17.2 C
Athens
Αρχική Blog Σελίδα 359

Κ.Μητσοτάκης από Καστελλόριζο: Σταθερότητα στην περιοχή δεν σημαίνει υποχωρητικότητα ούτε ανοχή σε τετελεσμένα – Ελληνικός ο πηγαίος κώδικας της «Ασπίδας του Αχιλλέα»

ΓΡ.ΤΥΠ.ΠΡΩΘΥΠ. ΠΑΠΑΜΗΤΣΟΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ/EUROKINISSI

Σαφές μήνυμα για την εξωτερική πολιτική και την ενίσχυση της αποτρεπτικής ισχύος της χώρας έστειλε ο Κυριάκος Μητσοτάκης από το Καστελλόριζο, στην καθιερωμένη κυριακάτικη ανάρτησή του, τονίζοντας ότι η επιδίωξη της σταθερότητας στην περιοχή «δεν σημαίνει σε καμία περίπτωση υποχωρητικότητα, ούτε ανοχή σε τετελεσμένα». Παράλληλα, ανακοίνωσε ότι το κεντρικό λογισμικό διοίκησης και ελέγχου της «Ασπίδας του Αχιλλέα» θα είναι ελληνικό, ενώ προανήγγειλε σημαντική εξαγγελία για τη στήριξη των κατοίκων του Καστελλόριζου.

«Σταθερότητα δεν σημαίνει υποχωρητικότητα»

Αναφερόμενος στην πρόσφατη τριμερή συνάντηση στο Κάιρο, ο πρωθυπουργός τόνισε ότι η Ελλάδα ασκεί ενεργητική εξωτερική πολιτική και παρακολουθεί με προσοχή τις εξελίξεις στην ευρύτερη περιοχή.

«Η χώρα μας δεν απειλεί κανέναν. Επιδιώκει σταθερότητα μέσα από λειτουργικές σχέσεις, με βάση το Διεθνές Δίκαιο. Σταθερότητα δεν σημαίνει σε καμία περίπτωση υποχωρητικότητα, ούτε ανοχή σε τετελεσμένα», ανέφερε.

Ο κ. Μητσοτάκης σημείωσε ότι η πολιτική αυτή έχει συγκεκριμένα αποτελέσματα, αναφέροντας τις συμφωνίες για την ΑΟΖ με την Ιταλία και την Αίγυπτο, τον θαλάσσιο χωροταξικό σχεδιασμό, την επέκταση των χωρικών υδάτων στο Ιόνιο, καθώς και την απόκτηση των Rafale, των Belharra και των δύο ιταλικών φρεγατών FREMM κλάσης Bergamini.

Ελληνικός ο πηγαίος κώδικας της «Ασπίδας του Αχιλλέα»

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στην «Ασπίδα του Αχιλλέα», τονίζοντας ότι το πρόγραμμα περνά πλέον από τον σχεδιασμό στην υλοποίηση μετά την υπογραφή της σχετικής διακρατικής συμφωνίας με το Ισραήλ.

Ο πρωθυπουργός ανέφερε ότι ο ελληνικός θόλος θα οδηγήσει την αεράμυνα της χώρας «σε άλλο επίπεδο», ενώ σημείωσε ότι το κεντρικό λογισμικό διοίκησης και ελέγχου θα είναι ελληνικό και θα παραχθεί από τις ελληνικές εταιρείες που συμμετέχουν στο πρόγραμμα. Όπως τόνισε, οι εταιρείες θα λάβουν την απαιτούμενη επιχειρησιακή και τεχνολογική υποστήριξη ώστε να αναπτύξουν ελληνικό πηγαίο κώδικα, προσαρμοσμένο στις επιχειρησιακές απαιτήσεις της χώρας.

«Έργα και μόνιμα κίνητρα» για τα ακριτικά νησιά

Από το Καστελλόριζο, όπου βρίσκεται για την 83η επέτειο της Απελευθέρωσης του νησιού, ο κ. Μητσοτάκης ανέφερε ότι σήμερα θα παρουσιαστεί ολοκληρωμένο σχέδιο ώστε το νησί να γίνει «πιο ανθεκτικό, πιο λειτουργικό και πιο ζωντανό όλο τον χρόνο», ενώ προανήγγειλε «σημαντική εξαγγελία» για την έμπρακτη στήριξη των κατοίκων του.

«Η στήριξη των ακριτικών μας νησιών δεν μπορεί να περιορίζεται σε συμβολισμούς ούτε σε ευχολόγια. Χρειάζεται συγκεκριμένα έργα και μόνιμα κίνητρα», τόνισε.

Ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε και στην επίσκεψή του στη Ρω, σημειώνοντας ότι αποτελεί «ελάχιστο φόρο τιμής» στην Κυρά της Ρω, Δέσποινα Αχλαδιώτη, η οποία επί 40 χρόνια ύψωνε κάθε πρωί την ελληνική σημαία.

Τα μέτρα των 2,2 δισ. ευρώ της ΔΕΘ

Στο πεδίο της οικονομίας, ο κ. Μητσοτάκης αναφέρθηκε στα μέτρα ύψους 2,2 δισ. ευρώ που ανακοινώθηκαν στη ΔΕΘ, τονίζοντας ότι επιστρέφονται στην κοινωνία ως μέρισμα από την ανάπτυξη της οικονομίας. Ανέφερε ότι το πακέτο περιλαμβάνει μειώσεις φόρων και εισφορών, ενίσχυση μισθών και συντάξεων, κίνητρα για επιχειρήσεις και επενδύσεις και παρεμβάσεις για τη νέα γενιά, την οικογένεια, την Περιφέρεια και τη στέγη.

Ο πρωθυπουργός χαρακτήρισε «μάλλον μεμψίμοιρες» τις αιτιάσεις της αντιπολίτευσης ότι η κυβέρνηση «έδωσε λίγα», σημειώνοντας ότι οι παρεμβάσεις κινούνται εντός των δημοσιονομικών ορίων της οικονομίας και αγγίζουν σχεδόν κάθε επαγγελματική και κοινωνική ομάδα.

Ανέφερε ότι για το 90% των ελεύθερων επαγγελματιών καταργείται το μεγαλύτερο μέρος του τεκμαρτού εισοδήματος και ότι δημιουργούνται δύο χρηματοδοτικά εργαλεία συνολικού ύψους 5 δισ. ευρώ για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Παράλληλα, μειώνεται περαιτέρω η προκαταβολή φόρου των επιχειρήσεων και επιταχύνονται οι αποσβέσεις για νέες επενδύσεις.

Ο κ. Μητσοτάκης σημείωσε ότι οι κατ’ επάγγελμα αγρότες με εισόδημα έως 20.000 ευρώ και οι τρίτεκνοι δεν θα πληρώνουν φόρο, ενώ οι ασφαλιστικές εισφορές των εργαζομένων στον ιδιωτικό τομέα μειώνονται κατά ακόμη μισή μονάδα.

Ανέφερε ακόμη ότι η μόνιμη ενίσχυση για τους συνταξιούχους άνω των 65 ετών, τα άτομα με αναπηρία και τους ανασφάλιστους αυξάνεται στα 400 ευρώ, ενώ από τον Δεκέμβριο του 2027 οι δημόσιοι υπάλληλοι θα λαμβάνουν 500 ευρώ ως μόνιμη ενίσχυση. Παράλληλα, τιμαριθμοποιούνται τα αναπηρικά επιδόματα, αυξάνονται τα voucher για τους βρεφονηπιακούς σταθμούς και το επίδομα γέννησης για τις πολύτεκνες οικογένειες, καταργείται ο ΕΝΦΙΑ για οικισμούς έως 2.000 κατοίκους και από τον φετινό Δεκέμβριο ξεκινά το «Σπίτι μου 3».

Ο «κουμπαράς» για τη νέα γενιά

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στον ειδικό επενδυτικό λογαριασμό για τη νέα γενιά. Όπως ανέφερε, για κάθε ευρώ που θα καταθέτει ένας γονιός μετά τη γέννηση του παιδιού του, το κράτος θα καταθέτει ακόμη ένα, έως το όριο των 1.200 ευρώ.

Ο λογαριασμός θα ακολουθεί το παιδί από την ηλικία των δύο ετών μέχρι την ενηλικίωσή του, δημιουργώντας, όπως σημείωσε, ένα οικονομικό «μαξιλάρι» για τις σπουδές ή την έναρξη του εργασιακού του βίου.

Ρεύμα: Στόχος μείωσης της χονδρικής τιμής κατά 30%

Στην ενέργεια, ο πρωθυπουργός ανέφερε ότι στη ΔΕΘ ανακοινώθηκε σχέδιο για σταδιακή μείωση της χονδρικής τιμής του ηλεκτρικού ρεύματος κατά 30% έως το 2029 και μείωση κατά 50% των χρεώσεων ΥΚΩ στους οικιακούς λογαριασμούς από το 2027.

Σημείωσε επίσης ότι το σταθερό τιμολόγιο της ΔΕΗ για τον επόμενο χρόνο μειώνεται στα 0,115 ευρώ ανά kWh με πάγιο 3,5 ευρώ.

Οι αλλαγές στην εκπαίδευση

Για την εκπαίδευση, ο κ. Μητσοτάκης ανέφερε ότι σχεδόν 240 σχολικές μονάδες ανακαινίστηκαν στη δεύτερη φάση του προγράμματος «Μαριέττα Γιαννάκου», με το σύνολο να φτάνει περίπου τα 670 σχολεία μέσα σε δύο χρόνια. Σημείωσε ότι πραγματοποιήθηκαν 5.259 νέοι μόνιμοι διορισμοί εκπαιδευτικών και μελών ΕΕΠ και ΕΒΠ και 29.948 προσλήψεις αναπληρωτών.

Ανέφερε ακόμη ότι το Δημόσιο Διεθνές Απολυτήριο λειτουργεί για πρώτη φορά σε 10 πιστοποιημένα δημόσια Λύκεια, εισάγεται το μάθημα της Ηθικής για τους μαθητές που απαλλάσσονται από τα Θρησκευτικά και στα τέλη του 2026 ξεκινά πιλοτικά το δωρεάν ηλεκτρονικό Κρατικό Πιστοποιητικό Γλωσσομάθειας για μαθητές της Γ΄ Γυμνασίου.

Απινιδωτές, ηλεκτρονική συνταγογράφηση και «ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ»

Στον τομέα της υγείας, ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε στο περιστατικό με τον 53χρονο που σώθηκε στο Μετρό Θεσσαλονίκης με τη χρήση απινιδωτή, σημειώνοντας τη σημασία της τοποθέτησης 84 απινιδωτών στους σταθμούς του Μετρό Αθήνας και Θεσσαλονίκης και της εκπαίδευσης των εργαζομένων.

Ανέφερε επίσης ότι από την 1η Σεπτεμβρίου τα δημόσια νοσοκομεία συνδέθηκαν με την ηλεκτρονική συνταγογράφηση και ότι εφαρμόζεται πλέον ψηφιακή καταγραφή της κατανάλωσης φαρμάκων.

Παράλληλα, σημείωσε ότι το πρόγραμμα «ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ» διευρύνεται με δωρεάν δερματοσκόπηση για την έγκαιρη ανίχνευση του καρκίνου του δέρματος.

Ψηφιακές αλλαγές στη Δικαιοσύνη

Για τη Δικαιοσύνη, ο κ. Μητσοτάκης ανέφερε ότι άρχισε να λειτουργεί η ηλεκτρονική πλατφόρμα των ανακοπών, σημειώνοντας ότι από τις 36.500 ανακοπές εκτιμάται πως μόνο το ένα τρίτο παραμένει ενεργό, ενώ στο Πρωτοδικείο Αθηνών έχουν δοθεί δικάσιμοι ακόμη και για το 2039.

Τόνισε επίσης ότι εντός της ερχόμενης εβδομάδας θα αρχίσουν η ηλεκτρονική κατάθεση δικογράφων και η λειτουργία του ηλεκτρονικού φακέλου στην πολιτική δικαιοσύνη.

Στην τελική ευθεία το Μητροπολιτικό Πάρκο ΑΕΝΑΟΝ

Ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε ακόμη στο Μητροπολιτικό Πάρκο ΑΕΝΑΟΝ στον Φαληρικό Όρμο, σημειώνοντας ότι το έργο περνά στην τελική ευθεία μετά την υπογραφή της σύμβασης κατασκευής.

Ανέφερε ότι θα διαθέτει περισσότερα από 4.000 δέντρα, μονοπάτια, ποδηλατόδρομους, γήπεδα, χώρους πολιτισμού και παιδότοπους και ότι έχουν εξασφαλιστεί ευρωπαϊκοί πόροι ύψους 370 εκατ. ευρώ.

Ο κ. Μητσοτάκης σημείωσε ότι η ανάπλαση εντάσσεται στον χάρτη των μεγάλων έργων της Αττικής μαζί με την ανάδειξη του Τατοΐου, το νέο ΟΑΚΑ, το Κωπηλατοδρόμιο, το άλσος στον Σχοινιά, τη διπλή ανάπλαση Βοτανικού και Λεωφόρου Αλεξάνδρας και τις παρεμβάσεις για την ανάπτυξη της Αθηναϊκής Ριβιέρας από τον Πειραιά έως το Σούνιο.

Τα έργα στη Θεσσαλονίκη

Στη Θεσσαλονίκη, ο κ. Μητσοτάκης ανέφερε το νέο Κέντρο Κυτταρικών και Γονιδιακών Θεραπειών στο νοσοκομείο «Γεώργιος Παπανικολάου», το οποίο χαρακτήρισε το πιο σύγχρονο Αιματολογικό Κέντρο στην Ελλάδα και στα Βαλκάνια.

Αναφέρθηκε επίσης στην αποκατάσταση του μνημείου Χαμζά Μπέη, του Αλκαζάρ, το οποίο παρέμενε για περισσότερες από τρεις δεκαετίες καλυμμένο με σκαλωσιές.

Ο πρώτος Έλληνας σε επανδρωμένη διαστημική αποστολή

Κλείνοντας, ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε στον Αδριανό Γολέμη, ο οποίος θα γίνει ο πρώτος Έλληνας που θα συμμετάσχει σε επανδρωμένη διαστημική αποστολή, την PAM-6 προς τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό.

Ο κ. Μητσοτάκης σημείωσε ότι η Ελλάδα διαθέτει ήδη 18 δορυφόρους σε τροχιά και αναφέρθηκε στο HELLAS-SPACE 2.0, στις υποδομές του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών στο Κρυονέρι και στο τηλεσκόπιο «Αρίσταρχος» στον Χελμό.

Τόνισε ότι οι συγκεκριμένες δράσεις αποτελούν μέρος μιας μακροπρόθεσμης στρατηγικής ώστε η Ελλάδα να γίνει «παραγωγός γνώσης και τεχνολογίας και όχι απλώς χρήστης τους».

Λαγκάρντ: Η ανάπτυξη δεν είναι «χαμένη υπόθεση» στην Ευρώπη

ΑΠΕ

Η οικονομική ανάπτυξη «δεν είναι χαμένη υπόθεση» στη Γηραιά Ήπειρο, διαβεβαίωσε χθες Σάββατο η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ), η Κριστίν Λαγκάρντ, καλώντας να υπάρξει «ρωμαλέα και ταχεία αντίδραση» για να βελτιωθεί η παραγωγικότητα στις χώρες μέλη της ευρωζώνης.

«Στην Ευρώπη έχουμε ταλέντα, καλό μορφωτικό επίπεδο και δυνατότητα αποταμίευσης, αλλά δεν καταφέρνουμε να τα κινητοποιήσουμε όλ’ αυτά», είπε μεταξύ άλλων η κ. Λαγκάρντ σε συνέντευξη που παραχώρησε στη γαλλική εφημερίδα Ouest-France.

Η ΕΚΤ προβλέπει ότι ο πληθωρισμός θα φτάσει το 0,9% στην ευρωζώνη το 2026.

Ερωτηθείσα από την περιφερειακή εφημερίδα για το κατά πόσον θεωρεί εφικτή την αναθέρμανση της οικονομικής ανάπτυξης «σε μια ήπειρο με πληθυσμό που γερνά και ήδη πολύ αναπτυγμένη», η πρώην διευθύντρια του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου (ΔΝΤ) και προηγουμένως υπουργός Οικονομίας και Οικονομικών της Γαλλίας χαρακτήρισε την ερώτηση «θεμιτή».

«Η δημογραφία διαδραματίζει σημαντικό ρόλο. Αλλά μπορούμε να την εξισορροπήσουμε βελτιώνοντας την παραγωγικότητα», τόνισε. «Ακόμη και με λιγότερο εργατικό δυναμικό, αν είμαστε πιο αποτελεσματικοί, θα επιτύχουμε ανάπτυξη», δεν πρόκειται για «χαμένη υπόθεση», επέμεινε.

Όμως πρέπει να αναληφθούν πρωτοβουλίες για αυτό και «νομίζω ότι η αμερικανική πολιτική, που άλλαξε δραματικά τα τελευταία χρόνια, πρέπει να μας ωθήσει σε ρωμαλέα και ταχεία αντίδραση», πρόσθεσε.

Η ΕΚΤ αύξησε την Πέμπτη τα κατευθυντήρια επιτόκιά της, απόφαση που έχει σκοπό τον περιορισμό του πληθωρισμού, καθώς ο δείκτης αυτός «αναμένεται να παραμείνει καθαρά πιο πάνω από τον στόχο (της) για παρατεταμένη περίοδο», αλλά ακριβαίνει τις πιστώσεις για τα ακίνητα, τα δάνεια σε επιχειρήσεις και το κόστος της χρηματοδότησης κρατικών χρεών.

«Η αποστολή της ΕΚΤ είναι να εγγυάται τη σταθερότητα των τιμών», δικαιολόγησε πάντως η κ. Λαγκάρντ, θυμίζοντας τον «στόχο ο πληθωρισμός να φθάνει το 2% μεσοπρόθεσμα», που όμως δεν επιτυγχάνεται σήμερα, καθώς ανέρχεται στο «3,3% στην ευρωζώνη», κάτι που αποτελεί «μεγάλο σοκ» εξαιτίας του πολέμου στη Μέση Ανατολή και την καταστροφή δυνατοτήτων διύλισης υδρογονανθράκων, «ιδίως στη Ρωσία», και η διάρκεια του θα είναι «πιθανόν πιο μακρά» απ’ ό,τι υπολογιζόταν.

Ομόλογα: Η μείωση του ελληνικού χρέους ασπίδα στην αύξηση του κόστους δανεισμού διεθνώς

Pixabay

Τα ισχυρά πρωτογενή πλεονάσματα και η έντονη πτωτική πορεία του δημόσιου χρέους περιορίζουν την αύξηση στο κόστος δανεισμού της Ελλάδας εν μέσω της αναταραχής στις διεθνείς αγορές κρατικών ομολόγων που έχουν αυξήσει τις αποδόσεις τους σε υψηλά επίπεδα σχεδόν δύο δεκαετιών.

H απόδοση των 10ετών ομολόγων στις ΗΠΑ, η οποία αποτελεί βασική εστία της αναταραχής που επηρεάζει και τις άλλες χώρες, άγγιξε την Πέμπτη το 5% και των 30ετών τίτλων εκτινάχθηκε στο 5,3%, το υψηλότερο επίπεδο από τη χρηματοπιστωτική κρίση του 2007. Σε παγκόσμιο επίπεδο, οι αποδόσεις διαμορφώθηκαν επίσης σε υψηλό 19 ετών, σύμφωνα με τον δείκτη του Bloomberg.

Στη Γερμανία, η απόδοση για τα 10ετή ομόλογα, που αποτελούν τον δείκτη αναφοράς για τις αγορές της Ευρωζώνης, αυξήθηκε 34 μονάδες βάσης σε σχέση με ένα μήνα πριν, για να διαμορφωθεί στο 3,5% (υψηλό 17 ετών). Υψηλότερες ήταν οι αυξήσεις του κόστους δανεισμού σε άλλες μεγάλες οικονομίες της Ευρωζώνης, με τις αποδόσεις των 10ετών τίτλων να σκαρφαλώνουν 46 μ.β. στο 4,44% στη Γαλλία και 43 μ.β. στο 4,38% την Ιταλία. Στη Βρετανία, η απόδοση των 10ετών τίτλων αυξήθηκε 41 μ.β. στο 5,37%, το υψηλότερο επίπεδο μεταξύ των χωρών της G7.

Μέσα σε αυτή τη διεθνή αναστάτωση, το κόστος δανεισμού της Ελλάδας αυξήθηκε λιγότερο από τις τρεις αυτές μεγάλες ευρωπαϊκές χώρες καθώς η απόδοση των 10ετών κρατικών ομολόγων της σημείωσε άνοδο 40 μ.β. στο 4,24% σε σχέση με ένα μήνα πριν, με βάση στοιχεία του Bloomberg. Η εξέλιξη αυτή οφείλεται στην έντονα πτωτική τάση του δημόσιου χρέους της Ελλάδας που οδηγεί σε αναβαθμίσεις της από διεθνείς οίκους πιστοληπτικής αξιολογήσεις. Την περασμένη Παρασκευή, ο καναδικός οίκος DBRS αναβάθμισε σε θετικές από σταθερές τις προοπτικές του ελληνικού αξιόχρεου στη βαθμίδα ΒΒΒ, εκτιμώντας ότι θα συνεχιστεί η αποκλιμάκωση του ελληνικού χρέους παρά τη διεθνή αύξηση των αποδόσεων των ομολόγων.

Η αύξηση του κόστους δανεισμού οφείλεται στην άνοδο του πληθωρισμού και στη δύσκολη δημοσιονομική κατάσταση μεγάλων οικονομιών, κυρίως των ΗΠΑ, αλλά και της Γαλλίας και της Βρετανίας. Στις ΗΠΑ, τα πολύ μεγάλα ελλείμματα στον προϋπολογισμό συνεχίζονται για χρόνια μετά τον κορονοϊό. Το 2026, πέντε χρόνια μετά την πανδημία, κινούνται στο 6% του ΑΕΠ, προκαλώντας μεγάλη ανησυχία στους επενδυτές, καθώς το δημόσιο χρέος αυξάνεται ανεξέλεγκτα, φτάνοντας τον περασμένο μήνα τα 40 τρις. δολάρια ή το 126% του ΑΕΠ. Σημειώνεται ότι οι ΗΠΑ χρηματοδοτούν το μεγαλύτερο μέρος του χρέους τους μέσω της αγοράς ομολόγων, η οποία έχει φτάσει στα 32 τρις. δολάρια.

Ο Αμερικανός Υπουργός Οικονομικών, Σκοτ Μπέσεντ, υποστήριξε ότι το χρέος δεν είναι ανησυχητικό και ότι θα μειωθεί με την ανάπτυξη της οικονομίας, κάτι που αμφισβητούν οι αγορές. Η αύξηση του κόστους δανεισμού τα τελευταία χρόνια – σε αντίθεση με τα μηδενικά επιτόκια την περίοδο του κορονοϊού – κάνει πιο έντονο το πρόβλημα καθώς ενισχύει τη δυναμική του χρέους. Οι δαπάνες για τόκους εξυπηρέτησης του αμερικανικού χρέους έχουν ξεπεράσει το 1 τρις. δολάρια το 2026 και αποτελούν πλέον το μεγαλύτερο κονδύλι στον κρατικό προϋπολογισμό.

Το ίδιο ισχύει και για τους κρατικούς προϋπολογισμούς της Βρετανίας και της Γαλλίας, οι οποίες δαπανούν περισσότερα για τόκους απ’ ό,τι για την άμυνά τους. Στη Βρετανία, το έλλειμμα στον προϋπολογισμό της διαμορφώθηκε στο 4,3% το 2025 και το χρέος της φτάνει στο 94% του ΑΕΠ.

Στη Γαλλία, ο φόβος ότι μπορεί να μην ψηφιστεί προϋπολογισμός για το επόμενο έτος, όπου θα διεξαχθούν οι εκλογές τον ερχόμενο Απρίλιο και Μάιο, κρατά σε αναμμένα κάρβουνα τις αγορές. Οι επενδυτές έχουν ούτως ή άλλως «στοχοποιήσει» τη χώρα μετά τις εκλογές του 2024, οι οποίες τριχοτόμησαν τη Βουλή της, οδηγώντας σε έντονη πολιτική αστάθεια. Το έλλειμμα της Γαλλίας παραμένει κοντά στο 5% του ΑΕΠ και το 2026, ενώ το χρέος της πλησιάζει το 120% του ΑΕΠ.

Το αδιέξοδο στον πόλεμο ΗΠΑ-Ιράν και η επανάληψη των εχθροπραξιών στον Περσικό Κόλπο προδιαθέτουν για μεγαλύτερη διάρκεια του ενεργειακού σοκ, με τις αγορές να αναμένουν ότι οι κεντρικές τράπεζες θα αυξήσουν τα επιτόκιά τους για να επαναφέρουν τον πληθωρισμό στον στόχο του 2%. Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα αύξησε ήδη την Πέμπτη, για δεύτερη φορά εφέτος, το βασικό της επιτόκιο αποδοχής καταθέσεων κατά 25 μονάδες βάσης στο 2,5%, εκτιμώντας ότι ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή θα κρατήσει τον πληθωρισμό στην Ευρωζώνη πάνω από το 2% και το 2027. Οι νεότερες προβλέψεις της δείχνουν ότι ο πληθωρισμός θα κινηθεί στο 3% σε μέσα επίπεδα το 2026 και στο 2,5% το 2027 για να μειωθεί στο 2,1% το 2028. Οι αγορές δίνουν επίσης αυξημένη πιθανότητα για αύξηση του επιτοκίου της κεντρικής τράπεζας των ΗΠΑ , το οποίο έχει μείνει σταθερό στο 3,5% – 3,75% από την αρχή του 2026.

Η μαζική στροφή επιχειρήσεων, που εστιάζουν στην τεχνητή νοημοσύνη, σε δανεισμό από τις κεφαλαιαγορές για τη χρηματοδότηση των επενδύσεων τους, ύψους πολλών εκατοντάδων δις. δολαρίων, είναι ένας ακόμη παράγοντας που έχει οδηγήσει σε υψηλά επίπεδα τις αποδόσεις των κρατικών ομολόγων.

Βρεφονηπιακοί σταθμοί ΔΥΠΑ: 1.394 παιδιά φιλοξενούνται δωρεάν σε όλη τη χώρα

PIXABAY

Σε λειτουργία βρίσκονται από την 1η Σεπτεμβρίου 2026 οι 27 από τους 28 βρεφονηπιακούς σταθμούς της Δημόσιας Υπηρεσίας Απασχόλησης (ΔΥΠΑ), φιλοξενώντας συνολικά 1.394 βρέφη και νήπια σε όλη τη χώρα.

Ο βρεφονηπιακός σταθμός Γιάννουλης στη Λάρισα, ο οποίος είχε υποστεί σοβαρές ζημιές από την κακοκαιρία Daniel τον Σεπτέμβριο του 2023, προγραμματίζεται να επαναλειτουργήσει μέσα στο δεύτερο δεκαπενθήμερο του Σεπτεμβρίου, αρχικά με 22 παιδιά.

Παράλληλα, συνεχίζεται η εξέταση αιτήσεων επιλαχόντων.

Οι σταθμοί της ΔΥΠΑ παρέχουν δωρεάν φιλοξενία, σίτιση και προσχολική αγωγή, στηρίζοντας οικογένειες εργαζομένων και ανέργων και, ιδιαίτερα, γονείς που συνδυάζουν την εργασία ή την αναζήτηση εργασίας με τη φροντίδα των παιδιών τους.

Το δίκτυο, το μεγαλύτερο στη χώρα, καλύπτει περιοχές της Αττικής και μεγάλες πόλεις της περιφέρειας, μεταξύ των οποίων η Θεσσαλονίκη, η Πάτρα, τα Ιωάννινα, η Καλαμάτα, η Καβάλα, η Κομοτηνή και τα Τρίκαλα.

Συνολικά 1.394 παιδιά φιλοξενούνται τη νέα σχολική χρονιά

Για τη σχολική χρονιά 2026-2027, με βάση τα κοινωνικά και οικονομικά κριτήρια που προβλέπει η σχετική πρόσκληση, επιλέχθηκαν και φοιτούν σήμερα 1.394 παιδιά.

Κατά τη διάρκεια της διαδικασίας καταγράφηκαν 385 ακυρώσεις αιτήσεων από γονείς.

Για την κάλυψη των διαθέσιμων θέσεων εξετάζονται αιτήσεις επιλαχόντων και ο αριθμός των ενεργών εγγραφών αναμένεται να αυξηθεί έως το τέλος Σεπτεμβρίου.

Οι σταθμοί φιλοξενούν βρέφη και νήπια ηλικίας από έξι μηνών έως τεσσάρων ετών.

Η περίοδος λειτουργίας τους εκτείνεται από την 1η Σεπτεμβρίου έως την 31η Ιουλίου.

Η πορεία πιστοποίησης της πυροπροστασίας

Σύμφωνα με τη ΔΥΠΑ, σε όλους τους βρεφονηπιακούς σταθμούς της έχουν εφαρμοστεί πλήρως οι υποδείξεις της Πυροσβεστικής και έχουν ολοκληρωθεί οι απαιτούμενες παρεμβάσεις πυροπροστασίας.

Η ΔΥΠΑ παρακολουθεί την εξέλιξη των σχετικών διοικητικών διαδικασιών, σε συνεργασία με τις αρμόδιες υπηρεσίες και συνεχίζει τους τακτικούς ελέγχους σε όλο το δίκτυο.

Νέος βρεφονηπιακός σταθμός στη Σαλαμίνα

Επίσης, στη Σαλαμίνα έχει εγκριθεί η ανέγερση νέου βρεφονηπιακού σταθμού και βρίσκεται σε εξέλιξη η διαδικασία έκδοσης της σχετικής άδειας.

Το νέο κτίριο θα έχει συνολική επιφάνεια περίπου 820 τ.μ. και δυναμικότητα 50 έως 60 παιδιών.

Με βάση το ισχύον χρονοδιάγραμμα, στόχος είναι να λειτουργήσει το 2028.

Γιάννα Χορμόβα στο ΑΠΕ-ΜΠΕ: «Η ασφάλεια των παιδιών είναι ευθύνη που δεν επιδέχεται εκπτώσεις»

Μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, η διοικήτρια της ΔΥΠΑ, Γιάννα Χορμόβα, δήλωσε:

«Οι βρεφονηπιακοί σταθμοί της ΔΥΠΑ στηρίζουν καθημερινά εργαζομένους, ανέργους και τις οικογένειές τους.

Από την 1η Σεπτεμβρίου λειτουργούν οι 27 από τους 28 σταθμούς του δικτύου μας, ενώ, μέσα στον μήνα, προγραμματίζεται να επαναλειτουργήσει και ο σταθμός της Γιάννουλης.

Η ασφάλεια των παιδιών είναι ευθύνη που δεν επιδέχεται εκπτώσεις. Για τον λόγο αυτό, προχωρήσαμε στις παρεμβάσεις που υποδείχθηκαν από τις αρμόδιες υπηρεσίες και καταθέσαμε τους φακέλους για την ολοκλήρωση της πιστοποίησης πυροπροστασίας στους σταθμούς όπου η διαδικασία παραμένει σε εξέλιξη. Παρακολουθούμε καθημερινά την πορεία της, μέχρι την έκδοση όλων των πιστοποιητικών.

Στόχος μας είναι κάθε παιδί να βρίσκεται σε ένα ασφαλές και υποστηρικτικό περιβάλλον και κάθε οικογένεια να έχει πρόσβαση σε δωρεάν υπηρεσίες προσχολικής αγωγής».

Οι Ομάδες Πρόληψης και Διαμεσολάβησης της ΕΛΑΣ, αλλάζουν τον «χάρτη εγκληματικότητας» – Τα πρώτα συμπεράσματα από τη δράση τους

EUROKINISSI

Σχεδόν έναν χρόνο μετά την εφαρμογή του επιχειρησιακού σχεδίου που κλήθηκαν να εφαρμόσουν οι Ομάδες Πρόληψης και Διαμεσολάβησης (Ο.Π.ΔΙ.) της Αστυνομίας μέσα στους οικισμούς που έχουν χαρτογραφηθεί ως υψηλής παραβατικότητας όπου διαμένουν κυρίως Ρομά σε ολόκληρη τη χώρα και το αποτέλεσμα φαίνεται να έχει θετικό πρόσημο, σύμφωνα με τα στοιχεία που είναι διαθέσιμα.

Σε λίγες μέρες στο Αρχηγείο της ΕΛ.ΑΣ πρόκειται να γίνει η πρώτη μεγάλη αξιολόγηση, η οποία και θα καθορίσει τα επόμενα βήματα για το επιχειρησιακό σχέδιο. Όπως, πάντως, επισημαίνουν αρμόδιοι Αξιωματικοί της ΕΛ.ΑΣ, στην αξιολόγηση θα καταγραφούν και τα λάθη και οι τυχόν παραλείψεις, ώστε να διορθωθούν άμεσα και στα επόμενα βήματα οι δυνάμεις να λειτουργούν αποτελεσματικότερα, πιο δυναμικά και πιο στοχευμένα προς όφελος πάντα του υγιούς κομματιού αυτών των κοινοτήτων.

Το σημαντικό συμπέρασμα, στο οποίο έχουν καταλήξει οι αρμόδιοι αξιωματικοί της ΕΛ.ΑΣ είναι ότι επιτεύχθηκε ο βασικός σκοπός των Ο.Π.ΔΙ. που ήταν η πρόληψη και αντιμετώπιση της παραβατικότητας και η ασφάλεια όλων των κατοίκων και όχι, όπως επισημαίνουν, η στοχοποίηση συγκεκριμένης κοινωνικής ομάδας, όπως έχουν αρκετές φορές κατηγορηθεί. Ο υπουργός Προστασίας του Πολίτη, Μιχάλης Χρυσοχοΐδης εξάλλου έχει τονίσει σχετικά με το θέμα ότι το μεγάλο ζητούμενο είναι η ασφάλεια για όλους τους πολίτες όπου κι αν βρίσκονται, χωρίς ζητούμενα και αστερίσκους. Η επιχειρησιακή δράση των ΟΠΔΙ όπως έχει σημειώσει σε συνεντεύξεις του, κατέδειξε πως, πλέον, δεν υπάρχουν άβατα και η αστυνομία μπορεί να επιχειρήσει παντού, σε όλη τη διάρκεια της ημέρας, ακόμη και τις άλλοτε «δύσκολες» νυχτερινές ώρες.

Οι Ομάδες Πρόληψης και Διαμεσολάβησης (Ο.Π.ΔΙ.) δημιουργήθηκαν και άρχισαν να λειτουργούν τον Νοέμβριο του 2025, με βασικό σκοπό την ενίσχυση της αστυνόμευσης και της πρόληψης της παραβατικότητας σε περιοχές, όπου υπάρχουν οικισμοί και καταυλισμοί ΡΟΜΑ, σε συνδυασμό με τη διαμεσολάβηση, την ανάπτυξη συνεργασίας με τις τοπικές κοινωνίες και αρχές και την εμπέδωση του αισθήματος ασφάλειας. Η δημιουργία τους προέκυψε από τα αιτήματα των ίδιων των πολιτών, που ζουν και εργάζονται στα όρια των οικισμών αυτών, που τα παιδιά τους πηγαίνουν σχολείο και αποτελούν το λεγόμενο «υγιές κομμάτι» αυτών των κοινωνικών ευάλωτων ομάδων, να μπορούν να απολαμβάνουν κοινωνική ειρήνη, τάξη και ασφάλεια.

«Χαρτογράφηση» των περιοχών που δρουν οι ΟΠΔΙ

Μέχρι στιγμής, σύμφωνα με όσα τονίζουν οι αρμόδιοι Αξιωματικοί, όπου η παρουσία των Ομάδων είναι σταθερή, οι έλεγχοι συστηματικοί και υπάρχει συνεργασία με τις τοπικές και αυτοδιοικητικές αρχές, καταγράφεται ομαλοποίηση της καθημερινότητας, εμπέδωση του αισθήματος ασφάλειας των πολιτών και της νομιμότητας.

Ειδικότερα, όπως επισημαίνεται από στελέχη της ΕΛ.ΑΣ, στην Αττική:

Θετικά αποτελέσματα έχουν αναφερθεί σε περιοχές όπως, ο Βληχός Μεγάρων, η Αγία Βαρβάρα, το Νομισματοκοπείο, ο Γέρακας και το Κορωπί.

Ικανοποιητικά κρίνονται τα αποτελέσματα στους Δήμους Αχαρνών και Φυλής, λόγω, κυρίως, της θέσης ορισμένων ευάλωτων οικισμών μέσα στον αστικό ιστό.

Οι δυσκολίες που αφορούν στη μεγάλη γεωγραφική έκταση, την υψηλή συγκέντρωση πληθυσμού, τους αυξημένους δείκτες παραβατικότητας, έχουν αναφερθεί στα Μέγαρα, στον Ασπρόπυργο, στο Μενίδι, στα Άνω Λιόσια και στη Φυλή.

Σε ο,τι αφορά τη Βόρεια Ελλάδα:

Θετική είναι η εικόνα για τις ΟΠΔΙ που επιχειρούν σε Αγία Σοφία και Νέα Χαλκηδόνα Θεσσαλονίκης, στο Δροσερό Ξάνθης, σε περιοχές της Ημαθίας και των Σερρών, στον Τύρναβο Λάρισας και στους Σοφάδες Καρδίτσας.

Σχετικά με τη Γαστούνη, όπου, πρόσφατα, καταγράφηκαν περιστατικά σε βάρος αστυνομικών δυνάμεων των ΟΠΔΙ, αξιωματικοί σημειώνουν πως πρόκειται για μεμονωμένα περιστατικά που συνέβησαν εκτός οικισμών-καταυλισμών και για όλα ανεξαιρέτως έχει σχηματιστεί δικογραφία, οπότε δεν μπορεί να κριθεί αρνητικά η αποτελεσματικότητα του μέτρου στην περιοχή. Ωστόσο, όπως επισημαίνεται, το σχέδιο εκεί σίγουρα χρειάζεται αναπροσαρμογή και γιατί όχι και επιχειρησιακή βελτίωση.

Αλλαγή στον «χάρτη» και τις μορφές εγκληματικότητας

Με την παρουσία των ΟΠΔΙ στους καταυλισμούς άρχισε να παρατηρείται και σταδιακή διαφοροποίηση στους δείκτες και τις μορφές παραβατικότητας, αλλά, ακόμη και «μετανάστευση» εγκληματικών ομάδων.

Αναλυτικότερα, η συστηματικότερη, οργανωμένη και εμφανής αστυνομική παρουσία από τη μία περιόρισε, όπως δείχνουν τα απολογιστικά στοιχεία που έχουν στη διάθεσή τους οι ανώτεροι αξιωματικοί, σε ικανοποιητικό βαθμό την παραβατικότητα σε αρκετούς ευάλωτους οικισμούς και από την άλλη, έχει ενισχύσει τον έλεγχο και την ταχύτερη αντιμετώπιση περιστατικών.

Οι συχνοί και στοχευμένοι έλεγχοι λειτούργησαν προληπτικά, καθώς αύξησαν την πιθανότητα εντοπισμού παραβατικών ενεργειών και περιόρισαν την αίσθηση ότι κάποιες περιοχές αποτελούν «άβατα» και η αστυνομία δεν μπορεί να πατάει.

Πλέον, καταγράφεται εμφανής μείωση δραστηριότητας σε συγκεκριμένες μορφές εγκληματικότητας, ιδίως στη διακίνηση ναρκωτικών ουσιών και στις κλοπές και διαρρήξεις.

Αναλυτικότερα, από τις 8 Νοεμβρίου 2025, οπότε και ξεκίνησε η λειτουργία των ΟΠΔΙ, έως και τις 15 Αυγούστου 2026, σε ολόκληρη την επικράτεια έχουν ελεγχθεί 231.140 άτομα, εκ των οποίων οι 215.278 ήταν ημεδαποί και οι 15.862 αλλοδαποί, κυρίως από Αλβανία, Βουλγαρία, Ρουμανία κλπ.

Μάλιστα συνελήφθησαν 3.329 άτομα, εκ των οποίων οι 686 ήταν ανήλικοι.

Τα κυριότερα αδικήματα στα οποία εμπλέκονται ήταν κλοπές, διακίνηση ναρκωτικών ουσιών, παραβιάσεις του ΚΟΚ (καθώς πολλοί οδηγούν χωρίς δίπλωμα), κατοχή, χρήση και διακίνηση όπλων, περιστατικά ενδοοικογενειακής βίας, ρευματοκλοπές κ.α

Στα βασικά συμπεράσματα που έχουν καταλήξει οι αρμόδιοι αξιωματικοί της ΕΛ.ΑΣ είναι ότι το έγκλημα με δράστες μέσα από τους καταυλισμούς έχει μεταλλαχθεί, καθώς αντιμετωπίστηκε η μικροεγκληματικότητα π.χ οι κλοπές – διαρρήξεις (-23% το 2025 σε σχέση με το 2023) και η διακίνηση ναρκωτικών, ωστόσο καταγράφεται αύξηση σε απάτες, (+51% το 2025 σε σχέση με το 2023), όπως και η «μετακόμιση» των… εγκληματικών δικτύων εκτός καταυλισμών και οικισμών, ώστε να μην βρίσκονται υπό διαρκή επιχειρησιακή παρακολούθηση.

Επιπλέον, καταγράφεται σημαντική βελτίωση σε πολλά, χρόνια, προβλήματα που ταλάνιζαν τους κατοίκους των περιοχών αυτών, όπως είναι οι άσκοποι πυροβολισμοί, οι συμπλοκές μεταξύ οικογενειών και μια σειρά από άλλα αδικήματα, όπως η έντονη τροχαία παραβατικότητα, αλλά και οι διαταράξεις – ηχορυπάνσεις που προερχόταν από μουσική είτε από σπίτια, είτε από αυτοκίνητα. Χαρακτηριστικά ήταν τα «smartάκια», που στα πορτμπαγκάζ τους έκρυβαν μικρές… ντίσκο ξεσηκώνοντας ολόκληρες γειτονιές, από όπου περνούσαν. Από τις περιοχές που «υπέφεραν» από αυτό το φαινόμενο είναι στη Δυτική Αττική, όπου και η αστυνομία εφάρμοσε εξειδικευμένο σχέδιο με αυξημένους ελέγχους. Ενδεικτικά, το πρώτο επτάμηνο του 2026 βεβαιώθηκαν 40 παραβάσεις για διατάραξη κοινής ησυχίας σε οχήματα και έγιναν 36 συλλήψεις, ενώ κατασχέθηκαν 19 οχήματα, 61ηχεία, 11 ενισχυτές, ενώ βεβαιώθηκαν και 138 παραβάσεις για διατάραξη κοινής ησυχίας σε οικίες και συνελήφθησαν 45 άτομα. Από τα σπίτια κατασχέθηκαν 18 ηχεία και δύο ενισχυτές.

Είναι αξιοσημείωτο ότι πέραν των αρχικών επιφυλάξεων, κάποιων μεμονωμένων αντιδράσεων και περιστατικών σε βάρος των αστυνομικών των ΟΠΔΙ η πλειοψηφία των κατοίκων των καταυλισμών συνεργάστηκαν μαζί τους και σε αρκετές περιπτώσεις, ζήτησαν τη συνδρομή τους, διεκδικώντας καλύτερες συνθήκες ζωής στις γειτονιές τους και περισσότερη ευταξία και ασφάλεια.

«Απ’ όταν ξεκίνησαν οι αστυνομικές επιχειρήσεις στα σημεία που καταγραφόταν υψηλή παραβατικότητα, έχουμε καλυτέρευση της κατάστασης κατά 70-80% και σε πολύ μεγάλο βαθμό έχουμε ησυχάσει», αναφέρει χαρακτηριστικά στο ΑΠΕ- ΜΠΕ, ο αντιδήμαρχος του Δήμου Μεγαρέων Δημήτριος Βόρδος. Όπως τονίζει, «στην περιοχή μας έχει μειωθεί σε πολύ σημαντικό βαθμό η εγκληματικότητα, τόσο σε συχνότητα περιστατικών, όσο και σε βιαιότητα. Μεγάλη προσπάθεια έχει γίνει και στον τομέα του περιορισμού των ρευματοκλοπών, όπου δεκάδες χιλιόμετρα καλωδίων έχουν συλλεχθεί, όμως η αλήθεια είναι πως με το που γίνεται μια επιχείρηση και τελειώνει και φεύγουν οι αστυνομικές δυνάμεις, οι παραβατικοί μέσα στις επόμενες ημέρες προβαίνουν σε αντικατάσταση των καλωδίων. Νομίζω όμως, ότι η συχνή περιοδικότητα των επεμβάσεων θα έχει όλο και καλύτερα αποτελέσματα». Τέλος, σημειώνει ότι «έχουμε δει σημαντική βελτίωση στο κομμάτι των κλοπών και διαρρήξεων, έχουν μειωθεί σε μεγάλο βαθμό, τόσο στην περιοχή των Μεγάρων , όσο και της Νέας Περάμου κι αυτό έχει σοβαρή απήχηση στο κοινωνικό αίσθημα ασφάλειας. Πάντα βέβαια μια κλοπή που γίνεται γνωστή , δημιουργεί κοινωνική “αναταραχή”, όμως το πρόσημο γενικά είναι θετικό. Σημαντικό ρόλο, έχουν παίξει και οι συνεχείς έλεγχοι και οι βραδινές περιπολίες των ομάδων ΟΠΚΕ και ΔΙΑΣ κυρίως σε σημεία πέριξ της περιοχής του Βλυχού, καθώς και σε στοχευμένα σημεία στην περιοχή της Νέας Περάμου. Τα αποτελέσματα από το καθημερινό ενημερωτικό της αστυνομίας μιλούν από μόνα τους και νομίζω πως η εντατικοποίηση αυτών των ελέγχων και των περιπολιών πέριξ αυτών των περιοχών , μόνο θετικό αντίκτυπο και αποτέλεσμα θα έχει», καταλήγει.

Η δράση του ελληνικού FBI στους καταυλισμούς

Όπως καταδεικνύουν τα στοιχεία που έχουν στη διάθεσή τους στο Αρχηγείο της ΕΛ.ΑΣ, οι οικισμοί υψηλής παραβατικότητας- καταυλισμοί έπαψαν να αποτελούν καταφύγια εγκληματιών και απόκρυψης προϊόντων εγκλήματος, αλλά και ορμητήρια εγκληματικών ομάδων, όπως παλαιότερα, διαρρηκτών που λυμαίνονταν γειτνιάζουσες περιοχές της Βορειοανατολικής ή και Νοτιοανατολικής Αττικής ή και του Πειραιά, μέσω βασικών οδικών αξόνων. Παραμένει, μεν μια εγκληματική δραστηριότητα προερχόμενη από οικισμούς της Δυτικής Αττικής, όπως καταδεικνύουν οι 3 έως 4 καταδιώξεις ύποπτων οχημάτων, ανά 24ωρο, κυρίως τις νυχτερινές ώρες, όπως και οι συλλήψεις δραστών.

Την ίδια ώρα, η παραβατική δραστηριότητα έχει στραφεί προς τις απάτες, που εμπεριέχουν μικρότερο ρίσκο για τους εμπλεκόμενους και αποτελούν τη νέα πρόκληση για την Ελληνική Αστυνομία, όπως και σε πιο «σύνθετες» μορφές εγκληματικής δραστηριότητας που εμπίπτουν στο οργανωμένο έγκλημα και χρειάζονται μεγαλύτερη διείσδυση.

Στο πλαίσιο αυτό, ειδικότερα για την Αττική, οι ομάδες ΟΠΔΙ που υπάγονται στη Διεύθυνση Αντιμετώπισης Οργανωμένου Εγκλήματος, και πραγματοποιούν πιο εξειδικευμένους ελέγχους και έρευνες, από τις 18 Νοεμβρίου 2025 έως και τις 15 Αυγούστου 2026, ήλεγξαν 18.061 άτομα εκ των οποίων 8.332 Ρομά, προσήγαγαν 916, εκ των οποίων οι 416 ήταν Ρομά και προχώρησαν σε 183 συλλήψεις, εκ των οποίων Ρομά ήταν οι 49.

Επιπλέον, οι ΟΠΔΙ του ελληνικού FBI επιλήφθηκαν σε 97 υποθέσεις σοβαρού και οργανωμένου εγκλήματος, εξάρθρωσαν 29 εγκληματικές οργανώσεις για συμμετοχή στις οποίες κατηγορήθηκαν 746 άτομα, ενώ συνελήφθησαν 289 άτομα.

Χωρίς εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια το επίδομα στους συνταξιούχους τον Νοέμβριο

ΑΠΕ

Αυξάνεται στα 400 ευρώ, αντί 250 ευρώ που έλαβαν πέρυσι, η ετήσια οικονομική ενίσχυση που θα δοθεί στις 30 Νοεμβρίου 2026 σε συνταξιούχους, στα άτομα με αναπηρία και στους ανασφάλιστους υπερήλικες.

Επιπλέον διευρύνεται σημαντικά και ο αριθμός των δικαιούχων σε σχέση με πέρυσι, καθώς η ενίσχυση επεκτείνεται στο σύνολο των συνταξιούχων άνω των 65 ετών, χωρίς κανένα άλλο εισοδηματικό ή περιουσιακό κριτήριο.

Το ίδιο ποσό θα λάβουν επίσης στις 30 Νοεμβρίου και οι συνταξιούχοι άνω των 60 ετών που λαμβάνουν μόνο σύνταξη θανάτου (χηρείας), τα άτομα με αναπηρία ανεξαρτήτως ηλικίας, καθώς και οι ανασφάλιστοι υπερήλικες του ΟΠΕΚΑ.

400 ευρώ αφορολόγητα για 2,2 εκατ. δικαιούχους

Με τη νέα ρύθμιση την οποία εξήγγειλε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης από την ΔΕΘ, οι συνολικοί δικαιούχοι ανέρχονται σε 2.196.751 πολίτες, δηλαδή περίπου 2,2 εκατομμύρια, έναντι περίπου 1,4 εκατομμυρίων το 2025, δηλαδή πάνω από 50% περισσότεροι. Οι παλαιοί δικαιούχοι θα δουν 60% αύξηση ή 150 ευρώ περισσότερα σε σχέση με τα 250 ευρώ που είχαν λάβει. Ενώ οι νέοι δικαιούχοι θα έχουν δουν για πρώτη φορά από εφέτος μια μόνιμη αύξηση εισοδήματος 400 ευρώ.

Τα 400 ευρώ θα είναι «καθαρά» και αφορολόγητα για όλους. Το συνολικό ετήσιο δημοσιονομικό κόστος της ενίσχυσης ανέρχεται σε 879 εκατ. ευρώ. Από αυτό, τα 712 εκατ. ευρώ αφορούν τους 1.779.112 συνταξιούχους άνω των 65 ετών, πλην των δικαιούχων αναπηρικών συντάξεων και αναπηρικών επιδομάτων. Για τους 19.753 συνταξιούχους ηλικίας 61 έως 65 ετών που λαμβάνουν σύνταξη θανάτου, το κόστος ανέρχεται σε 8 εκατ. ευρώ.

Στους δικαιούχους αναπηρικών συντάξεων και αναπηρικών επιδομάτων που καταβάλλονται από τον e-ΕΦΚΑ περιλαμβάνονται 176.578 πολίτες, με το σχετικό κόστος να διαμορφώνεται σε 71 εκατ. ευρώ. ‘Αλλοι 171.738 δικαιούχοι αναπηρικών επιδομάτων του ΟΠΕΚΑ θα λάβουν συνολικά 69 εκατ. ευρώ, ενώ 49.570 δικαιούχοι επιδομάτων ανασφάλιστων υπερηλίκων αντιστοιχούν σε κόστος 20 εκατ. ευρώ.

Το όφελος στην τσέπη

Η διεύρυνση της ενίσχυσης αποτυπώνει τη διαφορά σε σχέση με το προηγούμενο καθεστώς. Τον Νοέμβριο του 2025 είχαν λάβει την οικονομική ενίσχυση 1.452.246 πολίτες, με το ποσό να ανέρχεται σε 250 ευρώ και το συνολικό κόστος να φτάνει τα 363 εκατ. ευρώ. Τον Απρίλιο του 2026 το επίδομα διευρύνθηκε, οι δικαιούχοι ανέρχονταν σε 1.925.361 και το ποσό είχε αυξηθεί στα 300 ευρώ, με δημοσιονομικό κόστος 578 εκατ. ευρώ.

Αντί για 300 ευρώ όμως, το επίδομα αυξάνεται σε 400 ευρώ και σε 744.500 δικαιούχους περισσότερους. Οι νέοι ωφελούμενοι ανήκουν κυρίως στην κατηγορία των συνταξιούχων άνω των 65 ετών, οι οποίοι αυξάνονται από 1.507.722 σε 1.779.112 δικαιούχους. Η συγκεκριμένη κατηγορία θα λάβει συνολικά 712 εκατ. ευρώ.

Έρχονται αυξήσεις από Δεκέμβριο

Ωστόσο η οικονομική ενίσχυση του Νοεμβρίου συνδέεται με ένα ευρύτερο πλαίσιο αυξήσεων στις συντάξεις. Με τη σύνταξη Ιανουαρίου 2027 την οποία θα εισπράξουν κοντά στα Χριστούγεννα, οι συνταξιούχοι θα λάβουν αύξηση με βάση τον μέσο όρο του πληθωρισμού και του ΑΕΠ, χωρίς συμψηφισμό της προσωπικής διαφοράς. Συνεπώς αύξηση θα λάβει το σύνολο των συνταξιούχων..

Με βάση τις εκτιμήσεις του Απριλίου 2026, οι οποίες ενσωματώθηκαν στην ετήσια έκθεση προόδου του Μεσοπρόθεσμου, η αύξηση υπολογίζεται σε 2,6%, ενώ το αντίστοιχο δημοσιονομικό κόστος εκτιμάται σε 750 εκατ. ευρώ. Το οριστικό ποσοστό, όμως, μπορεί να είναι υψηλότερο και θα καθοριστεί από τις μακροοικονομικές εκτιμήσεις του τελικού σχεδίου του Προϋπολογισμού, το οποίο θα παρουσιαστεί τον Νοέμβριο του 2026.

Οι συντάξεις έχουν ήδη αυξηθεί βάσει του ΑΕΠ και του πληθωρισμού κατά 7,75% το 2023, 3% το 2024, 2,4% το 2025 και 2,4% το 2026. Η σωρευτική αύξηση για την περίοδο 2023-2026 ανέρχεται σε 16,4%, με συνολικό ετήσιο κόστος 2,5 δισ. ευρώ. Με την αύξηση του Ιανουαρίου του 2027, η σωρευτική αύξηση από το 2023 αναμένεται να φτάσει το 19%, με ετήσιο δημοσιονομικό κόστος περίπου 3,25 δισ. ευρώ.

Στο ίδιο πλαίσιο, προβλέπεται ότι οι συντάξεις θα συνεχίσουν να αυξάνονται και κάθε επόμενο χρόνο, με βάση τα δεδομένα της οικονομίας, χωρίς συμψηφισμό της προσωπικής διαφοράς. Το εκτιμώμενο ετήσιο κόστος για αυξήσεις που θα δοθούν στις συντάξεις εκτιμάται να φτάσει περίπου στα 2,7 δισ. ευρώ το 2030, σε σχέση με τα τρέχοντα επίπεδα του 2026.

Σ.Παπασταύρου: Σχέδιο για μόνιμη μείωση του ενεργειακού κόστους – Σύνδεση της εξοικονόμησης με αυτοπαραγωγή, αποθήκευση και αυτοκατανάλωση

ΑΠΕ

Στα νέα προγράμματα «Εξοικονομώ» η εξοικονόμηση ενέργειας θα συνδέεται με την αυτοπαραγωγή, την αποθήκευση και την αυτοκατανάλωση και θα υπάρχει λιγότερη γραφειοκρατία, απλούστερες διαδικασίες και ταχύτερη υλοποίηση, επισημαίνει ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου σε συνέντευξή του στο ΑΠΕ-ΜΠΕ.

«Θέλουμε, τονίζει, ένα σπίτι όχι μόνο να χρειάζεται λιγότερη ενέργεια, αλλά να μπορεί να παράγει και να αξιοποιεί περισσότερο τη δική του. Για εμάς, ενεργειακή δημοκρατία σημαίνει περισσότεροι πολίτες να μπορούν να παράγουν τη δική τους ενέργεια, να μειώνουν τον λογαριασμό τους και να αποκτούν μεγαλύτερο έλεγχο στο ενεργειακό τους κόστος».

Ο κ. Παπασταύρου αναλύει τις παρεμβάσεις που ανακοινώθηκαν με στόχο τη μείωση της τιμής της ηλεκτρικής ενέργειας κατά 30% σε ορίζοντα τριετίας, ενώ, σε σχέση με την τρέχουσα άνοδο των τιμών, επισημαίνει ότι «κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη έχει αποδείξει στην πράξη ότι παρεμβαίνει όταν και όπου χρειάζεται, πάντοτε με σοβαρότητα και μέσα στις δυνατότητες της οικονομίας».

 

Η συνέντευξη έχει ως εξής:

Ερ.: Περιγράψτε μας τους άξονες των παρεμβάσεων για τη μείωση της τιμής της ηλεκτρικής ενέργειας.

Απ.: Ο στόχος που έθεσε ο πρωθυπουργός είναι σαφής και φιλόδοξος: μείωση της τιμής της ηλεκτρικής ενέργειας κατά 30% σε ορίζοντα τριετίας. Και θέλω να είμαι ξεκάθαρος: δεν μιλάμε για μία ακόμη προσωρινή επιδότηση. Οι επιδοτήσεις είναι αναγκαίες σε περιόδους κρίσης και έχουμε αποδείξει στην πράξη ότι, όταν χρειάζεται, παρεμβαίνουμε και στηρίζουμε την κοινωνία.

Εδώ, όμως, μιλάμε για κάτι διαφορετικό. Για ένα ολοκληρωμένο σχέδιο που αλλάζει τις συνθήκες που δημιουργούν κόστος και αντιμετωπίζει τις δομικές αιτίες του υψηλού ενεργειακού κόστους.

Τα προηγούμενα χρόνια η Ελλάδα έχτισε ένα σημαντικό ενεργειακό πλεονέκτημα. Επενδύσαμε συστηματικά στις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, στα δίκτυα και στις διασυνδέσεις. Σήμερα έχουμε πάνω από 18 GW εγκατεστημένης ισχύος από ΑΠΕ, όταν το 2019 είχαμε συνολικά 6,3 GW. Μέσα σε επτά χρόνια, δηλαδή, σχεδόν τριπλασιάσαμε την εγκατεστημένη ισχύ των ΑΠΕ. Αυτό δεν έγινε ούτε τυχαία ούτε αυτόματα. Είναι αποτέλεσμα συγκεκριμένης πολιτικής, απλοποίησης του ρυθμιστικού πλαισίου αντιμετώπιση γραφειοκρατίας, προσέλκυσης επενδύσεων και συστηματικής δουλειάς.

Τώρα πρέπει αυτό το ενεργειακό πλεονέκτημα να γίνει οικονομικό πλεονέκτημα για τη χώρα: χαμηλότερο κόστος για τα νοικοκυριά, μεγαλύτερη ανταγωνιστικότητα για τις επιχειρήσεις.

Γι’ αυτό το σχέδιό μας κινείται σε έξι άξονες. Συνεχίζουμε την ανάπτυξη των ΑΠΕ με σαφείς κανόνες. Επιταχύνουμε την αποθήκευση και τις ηλεκτρικές διασυνδέσεις, γιατί δεν αρκεί να παράγουμε φθηνή ενέργεια -πρέπει να μπορούμε να την αποθηκεύουμε και να τη μεταφέρουμε εκεί όπου χρειάζεται. Αντιμετωπίζουμε τις ρευματοκλοπές με τη χρήση έξυπνων μετρητών και τις ληξιπρόθεσμες οφειλές, που επιβαρύνουν τον συνεπή καταναλωτή. Ενισχύουμε την ευελιξία στην κατανάλωση. Επενδύουμε στην εξοικονόμηση ενέργειας. Και δίνουμε πολύ μεγαλύτερη δυνατότητα σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις να παράγουν και να καταναλώνουν τη δική τους ενέργεια.

Αυτός είναι ο δρόμος προς το -30%: όχι μια επιδότηση που κάποια στιγμή τελειώνει, αλλά δομικές αλλαγές που μειώνουν μόνιμα το ενεργειακό κόστος.

Ερ. Για ποιον λόγο δεν μπορούσαν να υλοποιηθούν νωρίτερα δράσεις όπως η μείωση των ΥΚΩ, η αντιμετώπιση των ρευματοκλοπών και η μείωση των ληξιπρόθεσμων οφειλών;

Απ.: Δεν υπάρχουν αυτοματισμοί ούτε μαγικές λύσεις στην ενέργεια. Για να μειώσεις μόνιμα το ενεργειακό κόστος, πρέπει πρώτα να δημιουργήσεις τις προϋποθέσεις που κάνουν αυτή τη μείωση εφικτή. Να επενδύσεις σε δίκτυα και διασυνδέσεις, να ενισχύσεις τις ενεργειακές υποδομές της χώρας, να αναπτύξεις τις ΑΠΕ και να δημιουργήσεις τους μηχανισμούς που αντιμετωπίζουν χρόνιες στρεβλώσεις της αγοράς. Αυτή η δουλειά έγινε τα προηγούμενα χρόνια και σήμερα μας επιτρέπει να περάσουμε στο επόμενο στάδιο: να μετατρέψουμε τις επενδύσεις και τις υποδομές που δημιουργήσαμε σε χαμηλότερο κόστος για τον πολίτη και τις επιχειρήσεις.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι οι Υπηρεσίες Κοινής Ωφέλειας. Ένα μεγάλο μέρος των ΥΚΩ χρηματοδοτεί το υψηλό κόστος ηλεκτροπαραγωγής στα μη διασυνδεδεμένα νησιά, που φτάνει περίπου το 1,2 δισ. ευρώ τον χρόνο. Για να μειώσεις αυτό το κόστος, πρέπει πρώτα να διασυνδέσεις τα νησιά.

Σήμερα έχουμε ολοκληρώσει τις διασυνδέσεις της Κρήτης και των Κυκλάδων και προχωρούμε στο Βόρειο Αιγαίο και τα Δωδεκάνησα. Και για να συνεχίσουμε αυτή τη μεγάλη επενδυτική προσπάθεια, χρειαζόμαστε έναν ισχυρό ΑΔΜΗΕ. Γι’ αυτό προχωρήσαμε στην αύξηση του μετοχικού του κεφαλαίου κατά 1 δισ. ευρώ, ενισχύοντας τη δυνατότητά του να υλοποιήσει το μεγάλο πρόγραμμα διασυνδέσεων της χώρας.

Αυτές οι επενδύσεις μάς επιτρέπουν πλέον να κάνουμε το επόμενο βήμα: από την 1η Ιανουαρίου 2027 μειώνουμε κατά 50% την πρώτη κλίμακα χρέωσης των ΥΚΩ. Οι επενδύσεις στις ενεργειακές υποδομές δεν είναι αυτοσκοπός. Το αποτέλεσμα πρέπει να φτάνει στον πολίτη, μέσα από χαμηλότερο ενεργειακό κόστος. Το ίδιο ισχύει και για τις ρευματοκλοπές. Για να τις αντιμετωπίσεις αποτελεσματικά χρειάζεσαι την κατάλληλη τεχνολογική υποδομή. Προχωρούμε στην εγκατάσταση έξυπνων μετρητών σε όλες τις παροχές έως το 2030, ώστε να περάσουμε από την αποσπασματική αντιμετώπιση σε έναν μόνιμο και αποτελεσματικό μηχανισμό ελέγχου. Και στις ληξιπρόθεσμες οφειλές, που έχουν φτάσει περίπου τα 3 δισ. ευρώ, έχουμε πλέον νέο πλαίσιο για τους στρατηγικούς κακοπληρωτές και τον λεγόμενο «ενεργειακό τουρισμό», ώστε να μην μπορεί κάποιος να αλλάζει διαρκώς προμηθευτή αφήνοντας πίσω του χρέη. Η αρχή είναι απλή: δεν είναι δίκαιο το κόστος των ρευματοκλοπών και των ανεξόφλητων λογαριασμών να μεταφέρεται στον συνεπή καταναλωτή. Περνάμε από τις αποσπασματικές παρεμβάσεις σε μόνιμες, δομικές λύσεις που μειώνουν το κόστος για όλους.

Ερ.: Το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο συστήθηκε προκειμένου να προστατευθούν οι ευάλωτοι Ευρωπαίοι καταναλωτές από την αύξηση του κόστους της ενέργειας. Μήπως οι πρωτοβουλίες που ανακοινώσατε ακυρώνονται σε έναν βαθμό από αυτή την πολιτική;

Απ.: Ακριβώς το αντίθετο. Οι μεγάλες διακυμάνσεις στις διεθνείς τιμές της ενέργειας επιβεβαιώνουν την ανάγκη να θωρακίσουμε τα νοικοκυριά και την οικονομία απέναντι στις εξωγενείς κρίσεις και να μη λειτουργούμε κάθε φορά πυροσβεστικά.

Το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο είναι ένα από τα βασικά εργαλεία αυτής της προσπάθειας. Γιατί η ενεργειακή μετάβαση πρέπει να είναι και κοινωνικά δίκαιη. Δεν μπορούμε να ζητάμε από τους πολίτες, και ιδιαίτερα από τους πιο ευάλωτους, να επωμιστούν το κόστος της μετάβασης χωρίς να τους δίνουμε τα μέσα να μειώσουν μόνιμα την κατανάλωση και τον ενεργειακό τους λογαριασμό.

Για την Ελλάδα, το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο διαθέτει συνολικούς πόρους 2,1 δισ. ευρώ. Από αυτά, 1,7 δισ. ευρώ κατευθύνονται στην ενεργειακή αναβάθμιση κατοικιών, αλλά και στην αντικατάσταση συστημάτων θέρμανσης και θερμοσιφώνων.

Παράλληλα, προβλέπεται δωρεάν Πιστοποιητικό Ενεργειακής Απόδοσης για περίπου 200.000 νοικοκυριά, δημιουργείται Μητρώο Ενεργειακής Στήριξης, ενώ ενισχύεται το επίδομα θέρμανσης για περίπου 780.000 δικαιούχους κάθε χρόνο. Δημιουργούμε επίσης one-stop shops, ώστε τα ευάλωτα νοικοκυριά και οι πολύ μικρές επιχειρήσεις να έχουν εύκολη πρόσβαση σε ενημέρωση, καθοδήγηση και συμβουλές.

Η διαφορά είναι ουσιαστική: δεν θέλουμε απλώς να επιδοτούμε έναν υψηλό λογαριασμό όταν υπάρχει κρίση. Θέλουμε να δώσουμε στον πολίτη τα εργαλεία για να μειώσει μόνιμα την κατανάλωσή του και, μαζί με αυτήν, το ενεργειακό του κόστος. Και δεν είναι μόνο το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο. Μαζί με το Ταμείο Απανθρακοποίησης Νήσων και τη ρήτρα διαφυγής επενδύουμε συνολικά 5 δισ. ευρώ. Η κατεύθυνσή μας είναι σαφής: να μειώσουμε μόνιμα την κατανάλωση ενέργειας, να περιορίσουμε το κόστος για τα νοικοκυριά και να θωρακίσουμε τους πολίτες απέναντι στις μεγάλες διακυμάνσεις των διεθνών τιμών.

Ερ.: Με ποια μέτρα θα υποστηριχθεί η αυτοκατανάλωση για νοικοκυριά και επιχειρήσεις;

Απ.: Η αυτοκατανάλωση βρίσκεται στον πυρήνα της πολιτικής μας για τη μείωση του ενεργειακού κόστους. Θέλουμε να αλλάξουμε τη σχέση του πολίτη με την ενέργεια: το νοικοκυριό ή η επιχείρηση να μην είναι μόνο καταναλωτής, αλλά να μπορεί να παράγει τη δική του ενέργεια, να την καταναλώνει, να την αποθηκεύει και έτσι να έχει μεγαλύτερο έλεγχο στον λογαριασμό του.

Αυτό είναι για εμάς ενεργειακή δημοκρατία. Ο ήλιος είναι ένα πλεονέκτημα που διαθέτει η χώρα μας και θέλουμε να μπορούν να το αξιοποιούν όσο το δυνατόν περισσότεροι πολίτες και επιχειρήσεις.

Γι’ αυτό, με το νέο πλαίσιο που θα ανακοινώσουμε τις επόμενες ημέρες, απλοποιούμε τις διαδικασίες και διευρύνουμε τις δυνατότητες συμμετοχής. Στόχος είναι η αυτοκατανάλωση να γίνει πιο απλή και πιο προσιτή για περισσότερα νοικοκυριά και επιχειρήσεις.

Παράλληλα, ενισχύουμε τη δυνατότητα αποθήκευσης. Γιατί η ενέργεια που παράγεται από ένα φωτοβολταϊκό αλλά δεν καταναλώνεται εκείνη τη στιγμή πρέπει να μπορεί να αποθηκεύεται και να χρησιμοποιείται όταν υπάρχει ανάγκη. Και όταν υπάρχει πλεονάζουσα παραγωγή, να μπορεί να διοχετεύεται στο δίκτυο και να αποζημιώνεται.

Το οικονομικό αποτέλεσμα είναι συγκεκριμένο: μικρότερη εξάρτηση από τις διακυμάνσεις της αγοράς, μεγαλύτερη προβλεψιμότητα στο ενεργειακό κόστος και χαμηλότερος λογαριασμός. Για τις επιχειρήσεις αυτό σημαίνει και μεγαλύτερη ανταγωνιστικότητα.

Και ήδη έχουμε διανύσει σημαντική απόσταση. Από το 2020 μέχρι σήμερα έχουν τεθεί σε λειτουργία 38.812 συστήματα αυτοκατανάλωσης, συνολικής ισχύος 1.128 MW. Την περίοδο 2015-2019 είχαν εγκατασταθεί μόλις 1.772 συστήματα, ισχύος 36 MW.

Θέλουμε να πάμε ακόμη πιο γρήγορα. Για εμάς, ενεργειακή δημοκρατία σημαίνει περισσότεροι πολίτες να μπορούν να παράγουν τη δική τους ενέργεια, να μειώνουν τον λογαριασμό τους και να αποκτούν μεγαλύτερο έλεγχο στο ενεργειακό τους κόστος.

Ερ.: Ποιες αλλαγές σχεδιάζετε στα προγράμματα «Εξοικονομώ»;

Απ.: Ολοκληρώθηκε με επιτυχία ένας πολύ σημαντικός κύκλος επενδύσεων μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης. Το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας διαχειρίστηκε με επιτυχία το μεγαλύτερο μέρος των πόρων του Ταμείου, με πάνω από το 32%, και μία από τις σημαντικότερες δράσεις ήταν το μεγαλύτερο πρόγραμμα ενεργειακής αναβάθμισης που έχει υλοποιηθεί ποτέ στη χώρα.

Διαθέσαμε 1,6 δισ. ευρώ σε 260.000 δικαιούχους για εξοικονόμηση ενέργειας. Ειδικότερα, περισσότεροι από 99.000 ευνοήθηκαν από τα προγράμματα «Εξοικονομώ», 160.000 ήταν οι δικαιούχοι για αντλίες θερμότητας και θερμοσίφωνες και πάνω από 1.700 επιχειρήσεις συμμετείχαν σε προγράμματα όπως «Αλλάζω συσκευή» και δράσεις για τον τριτογενή τομέα.

Αυτή η μεγάλη επενδυτική προσπάθεια μας έδωσε και πολύτιμη εμπειρία. Γνωρίζουμε πλέον καλύτερα τι λειτούργησε, πού υπήρξαν δυσκολίες και τι πρέπει να αλλάξει στην επόμενη γενιά προγραμμάτων «Εξοικονομώ».

Το βασικό συμπέρασμα είναι ότι δεν αρκεί να διαθέτεις έναν μεγάλο προϋπολογισμό. Πρέπει οι πόροι να φτάνουν γρήγορα εκεί όπου πραγματικά χρειάζονται και, κυρίως, να έχουν μετρήσιμο αποτέλεσμα: λιγότερη κατανάλωση ενέργειας και χαμηλότερο λογαριασμό για τον πολίτη.

Γι’ αυτό θέλουμε τα νέα προγράμματα να έχουν λιγότερη γραφειοκρατία, απλούστερες διαδικασίες και ταχύτερη υλοποίηση, πάντα με τις απαραίτητες ασφαλιστικές δικλείδες.

Παράλληλα, δίνουμε μεγαλύτερο βάρος στην ουσιαστική ενεργειακή αναβάθμιση των κατοικιών: στην αντικατάσταση παλαιών συστημάτων θέρμανσης με αντλίες θερμότητας, στην αντικατάσταση θερμοσιφώνων και στις παρεμβάσεις στο κέλυφος των κτιρίων.

Και κάνουμε ένα ακόμη βήμα: συνδέουμε περισσότερο την εξοικονόμηση με την αυτοπαραγωγή, την αποθήκευση και την αυτοκατανάλωση. Θέλουμε ένα σπίτι όχι μόνο να χρειάζεται λιγότερη ενέργεια, αλλά να μπορεί να παράγει και να αξιοποιεί περισσότερο τη δική του.

Ο στόχος είναι συγκεκριμένος: κάθε ευρώ που επενδύουμε στην ενεργειακή αναβάθμιση να έχει μετρήσιμο αποτέλεσμα στην κατανάλωση και στον λογαριασμό του πολίτη.

Ερ.: Θα υπάρξουν βραχυπρόθεσμες παρεμβάσεις στήριξης των καταναλωτών σε περίπτωση που έχουμε άνοδο των τιμών λιανικής τον επόμενο χειμώνα;

Απ.: Παρακολουθούμε στενά τις εξελίξεις στην αγορά ενέργειας και την πορεία των τιμών. Η κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη έχει αποδείξει στην πράξη ότι παρεμβαίνει όταν και όπου χρειάζεται, πάντοτε με σοβαρότητα και μέσα στις δυνατότητες της οικονομίας. Το κάναμε στις μεγάλες ενεργειακές κρίσεις των προηγούμενων ετών και είμαστε έτοιμοι να παρέμβουμε ξανά.

Η ύπαρξη δημοσιονομικού χώρου δίνει στην κυβέρνηση τη δυνατότητα να στηρίζει στοχευμένα τους πολίτες όταν ένα τμήμα της κοινωνίας δοκιμάζεται.

Ταυτόχρονα, η πολιτική μας δεν εξαντλείται σε έκτακτες παρεμβάσεις. Προχωρούμε στο σχέδιο των δομικών αλλαγών: περισσότερες ΑΠΕ, αποθήκευση, διασυνδέσεις, εξοικονόμηση, αυτοκατανάλωση και αντιμετώπιση των στρεβλώσεων της αγοράς.

Παρακολουθούμε, λοιπόν, στενά τις εξελίξεις, είμαστε παρόντες όταν χρειάζεται, αλλά παράλληλα αλλάζουμε τις συνθήκες που δημιουργούν υψηλό ενεργειακό κόστος.

Χίος: Ανοικτός στο κοινό και πάλι ο Δημοτικός Κήπος

ΑΠΕ-ΜΠΕ/ΑΠΕ-ΜΠΕ/Παντελής Φύκαρης

Ένα μεγάλο όσο και σημαντικό έργο ανάπλασης στο κέντρο της Χίου, αυτό του Δημοτικού Κήπου της πόλης έκτασης 25 στρεμμάτων παραδόθηκε πριν από λίγες μέρες, σε πολίτες και επισκέπτες.

«Ήταν ένα έργο που ξεκίνησε πριν τέσσερα χρόνια» είπε ο δήμαρχος Χίου, Γιάννης Μαλαφής. Και συνέχισε: «η σύμβαση κατασκευής υπογράφηκε στις 6 Σεπτεμβρίου 2022 με αρχική προθεσμία ολοκλήρωσης 18 μηνών. Προέκυψαν όμως σημαντικές δυσκολίες, οι οποίες οδήγησαν σε επτά διαδοχικές παρατάσεις. Αποκαλύφθηκαν αρχαιολογικά ευρήματα αλλά και μπάζα που συνδέονται με τον καταστροφικό σεισμό του 1881, γεγονός που επέβαλε τη διατήρηση. Ξεπεράστηκαν ιδιοκτησιακές εκκρεμότητες και απαιτήθηκαν εγκρίσεις από τη Δασική Υπηρεσία για επεμβάσεις σε δέντρα μεγάλης ηλικίας». Κοντά σε όλα αυτά, σύμφωνα με τον κ. Μαλαφή και οι διεθνείς αναταράξεις στην εφοδιαστική αλυσίδα, που επηρέασαν την προμήθεια κρίσιμων υλικών για την ολοκλήρωση του έργου.

Ας σημειωθεί ότι η αρχιτεκτονική μελέτη της ανάπλασης, εκπονήθηκε από το Γραφείο Δοξιάδη και την αρχιτέκτονα Θεοδώρα Κοτσώνα στο πλαίσιο δωρεάς της Αλεξάνδρας Μαμαλίγκα – Προκοπίου, η οποία έγινε αποδεκτή από τον Δήμο Χίου.

Αρχικά, το έργο εντάχθηκε στο Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Βόρειο Αιγαίο 2014-2020 και στη συνέχεια, μεταφέρθηκε στο πρόγραμμα Βόρειο Αιγαίο 2021-2027. Ο συνολικός προϋπολογισμός της μελέτης ανερχόταν σε 3,8 εκατομμύρια ευρώ και το τελικό ποσό της σύμβασης διαμορφώθηκε σε 3.447.321 ευρώ. «Ιδιαίτερα σημαντική ήταν, σημείωσε ο δήμαρχος Χίου, η συμβολή της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου και της Διαχειριστικής Αρχής για τη συνέχιση της χρηματοδότησης».

Η ανάπλαση του Δημοτικού Κήπου της Χίου, άλλαξε σε σημαντικό βαθμό τη λειτουργική φυσιογνωμία του χώρου. Σύμφωνα πάντα με τον δήμαρχο, ένα από τα βασικά χαρακτηριστικά της νέας διαμόρφωσης είναι η σύνδεση του Κήπου με τον υπόλοιπο αστικό ιστό, μέσα από πολλαπλές ελεύθερες προσβάσεις, σκάλες και ράμπες που διευκολύνουν την κίνηση και την πρόσβαση πολιτών με αναπηρία.

Στο πλαίσιο του έργου κατασκευάστηκαν νέα δίκτυα ύδρευσης, απορροής ομβρίων, άρδευσης, πυρόσβεσης και ηλεκτροφωτισμού, ενώ πραγματοποιήθηκε εκτεταμένη ανανέωση του πρασίνου. Φυτεύτηκαν περίπου 120 νέα δέντρα, 4.000 θάμνοι και 12.000 φυτά, δημιουργήθηκαν περίπου 1.600 τετραγωνικά μέτρα χλοοτάπητα και τοποθετήθηκαν περίπου 14.000 βολβοί, οι οποίοι αναμένεται να προσδίδουν διαφορετική εικόνα στον χώρο ανάλογα με την εποχή.

Παράλληλα, ο Κήπος διαθέτει πλέον νέο επιδαπέδιο σιντριβάνι με φωτισμό, σύγχρονη παιδική χαρά, υπαίθριο χώρο γυμναστικής, χώρο πολιτιστικών εκδηλώσεων, νέα κτίρια αποθήκευσης και χώρων υγιεινής, καθώς και νέο αστικό εξοπλισμό και αρχιτεκτονικό φωτισμό.

Στη διαχρονικότητα του έργου, εστίασε από την πλευρά του ο περιφερειάρχης Βορείου Αιγαίου Κώστας Μουτζούρης, ο οποίος σημείωσε ότι ο σχεδιασμός, η ένταξη και η κατασκευή μεγάλων παρεμβάσεων σαν αυτή του δημοτικού κήπου της Χίου είναι διαδικασίες, οι οποίες συνήθως ξεπερνούν τη διάρκεια μίας αυτοδιοικητικής θητείας. Και τόνισε πως μεγάλο μέρος του έργου δεν είναι ορατό, καθώς αφορά υπόγειες ηλεκτρομηχανολογικές υποδομές. Όπως είπε ο κ. Μουτζούρης, η διαδρομή του έργου ξεκίνησε επί δημαρχίας Μανώλη Βουρνού, συνεχίστηκε επί δημαρχίας Σταμάτη Κάρμαντζη και ολοκληρώθηκε επί της σημερινής Δημοτικής Αρχής του Γιάννη Μαλαφή.

Παρών και ο πρώην δήμαρχος Χίου Μανώλης Βουρνούς, επί της θητείας του οποίου τέθηκαν οι βάσεις για τον σχεδιασμό της ανάπλασης. Αναφέρθηκε στη μακρά περίοδο κατά την οποία οι Χιώτες είχαν ουσιαστικά αποκοπεί από τον Δημοτικό Κήπο, υπενθυμίζοντας ότι τα προβλήματα είχαν ξεκινήσει πριν ακόμη από την έναρξη των εργασιών, ήδη από τα δύσκολα χρόνια της λεγόμενης προσφυγικής κρίσης του 2015 και του 2016.

«Ο δημόσιος χώρος παίζει τεράστιο ρόλο», τόνισε, σημειώνοντας ότι η ανάπλαση του Κήπου θα πρέπει να αποτελέσει μέρος μιας ευρύτερης και διαρκούς προσπάθειας βελτίωσης του αστικού περιβάλλοντος.

Ο δημοτικός Κήπος της Χίου αποτελεί ένα σταθερό σημείο αναφοράς στην καθημερινότητα της πόλης, και λόγω του αγάλματος του πυρπολητή και τέσσερις φορές πρωθυπουργού της Ελλάδας Κωνσταντίνου Κανάρη,.

Πλέον, υποστηρίζει ο δήμαρχος της Χίου Γιάννης Μαλαφής μιλώντας στο ΑΠΕ ΜΠΕ «η προσπάθεια του Δήμου εστιάζεται στη συντήρηση και την καθημερινή φροντίδα του Δημοτικού Κήπου Χίου. Μετά την ολοκλήρωση της βασικής εργολαβίας όμως, απομένουν παρεμβάσεις όπως η συντήρηση του αγάλματος του Κωνσταντίνου Κανάρη, το οποίο παραμένει χωρίς ουσιαστική συντήρηση για χρονικό διάστημα σχεδόν ενός αιώνα».

Ο Δημοτικός Κήπος της Χίου, «το Βουνάκι» όπως είναι γνωστό στη χιώτικη καθημερινότητα λόγω μικρών υψωμάτων που υπήρχαν στη σημερινή πλατεία, λειτούργησε επί αιώνες ως ένας νευραλγικός χώρος ανάμεσα στην οχυρωμένη πόλη του Κάστρου και την πόλη που αναπτυσσόταν έξω από τα τείχη.

Στη διάρκεια της οθωμανικής περιόδου ή περιοχή ήταν γνωστή ως «κιλίτς μεϊντάν» δηλαδή «πλατεία του ξίφους» λόγω της χρήσης της ως τόπου δημόσιων εκτελέσεων. Εκεί, εκτελέσθηκαν το 1822 κατά τη διάρκεια της Καταστροφής της Χίου δεκάδες Χιώτες πρόκριτοι και ο Μητροπολίτης Χίου Πλάτων.

Μια εξαιρετικά χρήσιμη μαρτυρία για την εικόνα του Βουνακίου στα τέλη του αιώνα, προέρχεται από τον Γάλλο περιηγητή Gaston Deschamps, ο οποίος επισκέφθηκε τη Χίο μετά τον καταστροφικό σεισμό του 1881. Περιγράφει την πλατεία του Βουνακίου να βρίσκεται ανάμεσα στο κονάκι, την ακρόπολη και το τζαμί, με στρατιώτες και στρατιωτικές εγκαταστάσεις να κυριαρχούν στην εικόνα της.

Ο καταστροφικός σεισμός του 1881 άλλαξε την πολεοδομική ιστορία της Χίου. Έτσι, όταν η Χίος εισήλθε στον 20ό αιώνα, το Βουνάκι ήταν ήδη ένας μεγάλος και πολύτιμος ελεύθερος χώρος στο κέντρο μιας πόλης που αναζητούσε νέα μορφή. Εκεί, στηρίχθηκε λίγα χρόνια αργότερα, η ιδέα του Δημοτικού Κήπου.

Το καλοκαίρι του 1918, έξι χρόνια μετά την απελευθέρωση του νησιού, ο τότε δήμαρχος Χίου Λεωνίδας Μυλωνάδης έφερε ουσιαστικά για πρώτη φορά το ζήτημα της αξιοποίησης του Βουνακίου και ζήτησε από το κράτος να μεταβιβάσει την έκταση στον δήμο.

Τα στοιχεία προέρχονται από την ιστορική έρευνα του Γιάννη Μακριδάκη στο έργο 10.516 μέρες – Ιστορία της νεοελληνικής Χίου, πρώτη περίοδος 1912-1940, μια έκδοση 771 σελίδων αφιερωμένη στην καθημερινή πολιτική και κοινωνική ιστορία της Χίου από την απελευθέρωση έως τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Ο δήμος πρότεινε το ανώτερο τμήμα του Βουνακίου, προς τον Φραγκομαχαλά, να μετατραπεί σε πάρκο «σύμφωνα με τα σχέδια των ευρωπαϊκών πόλεων». Στο τμήμα προς την αγορά, προβλεπόταν χώρος αναψυχής με λιμνούλες, αιώρες και άλλες εγκαταστάσεις, με ρητή αναφορά ως πρότυπο σε αντίστοιχο χώρο του Νέου Φαλήρου.

Τον Οκτώβριο του 1919, ολοκληρώθηκε η επίσημη μεταβίβαση της έκτασης από το Ελληνικό Δημόσιο στον Δήμο Χίου. Το σχετικό συμβόλαιο υπέγραψαν από τη μία πλευρά, ο δήμαρχος Λεωνίδας Μυλωνάδης και από την άλλη, ο τότε Γενικός Διοικητής Χίου Γεώργιος Παπανδρέου.

Ακολούθησε η φύτευση και τέλος στις 19 Ιουνίου 1927, πραγματοποιήθηκαν τα αποκαλυπτήρια του ανδριάντα του Κωνσταντίνου Κανάρη, έργο του γλύπτη Μιχάλη Τόμπρου. Γεγονός που άλλαξε οριστικά την εικόνα και τη συμβολική σημασία του χώρου. Τα αποκαλυπτήρια πραγματοποιήθηκαν με εξαιρετική επισημότητα στις 19 Ιουνίου 1927. Παρέστησαν υπουργοί, ο πρόεδρος της Βουλής Θεμιστοκλής Σοφούλης, βουλευτές Χίου και Ψαρών, εκπρόσωποι της Ακαδημίας Αθηνών και άλλοι επίσημοι, ενώ την αποκάλυψη πραγματοποίησε ο τότε υπουργός Ναυτικών Αλέξανδρος Κανάρης, απόγονος του πυρπολητή. Μοίρα του ελληνικού στόλου είχε καταπλεύσει από την προηγουμένη στο λιμάνι της Χίου για την τελετή.

Ακολούθησαν σχέδια για ανέγερση ξενοδοχείου, εστιατορίου και κινηματογράφου που παρέμειναν σχέδια ενώ, σταδιακά ο κήπος εδραιώθηκε στη συνείδηση των Χιωτών ως σταθερό σημείο αναφοράς. Ακολούθησαν τοποθετήσεις προτομών επιφανών Χίων διανοουμένων, επιφανών Χίων, διαμορφώσεις, ακόμα και η δημιουργία το 1995, μέσα στον Κήπο του δημοτικού θερινού κινηματογράφου «Κήπος».

Στρατής Μπαλάσκας

Πηγές

– Γιάννης Μακριδάκης, 10.516 μέρες – Ιστορία της νεοελληνικής Χίου, πρώτη περίοδος 1912-1940, Πελινναίο, Χίος, 2007, 771 σελ. Η χρονολογία και τα βιβλιογραφικά στοιχεία διασταυρώθηκαν μέσω BookPoint και «Καθημερινής». Βιβλιογραφική καταχώριση του έργου

– Γιάννης Μακριδάκης, «Μικρά ιστορικά με αφορμή την ανάπλαση του Δημοτικού Κήπου», Politischios.gr, 15 Νοεμβρίου 2022. Βασική πηγή για τις δημοτικές αποφάσεις 1918-1939 και τη μεταβίβαση του 1919. Άρθρο στο Politischios.gr

– Gaston Deschamps, Sur les routes d’Asie, Paris, Armand Colin, 1894. Περιηγητική μαρτυρία για τη μετασεισμική Χίο και την πλατεία Βουνακίου κατά την Οθωμανική περίοδο.

– Εθνικό Κέντρο Τεκμηρίωσης – SearchCulture / ΕΛΙΑ-ΜΙΕΤ, αρχειακό τεκμήριο «Χίος – Δημοτικός Κήπος – Ο Κανάρης», εκδότης Ν.Β. Χαβιαράς, Χίος. Το αρχειακό τεκμήριο του Δημοτικού Κήπου

– Τοπικό εκπαιδευτικό πρόγραμμα για την ιστορία της Χίου, καταγραφή της πρώτης φύτευσης το 1921 επί Ανδρέα Πολεμίδη.

– Chios.com, ιστορικό του δημοτικού θερινού κινηματογράφου «Κήπος», με έτος καθιέρωσης το 1995 και ένταξη στο δίκτυο δημοτικών κινηματογράφων το 1996. Ιστορικό του κινηματογράφου «Κήπος»

– Δημοσιεύματα της Χιώτικης εφημερίδας «Πολίτης»

Απογειώνουν τους ναύλους στα ξηρά φορτία οι μεγάλες αποστάσεις, στο επίκεντρο γεωπολιτικές αναταράξεις και καιρικές διαταραχές

ΑΠΕ

Νέα δεδομένα στην ναυλαγορά χύδην ξηρού φορτίου δημιουργεί η επιμήκυνση των θαλάσσιων διαδρομών, καθώς οι γεωπολιτικές αναταράξεις και οι καιρικές διαταραχές κρατούν τα πλοία απασχολημένα για μεγαλύτερα χρονικά διαστήματα, αυξάνοντας τα τονομίλια και περιορίζοντας τη διαθέσιμη χωρητικότητα.

Η επίδραση αποτυπώνεται ήδη στους αυξημένους ναύλους, με τα Capesize να αποτελούν τη «βιτρίνα» της ανόδου, ενώ την ίδια στιγμή η πολεμική κατάσταση στη Μαύρη Θάλασσα μεταφέρει μέρος των ροών σιτηρών σε πολύ μεγαλύτερες αποστάσεις και το φαινόμενο Ελ Νίνιο δημιουργεί νέα αβεβαιότητα για τις διελεύσεις από τη Διώρυγα του Παναμά.

-Στα Capesize η μεγάλη άνοδος-

Η ισχυρότερη εικόνα καταγράφεται στα Capesize, με τον Ατλαντικό να αποτελεί τον βασικό μοχλό της ανόδου.

Την εβδομάδα που ολοκληρώθηκε στις 4 Σεπτεμβρίου, τα μέσα ημερήσια έσοδα των Capesize, με βάση τον δείκτη BCI 182 5TC του Baltic Exchange σε πέντε βασικές διαδρομές της διεθνούς αγοράς, ξεπέρασε τα 58.000 δολάρια, καταγράφοντας νέο υψηλό για το 2026.

Η άνοδος έχει ιδιαίτερη σημασία καθώς επαναφέρει τη συγκεκριμένη κατηγορία πλοίων σε επίπεδα που είχαν να παρατηρηθούν σχεδόν πέντε χρόνια.

Την ίδια περίοδο ανοδικές τάσεις καταγράφηκαν και στις υπόλοιπες κατηγορίες πλοίων ξηρού φορτίου.

Στα πλοία Panamax-Kamsarmax, η ισχυρή ζήτηση για φορτία Σεπτεμβρίου διατήρησε ανοδική την πορεία του δείκτη σε πέντε βασικές διαδρομές P5TC. Στον Ατλαντικό, Kamsarmax χωρητικότητας 83.000 dwt ναυλώθηκε για ταξίδι από την ανατολική ακτή των ΗΠΑ προς την Πολωνία στα 23.000 δολάρια ημερησίως, ενώ πλοίο 81.000 dwt έκλεισε κυκλικό ταξίδι στον Ατλαντικό στα 21.250 δολάρια.

Για ταξίδι από την ανατολική ακτή της Νότιας Αμερικής προς την ‘Απω Ανατολή, Panamax 77.000 dwt εξασφάλισε 22.500 δολάρια ημερησίως.

Ανοδική εικόνα παρουσίασε και ο Ειρηνικός, με στήριξη από τη ζήτηση για άνθρακα από Αυστραλία και Ινδονησία.

Πλοίο 82.000 dwt έκλεισε κυκλικό ταξίδι στον Βόρειο Ειρηνικό στα 23.750 δολάρια ημερησίως, ενώ αντίστοιχης χωρητικότητας πλοίο ναυλώθηκε μέσω Ινδονησίας προς τη Νότια Κορέα στα 22.750 δολάρια. Στις χρονοναυλώσεις μεγαλύτερης διάρκειας, Kamsarmax 82.000 dwt εξασφάλισε διετή απασχόληση στα 19.500 δολάρια ημερησίως.

Πιο σταθερή ήταν η εικόνα στα Ultramax και Supramax, με εξαίρεση τον Κόλπο των ΗΠΑ, όπου οι ναύλοι ανέκαμψαν αισθητά. Supramax 63.000 dwt ναυλώθηκε για μεταφορά σιτηρών από το South West Pass προς την Κίνα στα 31.000 δολάρια ημερησίως, ενώ πλοίο 61.000 dwt προς την Αίγυπτο έκλεισε στα 32.000 δολάρια.

Στην ανατολική ακτή της Νότιας Αμερικής, τα υψηλότερα επίπεδα της αγοράς Panamax παρείχαν στήριξη και στα Supramax, με πλοία περίπου 63.000 dwt να κλείνουν ταξίδια προς την ‘Απω Ανατολή γύρω στα 19.000 δολάρια ημερησίως. Στη Νότια Αφρική, αντίστοιχα πλοία εξασφάλισαν περίπου 25.000 δολάρια ημερησίως

Σύμφωνα με ανάλυση της Xclusiv Shipbrokers, ο δείκτης Capesize 5TC του Baltic Exchange είχε φθάσει στις αρχές Σεπτεμβρίου στα 54.791 δολάρια ημερησίως.

Η τελευταία φορά που είχε κινηθεί υψηλότερα ήταν τον Οκτώβριο του 2021,όταν ο δείκτης διαμορφώθηκε στα 57.374 δολάρια ΗΠΑ/ημέρα, λίγο μετά την εξαιρετική άνοδο του 2021 που κορυφώθηκε στα σχεδόν 87.000 δολάρια ΗΠΑ/ημέρα.

Πίσω από την ισχυρή εικόνα βρίσκονται κυρίως οι μεγάλες αποστάσεις στον Ατλαντικό.

Οι αυξημένες εξαγωγές σιδηρομεταλλεύματος από τη Βραζιλία και βωξίτη από τη Γουινέα προς την Κίνα δημιουργούν περισσότερη απασχόληση για τον στόλο, καθώς οι διαδρομές Βραζιλία-Κίνα και Γουινέα-Κίνα δεσμεύουν τα πλοία για μεγάλα χρονικά διαστήματα.

Οι αποστολές σιδηρομεταλλεύματος από τη Βραζιλία αυξήθηκαν πρόσφατα περίπου 20% σε εβδομαδιαία βάση, ενώ οι εξαγωγές βωξίτη από τη Γουινέα ήταν περίπου 55% υψηλότερες σε ετήσια βάση σε κυλιόμενη περίοδο τεσσάρων εβδομάδων.

Το αποτέλεσμα είναι η ισχυρή αύξηση των τονομιλίων. Κατά το δεύτερο τρίμηνο του 2026, τα συνολικά τονομίλια των Capesize ήταν αυξημένα κατά 4,9% σε σύγκριση με έναν χρόνο νωρίτερα, με άνοδο 2% στο σιδηρομετάλλευμα, 7,7% στον βωξίτη και 15,3% στον άνθρακα.

Παράλληλα, ο αριθμός των διαθέσιμων Capesize που κινούνται χωρίς φορτίο προς τον Νότιο Ατλαντικό έχει περιοριστεί περίπου στο μισό σε σχέση με πέρυσι.

Έτσι, οι ναυλωτές βρίσκονται αντιμέτωποι με μικρότερη προσφορά άμεσα διαθέσιμων πλοίων, στοιχείο που ενισχύει τη διαπραγματευτική θέση των πλοιοκτητών και στηρίζει τους ναύλους.

-Η Μαύρη Θάλασσα στέλνει τα φορτία μακρύτερα-

Ένας διαφορετικός μηχανισμός βρίσκεται σε εξέλιξη στη Μαύρη Θάλασσα. Οι πολεμικές επιχειρήσεις και οι επιθέσεις σε λιμενικές υποδομές έχουν μειώσει σημαντικά τις εξαγωγές ξηρού φορτίου από Ρωσία και Ουκρανία, αλλά ταυτόχρονα αναγκάζουν μέρος των αγοραστών να αναζητήσει προμήθειες από πολύ μακρινότερους εξαγωγείς.

Σύμφωνα με στοιχεία της Signal Ocean που επικαλείται η Xclusiv Shipbrokers, οι συνδυασμένες αποστολές ξηρού φορτίου από Ρωσία και Ουκρανία υποχώρησαν στα 21,6 εκατ. τόνους την περίοδο Ιουνίου-Αυγούστου, έναντι 37,27 εκατ. τόνων το τρίμηνο Μαρτίου-Μαΐου, καταγράφοντας πτώση 42%.

Τα φορτωμένα ταξίδια μειώθηκαν αντίστοιχα κατά 43,9%, από 2.323 σε 1.302. Μέρος της πτώσης είναι εποχικό, ωστόσο η Xclusiv επισημαίνει ότι το μέγεθός της δείχνει ισχυρή επίδραση των γεωπολιτικών και επιχειρησιακών διαταραχών.

Ακόμη εντονότερη είναι η εικόνα στις ουκρανικές εξαγωγές σιτηρών. Από την 1η έως τις 21 Αυγούστου εξήχθησαν περίπου 539.000 τόνοι, έναντι 1,73 εκατ. τόνων το αντίστοιχο διάστημα του 2025, δηλαδή περίπου 69% λιγότεροι.

Οι επιθέσεις στα μεγάλα λιμάνια της Μαύρης Θάλασσας έχουν μεταφέρει σημαντικό μέρος της δραστηριότητας προς τον Δούναβη, όπου όμως η περιορισμένη χωρητικότητα και οι καθυστερήσεις δημιουργούν μεγάλες ουρές πλοίων.

Η απώλεια ουκρανικών φορτίων δεν σημαίνει, ωστόσο, ότι εξαφανίζεται και η παγκόσμια ζήτηση για τα συγκεκριμένα αγροτικά προϊόντα. Οι εισαγωγείς αναζητούν εναλλακτικές πηγές.

Χαρακτηριστική είναι η Αργεντινή, οι εξαγωγές καλαμποκιού της οποίας αναμένεται να φθάσουν σε επίπεδα ρεκόρ, καθώς χώρες όπως η Αίγυπτος, το Μαρόκο και η Αλγερία στρέφονται περισσότερο στη Νότια Αμερική για να καλύψουν το κενό από την Ουκρανία.

Για τη ναυτιλία η διαφορά είναι σημαντική. Ένα φορτίο σιτηρών που μεταφερόταν από τη Μαύρη Θάλασσα προς την Αίγυπτο ή άλλο μεσογειακό προορισμό απαιτούσε σχετικά μικρό ταξίδι. Εάν το ίδιο φορτίο πρέπει πλέον να φθάσει από την Αργεντινή, η απόσταση πολλαπλασιάζεται.

Το πλοίο παραμένει έτσι δεσμευμένο για περισσότερες ημέρες, παράγει περισσότερα τονομίλια και δεν είναι διαθέσιμο για άλλο φορτίο.

Ο μηχανισμός αυτός μπορεί να στηρίξει τους ναύλους των Panamax, Kamsarmax, Supramax και Handysize, ακόμη και σε ένα περιβάλλον όπου ο συνολικός όγκος των φορτίων από τη Μαύρη Θάλασσα μειώνεται.

Παράλληλα, ο αυξημένος πολεμικός κίνδυνος, τα υψηλότερα ασφάλιστρα, οι καθυστερήσεις και η πιθανότητα ζημιών σε πλοία και λιμενικές εγκαταστάσεις περιορίζουν την ελκυστικότητα της περιοχής για μέρος των πλοιοκτητών, οι οποίοι αναζητούν απασχόληση σε ασφαλέστερες αγορές.

-Νέος παράγοντας η διώρυγα του Παναμά-

Στην ήδη σύνθετη εικόνα έρχεται να προστεθεί και η Διώρυγα του Παναμά, καθώς το φαινόμενο Ελ Νίνιο και η μείωση των βροχοπτώσεων απειλούν να περιορίσουν περαιτέρω τη δυνατότητα διέλευσης πλοίων.

Η Αρχή της Διώρυγας έχει προχωρήσει σε περιορισμό της ημερήσιας χωρητικότητας και σχεδιάζει μείωση από 36 σε 32 διελεύσεις ημερησίως έως τα μέσα Σεπτεμβρίου. Η νέα επικεφαλής της Διώρυγας, Ilya Espino de Marotta, έχει προειδοποιήσει ότι, σε δυσμενές σενάριο παρατεταμένης ξηρασίας, ο αριθμός μπορεί να περιοριστεί ακόμη και στα 27 πλοία ημερησίως.

Για το dry bulk, οι περιορισμοί στον Παναμά μπορούν να οδηγήσουν σε μεγαλύτερους χρόνους αναμονής ή σε επιλογή εναλλακτικών, μακρύτερων διαδρομών.

Και στις δύο περιπτώσεις η συνέπεια είναι παρόμοια: περισσότερες ημέρες απασχόλησης ανά πλοίο και μικρότερη πραγματική προσφορά χωρητικότητας στην αγορά.

Έτσι, η σημερινή ισχύς της αγοράς ξηρού φορτίου δεν εξηγείται μόνο από την αύξηση των ποσοτήτων που μεταφέρονται.

Στα Capesize, οι μεγάλες ροές σιδηρομεταλλεύματος και βωξίτη στον Ατλαντικό αυξάνουν τα τονομίλια και απορροφούν χωρητικότητα.

Στα Panamax, Supramax και Handysize, η αναδιάταξη του εμπορίου σιτηρών λόγω της κρίσης στη Μαύρη Θάλασσα μπορεί να μεταφέρει τα φορτία σε πολύ μεγαλύτερες διαδρομές, ενώ οι περιορισμοί στον Παναμά απειλούν να προσθέσουν νέες καθυστερήσεις και παρακάμψεις.

Σε αυτό το περιβάλλον, δεν έχει σημασία μόνο πόσοι τόνοι μεταφέρονται, αλλά κυρίως πόσο μακριά μεταφέρονται. Και ακριβώς αυτή η αύξηση των αποστάσεων είναι που μετατρέπεται σήμερα σε έναν από τους ισχυρότερους συμμάχους των ναύλων στη διεθνή αγορά χύδην ξηρού φορτίου.

PlantHealth4Life: Γιατί η υγεία των φυτών αφορά την τροφή μας, το περιβάλλον και το μέλλον μας

ΑΠΕ/PlantHealth

Η υγεία των φυτών δεν αφορά μόνο τους παραγωγούς και τους επιστήμονες. Συνδέεται άμεσα με την καθημερινότητα όλων: με την τροφή που φτάνει στο τραπέζι μας, την ποιότητα του περιβάλλοντος, τη βιοποικιλότητα και την οικονομική σταθερότητα. Αυτό είναι το βασικό μήνυμα της ευρωπαϊκής εκστρατείας #PlantHealth4Life, η οποία ολοκληρώνει τον τέταρτο χρόνο δράσεών της, έχοντας ως στόχο την ενημέρωση και την ενεργή συμμετοχή των πολιτών στην προστασία των φυτών.

Ο προϊστάμενος της Διεύθυνσης Προστασίας Φυτικής Παραγωγής του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Χρήστος Αραμπατζής, μιλώντας στο Αθηναϊκό – Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων, επισημαίνει ότι η τετραετής πορεία της εκστρατείας ανέδειξε το ενδιαφέρον των πολιτών για το θέμα της υγείας των φυτών, αλλά και την ανάγκη για πιο κατανοητή ενημέρωση.

«Το κοινό, μέσα από την αλληλεπίδραση που είχαμε μαζί του σε αυτά τα τέσσερα χρόνια που διαρκεί η εκστρατεία, μας έκανε να συνειδητοποιήσουμε πόσο το ενδιαφέρει και το ανησυχεί η υγεία των φυτών. Είναι ένα θέμα για το οποίο η πληροφόρηση δεν φτάνει πάντα σωστά στο κοινό ή δεν είναι απολύτως κατανοητή από αυτό, με αποτέλεσμα οι ευαισθητοποιημένοι πολίτες, που είναι αρκετοί, να μην ξέρουν πού να απευθυνθούν, πχ. για να δηλώσουν ένα δέντρο σε ένα πάρκο που είναι άρρωστο».

Όπως σημειώνει ο κ. Αραμπατζής, η ενημέρωση των πολιτών αποτελεί βασικό εργαλείο για την προστασία των φυτών.

«Συνειδητοποιήσαμε ότι υπάρχει ανάγκη να μεταδώσουμε στους πολίτες τη γνώση που υπάρχει πάνω στην υγεία των φυτών με απλό και κατανοητό τρόπο και, κυρίως, να τους κάνουμε αρωγούς μας στην προσπάθεια για την προστασία των φυτών με όποιον τρόπο είναι εφικτό».

Από τους ταξιδιώτες έως τους ερασιτέχνες κηπουρούς

Η εκστρατεία επικεντρώθηκε σε ομάδες που μπορούν να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο στην πρόληψη της εξάπλωσης επιβλαβών οργανισμών: ταξιδιώτες που φέρνουν φυτά ή σπόρους από ταξίδια, ερασιτέχνες κηπουρούς που αγοράζουν και ανταλλάσσουν φυτά, αλλά και νέους γονείς που ενδιαφέρονται για ασφαλή τρόφιμα, περιβάλλον και βιοποικιλότητα.

Όπως αναφέρει ο κ. Αραμπατζής, αξιοποιήθηκαν διαφορετικά μέσα ενημέρωσης και δράσεις για την προσέγγιση των ομάδων αυτών.

«Σε αυτά τα τέσσερα χρόνια αξιοποιήσαμε ποικίλα μέσα ενημέρωσης και δράσεις για να προσεγγίσουμε τις βασικές ομάδες-στόχος: ταξιδιώτες που φέρνουν φυτά ή σπόρους από ταξίδια, ερασιτέχνες κηπουρούς που αγοράζουν και ανταλλάσσουν φυτά, και νέους γονείς που ενδιαφέρονται για ασφαλή τρόφιμα, περιβάλλον και βιοποικιλότητα».

Στο πλαίσιο της εκστρατείας έγιναν συνεργασίες με μέσα ενημέρωσης, δημιουργούς περιεχομένου στα κοινωνικά δίκτυα, εκπαιδευτικούς, επαγγελματίες που δραστηριοποιούνται στον φυτικό τομέα και ταξιδιωτικούς πράκτορες.

«Κάναμε συνεργασίες με ΜΜΕ, ώστε να ενημερώσουμε το ευρύ κοινό, κάναμε συνεργασίες με νέους ανθρώπους που κάνουν περιεχόμενο στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ώστε να προσεγγίσουμε πιο νεαρές ηλικίες, μιλήσαμε με εκπαιδευτικούς, τους οποίους κατά κάποιο τρόπο εκπαιδεύσαμε πάνω στα θέματά μας ώστε να μπορούν να μεταφέρουν τη γνώση μετά στους μαθητές τους».

Παράλληλα, όπως αναφέρει, πραγματοποιήθηκαν δράσεις ενημέρωσης σε μέσα μαζικής μεταφοράς και αεροδρόμια, με στόχο την ενημέρωση των ταξιδιωτών.

«Η ανάδραση έδειξε ενδιαφέρον από όλο το εύρος του κοινού αλλά κυρίως έδειξε ανάγκη για πρακτική καθοδήγηση, για συγκεκριμένα βήματα ως προς το τι μπορούν να κάνουν οι πολίτες μόνοι τους, στην καθημερινότητά τους».

Γιατί η υγεία των φυτών αφορά όλους

Η σημασία της υγείας των φυτών ξεπερνά τον αγροτικό τομέα, καθώς συνδέεται με την οικονομία, την επισιτιστική ασφάλεια και το περιβάλλον.

«Η ευαισθητοποίηση των πολιτών της ΕΕ σχετικά με τους κινδύνους για την υγεία των φυτών παραμένει χαμηλή, παρότι μπορεί να επηρεάσουν σοβαρά την οικονομία, την επισιτιστική μας ασφάλεια και το περιβάλλον».

Όπως επισημαίνει ο κ. Αραμπατζής «τα φυτά αποτελούν περίπου το 80% της τροφής που καταναλώνουμε, τρέφουν τα ζώα εκτροφής, καθαρίζουν τον αέρα και απορροφούν διοξείδιο του άνθρακα, συμβάλλοντας στην αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής» προσθέτοντας ότι «παράλληλα, στηρίζουν τη βιοποικιλότητα, συγκρατούν το έδαφος, προστατεύουν τα οικοσυστήματα και αποτελούν βάση για την αγροτική παραγωγή και την οικονομική σταθερότητα».

Για τον λόγο αυτό, όπως τονίζει, η ενημέρωση των πολιτών είναι κρίσιμη.

«Γι’ αυτό η ενημέρωση είναι κρίσιμη: βοηθά τους πολίτες να αναγνωρίζουν κινδύνους, να αποφεύγουν πρακτικές που τους μεταφέρουν και να συμμετέχουν ενεργά στην προστασία των φυτών, σήμερα και για τις επόμενες γενιές» λέει.

Οι απειλές για την ελληνική φυτική παραγωγή

Η εξάπλωση επιβλαβών οργανισμών και ασθενειών, ιδιαίτερα αυτών που χαρακτηρίζονται ως οργανισμοί καραντίνας, αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους κινδύνους για τη φυτική παραγωγή.

«Η εξάπλωση οργανισμών και ασθενειών επιβλαβών για τα φυτά, ειδικά αυτών που χαρακτηρίζονται ως καραντίνας μπορεί να έχει καταστροφικές οικονομικές και περιβαλλοντικές συνέπειες».

«Υπάρχουν καταγεγραμμένοι στην Ενωσιακή νομοθεσία πάνω από 250 επιβλαβείς οργανισμοί που μπορεί να προκαλέσουν ζημιές στο φυτικό κεφάλαιο αλλά 20 από αυτούς έχουν χαρακτηριστεί ως πιο σημαντικοί λόγω της μεγαλύτερης οικονομικής και περιβαλλοντικής ζημίας που μπορεί να επιφέρουν», υποστηρίζει ο κ. Αραμπατζής

Για την προστασία της χώρας πραγματοποιούνται κάθε χρόνο επίσημοι έλεγχοι.

«Στην χώρα μας, διενεργούνται ετησίως επισκοπήσεις: επίσημοι έλεγχοι που περιλαμβάνουν μακροσκοπικούς ελέγχους και αποστολή κατάλληλων δειγμάτων στο επίσημο εργαστήριο της χώρας (Μπενάκειο Φυτοπαθολογικό Ινστιτούτο) προκειμένου να διαπιστώνεται ότι η Χώρα είναι απαλλαγμένη ειδικά από επιβλαβείς οργανισμούς καραντίνας».

Η Διεύθυνση Προστασίας Φυτικής Παραγωγής έχει κεντρικό ρόλο στην προστασία του φυτικού κεφαλαίου της χώρας.

«Η Διεύθυνση Προστασίας Φυτικής Παραγωγής του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων έχει βασικό ρόλο στην προστασία της φυτικής παραγωγής στη χώρα μας. Στόχος της είναι να προστατεύει το φυτικό κεφάλαιο, να στηρίζει την παραγωγή ποιοτικών προϊόντων, να συμβάλλει στη μείωση του κόστους για τους παραγωγούς και, ταυτόχρονα, να προστατεύει τη δημόσια υγεία και το περιβάλλον» δηλώνει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ.

Όπως εξηγεί, η υπηρεσία οργανώνει δίκτυα ελέγχου και ενισχύει τις εργαστηριακές υποδομές και όπως τονίζει «για να το πετύχει αυτό, αναπτύσσει σε συνεργασία με τους επιστημονικούς φορείς της χώρας και το Μπενάκειο Φυτοπαθολογικό Ινστιτούτο, εργαλεία γρήγορης διάγνωσης εχθρών και ασθενειών, παρέχει τεχνική υποστήριξη, οργανώνει δίκτυα ελέγχου και πληροφόρησης, προωθεί ολοκληρωμένες και βιολογικές μεθόδους αντιμετώπισης και ενισχύει τις εργαστηριακές υποδομές και τη διαπίστευση των εργαστηρίων»

Ο ρόλος των πολιτών ξεκινά από το σπίτι

Η προστασία των φυτών δεν αποτελεί αποκλειστικά υπόθεση των ειδικών.

«Ναι, φυσικά μπορούμε να βοηθήσουμε, ακόμη κι αν δεν έχουμε επιστημονικές γνώσεις. Η προστασία της υγείας των φυτών δεν είναι υπόθεση μόνο των ειδικών· ξεκινά και από απλές, καθημερινές επιλογές που κάνει ο καθένας μας».

Όπως επισημαίνει ο κ. Αραμπατζής, ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται στη μεταφορά φυτικού υλικού από χώρες εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης.

«Όταν ταξιδεύουμε εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης, καλό είναι να μη φέρνουμε μαζί μας φυτά, λουλούδια, σπόρους, φρούτα ή λαχανικά. Μπορεί να φαίνονται ακίνδυνα, όμως συχνά μεταφέρουν έντομα ή ασθένειες που δεν υπάρχουν στην Ευρώπη και μπορούν να προκαλέσουν σοβαρή ζημιά».

Παράλληλα, τονίζει «αν προέρχονται από χώρες εκτός ΕΕ, πρέπει να βεβαιωνόμαστε ότι συνοδεύονται από πιστοποιητικό φυτοϋγείας. Αυτό σημαίνει ότι έχουν ελεγχθεί και ότι δεν φέρουν επιβλαβείς οργανισμούς ή ασθένειες».

Και καταλήγει πως «εξίσου σημαντικό είναι να μιλάμε στα παιδιά για την αξία των φυτών. Όσο πιο νωρίς καταλάβουν ότι τα φυτά συνδέονται με την τροφή μας, το περιβάλλον και την ποιότητα της ζωής μας, τόσο πιο υπεύθυνη στάση θα αναπτύξουν απέναντι στη φύση».

Ενισχύεται σημαντικά ο κλιματικός κίνδυνος του καύσωνα στην Αττική έως το 2060 – Οι τρωτές περιοχές

Pixbay

Ιδιαίτερα ενισχυμένος αναμένεται να είναι ο κλιματικός κίνδυνος του καύσωνα σε πολλές περιοχές του ευρύτερου πολεοδομικού συγκροτήματος της Αθήνας κατά την περίοδο 2031-2060, σε σύγκριση με την περίοδο 1981-2010, όπως προκύπτει από τα αποτελέσματα του ερευνητικού έργου CLIMASPIN, που υλοποιήθηκε από δύο ελληνικά πανεπιστήμια. Στα σημαντικότερα ευρήματα, περιλαμβάνεται η αποτύπωση του κλιματικού κινδύνου του καύσωνα και της τρωτότητας στο ευρύτερο πολεοδομικό συγκρότημα της Αθήνας και καταδεικνύεται η ανάγκη σύνδεσης του πολεοδομικού σχεδιασμού με την κλιματική αλλαγή.

Όπως αναφέρει στο Αθηναϊκό – Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων ο καθηγητής Φυσικής Περιβάλλοντος και Κλίματος στο ΕΚΠΑ, μέλος της Επιστημονικής Επιτροπής της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την Κλιματική Αλλαγή, Κώστας Καρτάλης και εκ των επικεφαλής του ερευνητικού έργου ο κλιματικός κίνδυνος του καύσωνα είναι ήδη υψηλός στις κεντρικές περιοχές της Αθήνας αλλά και στην Ελευσίνα, ενώ κατηγοριοποιείται ως μέτριος σε πολλές περιοχές του ευρύτερου πολεοδομικού συγκροτήματος της Αθήνας. Κατά την περίοδο 2031-2060 εκτιμάται ότι θα ενισχυθεί σε όλες τις περιοχές της Αττικής σε σχέση με το διάστημα 1981-2010. Ειδικότερα, όπως σημειώνει ο κ. Καρτάλης, ο κλιματικός κίνδυνος του καύσωνα, στο ευρύτερο πολεοδομικό συγκρότημα της Αθήνας και στις αστικές περιοχές μέχρι την Ελευσίνα και τα Μέγαρα εκτιμάται ότι θα βρίσκεται στην κατηγορία «πολύ υψηλός κίνδυνος». Σημαντική είναι η μεταβολή και στην ευρύτερη περιοχή των Μεσογαίων, όπου εκτιμάται ότι ο κίνδυνος θα ενισχυθεί κατά δύο βαθμίδες, από χαμηλός σε υψηλός.

Εξηγώντας τους βασικούς δείκτες που χρησιμοποιούνται για την αποτύπωση του κλιματικού κινδύνου του καύσωνα και της τρωτότητας στον αστικό χώρο, ο κ. Καρτάλης επισημαίνει ότι η προσέγγιση του καύσωνα δεν μπορεί να περιορίζεται στη θερμοκρασία του αέρα.

«Συχνά ο καύσωνας σχετίζεται αποκλειστικά και μόνο από το κατά πόσο η θερμοκρασία αέρα υπερβαίνει μία συγκεκριμένη τιμή για συνεχόμενες ημέρες», αναφέρει ο κ. Καρτάλης, ωστόσο όπως συμπληρώνει, οι σύγχρονες επιστημονικές προσεγγίσεις δεν αρκούνται απλώς στη θερμοκρασία. Στο πλαίσιο αυτό, όπως σημειώνει, στο έργο CLIMASPIN, ελήφθησαν υπόψη μια σειρά από δείκτες που συνδέουν την περιοχή αναφοράς (λ.χ. μία πόλη) με τα ειδικότερα κλιματικά χαρακτηριστικά της, όπως τις βαθμοημέρες ψύξης, τον αριθμό επεισοδίων καύσωνα, τη μέση μέγιστη θερμοκρασία κατά τη θερινή περίοδο, τις θερμές ημέρες (πρόκειται για το πλήθος ημερών με μέγιστη θερμοκρασία μεγαλύτερη των 35 βαθμών) και τις τροπικές νύκτες (δηλαδή το πλήθος ημερών με ελάχιστη θερμοκρασία μεγαλύτερη των 25 βαθμών).

Αντίστοιχα, η αποτύπωση της τρωτότητας δεν βασίζεται μόνο στις θερμοκρασιακές συνθήκες, αλλά σε ένα ευρύτερο σύνολο παραμέτρων που καθορίζουν πόσο ευάλωτοι είναι οι κάτοικοι μιας περιοχής σε ένα επεισόδιο καύσωνα.

«Δεν αρκεί να ληφθεί υπόψη απλώς η θερμοκρασία της περιοχής αλλά μία σειρά από στοιχεία που διαμορφώνουν την τρωτότητα δηλαδή πόσο ευάλωτος είναι ένας κάτοικος μιας αστικής περιοχής σε ένα καύσωνα. Τέτοια στοιχεία εντάχθηκαν μέσα από συγκεκριμένους δείκτες όπως η επιφανειακή θερμοκρασία εδάφους (που επηρεάζει τη θερμική άνεση), ο δείκτης βλάστησης, το ποσοστό δόμησης, το ύψος κτιρίων, η απόσταση από αστικό πράσινο, το ποσοστό πληθυσμού ηλικίας άνω των 65 ετών και η προσβασιμότητα σε Υπηρεσίες Υγείας», αναφέρει χαρακτηριστικά.

Ειδικότερα, στο επίκεντρο του ερευνητικού έργου CLIMASPIN τίθεται η ενσωμάτωση της κλιματικής αλλαγής στο χωρικό (πολεοδομικό και χωροταξικό) σχεδιασμό όπως προβλέπει άλλωστε η πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης αλλά και οι αντίστοιχες πολιτικές αρκετών κρατών μελών. «Κατά αυτό τον τρόπο προκύπτει σημαντικό όφελος καθώς ο χωρικός σχεδιασμός προσαρμόζει πολιτικές και λύσεις με βάση και την παράμετρο της κλιματικής αλλαγής και ενισχύει την ανθεκτικότητα των περιοχών στις επιπτώσεις της», επισημαίνει ο κ. Καρτάλης.

Αναφορικά με την τρωτότητα όπως προκύπτει από τα ευρήματα του έργου CLIMASPIN, οι υψηλότερες τιμές (στην κλίμακα 1-πολύ χαμηλή έως 8-πολύ υψηλή) για το παρόν διάστημα εντοπίζονται στο ευρύτερο πολεοδομικό συγκρότημα της Αθήνας (κατηγορίες από 6 έως 8). Ελαφρά χαμηλότερες τιμές διακρίνονται επίσης, στην Ελευσίνα και σε αστικές περιοχές στα Μεσόγεια.

Παρ’ όλα αυτά, εντοπίζονται περιοχές όπου η τρωτότητα είναι χαμηλή παρότι ο κλιματικός κίνδυνος καύσωνα είναι υψηλός. Όπως υπογραμμίζει ο κ. Καρτάλης, αυτό συμβαίνει και αφορά αρκετές περιοχές. «Εξηγείται από τον τρόπο που ορίζονται και εκτιμώνται ο κλιματικός κίνδυνος του καύσωνα και η τρωτότητα σε αυτόν. Για παράδειγμα είναι δυνατόν μία περιοχή να είναι εκτεθειμένη σε υψηλό κίνδυνο καύσωνα αλλά παράλληλα να έχει υψηλό δείκτη βλάστησης, περιορισμένο σχετικά ποσοστό δομημένης επιφάνειας, χαμηλό ή μέτριο ύψος κτιρίων, η απόσταση ενός κατοίκου από χώρο πρασίνου να είναι μικρή και το ποσοστό πληθυσμού ηλικίας άνω των 65 ετών να είναι υψηλό ή συνδυασμό αυτών. Σε αυτή την περίπτωση – που βέβαια μοιάζει ιδανική για την Αθήνα -, ο κίνδυνος είναι υψηλός αλλά η τρωτότητα σχετικά περιορισμένη», σημειώνει.

Μέσω του ερευνητικού έργου προκύπτουν πληροφορίες και στοιχεία για όλη τη χώρα ενώ δίνεται η δυνατότητα με τον συνδυασμό διαφορετικών δεικτών να εντοπιστούν περιοχές όπου συγκεντρώνονται ευάλωτες ομάδες του πληθυσμού και ταυτόχρονα υπάρχουν δυσμενείς περιβαλλοντικές συνθήκες.

Ενδεικτικά όπως εξηγεί στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο κ. Καρτάλης, ένας συνδυασμός του δείκτη βλάστησης με τον χάρτη του πληθυσμού άνω των 65 ετών θα μπορούσε να καταδείξει σε ποιες περιοχές ο πληθυσμός άνω των 65 ετών είναι περισσότερο τρωτός σε ένα επεισόδιο καύσωνα . «Αυτό μπορεί να συμβεί γιατί σε μία περιοχή με αρκετό ή και πολύ πράσινο προκύπτει σημαντική δροσιστική επίδραση που περιορίζει τη θερμική δυσφορία που νιώθει ένας κάτοικός της», σημειώνει ο κ. Καρτάλης. Χαρακτηριστικά παραδείγματα περιοχών όπου συνδυάζονται αυξημένη παρουσία πληθυσμού άνω των 65 ετών και περιορισμένη βλάστηση, όπως αναφέρει, είναι γειτονιές της Καλλιθέας, του Γαλατσίου καθώς και στο κέντρο της Αθήνας, ενώ προσθέτει ότι πρόκειται για μία σημαντική πληροφορία τόσο για τον αστικό σχεδιασμό όσο και για το σύστημα υγείας.

Το σημαντικό στοιχείο της συγκεκριμένης μεθοδολογίας είναι ότι δεν περιορίζεται στην καταγραφή του προβλήματος, αλλά μπορεί να αποτελέσει εργαλείο για τον σχεδιασμό συγκεκριμένων παρεμβάσεων.

«Με βάση τη μεθοδολογία αυτή, δεν αρκεί να σχεδιάσεις τα μέτρα προσαρμογής και ανθεκτικότητας στους καύσωνες – είτε για την παρούσα περίοδο ή για το μέλλον – μόνο με γνώμονα τη χωρική διαφοροποίηση της θερμοκρασίας τού αέρα αλλά συνδυαστικά με τον κλιματικό κίνδυνο και την τρωτότητα. Σε πιο πρακτικό επίπεδο, η τρωτότητα αναδεικνύει ανάλογα με τον κάθε δείκτη χωριστά ή και συνδυαστικά, σε ποιές παρεμβάσεις πολιτικής πρέπει να στραφεί η διοίκηση. Για παράδειγμα, αν μία περιοχή έχει χαμηλή ή μέτρια τρωτότητα γιατί τα κτήρια είναι χαμηλά και το ποσοστό δόμησης περιορισμένο, προκύπτει ένα καθαρό μήνυμα ότι θα πρέπει να αποφευχθούν υψηλά κτίρια σε πυκνή διάταξη. Αν τώρα έχει υψηλή τρωτότητα γιατί το ποσοστό βλάστησης είναι περιορισμένο και η απόσταση που πρέπει να διανύσει ένας κάτοικος για να φθάσει ένα χώρο πρασίνου είναι μεγάλη, τότε πρώτη προτεραιότητα είναι η ενίσχυση του πρασίνου και κυρίως, η διασπορά εστιών πρασίνου. Σημειώνεται ότι η τρωτότητα αναλύεται σε κλίμακα 100 μέτρα x 100 μέτρα, δηλαδή σε επίπεδο γειτονιάς επιτρέποντας κατά συνέπεια στοχευμένες παρεμβάσεις στο χώρο για περίπου 100 πόλεις στην Ελλάδα», αναφέρει χαρακτηριστικά ο κ. Καρτάλης.

Η ανάγκη για σχέδια προσαρμογής που δεν σταματούν στα διοικητικά όρια

Για τον κ. Καρτάλη, ένα από τα σημαντικότερα ευρήματα του CLIMASPIN είναι η συνδυαστική αποτύπωση του κλιματικού κινδύνου του καύσωνα και της τρωτότητας στο ευρύτερο πολεοδομικό συγκρότημα της Αθήνας.

«Αυτό μεταφράζεται σε άμεση ανάγκη εκπόνησης και εφαρμογής σχεδίων προσαρμογής στις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής που δεν θα βασίζονται μόνο στη θερμοκρασία, που δεν θα είναι διακριτά ανά δήμο (γεγονός που περιορίζει την αποτελεσματικότητα τους, άλλωστε οι καύσωνες δεν γνωρίζουν σύνορα…) αλλά θα συνδυάζονται μεταξύ τους – και θα συντονίζονται από έναν φορέα – ώστε να αναπτύσσονται συνέργειες που ενισχύουν την αποδοτικότητα τους», σημειώνει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο κ. Καρτάλης. Όπως αναφέρει, «τα σχέδια αυτά έχουν αργήσει – με ελάχιστες εξαιρέσεις – σημαντικά». Παράλληλα ένα ακόμη σημαντικό στοιχείο, όπως τονίζει ο κ. Καρτάλης, είναι η ανάγκη σύνδεσης του πολεοδομικού σχεδιασμού με την κλιματική αλλαγή. «Πρόσφατα είχαμε το θέμα με τον επιπρόσθετο όροφο στα κτίρια ως μπόνους για βιοκλιματικές παρεμβάσεις. Τα αποτελέσματα του έργου υποδηλώνουν με τον πιο χαρακτηριστικό τρόπο ότι η τρωτότητα σε ένα καύσωνα αυξάνεται όταν υψηλά κτίρια κατασκευάζονται σε δομημένες περιοχές. Όταν αγνοείται, έχει ως αποτέλεσμα να υποβαθμίζεται το μικροκλίμα των περιοχών και να είναι περισσότερο ευάλωτοι οι κάτοικοι των αντίστοιχων περιοχών», υπογραμμίζει ο κ. Καρτάλης.

Σημειώνεται ότι το έργο υλοποιήθηκε υπό τον συντονισμό του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, με τη συμμετοχή του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, του Γραφείου Μελετών Θύμιος Παπαγιάννης και Συνεργάτες και της εταιρείας γεωπληροφορικής GET.

Το CLIMASPIN υλοποιήθηκε στο πλαίσιο του έργου «Συμπράξεις Ερευνητικής Αριστείας» του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας «Ελλάδα 2.0».

Στις εικόνες 1 και 2 είναι η χωρική κατανομή του κλιματικού κινδύνου του καύσωνα στην Αττική για την περίοδο αναφοράς 1981-2010 και την περίοδο 2031-2060. Στην εικόνα 3 παρουσιάζεται η χωρική κατανομή της τρωτότητας στον καύσωνα στην Αττική, βάσει περιβαλλοντικών, πολεοδομικών και κοινωνικών δεικτών.

Εικόνα 1/ ΑΠΕ/ Αποτελέσματα του CLIMASPIN
Εικόνα 2/ ΑΠΕ/ Αποτελέσματα του CLIMASPIN
Εικόνα 3/ ΑΠΕ/ Αποτελέσματα του CLIMASPIN

ΙΣΑ: Επικαιροποιεί τις προτάσεις που έχει καταθέσει από το 2020 για την θωράκιση της δημόσιας υγείας

EUROKINISSI

Την ανάγκη θέσπισης αυστηρότερων διαδικασιών ελέγχου στον χώρο της υγείας και ρύθμισης της ιατρικής διαφήμισης επαναφέρει ο Ιατρικός Σύλλογος Αθηνών, επικαιροποιώντας προτάσεις που έχει καταθέσει από το 2020.

Ο ΙΣΑ ζητά, μεταξύ άλλων, σύγχρονο νομοθετικό πλαίσιο για τις υπηρεσίες longevity, έλεγχο της ιατρικής παρουσίας στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και τη δημιουργία ανεξάρτητου, εξειδικευμένου ελεγκτικού μηχανισμού για τις δομές υγείας.

Κατά καιρούς γινόμαστε μάρτυρες φαινομένων αντιποίησης του ιατρικού επαγγέλματος και της ειδικότητας. Ήδη από το 2020 έχουμε καταθέσει συγκεκριμένες προτάσεις για τη θέσπιση αυστηρών διαδικασιών ελέγχου και ρύθμιση της ιατρικής διαφήμισης.

“Η υγεία μας δεν είναι ζήτημα τύχης είναι υπόθεση ευθύνης”, αναφέρει ο ΙΣΑ και στο πλαίσιο αυτό τονίζει ότι διενεργεί συνεχείς και αυστηρούς ελέγχους στα ιατρεία.

 

Τι ζητά ο ΙΣΑ από την Πολιτεία

-Έλεγχο της διαφήμισης και παρουσίας στα Social Media: Κανένας γιατρός δεν μπορεί να τοποθετείται δημόσια ή να διαφημίζει ιατρικές πράξεις χωρίς την έγκριση και πιστοποίηση του ΙΣΑ.

-Νομοθετικό πλαίσιο για τις υπηρεσίες Longevity Ζητάμε άμεσα από την Πολιτεία ένα σύγχρονο, αυστηρό νομοθετικό πλαίσιο για τις νέες παγκόσμιες επιστημονικές εξελίξεις γύρω από τη μακροζωία, ώστε να μπει τέλος σε ανεξέλεγκτες πρακτικές.

-Εξειδικευμένο Ελεγκτικό Σώμα για το χώρο της υγείας : “Υπάρχει τεράστιο κενό μετά την κατάργηση του Σώματος Επιθεωρητών Υγείας, το οποίο πραγματοποιούσε τους ελέγχους στις δομές υγείας ,με εξειδικευμένο προσωπικό . Ο ΙΣΑ αφενός δεν διαθέτει την αναγκαία στελέχωση και εξειδίκευση και αφετέρου αποτελεί στρέβλωση να φέρει ένας Φορέας, ταυτόχρονα την ευθύνη της αδειοδότησης και του ελέγχου. Απαιτείται η επαναφορά ή η θεσμοθέτηση ενός ανεξάρτητου ελεγκτικού μηχανισμού από την Πολιτεία”

Παράλληλα, προσθέτει, “κρίσιμος σύμμαχος σε αυτή την προσπάθεια είναι ο ίδιος ο πολίτης”.

 

Πριν εμπιστευτείτε την υγεία σας σε έναν γιατρό, θυμηθείτε:

Αναζητήστε την ειδική ταμπέλα «Νόμιμο Ιατρείο» του Ιατρικού Συλλόγου, σε εμφανές σημείο. Είναι η μόνη επίσημη πιστοποίηση ότι ο χώρος διαθέτει βεβαίωση νόμιμης λειτουργίας από τον Ιατρικό Σύλλογο .

Ελέγξτε το βιογραφικό του γιατρού. Μην παρασύρεστε από εντυπωσιακές διαφημίσεις, αμφίβολους τίτλους και ατεκμηρίωτες υποσχέσεις στα social media.

Επιλέξτε αναγνωρισμένες ιατρικές μεθόδους. Να είστε ιδιαίτερα επιφυλακτικοί με «πρωτοποριακές» τεχνικές που υπόσχονται θαύματα αλλά δεν εφαρμόζονται πουθενά

“Στην υγεία δεν χωρούν ούτε εκπτώσεις, ούτε πειραματισμοί. Η προστασία της Δημόσιας υγείας είναι ευθύνη της πολιτείας, των Ιατρικών Συλλόγων των Επιστημονικών Φορέων αλλά και του ίδιου του πολίτη”, καταλήγει ο ΙΣΑ.

Υπουργείο Εργασίας: Ο «χάρτης» των πληρωμών από τον e-ΕΦΚΑ και τη ΔΥΠΑ έως τις 18 Σεπτεμβρίου

unsplash

Συνολικά 65.037.607,92 ευρώ θα καταβληθούν σε 64.261 δικαιούχους, από τις 14 έως τις 18 Σεπτεμβρίου 2026, στο πλαίσιο των προγραμματισμένων καταβολών του e-ΕΦΚΑ και της Δημόσιας Υπηρεσίας Απασχόλησης (ΔΥΠΑ).

Ειδικότερα, όπως αναφέρεται σε ανακοίνωση του υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης:

Από τον e-ΕΦΚΑ:

– στις 14 Σεπτεμβρίου, θα καταβληθούν 137.607,92 ευρώ σε 111 δικαιούχους για παροχές του ΟΑΕΕ και

– από τις 14 έως και τις 18 Σεπτεμβρίου, θα καταβληθούν 17.500.000 ευρώ σε 950 δικαιούχους σε συνέχεια έκδοσης αποφάσεων για εφάπαξ.

Από τη ΔΥΠΑ θα καταβληθούν:

– 20.000.000 ευρώ σε 34.000 δικαιούχους για επιδόματα ανεργίας και λοιπά επιδόματα,

– 5.000.000 ευρώ σε 7.000 μητέρες για επιδοτούμενη άδεια μητρότητας,

– 21.000.000 ευρώ σε 20.000 δικαιούχους στο πλαίσιο επιδοτούμενων προγραμμάτων απασχόλησης και

– 1.400.000 ευρώ σε 2.200 δικαιούχους προγραμμάτων κοινωφελούς χαρακτήρα.

Συλλυπητήρια Ν.Κακλαμάνη για την απώλεια του Σπύρου Χαλβατζή

EUROKINISSI

Τη θλίψη του για την απώλεια του ιστορικού στελέχους του ΚΚΕ Σπύρου Χαλβατζή, εξέφρασε ο πρόεδρος της Βουλής, Νικήτας Κακλαμάνης. Όπως ανέφερε σε σχετική δήλωσή του ο πρόεδρος του ελληνικού Κοινοβουλίου, (ο Σπ. Χαλβατζής) «υπήρξε ιστορικό στέλεχος του ΚΚΕ, με αγωνιστική αντιδικτατορική και κοινωνική δράση για τα δικαιώματα των εργαζομένων, τη δημοκρατία και την κοινωνική δικαιοσύνη. Από νέος επέλεξε να δραστηριοποιηθεί στην πολιτική. Διετέλεσε νομαρχιακός σύμβουλος Αθηναίων από το 1994 έως το 2002, ενώ από το 2002 έως το 2007 ήταν δημοτικός σύμβουλος στον Δήμο Αθηναίων. Το 2007 εξελέγη βουλευτής Β’ Αθηνών με το ΚΚΕ».

Όπως τόνισε ο κ. Ν. Κακλαμάνης, «Ο Σπύρος Χαλβατζής υπηρέτησε με συνέπεια τις πολιτικές του αρχές για τις οποίες υπέστη διώξεις. Κατά τη δικτατορία εξορίστηκε στη Γυάρο, τη Λέρο και τον Ωρωπό, με προσωπικό τίμημα. Πάντα είχε διακριτή παρουσία στους πολιτικούς αγώνες και στη δημόσια ζωή της χώρας».

Τέλος, ο κ. Ν. Κακλαμάνης εξέφρασε τα ειλικρινή του συλλυπητήρια στην οικογένειά του και τους οικείους του.