Ένα κεντρικό θέμα συζήτησης συχνά είναι αυτό για την αλλαγή των σημερινών εφήβων στην κοινωνία μας. Παρατηρείται ένα απότομο μεγάλωμα και συμπεριφέρονται συχνά σαν ενήλικες. Θα πει κάποιος ότι λόγω της γενικότερης εξέλιξης και την παρουσία της τεχνολογίας τρέχουν και οι δικές τους ζωές. Όμως τους επιτρέπεται τελικά να ζήσουν και σαν παιδιά; Μήπως άθελα μας τους δίνουμε ρόλους γονεϊκούς, τους αφήνουμε κενά με την απουσία μας και ψάχνουν τρόπους επιβίωσης;
Της Μίκας Πανάγου*
Αν ξεκινήσουμε με το κομμάτι της εμφάνισης τους θα διαπιστώσουμε ότι υπάρχει μια βιασύνη στο να παρέμβουν αισθητικά στο πρόσωπο ή και το σώμα τους, δυσκολεύονται να αποδεχτούν αυτό που είναι και συγκρίνονται με το σύνολο. Με λίγα λόγια θεωρούν καλύτερο να ντυθούν με πολύ φαρδιά ρούχα ή πολύ στενά, να βαφτούν πολύ έντονα ή και καθόλου, γενικά σαν να θέλουν να φωνάξουν κάτι μέσα από τις επιλογές. Υπάρχει, σαφώς, μεγάλη επιρροή από τα κοινωνικά μέσα αλλά και μια ίσως κόντρα στο γονεϊκό τους πρότυπο. Που θα χρειαστεί να διερευνήσει ο γονιός. Πέρα από την εμφάνιση και σε συνήθειες καθημερινές από μικρές ηλικίες θέλουν να δοκιμάσουν διάφορες εξαρτησιογόνες ουσίες, βάζουν επικίνδυνες και παράνομες προκλήσεις μεταξύ τους, έχουν ενεργή σεξουαλική ζωή χωρίς να έχει προηγηθεί σεξουαλική εκπαίδευση. Νιώθουν να μειονεκτούν σαν άτομα αν έχουν μείνει πίσω σε σχέση με άλλους συμμαθητές. Δεν βλέπουν πολλές φορές το πότε νιώθουν έτοιμοι αλλά το να αποκτήσουν εμπειρίες. Με αποτέλεσμα να βαριούνται πολύ σύντομα την καθημερινότητα τους και να αναζητούν πιο επικίνδυνες εμπειρίες. Και όλα αυτά πριν να ενηλικιωθούν.
Σημαντικό να αναφερθεί και η τάση του να αντικαταστήσουμε την έκφραση συναισθημάτων μέσω ύλης. Δείχνουμε την αγάπη αγοράζοντας τα ακριβότερα παπούτσια, δείχνουμε το ενδιαφέρων μας αγοράζοντας ένα ακριβό κινητό. Η επικοινωνία μπαίνει σε αθόρυβο και μόλις ειπωθεί το πρώτο «όχι» στη ζωή ενός εφήβου τότε κλονίζεται όλος ο κόσμος του. Δεν μπορεί να δεχτεί και να διαχειριστεί το «όχι» ενός καθηγητή, ενός φίλου, ή την προσπάθεια ορίων του γονιού. Θυμώνει, απογοητεύεται, κλείνεται ακόμα περισσότερο και προσπαθεί να το μετατρέψει σε «ναι».
Φυσικά και ο κάθε γονιός το κάνει με αγάπη και νοιάξιμο να τα παρέχει όλα στα παιδιά του όμως αυτή η προσωπική θυσία και το να εργάζεται όλη μέρα για να υπάρχουν τα πάντα στο σπίτι δημιουργεί την απουσία του ίδιου. Μεγαλώνει το παιδί με ελάχιστες στιγμές δίπλα στον γονιό, με ένα μόνιμο άγχος χρόνου, με δυο γονείς να επικοινωνούν ελάχιστα, με παρών απών πρότυπο. Φωνάζει για όρια αλλά κανείς δεν το ακούει, μεγαλώνει τόσο απότομα που σίγουρα έχει χάσει πολλά στάδια της παιδικότητας του. Θέλει να τραβήξει την προσοχή μας και να ενταχθεί σε ομάδες συνομηλίκων με οποίος κόστος χρειαστεί για να μην είναι διαφορετικός.
Ας μην τα ρίχνουμε όλα στους άλλους, ας πλησιάσουμε από νωρίς ένα παιδί να του δείξουμε τον κόσμο, να δημιουργούμε μαζί τους στιγμές και αναμνήσεις. Εμείς πρώτοι θα του μάθουμε να σέβεται τον εαυτό του, να χαίρεται με την διαφορετικότητα του, να ξέρει ότι ο χρόνος μας για εκείνος είναι πιο πολύτιμος από η αγορά ενός ακριβού φούτερ. Να ξαναθυμηθούμε και αν ξανά συστηθούμε με τα συναισθήματα μας;
* Η Μίκα Πανάγου είναι κοινωνική λειτουργός με εκπαίδευση στη συστημική οικογενειακή θεραπεία – Facebook – Instagram
