Η αντίδραση από την πλευρά της κατακερματισμένης αντιπολίτευσης είναι πάντα η ίδια. Κάθε φορά που προσπαθεί κάποιος να εξηγήσει την ανάγκη για μια αυτοδύναμη κυβέρνηση, παραθέτοντας στοιχεία για όλα όσα συμβαίνουν στην Ευρώπη των κυβερνήσεων συνεργασίας ή μειοψηφίας και των αλλεπάλληλων εκλογών, σπεύδουν να απαξιώσουν τα επιχειρήματα και να υπογραμμίσουν πως στις δημοσκοπήσεις ο λαός ζητά αλλαγή κυβέρνησης.
Της Σοφίας Βούλτεψη*
Έξι στους δέκα θέλουν αλλαγή κυβέρνησης επαναλαμβάνουν. Δεν μας λένε κάτι καινούργιο. Αυτό έχει μετρηθεί και στην κάλπη του γελοίου δημοψηφίσματος του Ιουλίου 2015. Το αποτέλεσμα εκείνης της κάλπης είναι γνωστό, όπως και αυτά που ακολούθησαν: Όπισθεν ολοταχώς από τους αντιμερκελιστές και ένα τρίτο μνημόνιο 100 δις ευρώ.
Οπότε, αρκεί μια απλή αριθμητική πράξη, για να καταλάβουμε ότι τη μοίρα της Ελλάδας κρατούν στα χέρια τους οι τέσσερις στους δέκα, που μπορούν με την ψήφο τους να δώσουν στην πατρίδα μας μια αυτοδύναμη κυβέρνηση – κάτι που για την Ελλάδα έχει υπαρξιακή αξία.
Με δεδομένο ότι το ΠΑΣΟΚ του Ανδρουλάκη συμπεριφέρεται ως τοπική κομματική οργάνωση Τυμπακίου και όχι ως υπεύθυνη και θεσμική πολιτική δύναμη και με δεδομένο ότι το σύνολο σχεδόν των κομμάτων της αντιπολίτευσης μετατρέπονται το ένα σε κολαούζο του άλλου, το δίλημμα είναι ξεκάθαρο. Και θα γίνει ακόμη πιο ξεκάθαρο, καθώς πλησιάζουμε προς την κάλπη.
Στον λογαριασμό δεν βάζουμε το «ανάδελφο» ΚΚΕ, που ποτέ δεν γνωρίζουμε τι ακριβώς πιστεύει ότι μπορεί να συμβεί, καθώς στρέφει συνεχώς το βλέμμα προς μια Σοβιετική Ένωση που δεν υπάρχει, προσφέροντας ηθική νομιμοποίηση στη βία.
Κι’ αν θελήσουμε να βάλουμε στον λογαριασμό όλους τους λαϊκιστές, αυτούς που βρίσκονται ήδη στη Βουλή και αυτούς που φιλοδοξούν να εισέλθουν, το σκηνικό που στήνεται είναι τουλάχιστον εφιαλτικό.
Με λίγα λόγια, όλοι και όλες τους αδιαφορούν εντελώς για το πώς και αν θα κυβερνηθεί η χώρα, καταφεύγοντας συνεχώς στη γλώσσα του μίσους, του διχασμού και του φανατισμού, απευθυνόμενοι στα πιο ταπεινά ένστικτα και καλλιεργώντας ένα εμφυλιοπολεμικό κλίμα.
Χώρες πολύ πιο ισχυρές και με πολύ πιο προνομιακή θέση σε σχέση με την Ελλάδα, αντιμετωπίζουν συνεχείς πολιτικές κρίσεις, ασυνεννοησία, άνοδο των άκρων και οικονομική ύφεση.
Δεν υπάρχει λογικός άνθρωπος που να πιστεύει πως στην Ελλάδα θα συνέβαινε κάτι το διαφορετικό. Αντίθετα, μια ακυβέρνητη Ελλάδα θα οδηγούσε τη χώρα σε μια εφιαλτική κατάσταση – αν λάβουμε υπόψη τα γεωπολιτικά δεδομένα και την γεωγραφική θέση της χώρας μας.
Βουλγαρία: Στις κάλπες για όγδοη φορά
Η γειτονική Βουλγαρία οδεύει προς όγδοες εκλογές μέσα σε μόλις πέντε χρόνια, καθώς τον Δεκέμβριο του 2025, παραιτήθηκε η κυβέρνηση συνασπισμού με επικεφαλής το κόμμα GERB του πρωθυπουργού Ρόζεν Ζελιάζκοφ. Προηγουμένως είχε υποχρεωθεί να αποσύρει τον προϋπολογισμό εν μέσω διαδηλώσεων. Μετά την παραίτηση της κυβέρνησης, τα τρία μεγαλύτερα κόμματα αρνήθηκαν να αναλάβουν την ευθύνη σχηματισμού κυβέρνησης.
Σημειώστε ότι ο συνασπισμός GERB-SDS κέρδισε τις εκλογές του Οκτωβρίου 2024, αλλά κυβέρνηση σχηματίστηκε τον Ιανουάριο του 2025, μετά από συνομιλίες και διαπραγματεύσεις με τα άλλα κόμματα.
Πριν από δέκα περίπου μέρες προσωρινός πρωθυπουργός ανέλαβε ο αντιπρόεδρος της Εθνικής Τράπεζας της Βουλγαρίας Αντρέι Γκιούροφ και αναμένουμε να οριστεί η ημερομηνία των εκλογών – πιθανότατα στις 19 Απριλίου.
Το συμπέρασμα που εξάγεται από τις αλλεπάλληλες εκλογές στη Βουλγαρία είναι πως οι Βούλγαροι συνεχίζουν να ψηφίζουν τα ίδια κόμματα, παρά τα προβλήματα που δημιουργούνται μετά τον σχηματισμό των κυβερνήσεων συνεργασίας.
Παρ’ όλα αυτά, και στην Βουλγαρία γεννιούνται νέα κόμματα. Στα τέλη του περασμένου Ιανουαρίου, ο Πρόεδρος Ρούμεν Ράντεφ εγκατέλειψε το αξίωμά του, προκειμένου να κατέλθει στις εκλογές με δικό του κόμμα, για να βάλει τέλος, όπως είπε, στο ολιγαρχικό καθεστώς, καθώς, όπως επίσης είπε, «χρειάζεται ένα νέο κοινωνικό συμβόλαιο».
Αυτά μας λένε και εδώ…
Κόσοβο: 57 ψηφοφορίες για εκλογή προέδρου Βουλής
Ένα χρόνο κράτησε η κυβερνητική κρίση στο Κόσοβο πριν η Βουλή δώσει ψήφο εμπιστοσύνης στο κόμμα του Άλμπιν Κούρτι «Αυτοδιάθεση». Μέσα στο 2025 πραγματοποιήθηκαν δύο εκλογικές αναμετρήσεις (Φεβρουάριο και Δεκέμβριο). Στο ενδιάμεσο διάστημα υπήρχε υπηρεσιακή κυβέρνηση, οι συνομιλίες μεταξύ των κομμάτων συνεχίζονταν χωρίς αποτέλεσμα επί μήνες και τελικά προκηρύχθηκαν νέες εκλογές.
Αξίζει να σημειωθεί ότι τον Οκτώβριο του 2025, στο Κόσοβο είχαν διεξαχθεί 57 ψηφοφορίες προκειμένου να εκλεγεί πρόεδρος του κοινοβουλίου! Στο μεταξύ όχι μόνο δεν ψηφιζόταν κανένας νόμος, όχι μόνο δεν εγκρινόταν προϋπολογισμός, αλλά χάνονταν και τα κονδύλια που η ΕΕ προσφέρει ως βοήθεια και για την είσπραξη των οποίων απαιτείται έγκριση από το κοινοβούλιο!
Πορτογαλία: Τρεις εκλογές σε δύο χρόνια
Στην Πορτογαλία πραγματοποιήθηκαν τρεις εκλογικές αναμετρήσεις σε λιγότερο από δύο χρόνια και στις αρχές Φεβρουαρίου, στον δεύτερο γύρο των προεδρικών εκλογών, ο υποψήφιος της κεντροδεξιάς βρέθηκε στην τρίτη θέση, οπότε αναμετρήθηκαν ο μετριοπαθής Σοσιαλιστής Αντόνιο Χοσέ Σεγκούρο και ο ηγέτης της Ακροδεξιάς Αντρέ Βεντούρα.
Η νίκη του Σεγκούρο υπήρξε σαρωτική (66%), ξεπερνώντας ακόμη και τα ποσοστά του επίσης Σοσιαλιστή Μάριο Σοάρες (1991), καθώς τον υποστήριξαν όλοι με πρώτη την κεντροδεξιά του πρωθυπουργού Λουίς Μοντενέγκρο. Η ηγεσία της πορτογαλικής κεντροδεξιάς ψήφισε ανοιχτά τον σοσιαλιστή Σεγκούρο, ενώ οι δηλώσεις του γενικού γραμματέα του Σοσιαλιστικού Κόμματος Χοσέ Λουίς Καρνέιρο δήλωσε:
«Αυτή η νίκη ανήκει σε όλους τους δημοκράτες, στα συνταγματικά δικαιώματα. Η νίκη ανήκει στο Σοσιαλιστικό Κόμμα, στο Κέντρο και στη Δημοκρατική Δεξιά. Ανήκει και στους εργαζόμενους και τους επιχειρηματίες».
Η Πορτογαλία διαθέτει κεντροδεξιά κυβέρνηση μειοψηφίας, αλλά οι σοσιαλιστές έχουν επισήμως ταχθεί υπέρ της σταθερότητας. Τον Μάρτιο του 2025, ο Μοντενέγκρο είχε παραιτηθεί μετά από έναν μόλις χρόνο στην εξουσία, καθώς έχασε την εμπιστοσύνη της Βουλής και τον Μάιο 2025 οι Πορτογάλοι ξαναπήγαν στις κάλπες.
Στα τέλη του Οκτωβρίου 2025, το Σοσιαλιστικό Κόμμα, που διακηρύσσει την ανάγκη για σταθερότητα, υπερψήφισε με τους 58 βουλευτές του τον προϋπολογισμό, ενώ η Άκρα Αριστερά, το Μπλόκο, που είχε ρίξει και την σοσιαλιστική κυβέρνηση του Αντόνιο Κόστα, καταψήφισε μαζί με την ακροδεξιά.
Από το 2019 καμιά κυβέρνηση δεν κατάφερε να ολοκληρώσει την θητεία της στην Πορτογαλία, με αποτέλεσμα να μην βελτιώνεται η θέση της χώρας στις αξιολογήσεις των Διεθνών Οίκων λόγω της πολιτικής αστάθειας. Αυτή τη φορά, όμως, έδωσαν το μήνυμα όλοι μαζί πλην των λαϊκιστών.
Αλλά στην Ελλάδα δεν περιμένουμε πλέον τέτοια υπευθυνότητα από το ΠΑΣΟΚ. Κι’ αυτός είναι άλλος ένας λόγος υπέρ της αυτοδυναμίας της Νέας Δημοκρατίας.
Γαλλία: Πέντε πρωθυπουργοί από το 2022
Στην κατακερματισμένη Γαλλική Εθνοσυνέλευση, εδώ και χρόνια τα κόμματα δεν καταφέρνουν να ψηφίσουν προϋπολογισμό, ενώ οι πρωθυπουργοί παραιτούνται και ακροαριστερά και ακροδεξιά υποβάλλουν συνεχώς προτάσεις μομφής.
Μόνο μέσα στον περασμένο Ιανουάριο, η κυβέρνηση Λεκορνί (τρίτη κατά σειρά μέσα σε έναν χρόνο, ενώ τον Οκτώβριο 2025 ο Λεκορνί είχε παραιτηθεί, όπως πριν από αυτόν και ο Μπαϊρού που καταψηφίστηκε στη Βουλή), αντιμετώπισε τέσσερις προτάσεις μομφής, καθώς προσπαθούσε να προχωρήσει με την έγκριση του προϋπολογισμού μέσω του άρθρου 49 παράγραφος 3 του Συντάγματος (χωρίς ψηφοφορία στο κοινοβούλιο).
Ο Λεκορνί είναι ο πέμπτος πρωθυπουργός που έχει διορίσει ο Γάλλος πρόεδρος Μακρόν, μετά την επανεκλογή του το 2022, και ο τρίτος από τον Ιούνιο του 2024, όταν ο Μακρόν προκήρυξε πρόωρες εκλογές.
Στις 12 Σεπτεμβρίου 2025, ο οίκος αξιολόγησης Fitch υποβάθμισε την πιστοληπτική ικανότητα της Γαλλίας σε Α+ με σταθερή προοπτική, υπογραμμίζοντας την παρατεταμένη πολιτική αστάθεια και τις δημοσιονομικές αβεβαιότητες που εμποδίζουν την εξυγίανση των σοβαρά υποβαθμισμένων δημόσιων οικονομικών της.
Η κατάσταση στη Γαλλία έχει καταστεί αφόρητη. Γι’ αυτό ούτε το Σοσιαλιστικό, ούτε το Ρεπουμπλικανικό κόμμα ψηφίζουν μαζί με τους λαϊκιστές. Σε αντίθεση με το ΠΑΣΟΚ του Ανδρουλάκη και λοιπών δελφίνων…
Ιταλία: Διαφωνίες και διασπάσεις
Στην Ιταλία υπάρχει κυβέρνηση συνεργασίας μεταξύ του κόμματος της πρωθυπουργού Μελόνι «Αδέλφια της Ιταλίας» και της «Λέγκα» του Σαλβίνι. Στις αρχές Φεβρουαρίου ωστόσο η Λέγκα διασπάστηκε με τον ακροδεξιό ευρωβουλευτή, απόστρατο στρατηγό και πρώην δεύτερο γραμματέα του κόμματος Ρομπέρτο Βανάτσι να αποχωρεί, δημιουργώντας δικό του κόμμα, το «Εθνικό Μέλλον».
Επιπλέον, ο Σαλβίνι έχει διαφωνήσει με την συμμετοχή της Ιταλίας στο ευρωπαϊκό πρόγραμμα εξοπλισμών.
Μέχρι στιγμής δεν έχουν δημιουργηθεί προβλήματα στην κυβέρνηση συνεργασίας, ωστόσο το μέλλον είναι άδηλο, καθώς και για την Ιταλία το 2027 είναι εκλογικό έτος.
Γερμανία: Δημόσιες διαφωνίες και οικονομική κρίση
Στην Γερμανία, μετά τις εκλογές της 23ης Φεβρουαρίου 2025, συγκυβερνούν οι Χριστιανοδημοκράτες και οι Σοσιαλδημοκράτες. Οι δημόσιες διαφωνίες τους (με αφορμή διάφορα νομοθετήματα), είναι τόσο πολλές που ο γερμανικός Τύπος γράφει πως ο κυβερνητικός συνασπισμός συναγωνίζεται επάξια τον προηγούμενο συνασπισμό των Φαναριών.
Στις αρχές Ιανουαρίου, ο καγκελάριος Μερτς υποχρεώθηκε να στείλει επιστολή στους βουλευτές που στηρίζουν την κυβέρνηση (Χριστιανοδημοκράτες, Χριστιανοκοινωνιστές και Σοσιαλδημοκράτες), κρούοντας τον κώδωνα του κινδύνου και υπογραμμίζοντας πως ορισμένοι τομείς της οικονομίας βρίσκονται σε «πολύ κρίσιμη κατάσταση».
Ήδη από τα τέλη Δεκεμβρίου 2025, ο πρόεδρος του Συνδέσμου Γερμανικών Εμπορικών και Βιομηχανικών Επιμελητηρίων (DIHK) Πέτερ Άντριαν, προειδοποίησε για κίνδυνο οικονομικής κατάρρευσης, ζητώντας τις «σωστές μεταρρυθμίσεις» από την κυβέρνηση και απευθύνοντας έκκληση προς τους εταίρους να συνεργαστούν για το καλό της χώρας.
Την ίδια ώρα, ο επικεφαλής της Ομοσπονδίας Γερμανικών Βιομηχανιών (BDI) Πέτερ Λάιμπιγκερ, ανέφερε ότι οι Γερμανοί επιχειρηματίες είναι «περισσότερο απογοητευμένοι από ποτέ», περιγράφοντας την κατάσταση στην οικονομία ως «τη χειρότερη κρίση από την ίδρυση της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας».
Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, ο αριθμός των γερμανικών επιχειρήσεων που πτώχευσαν το 2025 έφθασε στο υψηλότερο σημείο από το 2014!
Χριστιανοδημοκράτες και Σοσιαλδημοκράτες ήλθαν σε συμφωνία τον Απρίλιο του 2025 με ένα κείμενο 114 σελίδων. Φυσικά, δεν συμφωνούσαν σε τίποτε και χρησιμοποίησαν την μαγική λέξη «Επιτροπή». Μια επιτροπή θα εξετάσει τα θέματα υγείας ως την άνοιξη του 2027, μια άλλη το συνταξιοδοτικό και ούτω καθεξής. Και μετά θα… εξαχθούν συμπεράσματα. Δηλαδή όπου μπορούν κλωτσάνε το ντενεκεδάκι παρακάτω και όπου δεν μπορούν (φόρος κληρονομιάς, στρατιωτική θητεία κλπ) καταλήγουν σε κάτι που δεν αποτελεί λύση.
Και στο μεταξύ η ακροδεξιά του AfD σκαρφαλώνει στην πρώτη θέση…
Ισπανία: Τρία χρόνια με προϋπολογισμό του 2023!
Στην Ισπανία η περιπέτεια διαρκεί εδώ και μία δεκαετία. Τις εκλογές (συνήθως πρόωρες) κερδίζει το Λαϊκό Κόμμα, αλλά το Σοσιαλιστικό υπό τον Σάντσεθ συμμαχεί πότε με τους Podemos, πότε με την Αριστερά (Sumar) και πάντα με τους Βάσκους αυτονομιστές και τους Καταλανούς αποσχιστές και σχηματίζουν όλοι μαζί κυβερνήσεις συνεργασίας ή μειοψηφίας – όπως η σημερινή.
Αρχίζει έτσι το γαϊτανάκι των εκβιασμών, στους οποίους ο πρωθυπουργός υποκύπτει προκειμένου να μην πέσει η κυβέρνηση. Μερικές φορές ούτε αυτό πάει καλά.
Το 2025 έκλεισε χωρίς συμφωνία επί του προϋπολογισμού του 2026, οπότε παρατάθηκε αυτόματα ο προϋπολογισμός του… 2023 για τρίτη συνεχόμενη χρονιά – οπότε μιλάμε για τον… μακροβιότερο προϋπολογισμό στην ιστορία της Ισπανίας. Με μεγάλες συνέπειες στις αξιολογήσεις και στην μείωση του χρέους.
Στις 30 Οκτωβρίου 2025, οι Καταλανοί σύμμαχοι του Σάντσεθ (Junts) απέσυραν τη στήριξή τους προς την κυβέρνηση, στην οποία πρόσφεραν τις ψήφους επτά βουλευτών τους (σε ένα κοινοβούλιο 350 εδρών). Τα δύο προηγούμενα χρόνια, οι Καταλανοί πρόσφεραν κατά περίπτωση στήριξη στην κυβέρνηση, λαμβάνοντας κάθε φορά και κάποιο αντάλλαγμα. Αυτός είναι και ο λόγος που δεν διαθέτει η κυβέρνηση τις αναγκαίες ψήφους για να περάσει τον προϋπολογισμό.
Σε μια άλλη περίπτωση, ο Σάντσεθ προχώρησε σε μονομερή ακύρωση συμφωνίας αγοράς πυρομαχικών από το Ισραήλ, υποκύπτοντας στην ριζοσπαστική αριστερά. Τριβές με τους συμμάχους δημιουργήθηκαν και όταν ο Σάντσεθ ανακοίνωσε πως η Ισπανία θα αυξήσει τις αμυντικές της δαπάνες ώστε να φθάσουν στο 2% του ΑΕΠ. Οι σύμμαχοι καταψήφισαν.
Το ποιοι είναι οι σύμμαχοι είναι γνωστό. Τον Ιούλιο του 2014, ο γενικός συντονιστής του βασκικού κόμματος Bildu Αρνάλντο Οτέγκι είχε πει σχολιάζοντας τις νίκες της Εθνικής Ομάδας της Ισπανίας: «Δεν θα είμαι ποτέ χαρούμενος όταν κερδίζει η Ισπανία. Δεν είναι η ομάδα μου, δεν είναι ο βασιλιάς μου και δεν είναι ο ύμνος μου. Οι Βάσκοι παίκτες δεν έχουν την επιλογή να παίξουν με τη βασκική ομάδα γιατί το Ισπανικό Κράτος μας το αρνείται».
Οι δε Καταλανοί εκβίασαν ευθέως δια του υπόδικου Πουτζεμόν: «Αν δεν επιτρέψουν στην Καταλονία να διαχειρίζεται το 100% των φόρων που εισπράττει στο έδαφός της δεν θα έχει προϋπολογισμό, διότι δεν θα τον ψηφίσουμε».
Σουηδία: Στην κόψη του ξυραφιού
Στην κόψη του ξυραφιού βρίσκεται και η Σουηδία που από το 2014 έχει ζήσει αλλεπάλληλες πολιτικές κρίσεις – τρεις μόνο μέσα στο 2022. Στις εκλογές του 2022, στο αποτελούμενο από 349 μέλη σουηδικό κοινοβούλιο, ο συνασπισμός των τριών δεξιών και ενός ακροδεξιού κομμάτων (Μετριοπαθείς, Σουηδοί Δημοκράτες, Χριστιανοδημοκράτες και Φιλελεύθεροι) κέρδισε 176 έδρες και ο συνασπισμός των σοσιαλιστικών και αριστερών κομμάτων, υπό την σοσιαλδημοκράτισσα παραιτηθείσα πρωθυπουργό Μαγκνταλένα Άντερσον, απέσπασε 173 έδρες.
Στην Σουηδία η Δεδηλωμένη εξασφαλίζεται αν 175 βουλευτές δεν ψηφίσουν εναντίον της κυβέρνησης. Γι’ αυτό και όταν εξασφαλίζεται η ανοχή από τον αναγκαίο αριθμό βουλευτών επιτυγχάνονται κυβερνήσεις μειοψηφίας (ακόμη και με μόλις 100 ψήφους στη Βουλή, όπως συνέβη τον Νοέμβριο του 2021 όταν σχημάτισε κυβέρνηση η Άντερσον).
Η κυβέρνηση κατάφερε να επιβιώσει χωρίς να μετέχει σ’ αυτήν ο ακροδεξιός Άκεσον. Ωστόσο, στις εκλογές του Σεπτεμβρίου 2026, τα πράγματα θα δυσκολέψουν, καθώς ο Άκεσον έχει διαμηνύσει ότι θα ζητήσει για το κόμμα του υπουργικές καρέκλες. Οπότε και στην Σουηδία το μέλλον των κυβερνήσεων συνεργασίας είναι άδηλο.
Ολλανδία: Η κυβέρνηση έπεσε σε δύο δόσεις!
Στην Ολλανδία, η τέταρτη κυβέρνηση Ρούτε είχε πέσει τον Ιούλιο του 2023, 543 μέρες μετά την ορκωμοσία της. Το 2017, οι διαπραγματεύσεις για την τρίτη κυβέρνηση Ρούτε, είχαν διαρκέσει 225 ημέρες. Μετά την παραίτησή της, στις 15 Ιανουαρίου 2021, και τις εκλογές της 17ης Μαρτίου, χρειάστηκαν 271 μέρες για να αποκτήσει η χώρα την τέταρτη κυβέρνηση Ρούτε. Διαπραγματεύονταν επί εννέα μήνες τα ίδια κόμματα που είχαν συγκυβερνήσει άλλες τρεις φορές! Η πρώτη κυβέρνηση Ρούτε είχε πέσει μετά από 557 μέρες, όταν ο Γκερτ Βίλντερς είχε αποσύρει την ανοχή του. Η μόνη φορά που κυβέρνηση Ρούτε ολοκλήρωσε την θητεία της ήταν η δεύτερη.
Έτσι, διεξήχθησαν εκλογές τον Νοέμβριο του 2023 και υπήρξε συμφωνία για κυβέρνηση τον Μάιο του 2024.
Στις εκλογές είχε πρωτεύσει το ακροδεξιό κόμμα (PVV) του Γκερτ Βίλντερς. Και καθώς εκλογές δεν επιτρεπόταν να ξαναγίνουν πριν από τον Οκτώβριο του 2025, σχηματίστηκε κυβέρνηση από το ακροδεξιό κόμμα, το Λαϊκό Κόμμα (VVD), το λαϊκιστικό Κόμμα των Αγροτών (ΒΒΒ) και το νεοσυσταθέν ευρωσκεπτικιστικό κόμμα Νέο Κοινωνικό Συμβόλαιο, ιδρυτικό μέλος του οποίου είναι ο πρώην πλέον υπουργός των Εξωτερικών Βέλντκαμπ.
Προκειμένου να μην βρεθεί στον πρωθυπουργικό θώκο ο ακροδεξιός Βίλντερς, συμφωνήθηκε πρωθυπουργός να ορκιστεί ο Ντικ Σχουφ, πρώην ανώτερος δημόσιος υπάλληλος.
Τον Ιούνιο του 2025, ο ακροδεξιός Βίλντερς αποσύρθηκε από την κυβέρνηση, επειδή, όπως ανέφερε, δεν τηρήθηκε η συμφωνία για την αντιμετώπιση του μεταναστευτικού. Ο Σχουφ υπέβαλε την παραίτησή του στον βασιλιά και παρέμεινε ως υπηρεσιακός.
Ακολούθησε, τον Αύγουστο του 2025, η αποχώρηση του λαϊκιστικού κόμματος «Νέο Κοινωνικό Συμβόλαιο» (επειδή το υπουργικό συμβούλιο δεν συμφώνησε για μέτρα κατά του Ισραήλ) και η χώρα έμεινε κυριολεκτικά στον αέρα: 15 μήνες μετά τον – μετά κόπων και βασάνων – σχηματισμό κυβέρνησης, είχαν ξεμείνει από οκτώ σημαντικούς υπουργούς και υφυπουργούς.
Στις εκλογές του Οκτωβρίου 2025, πρώτο ήλθε το κεντρώο κόμμα D66 του Ρομπ Γέτεν, που αναμένεται να αναλάβει πρωθυπουργός στα τέλη του Φεβρουαρίου, σχηματίζοντας κυβέρνηση μειοψηφίας με δύο κεντροδεξιά κόμματα – με τους φιλελεύθερους του VVD, των οποίων ηγείται η Ντιλάν Γεσιλγκόζ και με το CDA, κεντροδεξιό κόμμα υπό τον Χένρι Μπότενμπαλ.
Αλλά αυτά τα τρία κόμματα μαζί κέρδισαν 66 έδρες, πολύ λιγότερες από την πλειοψηφία στο ολλανδικό κοινοβούλιο που αριθμεί 150 μέλη. Και όλα αυτά μετά από τρεις μήνες διαπραγματεύσεων, οι οποίες συνεχίζονται με άλλα κόμματα, ώστε να εξασφαλίζεται η έστω και κατά περίπτωση συμφωνία στη Βουλή.
Το ζήτημα είναι ότι δεύτερο ήλθε το ακροδεξιό κόμμα του Γκερτ Βίλντερς, οπότε και το μέλλον της ολλανδικής κυβέρνησης είναι άδηλο.
Βέλγιο: Παγκόσμιο ρεκόρ διαπραγματεύσεων
Βέβαια, το παγκόσμιο ρεκόρ χρόνου διαπραγματεύσεων κρατά το Βέλγιο, που το 2010-2011 χρειάστηκε 541 ημέρες διαπραγματεύσεων για να σχηματιστεί επτακομματική κυβέρνηση στις 30 Σεπτεμβρίου 2020, 652 μέρες μετά την τελευταία μη υπηρεσιακή κυβέρνηση και 500 μέρες από τις εκλογές του Μαΐου 2019.
Και στο Βέλγιο, η κυβέρνηση συνεργασίας δεν μπορούσε να συμφωνήσει επί του προϋπολογισμού του 2026 και ο πρωθυπουργός Μπαρτ ντε Βέβερ είχε δώσει προθεσμία για συμφωνία μέχρι τα Χριστούγεννα – διαφορετικά η χώρα θα οδηγείτο και πάλι σε εκλογές. Τελικά στα τέλη Νοεμβρίου συμφώνησαν και μια νέα κυβερνητική κρίση αποφεύχθηκε.
Σημειώστε ότι στις 3 Φεβρουαρίου 2025, οκτώ ολόκληρους μήνες μετά τις εκλογές της 9ης Ιουνίου 2024, το Βέλγιο απέκτησε τελικά μια πεντακομματική κυβέρνηση. Πρωθυπουργός ο αρχηγός της συντηρητικής και εθνικιστικής Νέας Φλαμανδικής Συμμαχίας (N-VA), Μπαρτ ντε Βέβερ και σύμμαχοί του το γαλλόφωνο κόμμα «MR» (φιλελεύθεροι), το κόμμα των Φλαμανδών Χριστιανοδημοκρατών «CD&V», το γαλλόφωνο κεντρώο κόμμα «Les Engagés» και οι Φλαμανδοί σοσιαλιστές «Vooruit», ο μοναδικός αριστερός εταίρος του κυβερνητικού συνασπισμού. Όλοι μαζί συγκεντρώνουν 81 από τις 150 έδρες του βελγικού κοινοβουλίου.
Ιρλανδία: Πλειοψηφία με τις ευκαιριακές ψήφους των ανεξάρτητων
Στην Ιρλανδία, στις 15 Ιανουαρίου 2025, επιτεύχθηκε συμφωνία των δύο κεντροδεξιών κομμάτων (Φιάνα Φέιλ και Φίνε Γκάελ), μετά από τις εκλογές της 29ης Νοεμβρίου 2024. Ωστόσο οι δυο μαζί συγκεντρώνουν 87 έδρες, δηλαδή τους λείπει μια έδρα για την απόλυτη πλειοψηφία. Έτσι, η κυβέρνηση στηρίζεται στις ευκαιριακές ψήφους των εννέα ανεξάρτητων βουλευτών, γεγονός που δεν εγγυάται την αναγκαία σταθερότητα.
Ισλανδία: Από συνασπισμό σε συνασπισμό
Στην Ισλανδία, τον Οκτώβριο του 2024 κατέρρευσε ο συνασπισμός αριστεράς (Αριστερά – Πράσινοι) – κεντροδεξιάς (Κόμμα της Προόδου) λόγω των διαφωνιών σε σειρά θεμάτων, από την εξωτερική πολιτική ως το μεταναστευτικό και την ενεργειακή πολιτική, αλλά και τον πληθωρισμό, την ακρίβεια και το στεγαστικό. Στις εκλογές της 30ής Νοεμβρίου 2024, οι Σοσιαλδημοκράτες επικράτησαν και στις 21 Δεκεμβρίου σχηματίστηκε κυβέρνηση με την Σοσιαλδημοκρατική Συμμαχία, το κεντρώο Λαϊκό Κόμμα και το αριστερό φιλοευρωπαϊκό Κόμμα της Μεταρρύθμισης.
Μέχρι στιγμής ουδείς μπορεί να βεβαιώσει ότι η νέα κυβέρνηση συνεργασίας θα εμφανιστεί ενωμένη απέναντι στα μεγάλα προβλήματα ή θα επέλθει ένας νέος κύκλος διαφωνιών.
Ρουμανία: Κυβερνούν μέσω διακομματικής επιτροπής!
Στη Ρουμανία, η τετρακομματική κυβέρνηση συνασπισμού επιβίωσε έξι προτάσεων μομφής μέσα σε έξι μήνες από τον σχηματισμό της, με τελευταία αυτήν της 15ης Δεκεμβρίου 2025. Αλλά μέχρι τα τέλη του 2025 δεν είχαν συμφωνήσει για τον προϋπολογισμό, ενώ το μεγαλύτερο κόμμα του συνασπισμού, οι Σοσιαλδημοκράτες, παράγοντας κλειδί για την διατήρηση της φιλοευρωπαϊκής πλειοψηφίας, υπερψήφισαν την ξεχωριστή πρόταση μομφής κατά της υπουργού Περιβάλλοντος Ντιάνα Μπουζογιάνου, ενώ έχουν απειλήσει να αποχωρήσουν από την κυβέρνηση αν ο φιλελεύθερος πρωθυπουργός Ίλιε Μπολόγιαν δεν συμφωνήσει στην αύξηση του κατώτατου μισθού μέσα στο 2026.
Και πάντως, τα τέσσερα κυβερνητικά κόμματα έχουν συμφωνήσει σε έναν… μηχανισμό λήψης αποφάσεων, με τα νομοσχέδια να συζητούνται από μια επιτροπή!
Τσεχία: Με ακροδεξιό πρόεδρο Βουλής
Στην Τσεχία, ο λαϊκιστής δισεκατομμυριούχος Αντρέι Μπάμπις κέρδισε τον Δεκέμβριο του 2025 τις εκλογές και επέστρεψε στον πρωθυπουργικό θώκο. Το κόμμα του ΑΝΟ εξασφάλισε μόνο 80 έδρες επί των 200 του τσεχικού κοινοβουλίου και ο Μπάμπις σχημάτισε κυβέρνηση συνασπισμού με το ευρωσκεπτικιστικό ακροδεξιό κόμμα Ελευθερία και Άμεση Δημοκρατία (SPD) και το νεοσύστατο δεξιό κόμμα των Αυτοκινητιστών (AUTO). Έτσι, πρόεδρος της Βουλής εξελέγη ο ακροδεξιός Τόμιο Οκαμούρα, για τον οποίο ο ίδιος ο αδελφός του και χριστιανοδημοκράτης βουλευτής δήλωσε ότι η εκλογή του συνιστά «απειλή για την ασφάλεια» της χώρας!
Αυστρία: 155 μέρες διαβουλεύσεων
Στην Αυστρία, στις εκλογές της 29ης Σεπτεμβρίου 2024, το ακροδεξιό κόμμα του Κικλ (FPO) κατέκτησε την πρωτιά. Στις 3 Μαρτίου 2025 – και μετά από 155 μέρες διαβουλεύσεων και πολλές αποτυχημένες διαπραγματεύσεις – η χώρα απέκτησε κυβέρνηση συνεργασίας. Συνασπίστηκαν – προκειμένου να αποφύγουν την παρουσία της ναζιστικής αυστριακής ακροδεξιάς – η Κεντροδεξιά (OVP), οι Σοσιαλδημοκράτες (SPO) και οι φιλελεύθεροι NEOS.
Με καγκελάριο τον Κρίστιαν Στόκερ, ο συνασπισμός δεν κατάφερε ωστόσο να αποτρέψει την εκλογή ενός ακροδεξιού, του Βάλτερ Ρόζενκραντς, στο αξίωμα του προέδρου της Κάτω Βουλής. Μάλιστα ο Ρόζενκραντς οργάνωσε – παρά τις διαμαρτυρίες – τον Νοέμβριο 2025 εκδήλωση αφιερωμένη στον Φραντς Ντίνγκχοφερ, αντικαγκελάριο και υπουργό Δικαιοσύνης στη δεκαετία του 1920, φανατικό αντισημίτη, ιδρυτή της παγγερμανικής ένωσης, που το 1940 έγινε μέλος του NSDAP, του Εθνικοσοσιαλιστικού (ναζιστικού) Γερμανικού Εργατικού Κόμματος του Αδόλφου Χίτλερ.
Κι’ αν σε όλη την Ευρώπη οι κυβερνήσεις συνεργασίας πέφτουν η μία μετά την άλλη και πηγαίνουν από εκλογές σε εκλογές, υπάρχει κάποιος που πιστεύει ότι στην Ελλάδα, στο παρόν πολιτικό σκηνικό θα μπορούσε να υπάρξει κάποιου είδους συνεννόηση;
Επομένως, η πολιτική σταθερότητα εξασφαλίζεται μόνο με την επίτευξη της αυτοδυναμίας. Και η μόνη δύναμη που μπορεί να πετύχει την αυτοδυναμία είναι η Νέα Δημοκρατία.
* Η Σοφία Βούλτεψη είναι Βουλευτής Β3 Νοτίου Τομέα Αθηνών ΝΔ, δημοσιογράφος
