Στα Ελληνικά νησιά συγκεντρώνονται κρίσιμες παραγωγικές δραστηριότητες – από τις θαλάσσιες μεταφορές και τη ναυτιλία, μέχρι τον παράκτιο τουρισμό και τη γαλάζια οικονομία. Το γεγονός αυτό, καθιστά αναγκαία μια συνεκτική και εξειδικευμένη πολιτική για τα νησιά, η οποία θα πρέπει παράλληλα να διασφαλίζει την εδαφική και κοινωνική συνοχή της Πατρίδας μας, μέσω της σύνδεσής τους με την ηπειρωτική χώρα αλλά και της μεταξύ τους διασύνδεσης.
Του Στέφανου Γκίκα*
Υπό αυτό το πρίσμα, υπογράψαμε πρόσφατα την Υπουργική Απόφαση που καθορίζει τις βασικές αρχές και κατευθύνσεις για την τελική διατύπωση της Εθνικής Στρατηγικής για την «Ολοκληρωμένη Θαλάσσια Πολιτική στον Νησιωτικό Χώρο».
Με στόχο τον καλύτερο συντονισμό και τη χάραξη κοινών στόχων, το Υπουργείο Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, μέσω της Γενικής Γραμματείας Αιγαίου και Νησιωτικής Πολιτικής (ΓΓΑΙΝΠ) ενθαρρύνει την διαβούλευση με την Τοπική Αυτοδιοίκηση, τα Επιμελητήρια, τους αρμόδιους φορείς, την κοινωνία των πολιτών, καθώς και τα Πανεπιστημιακά Ιδρύματα και τα Ερευνητικά Κέντρα, με στόχο την διακρίβωση των τοπικών αναπτυξιακών αναγκών.
Το 2026 θα είναι ένα σημαντικό έτος, καθώς μπαίνουν σε τροχιά υλοποίησης πολλά έργα που αφορούν στην αναβάθμιση λιμενικών υποδομών σε περιφερειακά και νησιωτικά λιμάνια, μέσω της αξιοποίησης χρηματοδοτικών εργαλείων από το ΕΣΠΑ, το Ταμείο Ανάκαμψης, το Ταμείο Απανθρακοποίησης, το Ταμείο Εκσυγχρονισμού κ.ά. Έργα απαραίτητα για την ασφάλεια και την πράσινη μετάβαση των λιμένων, την ανάπτυξη του τουριστικού προϊόντος και την ενίσχυση των διατροπικών μεταφορών (intermodality).
Σε συνδυασμό με τα έργα που υλοποιούμε για την αντιμετώπιση της λειψυδρίας, τις πρωτοβουλίες μας για την ενίσχυση της επιχειρηματικότητας και την στήριξη των οικογενειών, καθώς και τη χρηματοδότηση πολιτιστικών και αθλητικών εκδηλώσεων αλλά και συστηματικών ανασκαφών, διαμορφώνουμε μια ολιστική προσέγγιση για τη βιώσιμη ανάπτυξη των νησιών.
Το 2026 θα είναι ένα σημαντικό έτος και για έναν ακόμα λόγο, καθώς θα ξεκινήσει η συζήτηση σε ευρωπαϊκό επίπεδο για την αναδιαμόρφωση πολιτικών αναφορικά με τα Ευρωπαϊκά νησιά.
Η Διακήρυξη που εκδόθηκε από την Διάσκεψη των Περιφερειακών Παράκτιων Περιοχών της Ευρώπης (CPMR) κατά τη συνάντησή τους στην Βαρκελώνη πριν από λίγες ημέρες, αναφέρεται σε «μία νέα γενιά πολιτικών της ΕΕ που αναδύεται από το 2025 και μετά, μέσα από τις συστηματικές προσπάθειες των θεσμικών οργάνων της ΕΕ σε συνεργασία με τους εδαφικούς εταίρους».
Αυτές οι πολιτικές – σύμφωνα με τη Διακήρυξη- θα πρέπει να συνεχίσουν να διαμορφώνονται και να υλοποιούνται με βάση τις αρχές της επικουρικότητας και της πολυεπίπεδης διακυβέρνησης.
Το Υπουργείο Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής μέσω της ΓΓΑΙΝΠ συμμετέχει ενεργά στη διαμόρφωση μιας ολοκληρωμένης Ευρωπαϊκής Στρατηγικής για τα νησιά, προκειμένου να ενσωματωθεί σε αυτήν, μία ειδικά σχεδιασμένη πολιτική για τον Ευρωπαϊκό νησιωτικό χώρο, ώστε η εδαφική συνοχή και η περιφερειακή ανάπτυξη να τεθεί στον πυρήνα του Πολυετούς Δημοσιονομικού Πλαισίου 2028–2034.
Στόχος είναι η διαμόρφωση ενός ευνοϊκού κανονιστικού περιβάλλοντος και η εξασφάλιση επαρκών δημοσιονομικών πόρων, στο πλαίσιο των Διαρθρωτικών Ταμείων της ΕΕ και των προβλέψεων της Συνθήκης για την Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ).
Η Ελλάδα, ως νησιωτικό κράτος, δεν μπορεί παρά να βρίσκεται στην πρώτη γραμμή αυτής της Ευρωπαϊκής προσπάθειας και να εκμεταλλευτεί αυτή τη δυναμική για την ανάπτυξη των νησιών της. Επιδιώκουμε με άλλα λόγια, οι πολιτικές που διαμορφώνονται σήμερα σε Εθνικό και Ευρωπαϊκό επίπεδο να μεταφραστούν σε απτά οφέλη για τις τοπικές κοινωνίες, καλύτερες υποδομές, περισσότερες ευκαιρίες για τους νέους και ένα βιώσιμο μέλλον για όλα τα νησιά μας.
* Ο Στέφανος Γκίκας είναι υφυπουργός Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής – Βουλευτής Κέρκυρας Νέας Δημοκρατίας
