15.5 C
Athens
Αρχική Blog Σελίδα 297

Πυρκαγιά σε μονοκατοικία στη Φθιώτιδα: Χωρίς τις αισθήσεις της εντοπίστηκε 32χρονη

EUROKINISSI

Χωρίς τις αισθήσεις της εντοπίστηκε μία γυναίκα, ηλικίας 32 ετών, έπειτα από πυρκαγιά που εκδηλώθηκε σε μονοκατοικία στον οικισμό Βίτωλη Φθιώτιδας. Σύμφωνα με την πυροσβεστική, η φωτιά εκδηλώθηκε περίπου στις 03:30 και πριν την άφιξη των πυροσβεστικών δυνάμεων, η γυναίκα, απομακρύνθηκε από πολίτες, χωρίς τις αισθήσεις της και στη συνέχεια παρελήφθη από ασθενοφόρο του ΕΚΑΒ. Η πυρκαγιά έχει τεθεί υπό έλεγχο ενώ για τη διερεύνηση των αιτιών της, κινητοποιήθηκε το Ανακριτικό Κλιμάκιο Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού Φθιώτιδας. Στο σημείο επιχείρησαν 17 πυροσβέστες με 7 οχήματα.

Ο Τραμπ απαιτεί ξανά να ενταθεί ο αγώνας εναντίον των καρτέλ στην αμερικανική ήπειρο

ΑΠΕ

Ο Ντόναλντ Τραμπ παρότρυνε χθες Τρίτη τις χώρες που έχουν ενταχθεί στη συμμαχία «Ασπίδα της Αμερικής», που συμπεριλαμβάνει πέρα από τις ΗΠΑ διάφορες χώρες της νότιας Αμερικής όπου κυβερνά η δεξιά, να προχωρήσουν στην επιβολή κυρώσεων σε βάρος 24 συμμοριών που λυμαίνονται την ήπειρο.

«Ζητώ από όλες τις χώρες τις αμερικανικής ηπείρου να χαρακτηρίσουν επίσημα τους ναρκοτρομοκράτες κοινές απειλές για τη σταθερότητα και να εφαρμόσουν αυστηρές κυρώσεις σε βάρος 24 ξένων τρομοκρατικών οργανώσεων που έχουν οριστεί από τις ΗΠΑ», τόνισε ο αμερικανός πρόεδρος σε σύνοδο κορυφής των κρατών που έχουν ενταχθεί στη συμμαχία στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη.

«Προτού έρθω εγώ, κανένας δεν επέβαλε κυρώσεις σε οποιονδήποτε. Ο κανένας ήταν αναγκασμένος να ξεμπλέξει μόνος του, αλλά πλέον δεν ισχύει αυτό», πρόσθεσε ο αμερικανός πρόεδρος Τραμπ, ο οποίος, στην ομιλία του από καθέδρας στον ΟΗΕ χθες, συνέκρινε τις συμμορίες αυτές με «το Ισλαμικό Κράτος».

Οι χώρες της συμμαχίας αποφάσισαν να προχωρήσουν σε «μια πρώτη κοινή ενέργεια» με σκοπό να καταπολεμηθεί «η μάστιγα της ναρκοτρομοκρατίας», αναφέρει ανακοίνωσή τους την οποία δημοσιοποίησε χθες το Στέιτ Ντιπάρτμεντ.

«Δηλώνουμε την πρόθεσή μας να επιβάλλουμε (…) πάγωμα πόρων· περιορισμούς ως προς τη μετανάστευση και τις βίζες για τα μέλη, τους συνεργούς και τους υποστηρικτές αυτών των οργανώσεων· και ποινικές ευθύνες σε όσους παρέχουν υλική υποστήριξη, συμπεριλαμβανομένης επιμελητειακής υποστήριξης, στις οργανώσεις αυτές», τονίζεται στο κείμενο.

Στις 24 οργανώσεις στο στόχαστρο έχουν ήδη επιβληθεί κυρώσεις από την Ουάσιγκτον. Ανάμεσά τους είναι η Mara Salvatrucha (Σαλβαδόρ), η Tren de Aragua (Βενεζουέλα) και μεξικανικά καρτέλ. Το Μεξικό δεν έχει ενταχτεί στη συμμαχία.

Η πρωτοβουλία «Ασπίδα της Αμερικής» αναλήφθηκε προσωπικά από τον αμερικανό πρόεδρο κι ανακοινώθηκε σε σύνοδο στη Φλόριντα. Τα κράτη που εντάχτηκαν στη συμμαχία προβλέπεται να εντείνουν τον συντονισμό και την ανταλλαγή πληροφοριών, καθώς και τη δικαστική αστυνομική και δικαστική συνεργασία, προκειμένου να καταπολεμηθεί το οργανωμένο έγκλημα εντός κι εκτός των συνόρων τους.

Διπλωματικές πηγές για τη συνάντηση Γ.Γεραπετρίτη-Α.Αραγτσί: “Συζητήθηκαν προοπτικές αποκλιμάκωσης”

ΑΠΕ

Διιπλωματικές πηγές αναφέρουν για τη συνάντηση Γ. Γεραπετρίτη – Α. Αραγτσί ότι “συζητήθηκαν οι τελευταίες εξελίξεις στην ευρύτερη Μέση Ανατολή και οι προοπτικές αποκλιμάκωσης και σταθερότητας στην περιοχή”.

Οι ίδιες πηγές προσθέτουν ότι “ο Υπουργός Εξωτερικών υπογράμμισε την καίρια σημασία του διαλόγου και της διπλωματίας για την προώθηση της ειρήνης και της περιφερειακής σταθερότητας. ⁠Τόνισε τη σημασία του πλήρους σεβασμού του Διεθνούς Δικαίου, με ιδιαίτερη έμφαση στη θαλάσσια ασφάλεια και την ελευθερία της ναυσιπλοΐας”.

Η Ελλάδα, αναφέρεται, διατηρεί δίαυλο επικοινωνίας με το Ιράν και υποστηρίζει παγίως την επίλυση των διαφορών μέσω διαλόγου και διπλωματίας.

Επίσης τονίζεται ότι “ο Υπουργός Εξωτερικών εξέφρασε την ετοιμότητα της Ελλάδας να προσφέρει τις καλές της υπηρεσίες για την προώθηση της περιφερειακής ειρήνης και ασφάλειας, καθώς και του σεβασμού του Δικαίου της Θάλασσας (UNCLOS)”.

Η διπλωματία των ΗΠΑ καταγγέλλει τους «έκνομους» ηγέτες του Σουδάν που «κυβερνούν διά της βίας των όπλων και μόνο»

ΑΠΕ

Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ καταδίκασε χθες Τρίτη τους «έκνομους» ηγέτες του Σουδάν, που «κυβερνούν διά της βίας των όπλων και μόνο», καταγγέλλοντας την άρνησή τους να κηρύξουν ανθρωπιστική κατάπαυση του πυρός στο αφρικανικό κράτος όπου μαίνεται πόλεμος από το 2023.

«Ούτε οι Σουδανικές Ένοπλες Δυνάμεις, ούτε οι Δυνάμεις Ταχείας Υποστήριξης, ούτε οι ηγέτες τους αντίστοιχα δεν αποτελούν νόμιμη και συνταγματική κυβέρνηση στο Σουδάν: κυβερνούν διά της βίας των όπλων και μόνο», ανέφερε σε ανακοίνωσή του το αμερικανικό υπουργείο Εξωτερικών, στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη.

Η κυβέρνηση των ΗΠΑ αρνήθηκε να χορηγήσει θεώρηση διαβατηρίου στον de facto πρόεδρο του Σουδάν, τον στρατηγό Άμπντελ Φάταχ αλ Μπουρχάν, προκειμένου να μεταβεί στην έδρα του ΟΗΕ και να συμμετάσχει στη ΓΣ, ενημέρωσαν νωρίτερα χθες δυο διπλωματικές πηγές το Γαλλικό Πρακτορείο.

Τραμπ: Η κυβέρνηση της Κούβας «θα πέσει» – Διαμαρτυρία της Αβάνας

ΑΠΕ/EPA

Η Αβάνα χαρακτήρισε χθες Τρίτη «συκοφαντία» και «ψέμα» την τοποθέτηση του προέδρου του αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος είπε μεταξύ άλλων από το βήμα της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ ότι η κομμουνιστική κυβέρνηση της Κούβας θα «πέσει», χωρίς να εξηγήσει πώς.

«Το κομμουνιστικό καθεστώς βρίσκεται υπό πίεση, την ισχυρότερη που γνώρισε ποτέ (…) Θα πέσει», είπε ο Ντόναλντ Τραμπ, συμπληρώνοντας πως η Ουάσιγκτον διεξάγει διαπραγματεύσεις με την Αβάνα και διαβεβαιώνοντας πως «θα έρθει η ελευθερία» στην Κούβα.

Οι αντιδράσεις δεν άργησαν.

«Η κυβέρνηση των ΗΠΑ αδυνατεί να δεχτεί ότι η Κούβα είναι, κι έχει δικαίωμα να είναι, χώρα απόλυτα ανεξάρτητη και κυρίαρχη», τόνισε μέσω X ο κουβανός υπουργός Εξωτερικών Μπρούνο Ροδρίγκες, επικεφαλής της αντιπροσωπείας της χώρας στη Νέα Υόρκη.

«Καμιά από τις ψευδείς δηλώσεις που έκανε ο πρόεδρος των ΗΠΑ στον ΟΗΕ και καμιά συκοφαντία δεν μπορεί να αναιρέσει ούτε θα αναιρέσει ποτέ αυτό το γεγονός», πρόσθεσε.

Νωρίτερα, η κουβανική αποστολή αποχώρησε από την αίθουσα ενώ εκφραζόταν ο αμερικανός πρόεδρος Τραμπ.

Ο κουβανός πρόεδρος Μιγκέλ Ντίας-Κανέλ καταδίκασε επίσης το «ψέμα» του ενοίκου του Λευκού Οίκου. «Ανίκανος να δικαιολογήσει την τιμωρία που επιβάλλει σε βάρος του λαού της Κούβας και τον γενοκτονικό οικονομικό πόλεμο που διεξάγει, ο πρόεδρος των ΗΠΑ επαναλαμβάνει στον ΟΗΕ ότι η Κούβα αντιπροσωπεύει απειλή», στηλίτευσε μέσω X.

Μετά την επιστροφή του ρεπουμπλικάνου δισεκατομμυριούχου στην εξουσία το 2025, η σχέση ανάμεσα στην Ουάσιγκτον με την Αβάνα μπήκε σε τροχιά περαιτέρω όξυνσης.

Ο αμερικανός πρόεδρος διατείνεται ότι η Κούβα, 150 χιλιόμετρα από τα παράλια στη Φλόριντα, εγείρει «εξαιρετική απειλή» για την «εθνική ασφάλεια» των ΗΠΑ κι έχει απειλήσει επανειλημμένα ότι «θα πάρει» τον έλεγχο της νήσου.

Η Ουάσιγκτον, που δεν κρύβει πως θέλει να δει αλλαγή καθεστώτος στον γείτονα και ιδεολογικό εχθρό της, επιβάλλει από τον Ιανουάριο de facto πετρελαϊκό αποκλεισμό στη νήσο των 9,4 εκατομμυρίων κατοίκων, βυθίζοντας τη σε ακόμη πιο σοβαρή οικονομική και ενεργειακή κρίση.

ΗΠΑ: Επανέναρξη διαλόγου με το Ιράν αποκάλυψε ο Τραμπ, μετά τις απειλές

ΑΠΕ

Ο Ντόναλντ Τραμπ αποκάλυψε χθες Τρίτη ότι ο διάλογος της Ουάσιγκτον με την Τεχεράνη ξανάρχισε, με σκοπό να τερματιστεί ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή που έχει μετατραπεί σε πολιτικό βαρίδι για τον ίδιο, μερικά λεπτά αφού απείλησε ξανά, από καθέδρας της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ αυτή τη φορά, να αφανίσει το Ιράν.

Σύμφωνα με την ιρανική κρατική τηλεόραση, αντιπρόσωποι της Τεχεράνης διαβίβασαν στις χθεσινές συνομιλίες τους όρους της στην άλλη πλευρά για να ανοίξει ξανά το στρατηγικής σημασίας στενό του Ορμούζ.

«Έχω να λάβω μια σπουδαία απόφαση: να κλείσω συμφωνία με το Ιράν; Ή να αφανίσω την Ισλαμική Δημοκρατία; (…) Να τους στείλω στην κόλαση;»

«Ελπίζω πως θα πάρουν τις σωστές αποφάσεις πριν να είναι πολύ αργά», συμπλήρωσε αργότερα, κατά τη διάρκεια συνάντησής του με ηγέτες κρατών της Μέσης Ανατολής.

Διαβεβαίωσε για ακόμη μια φορά πως είναι πιθανό να κλειστεί συμφωνία μετά τις βουλευτικές εκλογές του μέσου της προεδρικής θητείας στις ΗΠΑ στις αρχές Νοεμβρίου — στις οποίες το ρεπουμπλικανικό κόμμα διατρέχει σοβαρό κίνδυνο να απολέσει τον έλεγχο του Κογκρέσου, ιδίως εξαιτίας των υψηλών τιμών των καυσίμων λόγω του πολέμου.

Κατά τη διάρκεια κοινής συνέντευξης Τύπου με τον ουκρανό πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι, ο ογδοντάρης ρεπουμπλικάνος μεγιστάνας αποκάλυψε κατόπιν ότι ο διάλογος ανάμεσα στην Ουάσιγκτον και την Τεχεράνη ξανάρχισε. Είχε διακοπεί τον Ιούνιο, μετά την καταρχήν συμφωνία, το λεγόμενο μνημόνιο κατανόησης του Ισλαμαμπάντ, που ναυάγησε.

Έγινε συνάντηση «τριών ωρών», είπε ο αμερικανός πρόεδρος, μιλώντας για «πολύ καλές» συνομιλίες και συμπληρώνοντας πως θα διεξαχθούν νέες στο «πολύ εγγύς μέλλον».

«Ειρήνη»

«Διεξαγάγαμε μακρές συνομιλίες με την ιρανική αντιπροσωπεία μέσω των μεσολαβητών» στο περιθώριο της ΓΣ του ΟΗΕ, επιβεβαίωσε ο αμερικανός απεσταλμένος Στιβ Γουίτκοφ.

Αυτοί οι τελευταίοι, που μετέφεραν τις θέσεις της μιας πλευράς στην άλλη «καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας», συνέβαλαν στην ολοκλήρωση «ενός κύκλου συνομιλιών που ελπίζουμε ότι θα αποδειχτεί παραγωγικός και υποσχόμενος», πρόσθεσε ο επιχειρηματίας.

Νωρίτερα χθες ο Στιβ Γουίτκοφ ανέφερε πως αισθανόταν «πολύ καλά» όσον αφορά τις συνομιλίες, στις οποίες συμμετείχε ο γαμπρός και σύμβουλος του προέδρου Τραμπ, ο Τζάρεντ Κούσνερ.

Από ιρανικής πλευράς συμμετείχε κυρίως ο επικεφαλής της διπλωματίας Αμπάς Αραγτσί, σύμφωνα με την ιρανική κρατική τηλεόραση IRIB.

Κατά την πηγή αυτή, ο κ. Αραγτσί τόνισε στον κ. Γουίτκοφ ότι οι όροι της Τεχεράνης για να ανοίξει εκ νέου στο στενό του Ορμούζ συμπεριλαμβάνουν «την άμεση άρση του ναυτικού αποκλεισμού» των ιρανικών λιμανιών στον Κόλπο από τις αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις, «την ταχεία αποδέσμευση των παγωμένων ιρανικών πόρων, καθώς και το τέλος του πολέμου σε όλα τα μέτωπα».

Στην ομιλία του στον ΟΗΕ ο κ. Τραμπ, κωφεύοντας ξανά στις εκκλήσεις για πολυμερή συνεργασία και υπερασπιζόμενος ακομπλεξάριστα την πολιτική του που συνοψίζεται στη φράση «πρώτα η Αμερική», ανέμιξε υποσχέσεις περί αποκατάστασης της ειρήνης με πολεμοχαρείς δηλώσεις και απειλές.

Οι «άλλοι» απλά «μιλάνε» για ειρήνη, «εγώ φέρνω ειρήνη», είπε ο ρεπουμπλικάνος, που όμως οι αμερικανοί ψηφοφόροι θεωρούν πως αθέτησε την υπόσχεσή του να μην εμπλέξει τη χώρα σε αυτούς που ο ίδιος αποκαλούσε προεκλογικά «forever wars», παντοτινούς πολέμους.

Καυχήθηκε για τη στρατιωτική επιχείρηση που οδήγησε στην αιχμαλώτιση στις αρχές Ιανουαρίου του μέχρι τότε προέδρου της Βενεζουέλας Νικολάς Μαδούρο και στη σύναψη πρόσφατης συμφωνίας με το Καράκας που δίνει στις ΗΠΑ πρόσβαση σε περίπου το ένα πέμπτο των κοιτασμάτων πετρελαίου της χώρας της Λατινικής Αμερικής με τα μεγαλύτερα επιβεβαιωμένα αποθέματα αργού στον πλανήτη.

«Ο νικητής παίρνει τα λάφυρα», είπε μερικές ώρες πριν από την ανεπίσημη συνάντηση που αναμενόταν να έχει με την υπηρεσιακή πρόεδρο της Βενεζουέλας Ντέλσι Ροδρίγκες.

Ο Ντόναλντ Τραμπ απείλησε ακόμη να χρησιμοποιήσει «στρατιωτική βία» για την υπεράσπιση της επιρροής της Ουάσιγκτον στη Λατινική Αμερική, ενώ προεξόφλησε πως η Κούβα «θα πέσει».

Η αντιπροσωπεία της νήσου αποχώρησε από την αίθουσα καθώς εκφραζόταν, όπως και αυτή του Ιράν.

Απτόητος ο αμερικανός πρόεδρος, αυτή τη φορά επανερχόμενος σε πιο φιλειρηνικούς τόνους, διαβεβαίωσε πως είναι «πιο κοντά από ότι πιστεύεται» η σύναψη συμφωνίας ανάμεσα στη Ρωσία και στην Ουκρανία, χωρίς να υπεισέλθει σε λεπτομέρειες.

Ακόμη υπέγραψε συμφωνία με τη Δανία και τη Γροιλανδία για την ασφάλεια της πελώριας περιοχής της Αρκτικής, που παρουσίασε σαν μεγάλη νίκη για τις ΗΠΑ.

Το κείμενο πάντως δεν περιέχει καμιά αναφορά την προσάρτηση της νήσου που ορεγόταν, διεκδίκηση που προκάλεσε σοκ στην Ευρώπη.

Στο σύνολό της, η εθνικιστική ως πολεμοχαρής αρκετές στιγμές ρητορική του αμερικανού προέδρου δεν προκάλεσε την ίδια ταραχή στη Νέα Υόρκη με πέρυσι.

Να οφειλόταν αυτό στο ότι ο αμερικανός πρόεδρος αντιμετωπίζει τελευταία δυσκολίες στο εσωτερικό πολιτικό σκηνικό και –όπως τονίζουν αντίπαλοί του– ασχολείται με το να διαλαλεί διάφορα μεγαλεπήβολα έργα; Ή μήπως στο ότι ο υπόλοιπος κόσμος, σε έναν βαθμό τουλάχιστον, συνήθισε τη ρητορική του ρεπουμπλικάνου;

Σε κάθε περίπτωση, ο Ντόναλντ Τραμπ δεν αντιμετώπισε φέτος ούτε προβλήματα στην κυλιόμενη σκάλα, ούτε στο ότοκιου, όπως πέρυσι, όταν είχε αποφανθεί πως κάποιοι είχαν απεργαστεί συνωμοσία σε βάρος του.

Αντίγραφα στο Κατάρ, διότι «όποιος φυλάει τα ρούχα του…» – Γράφει η Αγγελική Κώττη

Την ανανέωση του Μνημονίου για την επιβολή εισαγωγικών περιορισμών σε κατηγορίες ελληνικού αρχαιολογικού και εθνολογικού υλικού ανάμεσα στη χώρα μας και στις ΗΠΑ ανακοίνωσε η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη από τη Νέα Υόρκη, όπου βρίσκεται. Θυμήθηκα αμέσως τον αείμνηστο Ιωάννη Τουράτσογλου, νομισματολόγο διεθνούς φήμης, ο οποίος ήταν ανάμεσα σε όσους είχαν επιμεληθεί την πρώτη συμφωνία, πριν από χρόνια.

Ξενύχτια, κούραση, αγωνία, μέχρι να «πέσουν» οι υπογραφές, αφού το Μνημόνιο είναι πάρα πολύ σημαντικό για την πάταξη της αρχαιοκαπηλίας. Από την οποία, ως γνωστόν, η χώρα μας μαστιζόταν- και ακόμα δεν την έχει εξαλείψει.

Ο πολύ σπουδαίος αρχαιολόγος δρ Τουράτσογλου, δεν αποκάλυπτε τίποτα πριν υπογραφεί η συμφωνία. Ούτε καν ότι επίκειται. Για τη συμμετοχή του μάθαμε μετά, όταν γελώντας μάς είπε ότι τώρα, μπορεί να κοιμηθεί. Διότι το μνημόνιο έφερνε και αϋπνίες σε όσους ασχολούνταν με αυτό.

Βεβαίως, επικεφαλής των αγρυπνόντων ήταν η σημερινή υπουργός Πολιτισμού, τότε γενική γραμματέας.  Βλέπετε, τίποτα δεν είναι τυχαίο.

Από τις ΗΠΑ μάς έρχεται και η επόμενη είδηση. Ποιος θα διοργανώσει τη μεγάλη έκθεση αρχαιοτήτων στο Λος Αντζελες για τους Ολυμπιακούς του 2028; το Getty,  φυσικά, το οποίο πρόκειται να φιλοξενήσει και ελληνικά εκθέματα.

Το Κέντρο  θα κλείσει για ένα ετήσιο έργο εκσυγχρονισμού που ξεκινά στις 15 Μαρτίου 2027, για την προετοιμασία των Θερινών Ολυμπιακών και Παραολυμπιακών Αγώνων. Θα ανοίξει και πάλι την άνοιξη του 28. Θα είναι ο μεγαλύτερος εκσυγχρονισμός της πανεπιστημιούπολης από τότε που άνοιξε το 1997. Μετά, θα δούμε ανανεωμένες γκαλερί, και ανακαινισμένη Αίθουσα Υποδοχής.

Ένας νέος χώρος προγραμματισμού στη Λεωφόρο Σεπούλβεδα θα κάνει το ντεμπούτο του κατά τη διάρκεια του κλεισίματος. Όμως, το μουσείο δεν θα είναι κλειστό. Η Βίλα Getty, που βρίσκεται στο Pacific Palisades, θα παραμείνει ανοιχτή κατά τη διάρκεια της ανακαίνισης και θα περιλαμβάνει μια επιλεγμένη συλλογή από πίνακες ζωγραφικής από το Κέντρο Getty.

Η παρουσία μας στο εξωτερικό, θα υπάρχει με εκθέσεις στο το ΜΕΤ της Νέας Υόρκης και το Μουσείο της Βίβλου, που θα φιλοξενήσουν ελληνικές εκθέσεις, κατά τους επόμενους μήνες.

Εκεί που δεν δίνουμε, είναι στο Κατάρ. Το Qatar Olympic and Sports Museum ζητούσε δανεισμό τεσσάρων έργων από το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο, προκειμένου να παρουσιαστούν στην περιοδική έκθεση με τίτλο: «Sports and Architecture: Celebrating 50 Years of Khalifa Stadium» από 15 Νοεμβρίου 2026 έως 31 Μαρτίου 2027.

Δεν χάρηκε καθόλου το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο. Οι καιροί είναι δύσκολοι, είπαν κατά τη χθεσινή τους συνεδρίαση και δεν μπορούμε να στείλουμε την πολιτιστική μας κληρονομιά σε χώρα που βομβαρδίζεται. Ετσι, θα τους στείλουμε αντίγραφα.

Καλά, δεν θα το βάλουμε και μαράζι. Την προηγούμενη φορά τούς είχαμε στείλει μεγάλη έκθεση με αρχαιότητες και εκείνοι… έντυσαν έναν αρχαίο Κούρο και έναν αρχαίο αθλητή. Εντάξει, δεν τους έντυσαν, τους έβαλαν πίσω από κάτι πεπλοειδή παραβάν, για να μη σκανδαλίζονται, λέει, οι πιστές Καταριανές. Κατά άλλη εκδοχή, τους έβαλαν μαύρα πανιά τύπου τσαντόρ στα επίμαχα σημεία.

Κάποιοι αρχαιολόγοι (της αριστεράς και της προόδου) δεν είπαν τίποτα. Χρειάστηκε να το δει υπουργός με τα ματάκια του και να φέρει τα αγάλματα πίσω. Ή τα εκθέτετε γυμνά όπως τα γέννησε ο γλύπτης τους, ή τα επιστέφετε τώρα, ήταν η απαίτηση. Επιστράφηκαν.

Κάθε πικραμένος και η θεωρία του. Ο Κώστας Ζάμπας, διαπρεπής πολιτικός μηχανικός, που πέρασε πολλά χρόνια στο έργο του Παρθενώνα, και έχει μελετήσει το μνημείο εκτενέστατα, απάντησε μέσω Facebook σε μια τέτοια θεωρία.

Όπως έγραψε, «την περασμένη εβδομάδα το σύνολο των ελληνικών μέσων ενημέρωσης αναπαρήγαγε άρθρο της εφημερίδας The Guardian, στο οποίο καθηγητής μαθηματικών της Οξφόρδης φερόταν να διαλύει μύθους 2000 ετών για τις εκλεπτύνσεις του Παρθενώνα. Ο εν λόγω ισχυρίζεται ότι οι υπέρλεπτες καμπύλες του αρχαίου ναού δεν έγιναν για να φαίνονται στο μάτι του θεατή ευθείες, για «να διορθώνουν το σφάλμα των οφθαλμών», αλλά για άλλους λόγους.

Με το θέμα αυτό ασχολήθηκαν κορυφαίοι μελετητές της αρχαίας ελληνικής αρχιτεκτονικής από τον Βιτρούβιο, 4 αιώνες μετά την κατασκευή του ναού, τους αρχιτέκτονες της Αναγέννησης μέχρι τους αρχαιολόγους και τους αρχιτέκτονες των νεότερων χρόνων. Ασχολήθηκε και η αφεντιά μου εδώ και 30 χρόνια, και η σχετική μελέτη παρουσιάστηκε με πανεπιστημιακές διαλέξεις εντός και εκτός Ελλάδας (ΕΜΠ, ΕΤΗZurich) και με αντίστοιχες δημοσιεύσεις, που εγκρίθηκαν από κορυφαίους Έλληνες ειδικούς. Με πρωτότυπες μετρήσεις υψηλής ακρίβειας όχι μόνο στον Παρθενώνα, αλλά για λόγους σύγκρισης, και στο ναό του Ηφαίστου («Θησείο»), στους ναούς του Διός στην Ολυμπία και τη Νεμέα και αλλού κατέληξα στο συμπέρασμα ότι οι εκλεπτύνσεις δεν σχεδιάστηκαν για να διορθώσουν ψευδαισθήσεις, αλλά για να προσδώσουν στα κτήρια λειτουργικότητα, ομορφιά και σφρίγος.»

Και αφού σημειώνει πολλά, πολύ ενδιαφέροντα, καταλήγει:

«Το συμπέρασμα είναι πως η διατύπωση θεωριών για την αρχαία αρχιτεκτονική απαιτεί καλή γνώση της και κυρίως προσωπική επαφή με τα ίδια τα μνημεία της, αλλιώς ο κίνδυνος των μεγάλων σφαλμάτων και παρανοήσεων εμφιλοχωρεί. Ας θαυμάζουμε λοιπόν τον Παρθενώνα ως το κορυφαίο έργο της αρχιτεκτονικής που συνδυάζει την απλότητα με την ομορφιά και την τελειότητα και ας αφήσουμε όλες τις ερμηνείες να ανθίζουν, όμως χωρίς ψευδείς ειδήσεις.»

Πολύ καλά τα λέει. Απλώς, να υπερασπιστούμε τους εαυτούς μας. Εχοντας παρακολουθήσει προ τριακονταετίας τη διάλεξη του κ. Ζάμπα στο ΕΜΠ, εμείς στο President δεν γράψαμε για το άρθρο. Το αφήσαμε να το καταπιεί η λησμοσύνη, που όλα τα ρυθμίζει. Ο κατά Λειβαδίτη «Δίκαιος Χρόνος».

Τελευταίος μήνας ο Οκτώβριος για την έκθεση «Η Πύλος του Νέστορα ένα μυκηναϊκό βασίλειο αποκαλύπτεται» στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο. Αν θέλετε να τη δείτε δωρεάν, σπεύσατε αυτό το Σαββατοκύριακο, οπότε δεν έχει εισιτήριο λόγω των Ευρωπαϊκών Ημερών Πολιτιστικής Κληρονομιάς.

Θα δοθούν και διαλέξεις, αλλά από την πρώτη του μηνός. Οι ανασκαφείς Τζακ Ντέιβις και Σάρον Στόκερ θα μιλήσουν πρώτοι, με θέμα  «Ο,τι λάμπει είναι χρυσός: βασιλικές ταφές στην Πύλο». Η διάλεξη θα δοθεί στα αγγλικά και οι δύο αρχαιολόγοι από το πανεπιστήμιο του Σινσινάτι θα αναφερθούν ειδικά στον τάφο που ανέσκαψαν, τάφο του λεγόμενου πολεμιστή- γρύπα.

Το Μουσείο Ενδυμασίας του Λυκείου των Ελληνίδων (ΜΕΛΕ) συμμετέχοντας στις Ευρωπαϊκές Ημέρες Πολιτιστικής Κληρονομιάς (ΕΗΠΚ) 2026, διοργανώνει την Κυριακή 27 Σεπτεμβρίου και ώρα 19.00 εκδήλωση με τίτλο:

«Όποιος φυλάει τα ρούχα του…»

Κίνδυνοι και προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς. Ποιους κινδύνους αντιμετωπίζουν τα μνημεία, οι συλλογές και τα τεκμήρια του παρελθόντος από ανθρωπογενείς και φυσικές καταστροφές, και από τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής; Και ποιος είναι ο ρόλος των θεσμών, των επιστημόνων αλλά και των πολιτών στην προστασία τους;

Με αφετηρία τον φετινό θεματικό άξονα των Ευρωπαϊκών Ημερών Πολιτιστικής Κληρονομιάς, «Κληρονομιά σε κίνδυνο – αναβίωση, ανθεκτικότητα, αναστοχασμός», γεννιέται ένας ευρύτερος προβληματισμός ως προς τις σύγχρονες απειλές για την πολιτιστική κληρονομιά και την ανάγκη

προστασίας και διαφύλαξής της, με έμφαση σε ζητήματα πρόληψης, διαχείρισης κινδύνων, ανθεκτικότητας και διεθνούς συνεργασίας.

Στο πλαίσιο της εκδήλωσης, θα μιλήσει η Κωνσταντίνα Μπενίση, αρχαιολόγος, Προϊσταμένη του Τμήματος Εποπτείας Ελληνικών και Αλλοδαπών Επιστημονικών Ιδρυμάτων και Συντονισμού Θεμάτων Διεθνών Συνεργασιών και Οργανισμών της Διεύθυνσης Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων του Υπουργείου Πολιτισμού, με θέμα:«Η Παγκόσμια Κληρονομιά στον 21ο αιώνα: Η Σύμβαση του 1972 απέναντι στις σύγχρονες απειλές και προκλήσεις».

Στο στόχαστρο οι σύγχρονες απειλές τις οποίες αντιμετωπίζει η Παγκόσμια Πολιτιστική Κληρονομιά, με ταυτόχρονη προβολή της διεθνούς συνεργασίας και της πρόληψης ως αναγκαίων προϋποθέσεων για την αποτελεσματική αντιμετώπισή τους.

Η εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί στις αίθουσες του Λυκείου των Ελληνίδων (Δημοκρίτου 14, Κολωνάκι).

Είσοδος ελεύθερη

Αγγελική Κώττη

Κ.Μητσοτάκης από ΗΠΑ: Η ελληνική κυβέρνηση στοχεύει στην ανάπτυξη της οικονομίας και στην ενίσχυση της θέσης της χώρας στη διεθνή σκηνή

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΠΑΠΑΜΗΤΣΟΣ/Γ.Τ ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΥ/EUROKINISSI

Έμφαση στις πολιτικές που έχει εφαρμόσει η Ελλάδα για να αντιμετωπίσει τις προκλήσεις και τις παγκόσμιες κρίσεις των τελευταίων ετών έδωσε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης σε συζήτηση στρογγυλής τράπεζας, στο πλαίσιο εκδήλωσης που διοργάνωσε το Ινστιτούτο Hoover στο Πανεπιστήμιο Στάνφορντ, στην Καλιφόρνια. Ο κ. Μητσοτάκης που έλαβε μέρος στη συζήτηση μαζί με την πρώην υπουργό Εξωτερικών των Ηνωμένων Πολιτειών και διευθύντρια του Ινστιτούτου Hoover, Condoleezza Rice, στόχευσε στις τοποθετήσεις του στο τρίπτυχο: δυναμική ανάπτυξη της οικονομίας, ενίσχυση της θέσης της Ελλάδας στη διεθνή σκηνή και αντιμετώπιση των ανισοτήτων.

Ο κ. Μητσοτάκης επισήμανε ότι η ελληνική οικονομία αναπτύσσεται με σαφώς υψηλότερους ρυθμούς σε σχέση με τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης και ακολουθεί συνετή δημοσιονομική πολιτική, πετυχαίνοντας συστηματικά πρωτογενή πλεονάσματα. Όπως ανέφερε ο πρωθυπουργός, η Ελλάδα προσελκύει μεγάλο όγκο άμεσων επενδύσεων από το εξωτερικό και έχει κατορθώσει να μειώσει την ανεργία κατά περίπου 10 μονάδες σε σχέση με το 2019, ενώ έχει πετύχει την ταχύτερη υποχώρηση της αναλογίας του χρέους προς το ΑΕΠ στην ιστορία του ΟΟΣΑ και έχει ανακτήσει την εμπιστοσύνη των διεθνών αγορών, κάτι που επιβεβαιώθηκε εκ νέου από δύο πρόσφατες αναβαθμίσεις, των προοπτικών και της πιστοληπτικής αξιολόγησης της χώρας.

Σύμφωνα με τον πρωθυπουργό, η καλή πορεία της Ελλάδας αντικατοπτρίζεται στο γεγονός ότι, εν μέσω μεγάλης αναταραχής στην παγκόσμια αγορά ομολόγων, έχει χαμηλότερο κόστος δανεισμού από τέσσερα μέλη του G7, ενώ παράλληλα Έλληνες που είχαν μεταναστεύσει στο εξωτερικό πλέον δίνουν ψήφο εμπιστοσύνης στις προοπτικές της χώρας και επιστρέφουν.

Ο κ. Μητσοτάκης προσέθεσε πως η άνοδος της οικονομίας έχει συμβάλει στο να δοθεί έμφαση και σε μία άλλη πτυχή του «τριγώνου», την κοινωνική πολιτική, με αποτέλεσμα, μεταξύ άλλων, την υλοποίηση σειράς λελογισμένων μειώσεων φόρων και τη σωρευτική αύξηση του κατώτατου μισθού κατά 42%.

Σημείωσε ακόμη ότι η χώρα μας αντιμετωπίζει το χρόνιο πρόβλημα της φοροδιαφυγής και αξιοποίησε αποτελεσματικά τους πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, διασφαλίζοντας έτσι σημαντικά κεφάλαια για δημόσιες επενδύσεις και φοροελαφρύνσεις.

Στη συνέχεια ο πρωθυπουργός στάθηκε στον τρίτο άξονα, τη θέση της Ελλάδας στη διεθνή σκηνή, υπογραμμίζοντας ότι η χώρα μας ακολουθεί ενεργητική εξωτερική πολιτική, πάντα με «πυξίδα» το Διεθνές Δίκαιο. Η χώρα μας έχει ενισχύσει ουσιαστικά τις αποτρεπτικές δυνατότητες των Ενόπλων Δυνάμεων και στο μέτωπο του μεταναστευτικού και έχει προστατεύσει τα σύνορα της, που αποτελούν ταυτόχρονα εξωτερικά σύνορα της ΕΕ, στερώντας πολιτικό «οξυγόνο» από κόμματα της άκρας δεξιάς, υπογράμμισε.

Ο κ. Μητσοτάκης επισήμανε επίσης ότι πιστεύει ιδιαίτερα και σταθερά στη σημασία της διατλαντικής συνεργασίας, ειδικά στον σύνθετο κόσμο του σήμερα. Εξέφρασε τη στήριξή του στην ενίσχυση των δυνατοτήτων της Ευρώπης, στη βάση των συστάσεων της έκθεσης Draghi.

Ο πρωθυπουργός είχε, τέλος, την ευκαιρία να σκιαγραφήσει το όραμά του για την Ελλάδα του 2030, σημειώνοντας στους συνομιλητές του πως πρόκειται για έτος-ορόσημο, καθώς συμπληρώνονται 200 έτη από την ίδρυση του νεοελληνικού κράτους.

Μακρόν από το βήμα του ΟΗΕ: Να μην επικρατήσει «ο νόμος της ζούγκλας»

ΑΠΕ

Ο γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν προειδοποίησε χθες Τρίτη από το βήμα της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ εναντίον του κινδύνου να επικρατήσει «ο νόμος της ζούγκλας» στον κόσμο, απευθύνοντας έκκληση για ενίσχυση του ρόλου των Ηνωμένων Εθνών με στόχο τη διατήρηση μιας «πολιτισμένης διεθνούς κοινότητας».

Απευθύνοντας την τελευταία του ομιλία στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ, καθώς τον Μάιο θα αποχωρήσει από το Μέγαρο των Ηλυσίων ύστερα από δέκα χρόνια στον προεδρικό θώκο της Γαλλίας, ο Μακρόν κατήγγειλε «εκείνους που θεωρούν ότι μπορούν να υπονομεύσουν τη διεθνή τάξη για να επεκτείνουν τα σύνορά τους», «να ποδοπατήσουν την κυριαρχία λαών για να την οικειοποιηθούν οι ίδιοι» και «να αποφασίζουν για το μέλλον του πλανήτη, είτε πρόκειται για το κλίμα είτε για την τεχνητή νοημοσύνη» – φωτογραφίζοντας τις ΗΠΑ, τη Ρωσία και την Κίνα.

Το ερώτημα που τίθεται, είπε ο Μακρόν, είναι αν θέλουμε να ζήσουμε κατ’ αυτόν τον τρόπο με «την επιστροφή του νόμου της ζούγκλας» ή σε μια «πολιτισμένη διεθνή κοινότητα».

Υπογραμμίζοντας πως πρέπει όλοι να σταθούν στο πλευρό των Ηνωμένων Εθνών, είπε ότι «εκεί όπου επιχειρείται να επιβληθεί ο νόμος του ισχυρότερου, εμείς οφείλουμε να υπερασπιστούμε τη δικαιοσύνη, το κοινό συμφέρον».

Αναφερόμενος στον πόλεμο της Ουκρανίας, ο γάλλος πρόεδρος τάχθηκε υπέρ ενός «διπλού μορατόριουμ» στις επιθέσεις εναντίον ενεργειακών υποδομών σε Ρωσία και Ουκρανία. Ζήτησε επίσης «μορατόριουμ στη Μαύρη Θάλασσα» που θα επέτρεπε τις εξαγωγές σιτηρών, ζήτημα κρίσιμο για την επισιτιστική ασφάλεια.

Για το Μεσανατολικό, υπερασπίστηκε τη λύση των δύο κρατών για τους Παλαιστίνιους και τους Ισραηλινούς, υπογραμμίζοντας πως είναι απαράδεκτο «να παρακολουθούμε αυτό το θέαμα που μας ντροπιάζει όλους» στη Λωρίδα της Γάζας και στη Δυτική Όχθη, χωρίς να αναλαμβάνεται δράση.

«Ποια είναι η αξιοπιστία μας εάν εξακολουθήσουμε να παραμένουμε αδρανείς σε ό,τι αφορά τη Γάζα;» διερωτήθηκε, υπογραμμίζοντας πως η λύση των δύο κρατών αποτελεί προϋπόθεση για «την ασφάλεια του Ισραήλ και του λαού του», στηλιτεύοντας παράλληλα την έξαρση της βίας από έποικους στη Δυτική Όχθη.

Σε ό,τι αφορά την τεχνητή νοημοσύνη, ο Εμανουέλ Μακρίν προέτρεψε όλα τα κράτη που θέλουν να διατηρήσουν την ανεξαρτησία τους να αναπτύξουν ένα μοντέλο «ανοικτού κώδικα», ώστε να μην εξαρτώνται από τις ΗΠΑ ή την Κίνα.

Γ.Γεραπετρίτης από τον ΟΗΕ: Άμεση κατάπαυση των εχθροπραξιών και αποκατάσταση της ασφάλειας της ναυσιπλοΐας

EUROKINISSI

Την ανάγκη για άμεση κατάπαυση των εχθροπραξιών στη Μέση Ανατολή και πλήρη αποκατάσταση της ελευθερίας και της ασφάλειας της ναυσιπλοΐας υπογράμμισε ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης, σε δήλωσή του στην ΕΡΤ , κατά την πρώτη ημέρα εργασιών της 81ης Συνόδου της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη.

Ο κ. Γεραπετρίτης αναφέρθηκε στις επαφές του με τους υπουργούς Εξωτερικών του Ιράν, του Πακιστάν και του Μπαχρέιν, επισημαίνοντας τους κινδύνους για την παγκόσμια και επισιτιστική ασφάλεια και την ενεργειακή αλυσίδα, ενώ τόνισε ότι η Ελλάδα, ενόψει και της Προεδρίας της στο Συμβούλιο Ασφαλείας τον Οκτώβριο, θα εργαστεί για την ενίσχυση της πολυμέρειας και του διεθνούς δικαίου.

H δήλωση του υπουργού Εξωτερικών:

“Στο πλαίσιο της Γενικής Συνέλευσης του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών, στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος βρέθηκε η κατάσταση στην ευρύτερη Μέση Ανατολή και στο Ιράν.

Είχα την ευκαιρία να συμμετάσχω σε συνάντηση, η οποία έγινε μεταξύ των υπουργών Εξωτερικών της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των χωρών της ευρύτερης Μέσης Ανατολής, να έχω συνάντηση με τον υπουργό Εξωτερικών του Ιράν, τον υπουργό Εξωτερικών του Πακιστάν και τον υπουργό Εξωτερικών του Μπαχρέιν.

Αυτό το οποίο προκύπτει είναι η ανάγκη για άμεση κατάπαυση των εχθροπραξιών, για πλήρη αποκατάσταση της ελευθερίας και της ασφάλειας της ναυσιπλοΐας. Αποτελεί πραγματικά ένα σοβαρό κίνδυνο για την παγκόσμια ασφάλεια και όχι μόνο, αλλά και για την επισιτιστική ασφάλεια, για την ασφάλεια όλης της ενεργειακής αλυσίδας στον κόσμο, το να μην υπάρξει πλήρης αποκατάσταση των θαλάσσιων διαδρόμων.

Επίσης, είχαμε την ευκαιρία, στο πλαίσιο της Γενικής Συνέλευσης να συζητήσουμε με ομολόγους μου για θέματα τα οποία αφορούν την περιφερειακή ασφάλεια. Συζήτησα με τον υπουργό Εξωτερικών της Αλγερίας, τον υπουργό Εξωτερικών της Κολομβίας, της Δομινικανής Δημοκρατίας, καθώς και άλλες συναντήσεις, οι οποίες σκοπό έχουν ακριβώς να αναδείξουν την πολύ μεγάλη σημασία της διαπεριφερειακής συνεργασίας, σε μια εποχή στην οποία οι κρίσεις μαίνονται στον κόσμο και καλούν για μια πιο ουσιαστική αντιμετώπιση των γεωπολιτικών φαινομένων μέσα από πολύ ενισχυμένη συνεργασία.

Στο πλαίσιο αυτό συνομίλησα επιπλέον και με τον Πρόεδρο της Γενικής Συνέλευσης, κυρίως για ζητήματα που έχουν να κάνουν με τη δομή, την οργάνωση, τη διαδικασία λήψης απόφασης στο πλαίσιο του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών. Η διεθνής πολυμέρεια αποτελεί μια μεγάλη προτεραιότητα. Δεν μπορεί το Διεθνές Δίκαιο να υποχωρεί απέναντι στην ισχύ.

Η Ελλάδα, ως ισχυρό μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών και με την προεδρία του Συμβουλίου τον επόμενο μήνα, θα μεριμνήσει για την ενίσχυση όλων αυτών και ιδίως της διεθνούς πολυμέρειας. Η Ελλάδα αυξάνει το διπλωματικό της αποτύπωμα, βρίσκεται παντού στον κόσμο, ενισχύει τις διπλωματικές της συνεργασίες”.

Στο Εφετείο σήμερα η δίκη του καταδικασμένου σε ισόβια για την δολοφονία της Κυριακής Γρίβα

PIXABAY

Ενώπιον του Μικτού Ορκωτού Εφετείου εισάγεται σήμερα η εν ψυχρώ δολοφονία της Κυριακής Γρίβα, την 1η Απριλίου 2024, με θεατές αστυνομικούς, στους οποίους είχε καταφύγει για βοήθεια το θύμα.

Η δίκη σε δεύτερο βαθμό για την υπόθεση δολοφονίας της 28χρονης γυναίκας από τον σύντροφο της, έχει ένα εξαιρετικά οδυνηρό στοιχείο που της προσδίδει ένα ιδιαίτερο χαρακτηριστικό σε σχέση με άλλες δολοφονίες γυναικών θυμάτων ενδοοικογενειακής βίας.

Το έγκλημα έγινε μπροστά στα μάτια αστυνομικών.

Η Κυριακή “έκανε ό,τι έπρεπε”. Πήγε στις αρχές, ζήτησε όπως μπορούσε, βοήθεια. Πλην όμως δεν την έλαβε. Έσβησε έξω από το Τμήμα χτυπημένη από το μαχαίρι του άντρα που μέχρι πρότινος ζούσαν μαζί.

Στο εδώλιο θα καθίσει ο 40χρονος πρώην σύντροφος της Κυριακής, καταδικασμένος πρωτόδικα σε ισόβια κάθειρξη και πέντε έτη φυλάκισης.

Ο 40χρονος κρίθηκε από το Μικτό Ορκωτό Δικαστήριο ομόφωνα ένοχος για ανθρωποκτονία σε ήρεμη ψυχική κατάσταση, οπλοφορία, οπλοχρησία και κατοχή ναρκωτικών προς ιδία χρήση.

Οι δικαστές του ΜΟΔ κλήθηκαν να απαντήσουν αν είχε συνείδηση της αποτρόπαιης πράξης του ο δράστης, ή αν εξαιτίας της συνδρομής ψυχικής νόσου ,φαρμάκων και αλκοόλ, δεν είχε ικανότητα να αντιληφθεί το άδικο της πράξης του.

Ομόφωνα η απάντηση τους ήταν αρνητική. Δεν αναγνώρισαν μειωμένο καταλογισμό στον κατηγορούμενο.

Το ζήτημα του καταλογισμού φαίνεται πως θα είναι το σημείο αιχμής και στην δίκη που ξεκινά, καθώς η υπεράσπιση θα επιχειρήσει να πείσει ότι το έγκλημα συνδέεται με βαριά ψυχοπαθολογία του δράστη.

Η πλευρά της οικογένειας της Κυριακής αρνείται καθ’ ολοκληρίαν αυτόν τον ισχυρισμό. Ήδη όπως επισημαίνουν: “προκαλεί βαθύτατο αποτροπιασμό η σκανδαλώδης παραμονή στο Ψυχιατρείο του δράστη και οι μεθοδεύσεις περί «ακαταλόγιστου».” .

Όπως σημείωσαν σε Δελτίο Τύπου ενόψει της έναρξης της δίκης “Ο δράστης εξακολουθεί να παραμένει κρατούμενος στο Ψυχιατρείο Κρατουμένων Κορυδαλλού αποκλειστικά βάσει συστάσεων των θεραπόντων ψυχιάτρων του, χωρίς οποιοδήποτε νόμιμο και ιατρικό έρεισμα”.

Στο παραπεμπτικό βούλευμα, οι δικαστές είναι απολύτως σαφείς ως προς την ψυχική κατάσταση του δράστη: “διέπραξε το έγκλημα με νηφαλιότητα, μετά την επίμονη και συστηματική παρακολούθηση της 28χρονης τόσο την ίδια εκείνη ημέρα ,όσο και την προηγουμένη”.

Απαντούν ξεκάθαρα επίσης οι δικαστές, όπως έκρινε εν συνεχεία και το ΜΟΔ, ότι ο κατηγορούμενος σκότωσε την Κυριακή “επειδή η 28χρονη διέκοψε τη σχέση τους, πριν από δύο μήνες, εξαιτίας της κακοποιητικής του συμπεριφοράς”.

Να σημειωθεί ότι ως προς τις πράξεις και παραλείψεις των αστυνομικών στην τραγική κατάληξη της 28χρονης, σχηματίστηκε χωριστή δικογραφία.

Μετά από ποινική έρευνα, τέσσερις αστυνομικοί παραπέμπονται με βούλευμα του Συμβουλίου Πλημμελειοδικών σε δίκη ενώπιον του ΜΟΔ ,για το αδίκημα της θανατηφόρας έκθεσης από υπόχρεο πρόσωπο δια παραλείψεως. Στο εδώλιο παραπέμπονται η αξιωματικός υπηρεσίας , η επόπτρια και ο φρουρός στο Αστυνομικό Τμήμα Αγίων Αναργύρων,καθώς και ο τηλεφωνητής στο κέντρο της ‘Αμεσης Δράσης που είχε απαντήσει στην Γρίβα ότι “το περιπολικό δεν είναι ταξί”.

«Πόλεμος» για τα καύσιμα: Τα κυβερνητικά μέτρα και το μήνυμα Μητσοτάκη από τις ΗΠΑ

ΑΠΕ

Νέος «πόλεμος» μεταξύ κυβέρνησης και αντιπολίτευσης ξέσπασε για το θέμα της τιμής των καυσίμων, με αφορμή την ενεργειακή ακρίβεια που πιέζει νοικοκυριά και επιχειρήσεις και την αναζήτηση δημοσιονομικά ρεαλιστικών λύσεων.

Στο επίκεντρο βρίσκεται ο ειδικός φόρος κατανάλωσης, καθώς πίσω από τη σύγκρουση ξετυλίγεται μια άλλη  πολιτική αναμέτρηση για το ποιος διαθέτει ρεαλιστικό  σχέδιο ανακούφιση της κοινωνίας

Του Κώστα Πασίση 

Από τις ΗΠΑ, πάντως, ο Κυριάκος Μητσοτάκης έστειλε μήνυμα δημοσιονομικής υπευθυνότητας, προειδοποιώντας για τον κίνδυνο να στραφούν οι αγορές εναντίον της χώρας εάν μια μελλοντική κυβέρνηση επιλέξει να δαπανήσει περισσότερα από όσα αντέχει η οικονομία.

Στο Μαξίμου αντιμετωπίζουν το όλο ζήτημα ως μια νέα δοκιμασία για την οικονομική πολιτική, αναγνωρίζοντας ότι οι ανατιμήσεις στα καύσιμα επιβαρύνουν όχι μόνο τους πολίτες, αλλά συνολικά την αγορά, και το κόστος διαβίωσης.

Σύμφωνα με τις τελευταίες πληροφορίες, το υπουργείο Οικονομικών βρίσκεται στην τελική ευθεία για τη διαμόρφωση ενός νέου πακέτου στήριξης, ύψους περίπου 200 εκατομμυρίων ευρώ, το οποίο αναμένεται να ανακοινωθεί τις επόμενες ημέρες.

Εκείνο που επιδιώκεται είναι οι νέες παρεμβάσεις να έχουν χειροπιαστό αποτέλεσμα στην καθημερινότητα των πολιτών, δίνοντας προτεραιότητα σε όσους πλήττονται περισσότερο από το αυξημένο ενεργειακό κόστος.

Παράλληλα ο πρωθυπουργός προτίθεται να ζητήσει από την Ευρώπη μεγαλύτερη  δημοσιονομική ευελιξία, ώστε να καταστεί δυνατή η μείωση του ειδικού φόρου κατανάλωσης για ορισμένους μήνες.

Η απάντηση Μαρινάκη στην αντιπολίτευση

Η εκτόξευση των τιμών των καυσίμων στα βενζινάδικα ανά την επικράτεια αποτελεί ταυτόχρονα τη «χρυσή» ευκαιρία στα κόμματα της αντιπολίτευσης για καταλογισμό ευθυνών στην κυβέρνηση

Έτσι ο Παύλος Μαρινάκης κλήθηκε να πει την «αλήθεια» της κυβέρνησης για την κατάσταση στην αγορά και τις κυβερνητικές επιλογές, ως απάντηση στην αντιπολίτευση.

Συγκεκριμένα ο κυβερνητικός εκπρόσωπος κατηγόρησε τους πολιτικούς αντιπάλους της κυβέρνησης για «λαθροχειρία», υποστηρίζοντας ότι παρουσιάζουν ως απλή πολιτική απόφαση μια παρέμβαση με σημαντικό δημοσιονομικό κόστος.

«Προφανώς και μπορούμε, έχουμε τη δυνατότητα, δεν είπε κάτι αντίθετο ο Πρωθυπουργός», ανέφερε σχετικά με τη μείωση του ΕΦΚ, εξηγώντας ότι το πρόβλημα εντοπίζεται στις «οροφές» δαπανών.

Σύμφωνα με όσα είπε, μια ευρεία μείωση του φόρου θα μπορούσε να έχει ετήσιο κόστος έως 4 δισεκατομμύρια ευρώ, θέτοντας το ερώτημα προς την αντιπολίτευση από πού θα εξασφαλιστούν οι αναγκαίοι πόροι.

Η κυβερνητική θέση εστιάζεται περισσότερο στην ανάγκη να υπάρξει στήριξη χωρίς να τεθούν σε αμφισβήτηση οι οικονομικές κατακτήσεις των τελευταίων ετών.

Η αντεπίθεση Τσίπρα και ΠΑΣΟΚ

Από την άλλη πλευρά ο Αλέξης Τσίπρας κατηγόρησε τον πρωθυπουργό ότι επικαλείται προσχηματικά τους ευρωπαϊκούς περιορισμούς, παρουσιάζοντας τέσσερις παρεμβάσεις για τη μείωση των τιμών.

Πρότεινε πλαφόν στα περιθώρια κέρδους των διυλιστηρίων, έκτακτη φορολόγηση των υπερκερδών τους, μείωση του ΕΦΚ στο μισό και περιορισμό του ΦΠΑ στα καύσιμα στο 13%.

«Η χώρα χρειάζεται μια κυβέρνηση που θα συγκρουστεί με τα καρτέλ και θα υπερασπιστεί τα συμφέροντα της κοινωνίας», υποστήριξε ο πρόεδρος της Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης.

Ανάλογη κριτική άσκησε και το ΠΑΣΟΚ, με τη Μιλένα Αποστολάκη να επισημαίνει ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση προβλέπει κατώτατο όριο φορολόγησης και δεν απαγορεύει μειώσεις πάνω από αυτό.

«Δεν χρειάζεται καμία άδεια από την Ευρώπη προκειμένου να μειωθεί ο ειδικός φόρος κατανάλωσης στα καύσιμα», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Πόσο απειλεί η τεχνητή νοημοσύνη τη μετάφραση;

unsplash

Η τεχνητή νοημοσύνη εξελίσσεται με αλματώδεις ρυθμούς, από ώρα σε ώρα και από ημέρα σε ημέρα, διευκολύνοντας από τη μια πλευρά τους πάντες, από επιστήμονες και ερευνητές μέχρι πολίτες που αναζητούν απαντήσεις για πλήθος ζητήματα της καθημερινής ζωής, αλλά και προκαλώντας από την άλλη μεριά σωρεία ερωτημάτων για το μέλλον ποικίλων επαγγελμάτων, ειδικοτήτων και δεξιοτήτων. Η λογοτεχνική μετάφραση πεζογραφίας και ποίησης εγείρει πολλές απορίες: είναι σε θέση η τεχνητή νοημοσύνη να βρει όχι τόσο το λεξιλόγιο όσο τη φραστική δομή, το ύφος, την εσώτερη ατμόσφαιρα και τη διάρθρωση του λόγου μυθιστορημάτων, διηγημάτων και ποιημάτων που συνταιριάζουν την ατομική συγγραφική ιδιοσυγκρασία με μακροχρόνιες διεθνείς, εθνικές και τοπικές παραδόσεις; Το ΑΠΕ-ΜΠΕ συνομιλεί με τρεις έγκυρους και πολύπειρους μεταφραστές, ζητώντας τη γνώμη τους για ένα θέμα το οποίο έχει πρωτίστως να κάνει με την τέχνη της γραφής, καθώς και με το παρόν ή με το παρελθόν της λογοτεχνίας σε όλο τον κόσμο. Μιλούν Ο Κώστας Αθανασίου, μεταφραστής από τα ισπανικά, Τιτίκα Δημητρούλια, μεταφράστρια από τα γαλλικά και Κατερίνα Σχινά, μεταφράστρια από τα αγγλικά.

Κώστας Αθανασίου: Η λογοτεχνική μετάφραση είναι παιχνίδι δημιουργικότητας

Η αλήθεια είναι πως δεν είμαι σε καμία περίπτωση ειδικός στο θέμα της «Τεχνητής Νοημοσύνης» (ΤΝ), επομένως η όποια γνώμη για το θέμα είναι κατά βάση εμπειρική και βιβλιογραφική. Πιστεύω πως η ΤΝ ίσως κάποια στιγμή γίνει αξιόπιστο εργαλείο έρευνας και αναζήτησης κατά τη διαδικασία της μετάφρασης. Χρησιμοποιώ αυτή τη διατύπωση καθώς η προσωπική μου εμπειρία λέει ότι αυτή τη στιγμή η χρήση της ΤΝ ως εργαλείου αναζήτησης μπορεί να βοηθάει, αλλά ταυτόχρονα ενέχει και υψηλή συχνότητα λάθους, με αποτέλεσμα ο αναγκαστικός έλεγχος και η διασταύρωση/επαλήθευση της όποιας πληροφορίας να καταλήγει σε μια διαδικασία ίσως ιδιαίτερα χρονοβόρα. Όσον αφορά τη χρήση της ΤΝ για τη συνολική μετάφραση ενός λογοτεχνικού έργου, θεωρώ ότι είναι κάτι που απέχει πολύ από την πραγματικότητα. Να υπενθυμίσουμε βέβαια ότι η μετάφραση δεν είναι κάτι που απλώς «αλλάζει λέξεις» από τη μια γλώσσα στην άλλη, ότι η λογοτεχνία και η μετάφρασή της δεν είναι μόνο θέμα ευφυΐας και έξυπνων συνδυασμών ενός ήδη υπάρχοντος υλικού αλλά ένα παιχνίδι δημιουργικότητας και αποχρώσεων. Γι’ αυτό η ΤΝ παράγει άψυχα κείμενα με τυποποιημένο ύφος (ακόμα και στις διαφορετικές «εκδοχές» ύφους που ίσως παράγει ή, για την ακρίβεια, αντιγράφει). Κάτι που μπορεί σχετικά εύκολα να καταλάβει κανείς ότι είναι προϊόν ΤΝ, παρά την όποια επιμέλεια από «ανθρώπινο χέρι». Γι’ αυτό κάνει αστεία λάθη ακόμα και σε απλά εγχειρίδια με οδηγίες.
Τέλος, ένα κρίσιμο ερώτημα πιστεύω πως αφορά τις κοινωνικές επιπτώσεις της χρήσης τέτοιων κειμένων: τι αναγνωστικό κοινό, με τι μέτρα και με τι απαιτήσεις, διαμορφώνει η συστηματική ανάγνωση τέτοιων φτωχών και άψυχων κειμένων φτιαγμένων από μηχανή. Δεν είναι δηλαδή απλώς θέμα πλήγματος ή συμπίεσης των αμοιβών ενός επαγγέλματος, των μεταφραστών και των μεταφραστριών εν προκειμένω, αλλά κάτι πιο ευρύ και περίπλοκο.
Σε κάθε περίπτωση, νομίζω ότι πρέπει συνεχώς να θυμόμαστε ότι αυτό που λέμε με τόσο εύκολο και ουδέτερο τρόπο «τεχνητή νοημοσύνη» δεν είναι κάποια υπέροχη ιδέα που δημιούργησε η ασυγκράτητη ευφυΐα του ανθρώπου· σημαίνει στην ουσία λίγες μεγάλες εταιρείες που απλώς έχουν ιδιοποιηθεί τον κόπο, το έργο και τα πνευματικά δικαιώματα πολλών χιλιάδων δημιουργών. Έτσι, πέρα από το αν αυτό το εργαλείο φτάσει να παράγει κάτι που, με τις αδυναμίες και τα προβλήματά του που αναφέρθηκαν παραπάνω, τελικά «διαβάζεται» (αυτό θα είναι κατά τη γνώμη μου το όριό του), όταν μιλάμε για «προσαρμογή στη νέα πραγματικότητα» πρέπει με κάποιον τρόπο να θέτουμε διαρκώς και ερωτήματα για τις διαφημιστικές καμπάνιες αυτών των εταιρειών περί «νέας πραγματικότητας». Άλλωστε οι μεγάλοι κίνδυνοι από την ανεξέλεγκτη λειτουργία αυτών των εταιρειών έγιναν τις τελευταίες μέρες παγκοσμίως γνωστοί, όσο κι αν τους αρνείται και τους χλευάζει ο Τραμπ.

Τιτίκα Δημητρούλα: Η λογοτεχνική μετάφραση αποτελεί ανασύσταση ενός ολόκληρου κόσμου

Στη δεκαετία του ’60, με την αποτυχία του πρώτου εγχειρήματος αυτόματης μετάφρασης, οι ερευνητές στο πεδίο συνειδητοποίησαν ότι η μετάφραση δεν είναι μια απλή διαδικασία αποκωδικοποίησης-επανακωδικοποίησης μεμονωμένων λέξεων και προτάσεων. Την ίδια περίοδο, ο Αμερικανός αναλυτικός φιλόσοφος Willard Quine διατύπωσε την περίφημη «αρχή της απροσδιοριστίας της μετάφρασης» (Word and Object, 1960), στην οποία αποφαινόταν ότι δεν υπάρχει μία και μοναδική μετάφραση ούτε καν ενός μονολεκτικού εκφωνήματος, καθώς αυτό νοηματοδοτείται από τη χρήση του και δεν έχουμε πάντα τα απαραίτητα στοιχεία για μία και μοναδική απόδοσή του. Στον απόηχο της αποτυχίας της αυτόματης μετάφρασης και των ριζικών θεωρητικών ανακατατάξεων που αυτή προκάλεσε, αναπτύχθηκαν ποικίλα ηλεκτρονικά εργαλεία υποβοήθησης των μεταφραστ(ρι)ών στο έργο τους, τα οποία κυριαρχούσαν ως πολύ πρόσφατα στην ειδική, πάντα, μετάφραση, η οποία εστιάζει ως επί το πλείστον στη μετάδοση της πληροφορίας.
Η επιστροφή των νευρωνικών δικτύων, γνωστών από τη δεκαετία του ’40 και επί μακρόν παραγνωρισμένων, στη σύγχρονη έρευνα της παραγωγικής τεχνητής νοημοσύνης, επανέφερε το ζήτημα της μετάφρασης στην επικαιρότητα: αρχικά με τη νευρωνική αυτόματη μετάφραση και τα τελευταία χρόνια με τα συστήματα ΤΝ, τα οποία αναζητούν πλέον, σε τεράστιο όγκο γλωσσικών δεδομένων αλλά πάντα στατιστικά, αντιστοιχίες-ταυτίσεις με βάση τη γλώσσα σε χρήση. Οι δημιουργοί τους θεωρούν έτσι ότι παρακάμπτουν το ζήτημα της (μη) κατανόησης του νοήματος του λόγου με αποτελεσματικό τρόπο, προβάλλοντας τη συμπεριφοριστική θεωρία του Quine ως επιχείρημα για την παράκαμψη αυτή.
Κατά τον τρόπο αυτό, βέβαια, αναιρείται η φύση του λόγου ως εμπρόθετης, διυποκειμενικής, σημασιοδοτικής κοινωνικής πρακτικής, διαμορφωμένης από την πραγματικότητα, την οποία με τη σειρά της διαμορφώνει. Όπως υπογράμμιζε ο Μιχαήλ Μπαχτίν, o λόγος είναι ένα θεατρικό έργο στο οποίο συμμετέχουν τρία πρόσωπα: όλοι όσοι έχουν ήδη νοηματοδοτήσει στο παρελθόν το εκάστοτε εκφώνημα· ο ομιλών που το σημασιοδοτεί συνειδητά και εμπρόθετα αλλά και ασύνειδα διά των παρελθουσών χρήσεών του· και οι αποδέκτες του, που θα διευρύνουν με τη σειρά τους το νόημά του στη συλλογική αυτή και επιτελεστική σημασιοδοτική αλυσίδα. Το νόημα γεννιέται από τη σύγκλιση της ιστορικής σημασίας του λόγου, αυτής που του προσδίδει ο ομιλητής και αυτής που προσλαμβάνει και διευρύνει ο αποδέκτης. Επομένως, η απροσδιοριστία της μετάφρασης έχει να κάνει με τον πλούτο του λόγου, ως πολυφωνικής, κοινωνικής, ιδεολογικής πρακτικής. Εκφερόμενος στο παρόν, επικαθορίζεται από το παρελθόν και διαμορφώνει το μέλλον.
Στη μετάφραση γενικά και ειδικότερα στη λογοτεχνική μετάφραση, όπου το διακύβευμα δεν είναι η απλή μετάδοση της πληροφορίας αλλά η ανασύσταση ενός ολόκληρου κόσμου σε νέα συμφραζόμενα, ο μεταφραστής ή η μεταφράστρια προστίθεται ως ένα τέταρτο πρόσωπο στο θέατρο του λόγου. Ερμηνεύον υποκείμενο που παίρνει θέση, λιγότερο ή περισσότερο συνειδητά, ως προς τα ιδεολογικά και αισθητικά προτάγματα του πολιτισμού στον οποίο μετέχει και καλείται να αναδημιουργήσει στη γλώσσα του ένα κείμενο αντίστοιχης λειτουργίας και εμβέλειας με το ξένο κείμενο, ο μεταφραστής ή η μεταφράστρια αποδίδει ερμηνευτικά την πολυπλοκότητα του νοήματος, όπως προκύπτει μέσα από σύνθετες άμεσες και ευρύτερες συγκειμενικές συσχετίσεις και εκφέρεται με σύνθετους τρόπους που εμπλέκουν όλες τις παραμέτρους της γλώσσας και του πολιτισμού. Αντίθετα, τα συστήματα ΤΝ ανακυκλώνουν μια μέση χρήση της γλώσσας, αδυνατούν να διαχειριστούν την πολυφωνική, κοινωνική σημασία του λόγου και τη δημιουργική, σημειωτική, κοινωνική του δυναμική. Ομογενοποιούν σε ρέοντα κείμενα τα έργα, καταργώντας όχι μόνο την υφολογική αλλά και την πολιτισμική τους ιδιαιτερότητα, την ετερότητά τους. Δεν είναι τυχαίο ότι τα συστήματα ΤΝ χρησιμοποιούνται ήδη ευρέως για μια συγκεκριμένη κατηγορία τυποποιημένων δομικά και υφολογικά λογοτεχνικών κειμένων του ευρέος κατά τον Πιερ Μπουρντιέ κύκλου, όπως τα μαζικά αισθηματικά και άλλα μυθιστορήματα.
Το «θέατρο των γλωσσών» στα λογοτεχνικά έργα και η πολυπλοκότητά του καταδεικνύει τα όρια της αντίληψης της μετάφρασης ως ανακωδικοποίησης και το ανέφικτο της αυτόματης μετάφρασης υψηλής ποιότητας χωρίς διαχείριση του νοήματος σε όλες εντέλει τις περιστάσεις επικοινωνίας. Από τη σκοπιά αυτή, ακόμη και η προσφυγή για συνδρομή σε επίπεδο κατανόησης ή αναδιατύπωσης σε συστήματα ΤΝ μπορεί να είναι περιοριστική της δημιουργικότητας του μεταφραστή ή της μεταφράστριας – πολλώ δε μάλλον η προμετάφραση, όπως έχουν δείξει οι σχετικές έρευνες, η οποία όχι μόνο δεν μειώνει τον κόπο και τον χρόνο της δουλειάς, αλλά ενισχύει στο έπακρο την αποξένωση του μεταφραστή και της μεταφράστριας από το έργο τους.
Αν υπάρχει μια δυνατότητα δημιουργικής χρήσης των συστημάτων ΤΝ στη μετάφραση, αυτή θα μπορούσε να αφορά τη βαθύτερη κατανόηση ενός έργου, αλλά και ως προς αυτό τίθενται σημαντικοί περιορισμοί, αναφορικά με την αξιοπιστία των συστημάτων και τις παραισθήσεις τους. Το ερώτημα που τίθεται λοιπόν, με δεδομένο ότι η περιέργεια κατέχει πάντα σημαντική θέση στην επιστημονική πρόοδο αλλά δεν επιτάσσει την κατεύθυνσή της, είναι γιατί και για ποιον αναπτύσσεται η τεχνητή νοημοσύνη όπως αναπτύσσεται σήμερα. Ένα ερώτημα προφανώς βαθιά πολιτικό, που δεν έχει να κάνει μόνο με την κυριολεκτικά κλεμμένη εργασία που κεφαλαιοποιούν αυτά τα συστήματα ούτε με τους τεχνολογικούς κολοσσούς που την αναπτύσσουν με όρους εμπορικούς, αλλά και με την ενίσχυση της κυρίαρχης πολιτισμικής λογικής, με την ανακύκλωση του λόγου και της γνώσης αντί της προαγωγής τους και την υποβάθμιση τους, μαζί με τη σκέψη, σε παγκόσμιο επίπεδο.

Κατερίνα Σχινά: Χωρίς λογοτεχνική μετάφραση θα χαθούν το ύφος και η ειρωνεία

Θα αντικαταστήσει η ΤΝ τους επαγγελματίες μεταφραστές λογοτεχνίας; Είναι ένα ερώτημα που πλανάται τον τελευταίο καιρό ως δυσοίωνη πρόβλεψη πάνω από τα κεφάλια μας. Το προτάσσουν πολλοί, εν είδει χαιρέκακης προειδοποίησης προς εμάς, τους μεταφραστές. Στη νέα εποχή, λένε, θα χάσουμε τη δουλειά μας, ή έστω θα εκπέσουμε σε επιμελητές ήδη μεταφρασμένων από την τεχνητή νοημοσύνη κειμένων.
Θα προσπαθήσω, με βάση την εμπειρία μου, να ανατρέψω αυτόν τον ισχυρισμό. Πρώτα απ’ όλα, ας τονίσω ότι δεν δαιμονοποιώ την τεχνολογία, απεναντίας την ευγνωμονώ για τους δρόμους που διανοίγει, για τις ευκολίες που παρέχει – από τα ηλεκτρονικά λεξικά, ως τη διαλεύκανση ερμητικών αναφορών μέσα στο λογοτεχνικό κείμενο. Όταν μετέφραζα, π.χ., το Possession της Ann Byatt, πριν από την έλευση, ή μάλλον την ευρύτερη διάδοση της ΤΝ, χρειάστηκε ν’ ανοίξω τόμους επί τόμων, να ρωτήσω το Google, που, σημειωτέον, δεν είχε πάντα απαντήσεις, να αναμετρηθώ με έναν τεράστιο όγκο αναφορών, χωρίς πλοηγό ή καθοδήγηση. Τώρα, που μεταφράζω το δεύτερο βιβλίο (Νεκρή φύση) της τετραλογίας της που ξεκίνησε με την Παρθένο στον κήπο και συνεχίζεται με τα Babeltower και Awhistlingwoman, ζητάω τη βοήθεια του copilot και διαπιστώνω ότι είναι πραγματικά πολύτιμη. Παιδικά τραγουδάκια ή τηλεοπτικές εκπομπές της δεκαετίας του ’50, φυσιοδίφες, κληρικοί, συγγραφείς του 18ου αιώνα, αιρέσεις και σέχτες, πόλεμοι και βασιλείς, όλα φωτίζονται με σαφήνεια. Ωστόσο, πρέπει να πω ότι πάντα φροντίζω να διασταυρώνω τις πληροφορίες που μου παρέχει. Δεν είναι πάντα αξιόπιστο. Κυρίως, δεν είναι αξιόπιστο όταν πρόκειται για ελληνική αναφορά. Όταν π.χ. το ρώτησα από ποιο ποίημα είναι ο στίχος «Χάσαμεν όμως το πιο τίμιο — την μορφή του», χωρίς να αναφέρω τον Καβάφη, μου απάντησε ευθαρσώς ότι είναι από τον Τελευταίο σταθμό του Σεφέρη.
Στην ερώτηση, ωστόσο, αν χρησιμοποιώ την τεχνητή νοημοσύνη στην ίδια τη διαδικασία της μετάφρασης, θα απαντούσα ρητά και κατηγορηματικά, όχι. Οι λόγοι είναι πολλοί: πρώτα απ’ όλα, η προσφυγή σε ένα τέτοιο εργαλείο θα μου στερούσε ό,τι -ας μη θεωρηθώ υπερβολική- προσδίδει ηθική διάσταση στη μεταφραστική πράξη. Δηλαδή τον παιδεμό με το νόημα, τον παιδεμό με τη λέξη. Τη χαρά όταν μόνη μου, χωρίς κανένα δεκανίκι, μπαίνω στον λαβύρινθο του νοήματος (ιδίως όταν πρόκειται για στριφνά κείμενα, όπως το Κάτω από το Ηφαίστειο του Μάλκολμ Λόουρι που μετέφρασα σχετικά πρόσφατα) και αναζητώ την έξοδο, τουτέστιν την ερμηνεία, ή μάλλον μια ερμηνεία. Η προσφυγή στην ΤΝ θα μου στερούσε την απόλαυση της περιπλάνησης ανάμεσα στους συνειρμούς, τους υπαινιγμούς, τα ηχητικά εφέ, τις σημασιολογικές αποχρώσεις, τις δολιχοδρομίες του πρωτοτύπου, όλα όσα συμβάλλουν στην πολυσημία του. Θα μου στερούσε, με δυο λόγια, τη χαρά να χρησιμοποιώ το μυαλό μου και να συντονίζομαι με τον ρυθμό του κειμένου, με τους κυματισμούς των ήχων.
Αλλά ακόμα και αν ευχαρίστως δεχόμουν να στερηθώ αυτές τις χαρές κερδίζοντας, ενδεχομένως, χρόνο και αυξάνοντας την παραγωγικότητά μου, δεν θα’ ταν δυνατό να τις εκχωρήσω στην τεχνητή νοημοσύνη, γιατί αυτή δεν είναι σε θέση να τις αναδεχτεί. Όλοι γνωρίζουμε ότι ο μεταφραστής δεν μεταφέρει στη γλώσσα του μόνο το νόημα του πρωτοτύπου, αλλά ατμόσφαιρα, υπονοούμενα, ειρωνεία, πολιτισμικό πλαίσιο. Η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να αναγνωρίσει μοτίβα, να οργανώσει, να συνδυάσει, αλλά δεν μπορεί να κατανοήσει τι σημαίνει μια υπαινικτική φράση, τι σημαίνει μια παύση, τι σημαίνει μια λέξη που επιλέγεται όχι για το νόημά της αλλά για τον ήχο της. Δεν νιώθει την ειρωνεία, δεν αντιλαμβάνεται υπόγειες εντάσεις, δεν καταλαβαίνει πολιτισμικά φορτισμένες λέξεις. Αγνοεί τη μεταφορά, γι’ αυτό και όταν γράφει (όχι όταν μεταφράζει) χρησιμοποιεί κατά κόρον παρομοιώσεις και αντιθετικά σχήματα («όχι αυτό, το άλλο»). Δεν ακούει το κείμενο, το βλέπει σαν ακολουθία συμβόλων, οπότε δεν είναι σε θέση να αποδώσει τον εσωτερικό ρυθμό, τις λειτουργικές επαναλήψεις, τις ηχητικές αντιστοιχίες, τα λεκτικά παιχνίδια. Η μηχανή δεν έχει βίωμα, δεν έχει υποκειμενικότητα, οπότε δεν είναι σε θέση να μεταφέρει μια εμπειρία μέσα στη γλώσσα. Μεταφράζει με στατιστικές πιθανότητες και μόνο. Οι επιλογές της είναι αποτέλεσμα ενός συνδυασμού στατιστικών πιθανοτήτων, μοτίβων χρήσης και συμφραζομένων. Δυο απλούστατα παραδείγματα: το σύστημα έχει «δει» εκατομμύρια παραδείγματα μεταφράσεων και έχει μάθει ότι η λέξη home μεταφράζεται συχνά ως σπίτι αλλά και ως οικογένεια, εστία, πατρίδα. Αλλά δεν «καταλαβαίνει» τη διαφορά μεταξύ home και house· απλώς υπολογίζει ποια επιλογή είναι πιο πιθανή, με βάση τη συχνότητα με την οποία έχει δει να χρησιμοποιούνται οι λέξεις, και επιλέγει με βάση το περιβάλλον της λέξης και όχι με βάση την εσωτερική κατανόηση του νοήματος της πρότασης. Επιπλέον, του λείπει παντελώς το αισθητικό κριτήριο.
Κάτι ακόμα: σε ένα εκτενές λογοτεχνικό κείμενο, η ΤΝ δεν μπορεί να διατηρήσει σταθερή φωνή, συνεπές ύφος, λεπτές διαφοροποιήσεις χαρακτήρων. Ο μεταφραστής σκέφτεται το κείμενο ως σύνολο. Η ΤΝ το βλέπει ως διαδοχή αποσπασμάτων. Οι απώλειες είναι προφανείς: η ενότητα του ύφους χάνεται, ο ρυθμός παραπαίει, η αισθητική και εκφραστική ταυτότητα του κειμένου θρυμματίζεται. Όσο για τη γλωσσική της επάρκεια, και αυτή είναι περιορισμένη. Δεν θα μπορούσε ποτέ, για παράδειγμα, να μεταφέρει ένα ξένο κείμενο σε ιδίωμα, ή σε καθαρεύουσα. Να ανασκάψει το κοίτασμα της γλώσσας-στόχο, να το ξεσκονίσει, να ανασύρει τη λέξη – έστω κι αν αυτή έχει περιέλθει σε αχρησία με τον χρόνο-, και να την κεντρώσει στο μετάφρασμα. Η μετάφραση με χρήση τεχνητής νοημοσύνης δεν θα κατορθώσει, λοιπόν, ποτέ, όσο και αν «βελτιωθεί», να διεκδικήσει τον χαρακτηρισμό της καινοτόμου δημιουργίας, αφού δεν είναι σε θέση να ανακαινίσει τη γλώσσα, να τη φρεσκάρει, να την πλουτίσει, καθιστώντας έτσι το μετάφρασμα μέρος του σώματος της ελληνικής γραμματείας.
Πριν από λίγο καιρό, επιμελήθηκα τη μετάφραση του μυθιστορήματος Ακριβό φαρμάκι της Μαίρη Γουέμπ από την Άννα Σικελιανού. Μυθιστόρημα γραμμένο το 1924, εκτυλίσσεται σε μια μικρή κοινότητα της αγροτικής Αγγλίας του 1800 και ανακαλεί με ποιητική συγκίνηση και λυρικό μυστικισμό έναν αγροτικό κόσμο χαμένο, σβησμένο από την επέλαση της νεωτερικότητας. Η Σικελιανού απέδωσε το πρωτότυπο κείμενο το οποίο αναπαράγει τη ντοπιολαλιά του Σροπσάιρ – μιας κομητείας στα Δυτικά Μίντλαντς στα σύνορα με την Ουαλία- χρησιμοποιώντας ένα εναργές λαϊκό ιδίωμα της ελληνικής, χωρίς ποτέ να μετατρέπει το γλωσσικά και πολιτισμικά διαφορετικό σε κάτι γνώριμο μεν στον αναγνώστη της μετάφρασης, αλλά ριζικά ξένο και παράταιρο προς το πολιτισμικό περιβάλλον της γλώσσας-πηγής. Κάτι τέτοιο θα ήταν αδύνατον να το πετύχει η ΤΝ. Όπως δεν θα κατάφερνε ποτέ να πετύχει ό,τι κατάφερε η Τιτίκα Δημητρούλια μεταφράζοντας από τα γαλλικά το αφήγημα της Μέλπως Αξιώτη «Ρεπυμπλίκ Βαστίλλη», τον απόλυτο δηλαδή εγκλιματισμό στο ύφος της συγγραφέα και στα χυμώδη, ιδιαίτερα ελληνικά της.

Κυτταρική γήρανση: Από τη βιολογική φθορά σε έναν νέο θεραπευτικό στόχο

ΑΠΕ

Η γήρανση δεν αποτυπώνεται μόνο στα χρόνια που περνούν, αλλά και στις αλλαγές που συσσωρεύονται στα κύτταρα και στους ιστούς μας. Βλάβες στο DNA, επιγενετικές μεταβολές, δυσλειτουργία των μιτοχονδρίων, διαταραχή της αυτοφαγίας και χρόνια φλεγμονή συνθέτουν ένα πολύπλοκο βιολογικό δίκτυο που σταδιακά επηρεάζει τη λειτουργία των οργάνων, αναφέρουν οι ειδικοί επιστήμονες.

Στο επίκεντρο αυτού του δικτύου βρίσκεται η κυτταρική γήρανση ή cellular senescence, ένας μηχανισμός που συγκεντρώνει αυξανόμενο επιστημονικό ενδιαφέρον ως πιθανός στόχος παρεμβάσεων για νοσήματα που σχετίζονται με την ηλικία.

Σύμφωνα με τους ειδικούς, η κυτταρική γήρανση είναι μια σταθερή κατάσταση διακοπής του κυτταρικού κύκλου, η οποία μπορεί να προκληθεί από βράχυνση των τελομερών, επίμονη βλάβη του DNA, οξειδωτικό στρες, ενεργοποίηση ογκογονιδίων και επιγενετικές μεταβολές. Δεν αποτελεί από μόνη της παθολογικό φαινόμενο. Αντίθετα, λειτουργεί αρχικά προστατευτικά, περιορίζοντας τον πολλαπλασιασμό κυττάρων που έχουν υποστεί βλάβη και συμβάλλοντας έτσι στην καταστολή της καρκινογένεσης.

Οι ιατροί της Θεραπευτικής Κλινικής (Νοσοκομείο Αλεξάνδρα) της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ Θεοδώρα Ψαλτοπούλου (καθηγήτρια θεραπευτικής – επιδημιολογίας – προληπτικής ιατρικής, παθολόγος), δρ. Μαρία Καπαρέλου (παθολόγος – ογκολόγος) και Θάνος Δημόπουλος (καθηγητής θεραπευτικής – ογκολογίας – αιματολογίας, διευθυντής Θεραπευτικής Κλινικής, Νοσοκομείο «Αλεξάνδρα», τ. πρύτανης ΕΚΠΑ) αναφέρουν ότι η ισορροπία όμως αλλάζει όταν τα γηρασμένα κύτταρα συσσωρεύονται στους ιστούς. Παρότι δεν πολλαπλασιάζονται, παραμένουν βιολογικά ενεργά και απελευθερώνουν κυτταροκίνες, χημειοκίνες και ένζυμα που αποδομούν την εξωκυττάρια θεμέλια ουσία. Το σύνολο αυτών των ουσιών συνθέτει το λεγόμενο senescence-associated secretory phenotype (SASP), ένα χαρακτηριστικό εκκριτικό αποτύπωμα των γηρασμένων κυττάρων. Μέσω αυτού μπορούν να επηρεάζουν το περιβάλλον τους και να μεταδίδουν σήματα γήρανσης σε γειτονικά κύτταρα, δημιουργώντας ένα περιβάλλον επίμονης, χαμηλού βαθμού φλεγμονής, στενά συνδεδεμένο με τη διαδικασία της γήρανσης και γνωστό ως inflammaging.

Μια πρόσφατη επιστημονική ανασκόπηση επιχειρεί να χαρτογραφήσει τι συμβαίνει μέσα σε ένα κύτταρο καθώς αυτό γερνά και ποιοι από αυτούς τους μηχανισμούς θα μπορούσαν να αποτελέσουν στόχο μελλοντικών παρεμβάσεων. Στο επίκεντρο βρίσκονται τέσσερις στενά αλληλένδετες διεργασίες, η παρατεταμένη ενεργοποίηση της κυτταρικής απόκρισης σε βλάβες του DNA, οι επιγενετικές μεταβολές, η διαταραχή της αυτοφαγίας και η δυσλειτουργία των μιτοχονδρίων.

Όταν οι βλάβες στο DNA επιμένουν, το κύτταρο διατηρεί ενεργοποιημένο ένα είδος «συναγερμού» απέναντι στη γενετική βλάβη. Η παρατεταμένη αυτή απόκριση, κυρίως μέσω των μονοπατιών ATM και ATR, ενεργοποιεί μηχανισμούς όπως τα p53/p21 και p16/Rb, οι οποίοι εμποδίζουν το κύτταρο να συνεχίσει να διαιρείται. Παράλληλα, οι επιγενετικές μεταβολές αλλάζουν τον τρόπο έκφρασης των γονιδίων χωρίς να μεταβάλλουν την αλληλουχία του DNA, ενώ η διαταραχή της αυτοφαγίας περιορίζει την ικανότητα του κυττάρου να απομακρύνει και να ανακυκλώνει κατεστραμμένα συστατικά του. Η δυσλειτουργία των μιτοχονδρίων συνδέεται με αυξημένο οξειδωτικό στρες και περαιτέρω ενίσχυση του SASP. Οι μηχανισμοί αυτοί αλληλεπιδρούν και αλληλοτροφοδοτούνται, συμβάλλοντας στη διατήρηση του γηρασμένου κυτταρικού φαινοτύπου.

Η καλύτερη κατανόηση αυτών των μηχανισμών έχει ανοίξει ένα νέο πεδίο έρευνας με στόχο τη βιολογική στόχευση της κυτταρικής γήρανσης. Τα senolytics επιδιώκουν την επιλεκτική εξάλειψη των γηρασμένων κυττάρων, παρεμβαίνοντας στα μονοπάτια επιβίωσης που τα καθιστούν ανθεκτικά στην απόπτωση. Τα senomorphics, αντίθετα, δεν απομακρύνουν τα κύτταρα, αλλά επιχειρούν να περιορίσουν τη βλαπτική εκκριτική τους δραστηριότητα, ιδιαίτερα το SASP, και να επηρεάσουν μηχανισμούς που σχετίζονται με τη φλεγμονή, τον μεταβολισμό και τη μιτοχονδριακή λειτουργία.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν φυσικές ενώσεις που διερευνώνται στο πλαίσιο αυτών των στρατηγικών. Η quercetin, η fisetin και η procyanidin C1 μελετώνται για senolytic δράση, ενώ ενώσεις όπως η resveratrol, η pterostilbene, η urolithin A και η spermidine διερευνώνται κυρίως για senomorphic ιδιότητες. Παρότι τα προκλινικά δεδομένα έχουν δημιουργήσει σημαντικό ερευνητικό ενδιαφέρον, η κλινική τεκμηρίωση παραμένει περιορισμένη και ζητήματα όπως η βιοδιαθεσιμότητα, η κατάλληλη δοσολογία και η μακροχρόνια ασφάλεια απαιτούν περαιτέρω μελέτη.

Η κυτταρική γήρανση, ωστόσο, δεν είναι μία ενιαία κατάσταση. Πρόσφατα δεδομένα δείχνουν ότι μόλις περίπου το 4% των χαρακτηριστικών που σχετίζονται με τη γήρανση είναι κοινά μεταξύ διαφορετικών κυτταρικών τύπων. Οι διαφορές συνδέονται με τον τύπο του κυττάρου, τα ερεθίσματα που προκαλούν τη γήρανση και τα σήματα από το μικροπεριβάλλον των ιστών. Η μεγάλη αυτή ετερογένεια δυσχεραίνει την ακριβή θεραπευτική στόχευση και αναδεικνύει την ανάγκη καλύτερης μοριακής χαρτογράφησης των γηρασμένων κυττάρων.

Η μετάβαση επομένως από το εργαστήριο στην κλινική πράξη παραμένει πρόκληση. Η χαμηλή βιοδιαθεσιμότητα αρκετών φυσικών ενώσεων, η περιορισμένη εκλεκτικότητα της στόχευσης και η ετερογένεια των γηρασμένων κυττάρων αποτελούν βασικά εμπόδια. Οι συγγραφείς επισημαίνουν ότι τεχνολογίες που επιτρέπουν τη μελέτη μεμονωμένων κυττάρων και διαφορετικών μοριακών χαρακτηριστικών τους μπορούν να συμβάλουν στην ακριβέστερη χαρτογράφηση αυτής της ετερογένειας και στη μελλοντική ανάπτυξη πιο στοχευμένων παρεμβάσεων.

Η κυτταρική γήρανση αναδεικνύεται έτσι όχι ως ένα αμετάβλητο τελικό στάδιο, αλλά ως μια δυναμική και δυνητικά τροποποιήσιμη βιολογική διαδικασία, αναφέρουν οι ειδικοί. Η καλύτερη κατανόηση της ετερογένειάς της, ο ακριβέστερος προσδιορισμός των κυτταρικών πληθυσμών που θα μπορούσαν να αποτελέσουν θεραπευτικό στόχο και ο καθορισμός της κατάλληλης χρονικής στιγμής και δοσολογίας αποτελούν κρίσιμα επόμενα βήματα. Η μετάβαση, ωστόσο, από τα πειραματικά δεδομένα σε ασφαλείς και αποτελεσματικές παρεμβάσεις για τον άνθρωπο θα απαιτήσει καλά σχεδιασμένες, μακροχρόνιες κλινικές μελέτες, καταλήγουν οι ειδικοί.