διαφθορά που μαστίζει τη χώρα εδώ και πολλές γενιές.
Οι ιταλικές οικογένειες παγιδεύτηκαν σε έναν φαύλο κύκλο: η παγκοσμιοποίηση έστειλε εργοστάσια στο εξωτερικό, οι μετανάστες ανταγωνίζονταν τους ντόπιους για κακοπληρωμένες δουλειές και η διαφθορά οργίαζε. Το 2017, κάπου 5 εκατομμύρια Ιταλοί δεν είχαν αρκετά χρήματα για να πάνε διακοπές και τουλάχιστον 250.000 – οι περισσότεροι νέοι – μετανάστευσαν. Το τρίγωνο ανισότητα-μετανάστευση-
Τα παραδοσιακά κόμματα – και κυρίως τα μεγαλύτερα, το Δημοκρατικό Κόμμα και το Φόρτσα Ιτάλια – δεν συνέλαβαν το μέγεθος αυτής της δυσαρέσκειας. Επιβραβεύτηκαν έτσι οι πολιτικοί που διέκριναν καλύτερα τι συνέβαινε στη χώρα. Στο Νότο, κυριάρχησε το Κίνημα Πέντε Αστέρων του Λουίτζι Ντι Μάιο χάρις στην πρότασή του για «εισόδημα του πολίτη», ένα ποσό 780 ευρώ για όσους ζουν κάτω από το όριο της φτώχειας. Στον Βορρά, κυριάρχησε η Λέγκα του Ματέο Σαλβίνι, που πόνταρε σε δύο «άλογα» ταυτοχρόνως: τη λεγόμενη «ενιαία φορολογία» για την ενίσχυση επιχειρήσεων που αντιμετωπίζουν δυσκολίες και μια σκληρή γραμμή απέναντι στους μετανάστες.
Τα Πέντε Αστέρια και η Λέγκα έχουν σαφείς διαφορές μεταξύ τους, που αφορούν τη γεωγραφική τους βάση, τις οικονομικές τους ιδέες και την κοινωνική τους σύνθεση. Το βασικό κοινό τους σημείο όμως είναι η εχθρότητα προς την Ευρωπαϊκή Ενωση.
Τα Πέντε Αστέρια κατηγορούν την ΕΕ ότι ευθύνεται για τα οικονομικά προβλήματα της Ιταλίας και η Λέγκα τής καταλογίζει ότι εγκατέλειψε μόνη της την Ιταλία απέναντι στη μεταναστευτική κρίση. Αυτό εξηγεί γιατί, για τους οπαδούς τόσο του Ντι Μάιο όσο και του Σαλβίνι, η σημερινή μάχη με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για τον προϋπολογισμό είναι ουσιαστικά μια μάχη ταυτότητας. Η αντιπαράθεση δεν αφορά μόνο το έλλειμμα, τις προοπτικές ανάπτυξης, το χρέος και την απουσία μεταρρυθμίσεων. Η πηγή της είναι η πεποίθηση του κυβερνητικού συνασπισμού πως μια επαναστατική αναθεώρηση της σχέσης της Ιταλίας με την ΕΕ θα προσδώσει και πάλι στη χώρα εμπιστοσύνη, αισιοδοξία και ένα καλύτερο μέλλον.
Εδώ ακριβώς βρίσκεται το βραχυκύκλωμα μεταξύ Ρώμης και Βρυξελλών. Ενώ η Επιτροπή προσπαθεί να διαπραγματευθεί με τον υπουργό Οικονομικών Τζιοβάνι Τρία για την τροποποίηση του προϋπολογισμού, ο Σαλβίνι και ο Ντι Μάιο επιδιώκουν μια ολομέτωπη σύγκρουση με την Ευρώπη.
Ο συμβιβασμός είναι έτσι πολύ δύσκολος και ο κίνδυνος να επιβληθούν πρόστιμα στην Ιταλία μεγάλος. Μια τέτοια τιμωρία όμως μπορεί να αποτελέσει το σύμβολο όλων των πληγών της ΕΕ, ακριβώς τη στιγμή που η Λέγκα και τα Πέντε Αστέρια ελπίζουν να παίξουν πρωταγωνιστικό ρόλο στις ευρωεκλογές του Μαϊου. Όταν ο Ντι Μάιο υπόσχεται «να σαρώσει αυτό το ευρωπαϊκό κατεστημένο» και ο Σαλβίνι βλέπει στον ορίζοντα μια «σιωπηρή επανάσταση στην Ευρώπη», αυτό που έχουν στο μυαλό τους είναι η επανάληψη σε ευρωπαϊκό επίπεδο του εκλογικού τους θριάμβου στη χώρα τους – αυτή τη φορά σε συνεργασία με άλλα εθνικιστικά και ευρωσκεπτικιστικά κόμματα.
Είναι αδύνατον αυτή τη στιγμή να προβλέψει κανείς αν θα το καταφέρουν ή αν ο συνασπισμός Πέντε Αστεριών / Λέγκας θα μπορέσει να διαχειριστεί με επιτυχία την οικονομική κρίση. Ένα όμως είναι βέβαιο. Το άγχος των μεσαίων τάξεων της Ιταλίας για την ανισότητα, τη μετανάστευση και τη διαφθορά που προκάλεσε αυτή την επανάσταση θα συνεχίσει να βρίσκεται στο προσκήνιο στην Ιταλία και την Ευρώπη όσο δεν δίνονται πραγματικές, στρατηγικές απαντήσεις.
*Ο Μαουρίτσιο Μολινάρι είναι διευθυντής της La Stampa και συγγραφέας του βιβλίου «Γιατί συνέβη εδώ. Οι ρίζες του ιταλικού λαϊκισμού που ταρακούνησε την Ευρώπη».
Πηγή: The Guardian