Ο Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε χθες Πέμπτη ότι το «Συμβούλιο Ειρήνης» το οποίο ίδρυσε ο ίδιος κατέληξε σε «ιστορική συμφωνία», η οποία προβλέπει «τον πλήρη αφοπλισμό της Χαμάς και όλων των άλλων ένοπλων οργανώσεων» στη Λωρίδα της Γάζας, στοιχείο-κλειδί του σχεδίου που φέρει το όνομά του και, στη θεωρία τουλάχιστον, θα οδηγήσει στην αποκατάσταση «διαρκούς» ειρήνης στον θύλακο.
Δυο στελέχη της Χαμάς επιβεβαίωσαν στο Γαλλικό Πρακτορείο, υπό τον όρο να μην κατονομαστούν, πως κλείστηκε συμφωνία.
Διεξάγονταν για εβδομάδες διαπραγματεύσεις στην Αίγυπτο ώστε να προχωρήσει η εφαρμογή της λεγόμενης δεύτερης φάσης μετά την εύθραυστη εκεχειρία του Ισραήλ και της Χαμάς, που τέθηκε σε ισχύ τη 10η Οκτωβρίου 2025, ώστε να τερματιστεί οριστικά ο πόλεμος στη Λωρίδα της Γάζας.
Το αμερικανικό σχέδιο προέβλεπε στη δεύτερη φάση του τον αφοπλισμό της Χαμάς, την προοδευτική απόσυρση των ισραηλινών ενόπλων δυνάμεων από τον θύλακο και την ανάπτυξη αυτής που έχει βαφτιστεί Διεθνής Δύναμη Σταθεροποίησης (ΔΔΣ).
«Σήμερα, το Συμβούλιο Ειρήνης», σχήμα δημιουργημένο από τον ίδιο τον Ντόναλντ Τραμπ, «κατέληξε σε ιστορική συμφωνία για τον πλήρη αφοπλισμό της Χαμάς και όλων των άλλων ένοπλων οργανώσεων στη Γάζα. Πρόκειται για μνημειώδες βήμα προς τη διαρκή ειρήνη και ασφάλεια», ανέφερε ο αμερικανός πρόεδρος μέσω Truth Social.
Διαβεβαίωσε ακόμη πως ο στρατός του Ισραήλ θα «αποσυρθεί» μόλις ολοκληρωθεί ο αφοπλισμός του παλαιστινιακού ισλαμιστικού κινήματος και των υπολοίπων ένοπλων παρατάξεων.
«Μόλις ολοκληρωθεί ο αφοπλισμός, οι ισραηλινές δυνάμεις θα αποσυρθούν και η Διεθνής Δύναμη Σταθεροποίησης θα συνεργαστεί με νέα παλαιστινιακή αστυνομική δύναμη για να εγγυηθεί την ασφάλεια στη Γάζα για τους κατοίκους της και τους γείτονές της», σύμφωνα με τον πρόεδρο των ΗΠΑ.
«Ευρεία σύγκλιση»
Η ΔΔΣ αποτελεί σχήμα υπό ίδρυση, στο οποίο αναμένεται πως θα ενταχτούν στρατιωτικοί από διάφορα κράτη, και το οποίο θα ενεργεί υπό τον αιγίδα του Συμβουλίου Ειρήνης.
Πηγή του AFP στη Χαμάς τόνισε νωρίτερα πως υπήρχε «ευρεία σύγκλιση» για διάφορα σημεία ως προς τον αφοπλισμό, προσθέτοντας πως διαβιβάστηκαν στους μεσολαβητές τροποποιήσεις του οδικού χάρτη που προτάθηκε από την Ουάσιγκτον και ότι αναμενόταν απάντηση του Ισραήλ.
Το Κάιρο αναμένει να φιλοξενήσει «σύντομα» συνάντηση των μεσολαβητών για τη λεγόμενη 2η φάση της ανακωχής στη Γάζα, ομάδα στην οποία –πέρα από την ίδια την Αίγυπτο– συμμετέχουν το Κατάρ, η Τουρκία και οι ΗΠΑ, μετέδωσε σήμερα το Al Qahera News, δίκτυο που θεωρείται πως έχει στενές σχέσεις με υπηρεσίες του αιγυπτιακού κράτους.
Σύμφωνα με διπλωματική πηγή ενήμερη για το περιεχόμενο των διαπραγματεύσεων, ο οπλισμός των παλαιστινιακών παρατάξεων αναμένεται να παραδοθεί στην Εθνική Επιτροπή Διακυβέρνησης της Γάζας (ΕΕΔΓ), σχήμα παλαιστινίων τεχνοκρατών που αναμένεται να διαχειρίζεται, για μεταβατική περίοδο, τις καθημερινές υποθέσεις στη Λωρίδα της Γάζας.
Η επιχείρηση αναμένεται να διεξαχθεί σε συντονισμό με τη ΔΔΣ.
Η ΕΕΔΓ, με έδρα την Αίγυπτο επί του παρόντος, εμποδίζεται από το Ισραήλ να έχει πρόσβαση στη Λωρίδα της Γάζας, σύμφωνα με αιγυπτιακά και παλαιστινιακά ΜΜΕ.
Μεταβίβαση ευθυνών
Το Ισραήλ, ο στρατός του οποίου κατέχει σήμερα πάνω από το 60% του παλαιστινιακού θυλάκου, απαιτεί πλήρη αφοπλισμό της Χαμάς και των άλλων παλαιστινιακών ένοπλων παρατάξεων για να συναινέσει να προχωρήσει ο οδικός χάρτης, ή αλλιώς το «σχέδιο 20 σημείων», του αμερικανού προέδρου.
Η Χαμάς ανακοίνωσε στις αρχές Ιουλίου τη διάλυση της επιτροπής που χειριζόταν τις πολιτικές υποθέσεις στη Λωρίδα της Γάζας από το 2007, όταν πήρε την εξουσία στη μικρή παραθαλάσσια περιοχή, κι ότι σκόπευε να μεταβιβάσει τις ευθύνες της στην ΕΕΔΓ.
Ενώ η ΕΕΔΓ παρουσιάζεται ως προσωρινό σχήμα, ευρωπαίοι και άραβες αξιωματούχοι επιμένουν στην ανάγκη ευρύτερης πολιτικής προοπτικής, στην οποία θα έχουν συμμετοχή προϋπάρχοντες παλαιστινιακοί θεσμοί.
Το Ισραήλ, που εναντιώνεται στην παραμονή ή στην επιστροφή της Χαμάς στην εξουσία, απορρίπτει ως αυτό το στάδιο το ενδεχόμενο να αναλάβει απευθείας την εξουσία στη Γάζα η Παλαιστινιακή Αρχή, με έδρα τη Ραμάλα.
Η Αίγυπτος διαδραματίζει για δεκαετίες ρόλο μεσολαβητή ανάμεσα στις παλαιστινιακές ένοπλες οργανώσεις και το Ισραήλ. Το Κάιρο έχει υπογράψει συμφωνία ειρήνης με το εβραϊκό κράτος.
Η άνευ προηγουμένου επίθεση της Χαμάς εναντίον του νότιου τμήματος της ισραηλινής επικράτειας την 7η Οκτωβρίου 2023 υπήρξε το έναυσμα του καταστροφικού πολέμου στη Λωρίδα της Γάζας, στον οποίο σκοτώθηκαν πάνω από 73.300 άνθρωποι, σύμφωνα με το υπουργείο Υγείας του κυβερνητικού μηχανισμού της Χαμάς, οι αριθμοί του οποίου χαρακτηρίζονται αξιόπιστοι από τον ΟΗΕ.
Παρά την κατάπαυση του πυρός, η βία στη Λωρίδα της Γάζας συνεχίζεται — ισραηλινά πλήγματα στοίχισαν τη ζωή σε τουλάχιστον τέσσερις ανθρώπους στον θύλακο χθες Πέμπτη, σύμφωνα με τις τοπικές υγειονομικές αρχές.
Ο πληθυσμός παραμένει βυθισμένος σε ανθρωπιστική κρίση.
Διεθνής Σύμβαση για την Τεχνητή Νοημοσύνη: Η Ευρώπη πρέπει να ηγηθεί μιας τέτοιας πρωτοβουλίας – Γράφει ο Μανώλης Κεφαλογιάννης
Στην έκθεση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για την Τεχνητή Νοημοσύνη (Τ.Ν), που έχω την τιμή να είμαι γενικός εισηγητής, με θέμα «Θεσμικές πτυχές της Τ.Ν. στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ολοκλήρωσης», πρότεινα η Ευρωπαϊκή Ένωση να αναλάβει πρωτοβουλία για τη σύναψη μιας Διεθνούς Σύμβασης για την Τεχνητή Νοημοσύνη, υπό την αιγίδα των Ηνωμένων Εθνών.
Του Μανώλη Κ. Κεφαλογιάννη*
Μια διεθνή σύμβαση που θα θεσπίζει κοινούς κανόνες ασφάλειας, ενιαία πρότυπα αξιολόγησης των πλέον ισχυρών μοντέλων, με μηχανισμούς έγκαιρης προειδοποίησης, διαφάνεια στην ανάπτυξη των μοντέλων αυτών και διεθνή συνεργασία για την αντιμετώπιση περιστατικών κυβερνοεπιθέσεων σε κράτη, υποδομές, διεθνείς οργανισμούς και επιχειρήσεις.
Για πρώτη φορά, ένα προηγμένο μοντέλο τεχνητής νοημοσύνης κατάφερε αυτονομούμενο να αποκτήσει πρόσβαση στο διαδίκτυο και να επιχειρήσει μια πραγματική κυβερνοεπίθεση, μπλοκάροντας και παραποιώντας τα συστήματα ενός άλλου οργανισμού. Να υπερβεί δηλαδή τα όρια (του sandbox) του απομονωμένου ψηφιακού περιβάλλοντος μέσα στο οποίο δοκιμαζόταν.
Το πρόσφατο περιστατικό κυβερνοασφαλείας μεταξύ της εταιρείας ανάπτυξης τεχνητής νοημοσύνης OpenAI και της πλατφόρμας ανοικτού λογισμικού Hugging Face, αποτελεί μια ισχυρή προειδοποίηση και έρχεται να επιβεβαιώσει την ανάγκη για διεθνή συνεργασία και συντονισμό. Το περιστατικό αυτό, ευτυχώς, αντιμετωπίστηκε έγκαιρα και με επιτυχία.
Το μήνυμα όμως είναι σαφές: οι δυνατότητες της Τεχνητής Νοημοσύνης εξελίσσονται ταχύτερα από τους θεσμούς και τους κανόνες που καλούνται να τις ελέγξουν.
Το γεγονός αυτό θυμίζει ένα βασικό δίδαγμα της πανδημίας της COVID-19. Όταν ένας κίνδυνος ξεφεύγει από ένα ελεγχόμενο περιβάλλον, οι συνέπειές του δεν περιορίζονται τοπικά. Αποκτούν διεθνείς διαστάσεις και απαιτούν συλλογική απάντηση.
Το ίδιο ισχύει πλέον και για την Τεχνητή Νοημοσύνη. Ένα μοντέλο που «δραπετεύει» από το περιβάλλον δοκιμών του δεν αποτελεί μόνο τεχνολογικό ζήτημα. Αποτελεί πρωτίστως ζήτημα διεθνούς ασφάλειας.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση έκανε το πρώτο αποφασιστικό βήμα με την υιοθέτηση του AI Act. Δηλαδή του πρώτου ολοκληρωμένου και δεσμευτικού νομοθετικού πλαισίου παγκοσμίως για τη ρύθμιση της Τεχνητής Νοημοσύνης, το οποίο εισάγει κανόνες διαφάνειας, λογοδοσίας και αξιολόγησης κινδύνου για τα προηγμένα συστήματα Τ.Ν.
Ωστόσο, η Τεχνητή Νοημοσύνη δεν γνωρίζει από σύνορα. Οι κυβερνοαπειλές δεν σταματούν στα εξωτερικά σύνορα της Ευρωπαϊκής Ένωσης ούτε αντιμετωπίζονται μόνο με ευρωπαϊκή νομοθεσία.
Δεν είναι τυχαίο ότι προσωπικότητες όπως ο νομπελίστας Demis Hassabis, πατέρας της AlphaFold και συνιδρυτής της Google DeepMind, και ο Sam Altman, διευθύνων σύμβουλος της OpenAI, έχουν επανειλημμένα επισημάνει την ανάγκη διεθνούς διακυβέρνησης για την Τεχνητή Νοημοσύνη.
Όσο ισχυρότερη γίνεται η τεχνολογία, τόσο μεγαλύτερη γίνεται η ευθύνη της διεθνούς κοινότητας να θέσει κοινούς κανόνες.
Η Ευρώπη δεν πρέπει να ακολουθεί τις εξελίξεις. Οφείλει να τις διαμορφώνει. Πρέπει να ηγηθεί της παγκόσμιας προσπάθειας για μια διεθνή αρχιτεκτονική διακυβέρνησης της Τεχνητής Νοημοσύνης.
Γιατί στην εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης, η ασφάλεια δεν είναι εθνική υπόθεση. Είναι παγκόσμιο δημόσιο αγαθό και πρέπει να προστατευθεί με την υιοθέτηση μιας Διεθνούς Σύμβασης για την Τεχνητή Νοημοσύνη.
* Ο Μανώλης Κεφαλογιάννης είναι Ευρωβουλευτής ΝΔ