Η προσπάθεια για να απομακρυνθεί ο Τζιάνι Ινφαντίνο από την προεδρία της FIFA φαίνεται να έχει ουσιαστικά ολοκληρωθεί, λίγες μόλις εβδομάδες αφότου οι αντίπαλοί του πίστευαν ότι μπορούσαν να τον ανατρέψουν. Ωστόσο, η σύγκρουση για το εύρος των εξουσιών που θα διαθέτει ο πρόεδρος της παγκόσμιας ποδοσφαιρικής συνομοσπονδίας ενδέχεται μόλις τώρα να αρχίζει, όπως αναφέρει το Reuters.
Παράγοντες με σημαντική επιρροή στο παγκόσμιο ποδόσφαιρο εκτιμούν ολοένα και περισσότερο ότι η κρίση που προκλήθηκε από το σχέδιο του Ινφαντίνο για ιδιωτικές επενδύσεις, μετατοπίζεται απ’ το ζήτημα της διαδοχής του στην προεδρία, στη διαμάχη για τους όρους υπό τους οποίους θα συνεχίσει να ασκεί τα καθήκοντά του.
Ένα πιθανό σενάριο είναι ένας συμβιβασμός σε επίπεδο διοίκησης, βάσει του οποίου ο Ινφαντίνο θα παραμείνει στη θέση του, αλλά θα αποδεχθεί σημαντικό περιορισμό ορισμένων από τις εξουσίες του.
Η άλλη εκδοχή αφορά έναν παρατεταμένο «ψυχρό πόλεμο», στον οποίο σύλλογοι, συνομοσπονδίες, εκπρόσωποι παικτών κι εθνικές ομοσπονδίες θα συγκρούονται επανειλημμένα με τη FIFA για τις διοργανώσεις, τα οικονομικά έσοδα και τον έλεγχο του διεθνούς αγωνιστικού ημερολογίου.
«Αυτό που είναι πλέον ξεκάθαρο είναι ότι δεν πρόκειται να πάει πουθενά», δήλωσε στο Reuters υψηλόβαθμο στέλεχος του παγκόσμιου ποδοσφαίρου. «Ένας ψυχρός πόλεμος αποτελεί πολύ πραγματικό πρόβλημα για τη FIFA και το παγκόσμιο ποδόσφαιρο». Ανάλογη ήταν η εκτίμηση ενός έμπειρου στελέχους του διεθνούς αθλητισμού, που έχει περάσει δεκαετίες συνεργαζόμενο με αθλητικούς οργανισμούς.
Όπως ανέφερε, ο Ινφαντίνο «κρατιέται» στην προεδρία, όμως εξέφρασε ερωτήματα για το πώς μπορεί να λειτουργήσει αποτελεσματικά η FIFA εφόσον αρκετές απ’ τις ισχυρότερες χώρες και ποδοσφαιρικές οργανώσεις εξακολουθούν να βρίσκονται απέναντί του. «Θα είχαμε ουσιαστικά έναν εμφύλιο πόλεμο στη διοίκηση, κάτι που δεν μπορώ να θυμηθώ να έχει συμβεί ξανά σε αθλητικό οργανισμό», ανέφερε. «Θα ήταν πρωτοφανές».
Να περιορίσουν τις αρμοδιότητές του
Το ενδεχόμενο μιας παρατεταμένης και δυνητικά επιζήμιας αντιπαράθεσης στο εσωτερικό του παγκόσμιου ποδοσφαίρου επιβεβαιώθηκε ανεξάρτητα στο Reuters από ακόμη δύο υψηλόβαθμους αξιωματούχους.
Έτσι, η κρίση μπορεί να οδηγήσει σε ένα παράδοξο αποτέλεσμα: ο Ινφαντίνο να διατηρήσει πολιτικά τη θέση του, αλλά να βρίσκεται επικεφαλής μιας FIFA, όπου ορισμένοι από τους ισχυρότερους φορείς του ποδοσφαίρου θα προσπαθούν να περιορίσουν στην πράξη τις αρμοδιότητές του.
«Μήπως καταλήξει να γίνει πρόεδρος χωρίς πραγματική επιρροή;», διερωτήθηκε το έμπειρο στέλεχος του αθλητισμού. Δεν υπάρχουν μέχρι στιγμής πολλές ενδείξεις ότι η προσπάθεια του Ινφαντίνο να βάλει τέλος στην κρίση έχει αποκαταστήσει τη ρήξη που έχει δημιουργηθεί.
Σε επιστολή του προς το Συμβούλιο της FIFA και τους προέδρους των 211 ομοσπονδιών-μελών, ο Ινφαντίνο πρότεινε να εξεταστεί από το Συμβούλιο η ανάθεση μιας ανεξάρτητης εξωτερικής αξιολόγησης του πλαισίου διακυβέρνησης της FIFA σε ό,τι αφορά σημαντικές στρατηγικές πρωτοβουλίες. Παράλληλα, πρότεινε διαβουλεύσεις με συνομοσπονδίες, ομοσπονδίες και άλλους εμπλεκόμενους φορείς, με στόχο την ενίσχυση της διαδικασίας λήψης αποφάσεων, ενώ επανέλαβε ότι παραμένει πλήρως προσηλωμένος στην ηγεσία της FIFA.
Αρκετές ευρωπαϊκές ομοσπονδίες απέρριψαν γρήγορα την πρόταση, ενώ ο πρόεδρος της UEFA, Αλεξάντερ Τσέφεριν, ήταν ιδιαίτερα αυστηρός στην τοποθέτησή του την Τετάρτη (23/9). «Το σχέδιο που διέλυσε την ενότητα του παγκόσμιου ποδοσφαίρου μπορεί να καταργήθηκε, όμως η εμπιστοσύνη που κατέστρεψε δεν έχει επιστρέψει», ανέφερε ο Τσέφεριν σε βιντεοσκοπημένο μήνυμά του στο Portugal Football Summit.
«Η εμπιστοσύνη στο άθλημά μας στηρίζεται σε τρεις πυλώνες: ενότητα, διαφάνεια και διακυβέρνηση που υπηρετεί τους πολλούς και όχι τους λίγους». Ο Τσέφεριν δεν κατονόμασε τον Ινφαντίνο, όμως οι αναφορές του ήταν σαφώς συνδεδεμένες με την πρόταση για πώληση ποσοστού 20% των εμπορικών δικαιωμάτων της FIFA, συμπεριλαμβανομένων δικαιωμάτων που συνδέονται με το Παγκόσμιο Κύπελλο, σε ιδιώτες επενδυτές.
Το σχέδιο εγκαταλείφθηκε τον Ιούλιο, έπειτα από τις αντιδράσεις της UEFA, της Ασιατικής Συνομοσπονδίας Ποδοσφαίρου και της CONCACAF.
Οι «μεταρρυθμίσεις» και η κίνηση Ινφαντίνο
Για τον 56χρονο Ελβετοϊταλό Ινφαντίνο, ένας δρόμος προς μια λιγότερο συγκρουσιακή λύση θα ήταν η υιοθέτηση μεταρρυθμίσεων αρκετά ουσιαστικών ώστε να πείσουν τους αντιπάλους του ότι η κατανομή της εξουσίας στο εσωτερικό της FIFA έχει πράγματι αλλάξει.
Το υψηλόβαθμο στέλεχος του παγκόσμιου ποδοσφαίρου ανέφερε ως πιθανή εξέλιξη τη δημιουργία ενός νέου οργάνου ή μιας νέας δομής που θα περιόριζε την εξουσία του προέδρου.
Οι προτάσεις του Ινφαντίνο για τη διακυβέρνηση αποτελούν το «ελάχιστο» που απαιτείται προκειμένου να του δοθεί περιθώριο να παραμείνει στην προεδρία, σημείωσε το ίδιο στέλεχος, προσθέτοντας ότι το κρίσιμο ερώτημα είναι εάν ο ίδιος θα δεχθεί ουσιαστικές αλλαγές. Το εύρος ενός ενδεχόμενου συμβιβασμού θα εξαρτηθεί από «το πόση εξουσία είναι διατεθειμένος να παραχωρήσει ο Ινφαντίνο» αλλά και από το πόσο αποφασισμένοι είναι οι αντίπαλοί του να πιέσουν για την αφαίρεσή της, σύμφωνα με την ίδια πηγή.
Υπάρχει, μάλιστα, μια ιστορική ειρωνεία σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο. Οι μεταρρυθμίσεις που θεσπίστηκαν μετά την αποχώρηση του πρώην προέδρου της FIFA, Σεπ Μπλάτερ, είχαν ως έναν από τους στόχους τους τον περιορισμό της εξουσίας που συγκεντρωνόταν στο αξίωμα του προέδρου.
Τώρα, ωστόσο, υψηλόβαθμοι παράγοντες βλέπουν να διαμορφώνεται εκ νέου μια «μάχη» για το πόση εξουσία θα πρέπει να διαθέτει ο πρόεδρος της FIFA. Εάν δεν υπάρξει συμφωνία, η αντιπαράθεση ενδέχεται να εξελιχθεί περισσότερο σε μια μάχη φθοράς, παρά σε μια θεαματική σύγκρουση.
Σύμφωνα με το υψηλόβαθμο στέλεχος του παγκόσμιου ποδοσφαίρου, οι σύλλογοι θα μπορούσαν να αντιπαρατεθούν με τη FIFA για το Παγκόσμιο Κύπελλο Συλλόγων, την κατανομή των εσόδων και την αποδέσμευση των παικτών. Οι εκπρόσωποι των ποδοσφαιριστών θα μπορούσαν να αμφισβητήσουν το αγωνιστικό ημερολόγιο, οι εθνικές ομοσπονδίες να μπλοκάρουν πρωτοβουλίες και οι μεγάλες συνομοσπονδίες να αντιδράσουν σε προσπάθειες επέκτασης ή αναμόρφωσης των διοργανώσεων της FIFA.
«Ίσως πλέον καταλήγουμε σε δύο επιλογές. Η μία είναι ένας συμβιβασμός, στον οποίο ο Ινφαντίνο θα παραχωρήσει μέρος της εξουσίας του και θα δημιουργηθούν νέα όργανα. Η δεύτερη είναι ένας μόνιμος ψυχρός πόλεμος, στον οποίο όλοι οι εμπλεκόμενοι θα συγκρούονται για κάθε ζήτημα», ανέφερε.
Σε αυτή την αντιπαράθεση θα μπορούσαν να βρεθούν ζητήματα όπως η διεύρυνση των Παγκοσμίων Κυπέλλων, η διεξαγωγή μεγαλύτερων ή συχνότερων Παγκοσμίων Κυπέλλων Συλλόγων και οι αποφάσεις για την εμπορική και οικονομική κατανομή των εσόδων. Δεν θα επρόκειτο απαραίτητα για μια επίσημη ρήξη με τη FIFA. Αντίθετα, οι αντίπαλοι του Ινφαντίνο θα μπορούσαν να καταστήσουν δυσκολότερη την υλοποίηση κάθε σημαντικής πρωτοβουλίας.
Το έμπειρο στέλεχος του διεθνούς αθλητισμού εκτίμησε ότι το ζήτημα αγγίζει τον πυρήνα της λειτουργίας των παγκόσμιων αθλητικών οργανισμών. «Η σημασία της ενότητας. Το να κρατάς ενωμένους αυτούς τους τεράστιους αθλητικούς οργανισμούς. Δεν είναι πολιτικά κόμματα. Αυτό θα είναι κάτι πρωτόγνωρο», ανέφερε.
Ο Ινφαντίνο επιχειρεί να ανακτήσει έδαφος
Υπάρχει ακόμη ένας λόγος για τον οποίο η συζήτηση μετατοπίζεται από την αντικατάσταση του Ινφαντίνο στο πώς θα είναι η συνύπαρξη μαζί του: η θέση του φαίνεται να έχει ενισχυθεί σε σχέση με το πρώτο διάστημα της κρίσης. Πρόεδρος εθνικής ομοσπονδίας, ο οποίος μίλησε στο Reuters υπό καθεστώς ανωνυμίας, εκτίμησε ότι οι αντίπαλοι του Ινφαντίνο έχασαν την καλύτερη ευκαιρία τους όταν οι αντιδράσεις εναντίον του είχαν φτάσει στο αποκορύφωμά τους και ότι πλέον ο πρόεδρος της FIFA επιχειρεί να αποκαταστήσει τις συμμαχίες του ενόψει των εκλογών του Μαρτίου.
Ο Ινφαντίνο έχει μπροστά του αρκετές ευκαιρίες τους επόμενους μήνες για να συναντήσει προέδρους και αξιωματούχους εθνικών ομοσπονδιών, μέσω διοργανώσεων, συνεδρίων και εκδηλώσεων των συνομοσπονδιών, μεταξύ άλλων και σε αρκετές συναντήσεις στην Αφρική. Ο ίδιος παράγοντας εκτιμά ότι ο πρόεδρος της FIFA θα αξιοποιήσει αυτές τις επαφές προκειμένου να διατηρήσει τη στήριξη των ανθρώπων του ποδοσφαίρου μέχρι τις προεδρικές εκλογές της FIFA τον Μάρτιο του 2027.
Η πολιτική σημασία των μικρότερων εθνικών ομοσπονδιών αναδείχθηκε και από την πρόταση του Τσέφεριν και του προέδρου της CONCACAF, Βίκτορ Μονταλιάνι, για τη διανομή τουλάχιστον 10 εκατ. δολαρίων από τα αποθεματικά της FIFA σε καθεμία από τις 211 ομοσπονδίες-μέλη κατά την επόμενη οικονομική περίοδο.
Για αρκετές ομοσπονδίες που εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τη χρηματοδότηση της FIFA, ένα τέτοιο ποσό θα μπορούσε να έχει ιδιαίτερα σημαντικό αντίκτυπο. Εφόσον ο Ινφαντίνο επανεκλεγεί, ο πρόεδρος της εθνικής ομοσπονδίας θεωρεί πιθανό ορισμένες από τις ομοσπονδίες που έχουν ταχθεί εναντίον του να υιοθετήσουν μελλοντικά λιγότερο συγκρουσιακή στάση, εκτιμώντας ότι δεν έχουν πολλά να κερδίσουν από μια τετραετία διαρκούς αντιπαράθεσης.
Με αυτό το δεδομένο, το σενάριο ενός «ψυχρού πολέμου» δεν θεωρείται δεδομένο.
Κώστας Γουλής
