Με τη δυναμική της περσινής χρονιάς, όπου κατεγράφη νέο ρεκόρ εξωστρέφειας συνεχίζουν να κινούνται και στο πρώτο τρίμηνο του 2018 οι ελληνικές εξαγωγές, εκτιμά ο Πανελλήνιος Σύνδεσμος Εξαγωγέων.
Ανοδική πορεία φαίνεται ότι διατηρείται στις περισσότερες χώρες, και κυρίως προς τους βασικούς εμπορικούς εταίρους της χώρας μας όπως η Ιταλία, η Γερμανία, η Τουρκία και η Κύπρος ενώ ιδιαίτερα ενθαρρυντικά είναι τα μηνύματα από τις τρίτες χώρες, όπου υπάρχουν σημαντικά περιθώρια ανάπτυξης για τα ελληνικά προϊόντα. Ικανοποίηση υπάρχει και για την εικόνα που παρουσιάζει το εμπορικό ισοζύγιο, με την περαιτέρω μείωση του ελλείμματος τόσο τον Μάρτιο όσο και στο διάστημα Ιανουαρίου – Μαρτίου.
Συγκεκριμένα, σύμφωνα με την ανάλυση του Πανελληνίου Συνδέσμου Εξαγωγέων και του Κέντρου Εξαγωγικών Ερευνών και Μελετών (ΚΕΕΜ), επί των προσωρινών στοιχείων της ΕΛΣΤΑΤ, οι εξαγωγές το διάστημα Ιανουαρίου-Μαρτίου 2018 αυξήθηκαν κατά 905,6 εκατ. ευρώ ή κατά 13,3% και ανήλθαν σε 7,73 δισ. ευρώ από 6,83 δισ. ευρώ ενώ χωρίς τα πετρελαιοειδή αυξήθηκαν στα 5,26 δισ. ευρώ από 4,66 δισ. ευρώ, δηλαδή κατά 600 εκατ. ευρώ ή κατά 12,9%.
Οι ελληνικές εξαγωγές αποδεικνύουν καθημερινά πως αποτελούν πυλώνα ανάκαμψης και ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας. Είναι ενδεικτικό πως η αύξηση των εξαγωγών αγαθών και υπηρεσιών κατά το 2017 σε σχέση με το 2016, οδήγησε σε αύξηση του ΑΕΠ κατά 2,1%. Απαραίτητη ωστόσο προϋπόθεση για να εκμεταλλευθεί η χώρα μας τις ευκαιρίες που ανοίγονται στις διεθνείς αγορές και να αυξήσει κατακόρυφα το εξαγωγικό αποτύπωμά της, είναι να βελτιώσει το επιχειρηματικό κλίμα και να άρει τα εμπόδια που υπονομεύουν την προοπτική των ελληνικών επιχειρήσεων στο εξωτερικό.
Όπως σημειώνεται από το σύνδεσμο, η μείωση της φορολογίας, η πλήρης και οριστική άρση των capital controls καθώς και η αποκατάσταση της χρηματοδότησης, ειδικά των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, οι οποίες αποτελούν τη “ραχοκοκαλιά” της ελληνικής οικονομίας είναι ζωτικής σημασίας για να διευκολυνθεί το έργο των Εξαγωγέων. Εξίσου κρίσιμη θεωρείται η παροχή κινήτρων, για τη προσέλκυση επενδύσεων που θα οδηγήσουν στον εκσυγχρονισμό και στην ενίσχυση του παραγωγικού δυναμικού. Η Ελλάδα, χρειάζεται σήμερα μονάδες παραγωγής που θα τροφοδοτούν με φθηνές πρώτες ύλες τις εξαγωγικές επιχειρήσεις και παράλληλα θα εξάγουν ανταγωνιστικά προϊόντα.
Αναλυτικά, η Ιταλία εξακολουθεί και κατά το πρώτο τρίμηνο του 2018 να αποτελεί το σημαντικότερο προορισμό των ελληνικών εξαγωγών ενώ στη δεύτερη θέση ανέβηκε η Τουρκία, η οποία στο αντίστοιχο περσινό τρίμηνο ήταν στην 4η θέση. Ακολουθεί η Γερμανία και στη συνέχεια η Κύπρος που υποχώρησαν κατά μία θέση (ήταν 2η και 3η αντίστοιχα το 2017). Η Βουλγαρία ανέβηκε στην 5η θέση από έκτη στο πρώτο τρίμηνο του 2017. Στην 6η θέση βρίσκεται, με πτώση κατά μία θέση από το αντίστοιχο περσινό τρίμηνο, ο Λίβανος, στην 7η οι ΗΠΑ (με άνοδο κατά δύο θέσεις), στην 8η η Ισπανία (από 11η) και στην 9η το Ηνωμένο Βασίλειο με υποχώρηση δύο θέσεων. Την πρώτη δεκάδα των κυριότερων προορισμών, συμπληρώνει η Ρουμανία στην 10η θέση -ίδια θέση με το πρώτο τρίμηνο του 2017.
Ως προς τους προορισμούς των ελληνικών εξαγωγών ανά οικονομική ένωση, πέραν της αξιοσημείωτης (10,6%) αύξησης προς την Ε.Ε. οι αποστολές προς τις 17 χώρες της Ευρωζώνης, αυξήθηκαν κατά 11%, ενώ ανοδικά κινήθηκαν οι εξαγωγές προς τις χώρες του ΟΟΣΑ, της τάξης του 11% και προς τις χώρες του G7 κατά 6,2%. Οι εξαγωγές προς τις αναδυόμενες BRICS υπερδιπλασιάστηκαν, προς τις πετρελαιοπαραγωγικές χώρες του OPEC αυξήθηκαν ελαφρά κατά 2,3%, προς τις χώρες της Οικονομικής Συνεργασίας Μαύρης Θάλασσας (ΟΣΕΠ) ενισχύθηκαν κατά 21,8%, προς τις χώρες της Ευρασιατικής Οικονομικής Ένωσης η αύξηση είναι της τάξης του 38,6% και οι χαμηλές σε αξία εξαγωγές προς τις χώρες της MERCOSUR υπερτριπλασιάστηκαν.
Αντίστοιχα, ως προς τη σύνθεση των εξαγωγών κατά μεγάλες κατηγορίες προϊόντων, η συνολική αύξηση προκύπτει από ανοδικές τάσεις σε όλες τις κατηγορίες. Συγκεκριμένα, οι εξαγωγές αγροτικών προϊόντων εμφανίζουν αύξηση 14,9%, οι εξαγωγές καυσίμων κατά 14,1%, οι εξαγωγές βιομηχανικών προϊόντων παρουσιάζουν αύξηση κατά 13,1%. Με μικρότερα ποσοστά ενισχύθηκαν οι εξαγωγές πρώτων υλών (5,9%) και χαμηλές σε αξία ήταν οι εξαγωγές της κατηγορίας Είδη & συναλλαγές μη ταξινομημένα (4,7%).
Οι εισαγωγές στο διάστημα Ιανουαρίου – Μαρτίου μειώθηκαν κατά 314,7 εκατ. ευρώ ή κατά -2,4%, με τη συνολική τους αξία να διαμορφώνεται στα 12,83 δισ. ευρώ έναντι 13,15 δισ. ευρώ κατά το ίδιο τρίμηνο του 2017. Εξαιρουμένων των πετρελαιοειδών, οι εισαγωγές μειώθηκαν στα 9,28 δισ. ευρώ από 9,71 δισ. ευρώ, δηλαδή κατά 437,2 εκατ. ευρώ ή κατά -4,5%.
Ως αποτέλεσμα των παραπάνω κινήσεων, το εμπορικό έλλειμμα μειώθηκε σημαντικά το πρώτο τρίμηνο του 2018 κατά 1,22 δισ. ευρώ ή κατά 19,3%, στα 5,09 δισ. ευρώ από 6,31 δισ. ευρώ το αντίστοιχο διάστημα του 2017. Χωρίς τα πετρελαιοειδή, το εμπορικό έλλειμμα μειώθηκε στα 4,02 δισ. ευρώ από 5,05 δισ. ευρώ, δηλαδή κατά 1,04 δισ. ευρώ, ή κατά 20,5%.
Οι εξαγωγές προς την Ευρωπαϊκή Ένωση
Η αύξηση κατά 11% (από 2.593,2 εκ. Ευρώ σε 2.878,9 εκ. Ευρώ) των εξαγωγών προς την Ευρωζώνη (18), που απορρόφησε το 37,2% των συνολικών εξαγωγών στο εξεταζόμενο τρίμηνο, προκύπτει από την ενίσχυση των αποστολών προς όλους (πλην τριών χωρών) τους προορισμούς της Ευρωζώνης. Πιο συγκεκριμένα, για τους εννιά κυριότερους προορισμούς εντός Ευρωζώνης: οι εξαγωγές προς την Ιταλία -κυριότερη χώρα προορισμού ελληνικών εξαγωγών- εμφανίζουν αύξηση κατά 9,4% (από 756,4 εκ. Ευρώ σε 827,8 εκ. Ευρώ), προς τη Γερμανία μείωση κατά -1,4% (από 499,2 εκ. Ευρώ σε 492,1 εκ. Ευρώ), ενώ προς την Κύπρο σημειώνεται μικρή άνοδος κατά 1,4% (από 427,6 εκ. Ευρώ σε 433 εκ. ευρώ ).
Ακολουθούν στη σειρά -με κριτήριο την αξία εξαγωγών- η Ισπανία που εμφανίζει μεγάλη αύξηση στις αποστολές κατά 31,4% (από 203,5 εκ. Ευρώ σε 267,3 εκ.ευρώ), η Γαλλία με σημαντική αύξηση εξαγωγών κατά 16,8% (από 191,3 εκ. Ευρώ σε 223,4 εκ. Ευρώ), η Ολλανδία επίσης με αύξηση κατά 5,9% (από 147 εκ. Ευρώ σε 155,7 εκ. Ευρώ) και το Βέλγιο προς το οποίο αυξάνονται οι εξαγωγές κατά 5,4 % (από 88,3 εκ. Ευρώ σε 93,1 εκ. Ευρώ).
Τον κατάλογο με τις κυριότερες αγορές ελληνικών προϊόντων από τις χώρες της Ευρωζώνης, συμπληρώνουν δύο προορισμοί προς τους οποίους καταγράφονται πολύ μεγάλες αυξήσεις εξαγωγών. Συγκεκριμένα, οι ελληνικές εξαγωγές προς τη Μάλτα ενισχύθηκαν κατά 60,8% (από 56,2 εκ. Ευρώ σε 90,5 εκ. Ευρώ), ενώ αυτές προς τη Σλοβενία υπερδιπλασιάστηκαν (από 33 εκ. Ευρώ σε 70,5 εκ. Ευρώ).
Όσον αφορά στις χώρες-μέλη της Ε.Ε. που δεν ανήκουν στην Ευρωζώνη, οι εξαγωγές αυξήθηκαν προς αυτές κατά 9,7% και ανήλθαν στα 1.167,5 εκ. Ευρώ από 1.063,9 εκ. Ευρώ. Η Βουλγαρία -κυριότερος πελάτης για τα ελληνικά προϊόντα στην εν λόγω κατηγορία χωρών- εμφανίζει άνοδο των εξαγωγών κατά 10,9% (από 300,7 εκ. Ευρώ σε 333,4 εκ. Ευρώ) και ακολουθούν (με βάση το μέγεθος των εξαγωγών) με μείωση αποστολών, το Ην. Βασίλειο κατά -3,2% (από 257,8 εκ. Ευρώ σε 249,7 εκ. Ευρώ) και με αυξήσεις εξαγωγών, η Ρουμανία κατά 10,7% (από 202,1 εκ. Ευρώ σε 223,6 εκ. Ευρώ), η Πολωνία κατά 22,4% (από 102,3 εκ. Ευρώ σε 125,3 εκ. Ευρώ), η Τσεχία με αύξηση 11,3% (από 53,7 εκ. Ευρώ σε 59,7 εκ. Ευρώ) και η Σουηδία, οι εξαγωγές προς την οποία αυξήθηκαν πολύ, κατά 37,4% (από 41,2 εκ. Ευρώ σε 56,6 εκ. Ευρώ).
Οι εξαγωγές προς Τρίτες Χώρες (εκτός ΕΕ)
Τα μεγαλύτερα μερίδια ελληνικών εξαγωγών εκτός προορισμών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αφορούν αποστολές προς τις Λοιπές Χώρες της Ευρώπης (πλην Ε.Ε.) με μερίδιο 17,5% (στο σύνολο των ελληνικών εξαγωγών) και προς την περιοχή της Μ. Ανατολής & Β. Αφρικής (μερίδιο 14,2%). Αξιοσημείωτα μερίδια έχουν και οι εξαγωγές προς τις Χώρες της Ασίας (πλην Μ.Ανατολής) (7,6%) και προς τη Β. Αμερική (4,4%).
Αναλυτικότερα, οι εξαγωγές προς τις Λοιπές Χώρες της Ευρώπης (πλην Ε.Ε.) καταγράφουν μεγάλη αύξηση για το πρώτο τρίμηνο του 2018, της τάξης του 32,5%. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι και προς τους 7 κυριότερους προορισμούς, παρατηρούνται ανοδικές τάσεις των ελληνικών εξαγωγών και μάλιστα ισχυρές. Ξεχωρίζει βέβαια το γεγονός ότι, οι εξαγωγές προς την Τουρκία αυξήθηκαν σημαντικά (29,1%), σε 579,9 εκ.Ευρώ από 449,3 εκ.Ευρώ.
Αξιοσημείωτες επιδόσεις των εξαγωγών καταγράφονται προς το Γιβραλτάρ με υπερδιπλασιασμό (σε 225,1 εκ. Ευρώ από 109,3 εκ. Ευρώ), προς την πΓΔΜ με αύξηση κατά 12,8% (σε 161,9 εκ. Ευρώ από 143,5 εκ. Ευρώ), προς την Αλβανία αύξηση 15,9% (σε 106,1 εκ. Ευρώ από 91,5 εκ. Ευρώ) και προς Σερβία κατά 9% (σε 63,3 εκ. Ευρώ από 58,1 εκ.Ευρώ). Μεγάλες αυξήσεις παρουσιάζονται προς την Ουκρανία κατά 64,6% (σε 47,8 εκ. Ευρώ από 29 εκ. Ευρώ) και προς τη Ρωσία κατά 29,5% (σε 44,7 εκ. Ευρώ από 34,6 εκ. Ευρώ).
Οι ελληνικές εξαγωγές προς την περιοχή της Μ. Ανατολής & Β. Αφρικής καταγράφουν σημαντική μείωση κατά -10,2% (από 1.223,4 εκ.Ευρώ σε 1.098,3 εκ.Ευρώ), κάτι που προφανώς οφείλεται στις γενικότερες εξελίξεις στην πολιτική και οικονομική κατάσταση αρκετών εκ των χωρών της εν λόγω περιοχής το τελευταίο χρονικό διάστημα. Για την ακρίβεια, από τις 9 χώρες που αποτελούν τους κυριότερους πελάτες ελληνικών προϊόντων στην περιοχή, οι επτά εμφανίζουν πτωτικές τάσεις των εξαγωγών, κάποιες εξ αυτών σε σημαντικά ποσοστά. Προς δύο χώρες της περιοχής καταγράφεται άνοδος των ελληνικών αποστολών.
Πιο συγκεκριμένα, με κριτήριο την αξία των εξαγωγών κατά το διάστημα Ιανουάριος-Μάρτιος του 2018, πρώτος πελάτης ελληνικών προϊόντων για την περιοχή αναδεικνύεται ο Λίβανος παρά τη μείωση (-14,4%) των αποστολών (στα 313,2 εκ. Ευρώ από 365,8 εκ. Ευρώ). Ακολουθεί η Αίγυπτος επίσης με μείωση -14% (στα 219,3 εκ. Ευρώ από 254,9 εκ. Ευρώ), η Σ. Αραβία με μείωση -12,1% (στα 142,8 εκ. Ευρώ από 162,5 εκ. Ευρώ). Στην 4η θέση της σχετικής λίστας ανέβηκε η Λιβύη, με μεγάλη αύξηση των εξαγωγών κατά 62,7% (στα 111,9 εκ. Ευρώ από 68,8 εκ. Ευρώ) και ακολουθούν με μειώσεις το Ισραήλ -24,1% (στα 99,4 εκ. Ευρώ από 131,1 εκ. Ευρώ) και τα Ην. Αρ. Εμιράτα -6,6% (στα 47,5 εκ. Ευρώ από 50,9 εκ. Ευρώ).
Το Μαρόκο είναι η δεύτερη χώρα του καταλόγου με ανοδικές τάσεις 8,2% (από τα 42,4 εκ. Ευρώ στα 45,9 εκ. Ευρώ), ενώ τη λίστα των εννέα κυριότερων πελατών στην περιοχή της Μ. Ανατολής & Β. Αφρικής συμπληρώνουν η Τυνησία, προς την οποία οι εξαγωγές μειώνονται κατά πολύ -37,5% (από τα 61,9 εκ. Ευρώ στα 38,7 εκ. Ευρώ το πρώτο τρίμηνο του 2018 και η Αλγερία με αντίστοιχη πτώση -38,2% (στα 23,8 εκ. Ευρώ από 38,6 εκ. Ευρώ).
Οι εξαγωγές προς τις Χώρες της Ασίας (πλην Μ.Ανατολής ) κατά το διάστημα Ιανουάριος-Μάρτιος του 2018 εμφάνισαν πολύ μεγάλη ποσοστιαία αύξηση της τάξης του 54% σε σχέση με το αντίστοιχο περσινό τρίμηνο. Ανήλθαν στα 589,2 εκ. Ευρώ από 382,7 εκ. Ευρώ. Και οι 6 χώρες με αξιοσημείωτη αξία εξαγωγών, εμφανίζουν αύξηση με πάρα πολύ υψηλούς ρυθμούς.
Αναλυτικά, με σειρά βάσει αξίας εξαγωγών, πρώτος πελάτης ελληνικών προϊόντων στην εξεταζόμενη περιοχή αναδεικνύεται για το πρώτο τρίμηνο του 2018 η Κίνα με μεγάλη αύξηση 80% (από 87,3 εκ. Ευρώ σε 157,2 εκ. Ευρώ) και ακολουθεί η Σιγκαπούρη, οι εξαγωγές προς την οποία διπλασιάστηκαν (από 74,1 εκ. Ευρώ σε 152,3 εκ. Ευρώ). Στη 3η θέση είναι οι εξαγωγές προς την Ινδία, οι εξαγωγές προς την οποία πενταπλασιάστηκαν (από 14,9 εκ. Ευρώ σε 77,2 εκ. Ευρώ), ακολούθως η Γεωργία με υπερδιπλασιασμό εξαγωγών (από 21,6 εκ. Ευρώ σε 45,8 εκ. Ευρώ), το Χονγκ Κονγκ με αύξηση 30% (από 22,1 εκ. Ευρώ σε 28,7 εκ. Ευρώ) και οι Φιλιππίνες, οι εξαγωγές προς την οποία ήταν ελάχιστες (1,2 εκ. Ευρώ) και έφτασαν στα 27,6 εκ. Ευρώ το εξεταζόμενο τρίμηνο. Ειδική αναφορά, χρειάζεται να γίνει στη μεγάλη μείωση (-71%) των εξαγωγών προς τη Ν. Κορέα, η οποία στο αντίστοιχο περσινό τρίμηνο του 2017, αποτελούσε τον κυριότερο πελάτη ελληνικών προϊόντων στην περιοχή της Ασίας (πλην Μ.Ανατολής ). Συγκεκριμένα, οι εξαγωγές από 89 εκ. Ευρώ, έφτασαν κατά το φετινό πρώτο τρίμηνο του έτους, στα 25,9 εκ. Ευρώ.
Η ενίσχυση κατά 9,8% των εξαγωγών προς τη Β. Αμερική (από 309,5 εκ. Ευρώ σε 339,8 εκ. Ευρώ), οφείλεται κυρίως στην άνοδο των αποστολών προς τον σημαντικότερο πελάτη ελληνικών προϊόντων στην εν λόγω περιοχή, τις ΗΠΑ, κατά ποσοστό 13,7% (από 240,1 εκ. Ευρώ σε 273 εκ. Ευρώ). Οι εξαγωγές προς τον Καναδά ενισχύθηκαν κατά 12,3% (από 27,6 εκ. Ευρώ σε 31 εκ. Ευρώ) ενώ προς το Μεξικό υποχώρησαν κατά -14,3% (από 41,7 εκ. Ευρώ σε 35,8 εκ. Ευρώ).
Προκειμένου να ολοκληρωθεί ο χάρτης των προορισμών των ελληνικών εξαγωγών, παρατίθενται παρακάτω τα στοιχεία για τις αποστολές προς τις υπόλοιπες περιοχές, οι οποίες όμως συγκεντρώνουν πολύ μικρό μερίδιο των ελληνικών εξαγωγών.
Συγκεκριμένα, οι χαμηλές σε αξία εξαγωγές προς τις Λοιπές Χώρες της Αμερικής, αυξάνονται σημαντικά κατά το πρώτο τρίμηνο του 2018 (79,3%) και ανήλθαν στα 83,4 εκ.Ευρώ από 46,5 εκ. Ευρώ το αντίστοιχο περσινό τρίμηνο. Η άνοδος αυτή οφείλεται στις μεγάλες αυξήσεις των αποστολών κυρίως προς τη Βραζιλία (από 6,7 εκ. Ευρώ στα 34,1 εκ. Ευρώ), αλλά και προς την Αργεντινή (από 1 εκ. Ευρώ στα 18 εκ. Ευρώ). Αντίθετα, οι εξαγωγές προς τον -κατά το αντίστοιχο περσινό τρίμηνο- βασικό πελάτη ελληνικών προϊόντων στην εν λόγω περιοχή, τον Παναμά, περιορίστηκαν στα 21,5 εκ. Ευρώ φέτος, από 29,4 εκ. Ευρώ το πρώτο τρίμηνο του 2017.
Οι εξαγωγές προς τις Χώρες της Αφρικής (πλην Βόρειας Αφρικής) κατά το διάστημα Ιανουάριος-Μάρτιος 2018 σημείωσαν αύξηση 8,6% σε σχέση με το αντίστοιχο περσινό τρίμηνο αν και παραμένουν χαμηλές σε αξία, αφού ανήλθαν στα 38 εκ. Ευρώ από 35 εκ. Ευρώ. Ως προς τους κύριους πελάτες ελληνικών προϊόντων προς την εν λόγω περιοχή, αξίζουν να αναφερθούν: οι αυξήσεις των εξαγωγικών επιδόσεων προς Δημ. της Ν. Αφρικής (από 14,4 εκ. Ευρώ σε 17,6 εκ. Ευρώ) και προς τη Γκάνα (από 6,3 εκ. Ευρώ σε 8,2 εκ. Ευρώ), καθώς και η μείωση των εξαγωγών προς τη Νιγηρία (από 9,3 εκ. Ευρώ σε 6,4 εκ. Ευρώ).
Οι, επίσης χαμηλές σε αξία, ελληνικές εξαγωγές προς την Ωκεανία, σημείωσαν αύξηση 5,4% (από 38,3 εκ. Ευρώ σε 40,4 εκ. Ευρώ). Η αύξηση αυτή αφορά στις εξαγωγές προς την Αυστραλία κατά 6% (από 34,8 εκ. Ευρώ σε 36,9 εκ. Ευρώ), αφού αυτές προς τη Ν. Ζηλανδία παρέμειναν αμετάβλητες στα 3,5 εκ. Ευρώ.
