Παρότι γνωστός για το εκρηκτικό ταμπεραμέντο του, ο Ντόναλντ Τραμπ επέλεξε χθες Τετάρτη να συμπεριφερθεί σαν να μην έγινε απολύτως τίποτα την επομένη της σαρωτικής εκλογικής ήττας της παράταξής του και παρά τις επικρίσεις του ίδιου του αντιπροέδρου του Τζέι Ντι Βανς και άλλων, συμπεριλαμβανομένου του κυβερνήτη στη Φλόριντα Ρον ΝτεΣάντις.
Ερωτηθείς για τις δηλώσεις του κ. Βανς, ο οποίος έκρινε ότι ο πόλεμος εναντίον του Ιράν κι οι συνέπειές του ήταν αναμφίβολα η βασική αιτία για την εκκωφαντική νίκη των δημοκρατικών στις ενδιάμεσες εκλογές, ο ρεπουμπλικάνος πρόεδρος δεν αμφισβήτησε καν την ερμηνεία αυτή.
«Νομίζω πως αυτό είναι κατά μεγάλο μέρος αληθές, διότι (ο πόλεμος) ανέβασε τις τιμές των καυσίμων βραχυπρόθεσμα», είπε από το εργοτάξιο της αίθουσας χορού του στον Λευκό Οίκο, όπου κλήθηκε ο Τύπος για την πρώτη του δημόσια εμφάνιση έπειτα από την εκλογική αναμέτρηση.
Είναι χαρακτηριστικό πως δεν έθιξε τις εκλογές παρά μόνο όταν δημοσιογράφοι τον πίεσαν να τοποθετηθεί για τις «midterms», αφού έκανε μακρά τοποθέτηση για το έργο του.
«Θα το ξανάκανα, διότι μακροπρόθεσμα είναι η μοναδική λύση», είπε ο αρχηγός του αμερικανικού κράτους αναφερόμενος στον πόλεμο που εξαπέλυσε εναντίον του Ιράν, εξαιρετικά αντιδημοφιλή τις ΗΠΑ.
Διαβεβαίωσε πως δεν έχει καμιά πρόθεση να αποπέμψει αυτόν που μετονόμασε το υπουργείο Άμυνας σε υπουργείο Πολέμου, τον Πιτ Χέγκσεθ: κατ’ αυτόν, κάνει «πολύ καλή δουλειά».
Εξάλλου ο ογδοντάρης δισεκατομμυριούχος, ερωτηθείς για το ενδεχόμενο νέας διαδικασίας καθαίρεσής του στο νέο κοινοβουλευτικό τοπίο, έκρινε απλά πως τέτοιο εγχείρημα, που θα ήταν το τρίτο κατά σειρά, θα «κατέστρεφε» το δημοκρατικό κόμμα.
Το «μπλε κύμα», το εύρος του οποίου μάλλον κατέλαβε εξαπίνης τους πολιτικούς παρατηρητές, αποθάρρυνε τους ρεπουμπλικάνους και ενεθάρρυνε τους δημοκρατικούς. Παρέσυρε προχθές ακόμα και οχυρά της αμερικανικής δεξιάς, όπως το Τέξας και το Κάνσας, κυρίως λόγω της αγανάκτησης για την αύξηση του κόστους ζωής.
Το ρεπουμπλικανικό κόμμα απώλεσε τον έλεγχο και των δυο σωμάτων του Κογκρέσου, κάτι που σημαίνει ότι ο Ντόναλντ Τραμπ δεν θα έχει τη δυνατότητα να προωθεί διά νόμων το πρόγραμμά του τα δυο χρόνια που του απομένουν στον Λευκό Οίκο.
Μολαταύτα, ο αμερικανός πρόεδρος είπε πως δεν θεωρεί ότι ο ίδιος προσωπικά ήταν η αιτία του αποτελέσματος — παρότι η ερμηνεία των περισσότερων αναλυτών ήταν πως το εκλογικό σώμα επέλεξε να τον τιμωρήσει.
Όταν ορκιστεί, συγκροτηθεί σε σώμα και αναλάβει καθήκοντα το νέο Κογκρέσο, την 3η Ιανουαρίου, οι δημοκρατικοί θα έχουν πλέον στα χέρια τους τον έλεγχο του προϋπολογισμού και των νόμων, όπως και τη δυνατότητα να εμποδίζουν τους διορισμούς του προέδρου, ή να αρχίσουν έρευνες σε βάρος του προέδρου Τραμπ και της κυβέρνησής του.
Ο ένοικος του Λευκού Οίκου ήδη απείλησε πως θα ασκεί συχνά το βέτο του στα νομοσχέδια που δεν του αρέσουν. Έχει εξάλλου πάντα τη δυνατότητα να εκδίδει εκτελεστικά προεδρικά διατάγματα, ενώ διατηρεί μεγάλα περιθώρια ελιγμών σε διπλωματικό και στρατιωτικό επίπεδο.
Ο επικεφαλής των δημοκρατικών στη Βουλή των Αντιπροσώπων, ο Χακίμ Τζέφρις, που θα γίνει τον Ιανουάριο ο πρώτος αφροαμερικανός πρόεδρος του σώματος («speaker»), δεν έκρυψε τη χαρά του για το «εκπληκτικό» αποτέλεσμα των προχθεσινών εκλογών.
Στη Γερουσία, οι δημοκρατικοί απέσπασαν από τους αντιπάλους τους επτά έδρες και θα καταλάβουν τουλάχιστον 54 από τις 100 έδρες του σώματος· στη Βουλή, το κόμμα εξασφαλίζει από 250 ως 255 έδρες, σύμφωνα με τον κ. Τζέφρις. Απέμεναν δυο έδρες γερουσιαστών να κριθούν (Μισισιπής, Αλάσκα), αλλά η καταμέτρηση μπορεί να διαρκέσει στις πολιτείες αυτές.
Η εκλογική πανωλεθρία, όπως και η προσεχής έναρξη της εκστρατείας ενόψει των προεδρικών εκλογών του 2028, στις οποίες το Σύνταγμα των ΗΠΑ του απαγορεύει να θέσει υποψηφιότητα, για πολλούς σημαίνουν την αρχή του πολιτικού τέλους του Ντόναλντ Τραμπ.
Για καιρό το κέντρο βάρους της αμερικανικής πολιτικής ζωής και πρωταγωνιστής σε διεθνές επίπεδο, θα περιοριστεί σε χαμηλόφωνη έξοδο από τη σκηνή, στην οποία τον ρυθμό θα δίνουν τα έργα του; Μένει να φανεί.
Ίσως τον αναγκάσει η αμερικανική δεξιά, που όμως θα πρέπει να θυσιάσει δημόσια αυτόν που έγινε απόλυτος κυρίαρχος της παράταξης, σχεδόν χωρίς διακοπή, από το 2016.
Η τοποθέτηση του αντιπροέδρου Βανς, δυνητικού υποψηφίου των ρεπουμπλικάνων για την προεδρία το 2028, αποτέλεσε την πρώτη ένδειξη αμφισβήτησης του προέδρου Τραμπ, αν και ακόμη συγκρατημένης.
«Αν θέλετε να υποστηρίξετε ότι άξιζε τον κόπο, ότι η απώλεια της Γερουσίας για τα επόμενα έξι χρόνια ήταν αποδεκτό τίμημα, τότε πείτε το», τόνισε ο κ. Βανς σε σχόλιό του στο οποίο απέδωσε την ήττα στον πόλεμο εναντίον του Ιράν.
«Αλλά οι πάντες γνωρίζουν γιατί χάσαμε», πρόσθεσε.
Θέση την οποία φάνηκε να ενστερνίζεται ο ίδιος ο γιος του προέδρου, ο Ντόναλντ ο νεότερος.
Στο εξωτερικό, η ανακούφιση κάποιων ευρωπαϊκών κυβερνήσεων, συχνών στόχων του Ντόναλντ Τραμπ, ήταν απτή.
Ο ισπανός πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ έκρινε ότι το «ακροδεξιό κύμα» συντρίβεται πλέον. Ο επικεφαλής της γαλλικής διπλωματίας Ζαν-Νοέλ Μπαρό χαιρέτισε την «εξαίρετη είδηση για την αμερικανική δημοκρατία».
Πάντως ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν, ο Μοτζταμπά Χαμενεΐ, προειδοποίησε όσους περιμένουν αλλαγή της πολιτικής των ΗΠΑ ότι «πλανώνται» πλάνη οικτράν.
