Πρωτογενές πλεόνασμα ύψους 7,589 δισ. ευρώ παρουσίασε ο κρατικός προϋπολογισμός την περίοδο Ιανουαρίου-Σεπτεμβρίου 2026, έναντι στόχου για πρωτογενές πλεόνασμα 5,129 δισ. ευρώ και πρωτογενούς πλεονάσματος 9,449 δισ. ευρώ την αντίστοιχη περίοδο του 2025.
Σύμφωνα με τα προσωρινά στοιχεία του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους, στο εννεάμηνο το συνολικό ισοζύγιο του κρατικού προϋπολογισμού παρουσιάζει πλεόνασμα ύψους 162 εκατ. ευρώ, έναντι του στόχου για έλλειμμα 1,897 δισ. ευρώ που έχει περιληφθεί για το αντίστοιχο διάστημα του 2026 στην εισηγητική έκθεση του προϋπολογισμού 2026 και πλεονάσματος 2,401 δισ. ευρώ το αντίστοιχο διάστημα του 2025.
Παρά την αύξηση κατά 2,46 δισ. στο πρωτογενές πλεόνασμα, η καθαρή υπέρβαση έναντι του στόχου εννεαμήνου περιορίζεται σε 340 εκατ. ευρώ, αν εξαιρεθούν:
– ποσό ύψους 695 εκατ. ευρώ που αφορά σε ετεροχρονισμό πληρωμών του ΠΔΕ, ποσό ύψους 385 εκατ. ευρώ που αφορά σε ετεροχρονισμό πληρωμών σε εξοπλιστικά προγράμματα και ποσό ύψους 905 εκατ. ευρώ που αφορά σε ετεροχρονισμό μεταβιβαστικών πληρωμών σε φορείς της Γενικής Κυβέρνησης, που δεν επηρεάζουν το αποτέλεσμα της Γενικής Κυβέρνησης σε δημοσιονομικούς όρους,
– ποσό ύψους 135 εκατ. ευρώ από τη δεύτερη δόση του τιμήματος για την παραχώρηση άδειας λειτουργίας επιχείρησης καζίνο στο Ελληνικό, που δημοσιονομικά καταγράφεται κατά τη διάρκεια των ετών της παραχώρησης.
Επισημαίνεται ότι «το πρωτογενές αποτέλεσμα σε δημοσιονομικούς όρους διαφέρει από το αποτέλεσμα σε ταμειακούς όρους». Επιπρόσθετα, τα ανωτέρω αφορούν στο πρωτογενές αποτέλεσμα της Κεντρικής Διοίκησης και όχι στο σύνολο της Γενικής Κυβέρνησης, που περιλαμβάνει και τα δημοσιονομικά αποτελέσματα των Νομικών Προσώπων και των υποτομέων των ΟΤΑ και ΟΚΑ.
Τα έσοδα του εννεαμήνου
Την περίοδο Ιανουαρίου-Σεπτεμβρίου 2026, το ύψος των καθαρών εσόδων του κρατικού προϋπολογισμού ανήλθε σε 57,834 δισ. ευρώ, παρουσιάζοντας αύξηση κατά 2,525 δισ. ευρώ, έναντι του στόχου που έχει περιληφθεί για το αντίστοιχο διάστημα στην εισηγητική έκθεση του προϋπολογισμού 2026.
Ωστόσο, στη στοχοθεσία της εισηγητικής έκθεσης είχε συμπεριληφθεί η είσπραξη τον μήνα Ιούνιο ποσού ύψους 1,258 δισ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΤΑΑ), εκ του οποίου ποσό 884 εκατ. ευρώ εισπράχθηκε νωρίτερα, τον μήνα Απρίλιο, ενώ το υπόλοιπο ποσό των 374 εκατ. ευρώ αναμένεται να εισπραχθεί εντός του τρέχοντος έτους.
Εξαιρουμένου του ποσού από το ΤΑΑ, τα καθαρά έσοδα παρουσιάζουν αύξηση κατά 2,899 δισ. ευρώ έναντι του στόχου.
Τα έσοδα από φόρους ανήλθαν σε 56,072 δισ. ευρώ και περιλαμβάνουν:
– Το ποσό των 306 εκατ. ευρώ από τη Σύμβαση Παραχώρησης της Εγνατίας Οδού, όπως προαναφέρθηκε.
– Το ποσό των 135 εκατ. ευρώ από τη δεύτερη δόση του τιμήματος για την παραχώρηση άδειας λειτουργίας επιχείρησης καζίνο στο Ελληνικό, που είχε προβλεφθεί να εισπραχθεί στο τέλος του 2025.
Αν εξαιρεθούν τα ανωτέρω ποσά, τα φορολογικά έσοδα ανήλθαν σε 55,631 δισ. ευρώ, αυξημένα κατά 1,532 δισ. ευρώ ή 2,8% έναντι του στόχου.
Η ακριβής κατανομή μεταξύ των κατηγοριών εσόδων του κρατικού προϋπολογισμού θα πραγματοποιηθεί με την έκδοση του οριστικού δελτίου.
Οι επιστροφές εσόδων ανήλθαν σε 6,727 δισ. ευρώ, αυξημένες κατά 520 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου των 6,206 δισ. ευρώ που έχει περιληφθεί στην εισηγητική έκθεση του προϋπολογισμού 2026, κυρίως εξαιτίας της επιστροφής ΦΠΑ ύψους 306 εκατ. ευρώ από τη Σύμβαση Παραχώρησης της Εγνατίας Οδού, όπως προαναφέρθηκε.
Τα έσοδα του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων (ΠΔΕ) ανήλθαν σε 3,518 δισ. ευρώ, αυξημένα κατά 278 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου των 3,240 δισ. ευρώ που έχει περιληφθεί στην εισηγητική έκθεση του Προϋπολογισμού 2026.
Οι εισπράξεις του Σεπτεμβρίου
Ειδικότερα τον Σεπτέμβριο 2026, το σύνολο των καθαρών εσόδων του κρατικού προϋπολογισμού ανήλθε στα 6,483 δισ. ευρώ, αυξημένο κατά 194 εκατ. ευρώ έναντι του μηνιαίου στόχου.
Τα έσοδα από φόρους ανήλθαν σε 6,591 δισ. ευρώ, αυξημένα κατά 179 εκατ. ευρώ ή 2,8% έναντι του στόχου.
Οι επιστροφές εσόδων ανήλθαν σε 626 εκατ. ευρώ, αυξημένες κατά 79 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου των 548 εκατ. ευρώ.
Τα έσοδα του Προϋπολογισμού Δημοσίων Επενδύσεων ανήλθαν σε 94 εκατ. ευρώ, μειωμένα κατά 26 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου των 120 εκατ. ευρώ.
Οι δαπάνες του κρατικού προϋπολογισμού
Οι δαπάνες του κρατικού προϋπολογισμού για την περίοδο Ιανουαρίου-Σεπτεμβρίου 2026 ανήλθαν στα 57,672 δισ. ευρώ και παρουσιάζονται αυξημένες κατά 465 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου των 57,206 δισ. ευρώ που έχει περιληφθεί στην εισηγητική έκθεση του Προϋπολογισμού 2026, κυρίως λόγω της επιτάχυνσης των πληρωμών του ΤΑΑ.
Επίσης, είναι αυξημένες σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του 2025 κατά 5,412 δισ. ευρώ.
Στο σκέλος του Τακτικού Προϋπολογισμού, οι πληρωμές εμφανίζονται μειωμένες κατά 1,105 δισ. ευρώ σε σχέση με τον στόχο.
Αξιοσημείωτες μεταβιβάσεις και πληρωμές είναι οι ακόλουθες:
Η επιχορήγηση στον Εθνικό Οργανισμό Παροχής Υπηρεσιών Υγείας ύψους 1,544 δισ. ευρώ.
Η επιχορήγηση στον Οργανισμό Προνοιακών Επιδομάτων Κοινωνικής Ασφάλισης ύψους 1,994 δισ. ευρώ.
Η επιχορήγηση ύψους 917 εκατ. ευρώ προς την Εθνική Κεντρική Αρχή Προμηθειών Υγείας (Ε.Κ.Α.Π.Υ.) για την προμήθεια φαρμακευτικών σκευασμάτων, προϊόντων και υπηρεσιών υγείας, για λογαριασμό των δημόσιων νοσοκομείων.
Οι μεταβιβάσεις προς τα νοσοκομεία και την Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας ύψους 1,022 δισ. ευρώ.
– Οι επιχορηγήσεις προς τους συγκοινωνιακούς φορείς ΟΑΣΑ, ΟΑΣΘ και ΟΣΕ ύψους 327 εκατ. ευρώ.
– Η επιχορήγηση προς την Κοινωνία της Πληροφορίας ύψους 131 εκατ. ευρώ για την πληρωμή του FUEL PASS.
– Πληρωμή 136 εκατ. ευρώ για την επιδότηση στο diesel κίνησης.
– Η έκτακτη οικονομική ενίσχυση οικογενειών με παιδιά ύψους 232 εκατ. ευρώ.
Οι επενδυτικές δαπάνες ανήλθαν στα 10,395 δισ. ευρώ, αυξημένες κατά 1,571 δισ. ευρώ σε σχέση με τον στόχο που έχει περιληφθεί στην εισηγητική έκθεση του Προϋπολογισμού 2026, λόγω της επιτάχυνσης των έργων του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Επιπλέον, ήταν αυξημένες κατά 2,209 δισ. ευρώ σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο του 2025.
Η αλφαβήτα της προστασίας, της διεκδίκησης, της πάταξης αρχαιοκαπηλίας είναι άγνωστη – Γράφει η Αγγελική Κώττη
Αν αύριο με κάποιο μαγικό τρόπο η Μεγάλη Βρετανία αποφάσιζε να μας επιστρέψει τα Γλυπτά του Παρθενώνα, η ελληνική Βουλή πιθανόν να ενέκρινε τη σχετική συμφωνία μόλις και μετά βίας. Οι αντιρρήσεις, οι επιθέσεις, οι καταγγελίες, η καχυποψία, η άγνοια, θα περίσσευαν.
Δυστυχώς αυτή ήταν η εικόνα της Βουλής κατά τη χθεσινή συζήτηση για την κύρωση της πολιτιστικής συνεργασίας με τη Σερβία. (Πλήρης τίτλος, «Κύρωση της Συμφωνίας μεταξύ της Κυβέρνησης της Ελληνικής Δημοκρατίας και της Κυβέρνησης της Δημοκρατίας της Σερβίας για την πρόληψη της κλοπής, της παράνομης ανασκαφής και της παράνομης εισαγωγής, εξαγωγής, διακίνησης ή μεταβίβασης της κυριότητας της πολιτιστικής περιουσίας και την προαγωγή της επιστροφής ή την απόδοσή της».)
Δεν είναι η πρώτη συμφωνία με κάποια χώρα, ας θυμίσουμε την ανανέωση ειδικής συμφωνίας με τις ΗΠΑ, που έγινε πρόσφατα με την επίσκεψη Ρούμπιο στην Ελλάδα. Αυτό που κατά πρώτο λόγο εξασφαλίζεται είναι ότι αν οι τελωνειακές ή άλλες αρχές κάποιας χώρας βρουν παράνομες αρχαιότητες ή κλεμμένα έργα τέχνης, θα τις κατασχέσουν και αυτές θα επιστραφούν στην κάθε μία από τις δύο χώρες. Σε όποια ανήκει. Πρόκειται για κάτι που ευνοεί απολύτως και τις δύο χώρες που υπογράφουν, ιδιαίτερα, όμως, τη δική μας όταν πρόκειται για χώρες όπως η Αμερική.
Αφήνω κατά μέρος το γεγονός ότι αν και η συζήτηση γινόταν για ένα καθαρά πολιτιστικό θέμα, κάπου το ένα τρίτο των ομιλιών από την αντιπολίτευση, και δη των κοινοβουλευτικών εκπροσώπων, αφιερώθηκε στην Κίμπερλι Γκιλφόιλ. Για την αντικατάσταση της οποίας φταίει… η ελληνική κυβέρνηση. Σοφιστείες…
Ας δούμε μερικά από όσα οι πατέρες και μητέρες του έθνους είπαν στη χθεσινή συνεδρίαση της ολομέλειας. Ξεκαθαρίζοντας εκ των προτέρων πως η Ελλάδα είναι μια χώρα που μάχεται λυσσαλέα κατά της αρχαιοκαπηλίας. Εχει, κατά βάσιν, έναν από τους πιο αυστηρούς αρχαιολογικούς νόμους στον κόσμο- αν όχι τον αυστηρότερο. Έναν νόμο που υιοθετήθηκε σχεδόν στο σύνολό του και πλέον αποτελεί και ευρωπαϊκή νομοθεσία. Εθνικό ζήτημα, το υπηρετεί κάθε κυβέρνηση ανάλογα με την πολιτική της.
Απλώς και μόνο να έχει κανείς διαβάσει τον νόμο, αποκλείεται να πει: «Ωστόσο, η συγκεκριμένη σύμβαση με τη Σερβία, μια χώρα που αντιμετωπίζει παρόμοιες προκλήσεις με την Ελλάδα, δεν μπορεί να υποκαταστήσει την έλλειψη μιας ευρύτερης διεκδικητικής στρατηγικής απέναντι στις χώρες αποδέκτες των κλαπέντων θησαυρών.»
Στην πραγματικότητα, η διεκδίκηση είναι διαρκής. Ακόμα και αυτές οι συμφωνίες, με το ίδιο σκεπτικό γίνονται. Η κυρία βουλευτής δεν το ήξερε. ‘Η δεν το αναγνωρίζει.
Κατόπιν κατηγόρησε την κυβέρνηση ότι επαναπαύεται «σε διεθνή κείμενα στερούμενα εξαναγκαστικών μηχανισμών επιβολής την ίδια ώρα που η διεθνής αρχαιοκαπηλία και τα μεγάλα μουσεία της Δύσης θωρακίζουν συστηματικά μέσα από ένα απροσπέλαστο νομικό και ιδεολογικό τείχος.
Όταν η ίδια η Μεγάλη Βρετανία αρνείται να προσχωρήσει στη σύμβαση UNIDROIT του έτους 1995, θωρακίζοντας τις συλλογές των μουσείων της με εγχώριους νόμους, όπως το British Museum Act του 1963, η υπογραφή διμερών συμφωνιών με χώρες όπως η Σερβία δεν προσφέρει κανένα ουσιαστικό στήριγμα απέναντι στα μεγάλα μέτωπα της παγκόσμιας Realpolitiκ του πολιτισμού.»
Θωρακίζουν, λοιπόν, κατά τη μητέρα του έθνους τα μουσεία τους, χώρες όπως η Μεγάλη Βρετανία. Θετικά το βλέπει, όπως δείχνει το ρήμα που χρησιμοποίησε. Και έχουν «ένα απροσπέλαστο νομικό και ιδεολογικό τείχος». Κατάλαβε τι είπε; Κατάλαβε πως όλα αυτά γίνονται για να υπερασπιστούν τα αποικιοκρατικής αντίληψης μουσεία και τις συλλογές τους, που με την ίδια λογική έγιναν, όχι για λόγους δικαίου και προστασίας; Κι ότι εμείς δεν χρειαζόμαστε μπαλώματα κατά το δοκούν στον εξαιρετικό νόμο μας;
Άλλος βουλευτής μάς ενημέρωσε ότι οι πραγματικοί επαναπατρισμοί πολιτιστικών αγαθών επιτεύχθηκαν μόνο μέσα από σκληρή νομική σύγκρουση και την επιθετική αξιοποίηση του εγχώριου δικαίου των χωρών αποδεκτών. «Η Κύπρος έτσι κέρδισε τα ψηφιδωτά του Ναού της Παναγίας της Κανακαριάς» υπογράμμισε. Μόνο που η Κύπρος δίκασε τον ιδιώτη που τα είχε κλέψει, αφού απέδειξε ότι είχαν αφαιρεθεί παρανόμως από κατεχόμενα εδάφη. Δεν πήγε νομικά εναντίον κάποιου κράτους. Η αντιμετώπιση σε αυτή την περίπτωση είναι εντελώς διαφορετική. Δεν πας ξένο κράτος στα δικαστήρια, γιατί ποτέ δεν θα κερδίσεις, εκτός αν έχεις στοιχεία και μπορείς να αντιδράσεις σε συγκεκριμένο χρόνο μετά την κλοπή. Τα λοιπά, είναι να ‘χαμε να λέγαμε.
Εκτός από την «παγκόσμια ειρήνη» και «παγκόσμια δικαιοσύνη»…
Αγνοια κάθε νόμου είχε ο επόμενος βουλευτής. «Η πλέον σοβαρή παράλειψη-σημείο της συμφωνίας εντοπίζεται στο άρθρο 8. Εκεί ορίζεται ρητά ότι το μέρος που αιτείται την επιστροφή ενός πολιτιστικού αγαθού υποχρεούται να αποδείξει ότι το εν λόγω αντικείμενο εισήχθη παρανόμως στο άλλο κράτος μετά την έναρξη ισχύος της παρούσας συμφωνίας. Και αν αναλογιστούμε τι σημαίνει αυτή η ρύθμιση στην πράξη, είναι ότι οποιοδήποτε αρχαίο, βυζαντινό ή μεταβυζαντινό κειμήλιο, εικόνα ή χειρόγραφο έχει αφαιρεθεί παράνομα, έχει κλαπεί ή έχει διακινηθεί πριν από την ισχύ της συμφωνίας τίθεται αυτομάτως εκτός του πεδίου εφαρμογής της. Η συμφωνία δεν παρέχει στην ελληνική πολιτεία καμία δυνατότητα θεσμικής διεκδίκησης για τις παλαιότερες υποθέσεις αρχαιοκαπηλίας.
Ασφαλώς γνωρίζουμε το νομικό επιχείρημα που προβάλλει η κυβερνητική πλευρά επικαλούμενη τη σύμβαση της UNESCO του 1970 και την πάγια αρχή της μη αναδρομικότητας των πολυμερών διεθνών συμβάσεων. Όμως, εδώ τίθεται ένα ερώτημα: Σε μία διμερή συμφωνία η οποία διαμορφώνεται ελεύθερα ανάμεσα σε δύο κυρίαρχα κράτη με στενότατους ιστορικούς και πνευματικούς δεσμούς, γιατί η ελληνική διπλωματία εγκλωβίστηκε στον ελάχιστο κοινό παρονομαστή των πολυμερών συνθηκών; Γιατί δεν διεκδικήσαμε μια γενναιότερη ρύθμιση που να καλύπτει το παρελθόν; Και σας ρωτήσαμε, κύριε Υπουργέ, αν συζητήθηκε ή διεκδικήθηκε κατά τις διαπραγματεύσεις η συμπερίληψη αναδρομικής ισχύος για τις υποθέσεις παράνομης διακίνησης.»
Απάντησε η υπουργός Πολιτισμού, και είπε αυτό που κοτζάμ βουλευτής αγνοούσε. Και στην Ελλάδα και στην Ευρώπη και σε ολόκληρο τον κόσμο, δεν υπάρχει συμφωνία με αναδρομική ισχύ. Καμία, μα καμία. Και δεν μπορεί να υπάρξει. Ναι;
Να μην πούμε για την απορία που κατατέθηκε σχετικά με την επιστροφή από εμάς προς την Τουρκία ενός θησαυρού αποτελούμενου από περισσότερα από χίλια αργυρά νομίσματα του 5ου αιώνα προ Χριστού προερχόμενα από πόλεις της Μικράς Ασίας. Σύμφωνα με τα σχετικά στοιχεία, πρόκειται για 61 αργυρούς στατήρες, κοπές πόλεων της Παμφιλίας, της Κιλικίας, της Ιωνίας, της Κύπρου, αλλά και της Αίγινας και της Μήλου, καθώς και 994 αργυρά αθηναϊκά τετράδραχμα με χρονολογίες κοπής από τις αρχές έως τα τέλη του 5ου αιώνα π.Χ. είπε η βουλευτής.
Και ρώτησε γιατί τα επιστρέψαμε στην Τουρκία εφόσον συνδέονται άμεσα με τον ελληνικό πολιτισμό;
Διότι εκεί βρέθηκαν, θα απαντούσε κανείς. Ή να το δει με ελαφρότητα και να ρωτήσει γιατί ο κρατήρας του Ελληνα Ευφρόνιου που όμως βρέθηκε και κλάπηκε στην Ιταλία, επεστράφη σε αυτήν; Γιατί δεν τον ζητήσαμε εμείς από το Μητροπολιτικό Μουσείο Τέχνης; Μήπως γιατί δεν είχαμε κανένα δικαίωμα;
Από τη συμφωνία με τη Σερβία περάσαμε στις επιστροφές αρχαιοτήτων σύμβαση με τη Βουλγαρία για την ανταλλαγή των οστών του Σαμουήλ με 48 εκκλησιαστικά κειμήλια. Άλλη γκρίνια εκεί, που θα αφήσουμε ασχολίαστη. Διότι κάθε τοποθέτηση διόγκωνε τον εφιάλτη της ασυνεννοησίας.
Οπερ έδει δείξαι. Αν τυχόν ο κ. Οσμπορν μάς έλεγε ΟΚ, τι θα γινόταν στη Βουλή;
(Δεν θα μας πει. Διότι επιμένει στον δανεισμό και μάλιστα μερών των γλυπτών. Λίγο καιρό στο Λονδίνο και λίγο καιρό στην Αθήνα η καλύτερη λύση, η οποία είναι συμβατή με το βρετανικό δίκαιο φέρεται ειπών στην Αθήνα. Αλλά η Ελλάδα έχει και το δικό της δίκαιο και το δικό της Δίκιο)
Αγγελική Κώττη