Εκατό χιλιάδες εκθέματα, από τα οποία περίπου 5.000 που βρέθηκαν στον τάφο του Τουταγχαμών και εκτίθενται για πρώτη φορά, 12 αίθουσες από τις μεγαλύτερες αίθουσες μουσείων στον κόσμο, λαμπερή παρουσίαση του αρχαίου αιγυπτιακού πολιτισμού, προϋπολογισμός άνω του ενός δισεκατομμυρίου δολαρίων. Αυτά είναι τα κύρια χαρακτηριστικά του μεγάλου αιγυπτιακού μουσείου, η ονομασία του οποίου στα αγγλικά έχει το ακρωνύμιο GEM (Grand Egyptian Museum), που θα πει κόσμημα, στολίδι. Το μουσείο εγκαινιάζεται σήμερα και στα εγκαίνια θα παραστεί ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης.
Στις αίθουσες θα εκτίθενται αντικείμενα από την Τρίτη Ενδιάμεση Περίοδο (περίπου 1070-664 π.Χ.), την Ύστερη Περίοδο (664-332 π.Χ.), την ελληνορωμαϊκή περίοδο (332 π.Χ.-395 μ.Χ.), το Νέο Βασίλειο (1550-1070 π.Χ.), το Μέσο Βασίλειο (2030-1650 π.Χ.) και το Παλιό Βασίλειο (2649-2130 π.Χ.) της Αιγύπτου. Από τη φαραωνική περίοδο έως την ελληνιστική και ρωμαϊκή εποχή, το μουσείο επιχειρεί να αφηγηθεί ολόκληρη την πορεία ενός πολιτισμού.
Σε μία από τις αίθουσες θα εκτίθενται αγάλματα της «ελίτ των βασιλέων», δηλαδή μελών της βασιλικής οικογένειας και υψηλόβαθμων αξιωματούχων που εργάζονταν στον στρατό, το ιερατείο και την κυβέρνηση.
Η ανακοίνωση για την κατασκευή του έγινε το 1992 και η κατασκευή ξεκίνησε το 2005. Είναι έργο του ιρλανδικού αρχιτεκτονικού γραφείου Heneghan Peng Architects, γραφείου που επελέγη ύστερα από πολύ σκληρό διαγωνισμό με 1.500 συμμετοχές. Βρίσκεται περίπου 2 χιλιόμετρα μακριά από τις πυραμίδες της Γκίζας. Ολοκληρώθηκε το 2023 και τον τελευταίο χρόνο λειτουργεί δοκιμαστικά με 4.000 επισκέπτες τη μέρα. Ορισμένες αρχαιότητες θα εκτεθούν για πρώτη φορά, όπως το δεύτερο ηλιακό πλοίο του Χέοπα, η συλλογή της βασίλισσας Ετεφέρης (μητέρας του Χέοπα) και η συλλογή των γονιών της βασίλισσας Τίγιε.
Εκτείνεται σε 500 χιλιάδες τετραγωνικά μέτρα, με δομημένη επιφάνεια περίπου το 1/3, δηλαδή 167.000 τ.μ. Θα φιλοξενήσει επίσης μόνιμες εκθεσιακές αίθουσες, προσωρινές εκθέσεις, ειδικές εκθέσεις, παιδικό μουσείο και εικονικές και μεγάλου μεγέθους οθόνες με συνολική επιφάνεια 32.000 τ.μ. ( 344.445 τετραγωνικά πόδια).
Η πρόσοψη του μουσείου είναι κατασκευασμένη από μάρμαρο και Το Αίθριο (Μεγάλη Αίθουσα) του Μεγάλου Αιγυπτιακού Μουσείου είναι η κύρια είσοδος με έκταση 10.000 τετραγωνικών μέτρων. Καθώς έχει γυάλινη οροφή και διαφανή πρόσοψη, οι Πυραμίδες της Γκίζας είναι ορατές. Στεγάζει το άγαλμα του Φαραώ Ραμσή Β που θεωρείται ο μεγαλύτερος Φαραώ της Αιγύπτου (11 μέτρα, 83 τόνοι).
Το Παιδικό Μουσείο στο GEM είναι ένας διαδραστικός χώρος για παιδιά ηλικίας 6 έως 12 ετών, που δίνει έμφαση στη μάθηση μέσω του παιχνιδιού αντί για τα παραδοσιακά εκθέματα. Καλύπτει 5.000 τετραγωνικά μέτρα, με εμπειρίες που περιλαμβάνουν διαδραστικές οθόνες, εικονική πραγματικότητα (VR) και διαδραστικά παιχνίδια, καθώς και διάφορα οπτικά εκθέματα και προγράμματα με ξενάγηση. Είναι μερικώς ανοιχτό από τον Αύγουστο του 2024.
Δύο από τις δώδεκα αίθουσες είναι αφιερωμένες αποκλειστικά στην έκθεση 5.398 αντικειμένων που ανήκουν στον βασιλιά Τουταγχαμών, τον Φαραώ της Δέκατης Όγδοης Δυναστείας (κυβέρνησε περίπου το 1332–1323 π.Χ.). Αυτή είναι η πρώτη φορά που ολόκληρη η συλλογή εκτίθεται σε ένα μέρος, σε σύγκριση με την προηγούμενη μερική έκθεση στο Αιγυπτιακό Μουσείο στην πλατεία Ταχρίρ. Οι δύο αίθουσες καλύπτουν μια έκταση 7.000 τετραγωνικών μέτρων, γεγονός που τις καθιστά από τους μεγαλύτερους χώρους που διατίθενται για μία μόνο έκθεση εντός του μουσείου.
Οι αίθουσες έχουν σχεδιαστεί παρόμοια με τον αρχικό τάφο (KV62) στην Κοιλάδα των Βασιλέων. Συστήματα ελέγχου περιβάλλοντος (όπως ο έλεγχος θερμοκρασίας και υγρασίας) προστατεύουν τα ευαίσθητα κομμάτια, ειδικά εκείνα που είναι κατασκευασμένα από χρυσό, ξύλο και ύφασμα.
Το κεντρικό κομμάτι θα είναι η χρυσή μάσκα του Φαραώ, που αποτελεί ένα από τα πιο διάσημα αντικείμενα στον κόσμο. Υπάρχουν τρία επικαλυπτόμενα φέρετρα, ένα από χρυσό (110 κιλά) και δύο από επιχρυσωμένο ξύλο. Ο Χρυσός Θρόνος είναι μια καρέκλα καλυμμένη με χρυσό και ασήμι, που απεικονίζει σκηνές του Τουταγχαμών και της συζύγου του Ανκεσεναμούν. Υπάρχουν αγάλματα θεών όπως ο Άνουβις, καθώς και φυλαχτά και κοσμήματα όπως κολιέ και δαχτυλίδια. Τα καθημερινά εργαλεία περιλαμβάνουν όπλα (στιλέτα, τόξα), έπιπλα (κρεβάτια, καρέκλες) και σκεύη φαγητού. Υπάρχουν μικρά αγάλματα ή ειδώλια που χρησιμοποιούνταν στη μετά θάνατον ζωή για να υπηρετούν τον βασιλιά. Η μούμια του Τουταγχαμών θα παραμείνει στην Κοιλάδα των Βασιλέων και δεν θα μετακινηθεί.
Το Μουσείο Πλοίων Χέοπα είναι μια ξεχωριστή αίθουσα αφιερωμένη στην έκθεση των δύο ηλιακών σκαφών του βασιλιά Χέοπα (του κατασκευαστή της Μεγάλης Πυραμίδας), τα οποία είναι μερικά από τα παλαιότερα ξύλινα πλοία που ανακαλύφθηκαν στην ιστορία, ηλικίας περίπου 4600 ετών. Περιλαμβάνεται μια διαδραστική έκθεση που εξηγεί τον/τους προτεινόμενο/ους σκοπό/ούς τους (ίσως να μεταφέρουν τον βασιλιά στη μετά θάνατον ζωή ή τα ταξίδια του με τον θεό ήλιο Ρα). Μεταφέρθηκε τον Αύγουστο του 2021 από το Μουσείο της Παλιάς Γκίζας.
Όπως είπε ο αρχαιολόγος Magdi Shakir στην εφημερίδα Daily Sabah, «κάθε θεματική ενότητα παρουσιάζει μια πανοραμική ιστορία, δίνοντας νέο πλαίσιο ακόμη και σε αντικείμενα που οι επισκέπτες νομίζουν ότι γνωρίζουν». Με αυτόν τον τρόπο, το μουσείο δεν περιορίζεται σε μεμονωμένα εκθέματα, αλλά προσφέρει μια ολιστική εμπειρία για την πολιτική ισχύ, τον πολιτισμό και τις πεποιθήσεις της αρχαίας Αιγύπτου.
Η νέα προσέγγιση συνδυάζει τεχνολογία αιχμής, διαδραστικά μέσα και αρχιτεκτονική σκηνογραφία, με στόχο ο επισκέπτης να βιώνει την αίσθηση ενός ενιαίου ιστορικού αφηγήματος. Το μουσείο διαθέτει επίσης ένα από τα πιο σύγχρονα εργαστήρια συντήρησης στον κόσμο, με εξειδικευμένα τμήματα για μούμιες, μέταλλα, ξύλο και λίθο, όπου διεξάγεται έρευνα και αποκατάσταση αρχαιοτήτων.
Η τοποθεσία του, λίγα λεπτά από τις Πυραμίδες της Γκίζας, θεωρείται στρατηγική: οι αρχές εκτιμούν ότι 5 έως 8 εκατομμύρια επισκέπτες θα περνούν κάθε χρόνο τις πύλες του, μετατρέποντας την περιοχή σε νέο τουριστικό επίκεντρο.
Πέρα από τον τουρισμό, το GEM φιλοδοξεί να λειτουργήσει και ως διεθνές κέντρο επιστημονικής έρευνας και εκπαίδευσης, ενώ σχεδιάστηκε με βάση αυστηρά οικολογικά πρότυπα. Το κτίριο διαθέτει παθητικά συστήματα ψύξης, φωτοβολταϊκά πάνελ και σύστημα ανακύκλωσης νερού, μειώνοντας την ενεργειακή του κατανάλωση έως και 60% σε σχέση με αντίστοιχες εγκαταστάσεις. Το 2024 μάλιστα έλαβε το πιστοποιητικό EDGE Advanced Green Building, αναγνωρίζοντας τον σχεδιασμό του ως πρότυπο βιώσιμης αρχιτεκτονικής.
