Οι επιστήμονες που αναζητούν νέους τρόπους καταπολέμησης των ανθεκτικών στα φάρμακα υπερβακτηρίων χαρτογράφησαν το γονιδίωμα περισσοτέρων από 3.000 βακτηρίων, περιλαμβανομένου ενός βακτηριακού δείγματος που είχε ληφθεί από τη ρινική κοιλότητα του Αλεξάντερ Φλέμινγκ και ενός στελέχους βακτηρίου που προκαλεί δυσεντερία και το οποίο είχε ληφθεί από έναν στρατιώτη στον Α΄Παγκόσμιο Πόλεμο.

Το DNA φονικών βακτηριακών στελεχών της πανώλης, της δυσεντερίας και της χολέρας επίσης αποκωδικοποιήθηκε στο πλαίσιο της προσπάθειας των επιστημόνων να αντιληφθούν καλύτερα ορισμένες από τις πιο επικίνδυνες παγκοσμίως ασθένειες και να αναπτύξουν νέους τρόπους καταπολέμησής τους.

Τα δείγματα από τον Φλέμινγκ –τον βρετανό επιστήμονα ο οποίος πιστώνεται με την ανακάλυψη του πρώτου αντιβιοτικού, της πενικιλίνης, το 1928–συγκαταλέγονται στα περισσότερα από 5.500 βακτήρια που φυλάσσονται στην Εθνική Τράπεζα Βακτηριακών Καλλιεργειών (NCTC) της Βρετανίας, μια από τις μεγαλύτερες τράπεζες συλλογής κλινικών βακτηρίων στον κόσμο.

Τα πρώτα βακτήρια που εστάλησαν στην NCTC ήταν στελέχη ενός από τα βακτήρια που προκαλούν τη δυσεντερία, του Shigella flexneri, το οποίο απομονώθηκε το 1915 σε έναν στρατιώτη στα χαρακώματα του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου.

“Μαθαίνοντας με μεγάλη ακρίβεια με τί έμοιαζαν τα βακτήρια πριν και κατά τη διάρκεια της χρήσης των αντιβιοτικών και των εμβολίων και συγκρίνοντάς τα με τα σημερινά βακτηριακά στελέχη…φαίνεται ο τρόπος που έχουν αυτά αντιδράσει στις συγκεκριμένες θεραπείες”, λέει ο Τζούλιαν Πάρκχιλ του βρετανικού Ινστιτούτου Wellcome Sanger, που συνυπογράφει την έρευνα.

“Αυτό με τη σειρά του μας βοηθά να αναπτύξουμε νέα αντιβιοτικά και εμβόλια”, προσθέτει ο ίδιος.

Αυτό έχει καταστήσει την εξέλιξη των “υπερβακτηρίων”, τα οποία είναι πιθανόν ανθεκτικά σε ένα ή σε περισσότερα φάρμακα, μια από τις μεγαλύτερες απειλές που αντιμετωπίζει η ιατρική σήμερα.

Ανάμεσα στους σοβαρότερους κινδύνους είναι το μυκοβακτήριο της φυματίωσης–που μολύνει περισσότερους από 10,4 εκατομμύρια ανθρώπους ετησίως και μόνο μέσα στο 2016 προκάλεσε τον θάνατο 1,7 εκατ ανθρώπων–και το βακτήριο της γονόρροιας–μιας σεξουαλικώς μεταδιδόμενης ασθένειας, που μολύνει 78 εκατ ανθρώπους τον χρόνο και που, σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ) εξελίσσεται σε σχεδόν ανίατη.

Ο χάρτης του γονιδιώματος των 3.000 βακτηριακών στελεχών πρόκειται να δημοσιευθεί στην ιστοσελίδα της NCTC και θα διατίθεται ελεύθερα στους ερευνητές σε όλον τον κόσμο με στόχο να τους βοηθήσει πιθανόν στην ανάπτυξη νέων διαγνωστικών ελέγχων, εμβολίων ή θεραπειών.