Η εβδομάδα που πέρασε ήταν εξαιρετικά ενδιαφέρουσα για το σκληρό και πολύπλοκο γεωστρατηγικό παιχνίδι, στην ευρύτερη περιοχή μας. Τα γεγονότα γύρω από την Τουρκία και την κόντρα της με τις Ηνωμένες Πολιτείες, αλλά και οι εξελίξεις στις σχέσεις της Ρωσίας με την Ελλάδα, βρίσκονται στην κορυφή της λίστας των σημαντικών αυτών εξελίξεων.
Του Δημήτρη Γ. Απόκη*
Τα γεγονότα σε αυτά τα δύο βαρύνουσας σημασίας μέτωπα, δείχνουν την πραγματικά τραγική κατάσταση στην οποία έχει οδηγηθεί η ελληνική εξωτερική πολιτική στην παρούσα φάση, αλλά και το πόσο πραγματικά ρηχή είναι η ανάλυση στο εσωτερικό της χώρας αναφορικά με τις κοσμογονικές εξελίξεις στην περιοχή μας και όχι μόνο. Στο κάδρο της προχειρότητας μπαίνει και ο Σουλτάνος της Τουρκίας, Ταγίπ Ερντογάν, ο οποίος φαίνεται να υπερεκτιμά το μπόι του, και παίζει με τη φωτιά.
Όντας άτομο παλιάς κοπής, θα ήθελα να παραθέσω τους στίχους ενός παλιού ρεμπέτικου που είναι από τα αγαπημένα μου και τραγουδούσε ο αείμνηστος Σερ του ελληνικού, Γρηγόρης Μπιθικώτσης. Ο λόγος της παράθεσης αυτών των στοίχων από το τραγούδι, “Της Γειτονιάς ο Κόκορας”, θα γίνει κατανοητός στη ροή του άρθρου μου.
Λέει λοιπόν το παλιό ρεμπέτικο άσμα,“της γειτονιάς ο κόκορας περνιότανε για μάγκας μα τώρα τον κατάλαβαν, πως ήταν ματσαράγκας. Γιατί τα έκανε όλα ρόιδο και αποδείχθηκε κορόιδο. Ενόμιζε πως ήτανε Σουλτάνος με χαρέμι, την κάθε κότα ήθελε μπροστά του να τον τρέμει. Και στις γειτονιές γυρνούσε και με πόζα κελαηδούσε. Και μια μικρή που ήτανε στο έρωτα δασκάλα αφού τρελά τον μάδησε τον άφησε μπουκάλα. Τώρα του έφυγε η μαγκιά του και του πέσανε τα φτερά του.”
Αυτό λοιπόν το σύντομο αλλά πολύ σοφό τραγούδι, εάν καθίσει κανείς να το σκεφτεί, μέσα από τους στίχους περιγράφει με γλαφυρό τρόπο την κατάσταση που επικράτησε και επικρατεί εδώ και καιρό σε Άγκυρα και Αθήνα. Ο Σουλτάνος Ερντογάν και η κυβέρνησή του στο θέμα της κόντρας με την Ουάσιγκτον, νομίζει πως είναι κόκορας και τον παίρνει να κάνει τον μάγκα. Δυστυχώς για αυτόν, σε αντίθεση με τον προηγούμενο Πρόεδρο των ΗΠΑ, που του έπιανε το μαγουλάκι σε φωτογραφία από συνάντησή τους στο περιθώριο διεθνούς συνάντησης, ο σημερινός Πρόεδρος, είναι πολύ πιο περπατημένος στην πιάτσα, καθότι οικοδόμος από το Κουήνς της Νέας Υόρκης, και δεν έχει κανένα πρόβλημα να τραβήξει χαρτί στην μπλόφα του τσάμπα μάγκα Ερντογάν, και να το πάει στα άκρα.
Επίσης, μπορεί ο Ερντογάν να νομίζει ότι η πρόσκαιρη ερωμένη του, ο Βλαδίμηρος της Μόσχας, είναι το γερό χαρτί στην παρτίδα, μόνο που τα ιστορικά γεγονότα, αποδεικνύουν, ότι είναι η στον έρωτα δασκάλα που αφού τρελά τον μάδησε τον άφησε μπουκάλα. Ο Πούτιν, το διασκεδάζει αφάνταστα το μαλλιοτράβηγμα του Ερντογάν, με την Ουάσιγκτον, και τσιμπάει στο μεσοδιάστημα και κάτι ψηλά. Όσοι όμως κάνουν πραγματικά σοβαρή ανάλυση και δεν ακολουθούν απλώς τους τίτλους της ημέρας, γνωρίζουν, ότι στο τέλος θα τα βρει με τον Τράμπ, και ο μόνος μαδημένος θα είναι ο Ταγίπ, που είναι καταδικασμένος να του φύγει η τσάμπα μαγκιά του και να του πέσουν και τα φτερά του.
Εάν πραγματικά ο Σουλτάνος, πιστεύει ότι η Ρωσία θα γίνει μπίλιες με την Ουάσιγκτον, για τα μάτια της Άγκυρας, πλανάται, πλάνη, οικτρά. Ούτε το περιστασιακό φλερτ με το Ιράν, θα του βγει σε καλό. Η πλειοψηφία των Αραβικών χωρών θα βρεθεί απέναντί του, και το Ισραήλ τον περιμένει στη γωνία.
Παρόλα αυτά, πριν περάσω στον άλλο ματσαράγκα που περνιότανε για μάγκας, ορισμένες χρήσιμες για τα παρακάτω επισημάνσεις. Η Τουρκία είναι πολύ μεγάλο και γωνία μαγαζί. Έχει πλουτοπαραγωγικές πηγές, νεαρό πληθυσμό, και βιομηχανία. Η οικονομία της είναι σε κακό χάλι, αλλά το ποσοστό εξωτερικού και εσωτερικού χρέους είναι σχεδόν μοιρασμένο. Δεν έχει δυσθεώρητο εξωτερικό χρέος σαν κάποιους γείτονές της ονόματα να μη λέμε. Ας τα κρατήσουμε, λοιπόν αυτά, για τα παρακάτω.
Ερχόμενοι στην Αθήνα κα τους εδώ κυβερνώντες, το τελευταίο διάστημα, παίζεται ένα ερασιτεχνικό και εξόχως επικίνδυνο, υπό οποιοδήποτε διπλωματικό στάνταρ, παιχνίδι με τη Ρωσία, που ξεπερνά τα όρια του τραγικού. Μπορεί στην ουσία του πράγματος, η Ελλάδα να έχει δίκιο. Ο τρόπος που επέλεξε να το διεκδικήσει είναι τραγικός και επικίνδυνος.
Σε μια στιγμή μάλιστα που ο Σουλτάνος της Άγκυρας, πιέζεται σθεναρά, και η Μόσχα, για τους δικούς της λόγους, του κάνει τα γλυκά μάτια, οι κυβερνώντες στην Αθήνα παίζουν με τη φωτιά, και όπως απέδειξε η πρόσφατη εθνική τραγωδία δεν είναι καθόλου ικανοί για κάτι τέτοιο. Επίσης, τα ιστορικά γεγονότα έχουν αποδείξει ότι εάν πάρει φωτιά το πράγμα, κανείς δεν θα βάλει πλάτη, παρά μόνο κατόπιν εορτής και όταν η ζημιά θα είναι ανεπανόρθωτη. Αυτά περί συνόρων Ευρώπης, ΝΑΤΟ, οι σχέσεις με την Ουάσιγκτον είναι οι καλύτερες από ποτέ, είναι όμορφα για happy hour με μπύρες, αλλά για σοβαρή εξωτερική πολιτική είναι αστεία.
Ας κατανοήσουν λοιπόν κάποια κοκόρια στην Αθήνα, που περνούν τους εαυτούς τους για μάγκες, αλλά στην ουσία όπως λέει και το σοφό άσμα, είναι ματσαράγκες, ότι δεν είναι η στιγμή για άνευ ουσίας κοκορομαχίες και τσάμπα μαγκιές. Όταν παίζεις με τα σπίρτα, παίρνει ξαφνικά φωτιά και μετά τρέχεις και δεν φτάνεις.
Όσο για τους αναλυτές των σλόγκαν, που έχουν μπει σε ένα διαγωνισμό για το ποιος θα κάνει την πιο εντυπωσιακή κηδεία της Τουρκίας, καλό θα είναι να προσγειωθούν στην πραγματικότητα. Οι επισημάνσεις που έκανα πιο πάνω θα τους φανούν χρήσιμες.
Θεμιτό και κατανοητό να χαιρόμαστε με τις ανοησίες του Ερντογάν και την κόντρα του με την Ουάσιγκτον, εάν είχαμε τη στοιχειώδη σοβαρότητα να αποκομίσουμε κάτι από αυτή. Να πανηγυρίζεις όμως, για την κατάρρευση της τουρκικής οικονομίας, τη στιγμή που δεν παράγεις τίποτα, η βιομηχανία σου είναι ανύπαρκτη, ο πληθυσμός σου υπέργηρος, έχει διαλύσει τη χώρα και κατάφερες να χρωστάς και της Μιχαλούς για τα επόμενα 60 χρόνια, ξεπερνά τα όρια της ανοησίας.
Και τι έχεις να κερδίσεις εσύ από την Ουάσιγκτον, την ώρα που μαστιγώνει τον Ερντογάν. Ποιο είναι το στρατηγικό σου αφήγημα με το οποίο θα πας στην αμερικανική πρωτεύουσα; Η ψήφος στο πλευρό του Ερντογάν και εναντίον των ΗΠΑ και του Ισραήλ, για την Ιερουσαλήμ, στα Ηνωμένα Έθνη ή ο αγρότης πολυτελείας, κατά συρροή δολοφόνος και τρομοκράτης Κουφοντίνας;
Και αντί να έχεις μια σοβαρή ουσιαστική συζήτηση στο εσωτερικό σου, για τη διαμόρφωση μιας σοβαρής και ρεαλιστικής στρατηγικής αυτές τις κρίσιμες ώρες ξεκατινιάζεσαι για το εάν ανήκουμε στη Δύση.
Ας σοβαρευτούμε λοιπόν πριν μπούμε σε περιπέτειες της οποίας η τραγική κατάσταση στην οποία κάποιοι έχουν οδηγήσει τη χώρα δεν δύναται να αντιμετωπίσει.
Και στις δύο πλευρές του Αιγαίου, έχουμε κοκόρια που περνούν τους εαυτούς τους για μάγκες, αλλά και οι πέτρες έχουν πάρει χαμπάρι ότι είναι ματσαράγκες.
*Ο Δημήτρης Απόκης, είναι Διεθνολόγος και Δημοσιογράφος, Απόφοιτος του The Paul H. Nitze, School of Advanced International Studies, The Johns Hopkins University, μέλος του The International Institute of Strategic Studies, και διετέλεσε επί σειρά ετών διαπιστευμένος ανταποκριτής στο Λευκό Οίκο, το Στέητ Ντιπάρτμεντ, και το Πεντάγωνο, στην Ουάσιγκτον.
12 Αυγούστου: Παγκόσμια Ημέρα Νεολαίας
Η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ αποφάσισε το 1990 να ανακηρύξει την 12η Αυγούστου κάθε χρόνου ως Παγκόσμια Ημέρα Νεολαίας, επικεντρωμένη στα προβλήματα των νέων ανθρώπων όλου του πλανήτη.
Γράφει η Βάσω Κόλλια
Αν και το κλισέ όλων των πολιτικών κομμάτων αλλά και των πολιτικών τους προγραμμάτων είναι ότι κάνουν τα πάντα για τη Νέα Γενιά, για ένα από τα πολλά μας, συγκριτικά πλεονεκτήματα δεν είδα κανένα κόμμα ή πολιτική νεολαία να βγάζει μια στοιχειώδη ανακοίνωση για τούτην την μέρα.
Ίσως, γιατί η θέση και το ειδικό βάρος της νέας γενιάς έχει αλλάξει στις μέρες μας, καθώς, θεωρούνται συχνά ως ένα περίπλοκο και δυσεπίλυτο κοινωνικό πρόβλημα ανάμεσα στα τόσα άλλα.
Και ίσως να έχουν δίκιο γιατί η σημερινή νέα γενιά συμπεριλαμβάνει τους
Millennials, δηλαδή όσους γεννήθηκαν μεταξύ 1980 και 2000 και τη Γενιά Ζ, δηλαδή όσους γεννήθηκαν από το 2000 και μετά.Έρευνα που έγινε στη Μεγάλη Βρετανία και συμμετείχαν 2.000 άτομα καταλήγει ότι συζητούμε για δυο διαφορετικούς κόσμους μέσα σε αυτό που λέμε σημερινή νέα γενιά. Ουσιαστικά αυτό που διαφοροποιεί την γενια Ζ από την Millenials είναι ότι τα παιδιά της Ζ γεννήθηκαν μέσα στο οικονομικό κράχ αλλά και στην έκρηξη της τεχνολογίας.Αποτέλεσμα αυτών μια ριζική αλλαγή στις αξίες και τα πιστεύω των σημερινών εφήβων.
Ας έρθουμε όμως τώρα στην ελληνική νεολαία.Πριν λίγες εβδομάδες παρουσιάσθηκαν τα αποτελέσματα της έρευνας: «Οι θέσεις και οι απόψεις των νέων στην Ελλάδα της κρίσης».Η συγκεκριμένη έρευνα πραγματοποιήθηκε από την εταιρεία δημοσκοπήσεων Alco με πρωτοβουλία του Σώματος Ελλήνων Προσκόπων σε νέους ηλικίας 15-29 ετών και σε δείγμα 1500 ατόμων σε όλη την Ελλάδα.
Από την έρευνα αποτυπώθηκε η διαπάλη αντικρουόμενων συναισθημάτων στη νεολαία.Οι νέοι άνθρωποι στην Ελλάδα φαίνεται να προσπαθούν να ξεπεράσουν την ανασφάλεια και την απογοήτευση ώστε να κρατήσουν ζωντανή την ελπίδα και την αισιοδοξία. Είναι πολύ σημαντικό ότι ο δείκτης προσδοκίας είναι θετικός (σε ποσοστό 54%) και ότι τα θετικά συναισθήματα υπερισχύουν των αρνητικών (ειδικά στους νέους 15-16 και 17-20 ετών), όμως η ένταση της απογοήτευσης και των αρνητικών συναισθημάτων είναι πολύ μεγαλύτερη από την επιθυμητή, για νέους ανθρώπους.
Η Ελληνική νεολαία χαρακτηρίζεται από έντονα ανθρωποκεντρική προσέγγιση και αντίληψη.Τόσο σε επίπεδο αξιών (όπου υπερέχουν αξιοπρέπεια, φιλία και αλληλεγγύη), όσο και σε επίπεδο προτεραιοτήτων (όπου προσωπική ζωή και φίλοι υπερτερούν επαγγελματικής προοπτικής και δικαιωμάτων) φαίνεται ότι πυρήνας της κοινωνικής προσέγγισης των νέων είναι οι διαπροσωπικές σχέσεις, (πιθανότητα και ως αντίβαρο στην υψηλή ανασφάλεια και αβεβαιότητα), με την επαγγελματική προοπτική και την επιδίωξη της επιτυχίας.Ως πιο σημαντική αξία θεωρούν την αξιοπρέπεια, σύμφωνα με ποσοστό 99%, τη φιλία με 97% , την αλληλεγγύη με 94% και σε υψηλό ποσοστό που φθάνει το 81% είναι η πατρίδα.
Επιβεβαιώνεται, για ακόμη μία φορά, η χαμηλή εμπιστοσύνη της νεολαίας στο πολιτικό σύστημα.Μόνος θεσμός που εμπιστεύονται οι νέοι καθολικά είναι η οικογένεια με 99%, ενώ πολύ θετικά είναι τα ποσοστά και για τον εθελοντισμό και οριακά θετικά για τις ένοπλες δυνάμεις 50%. Στον αντίποδα, πολιτικά κόμματα, Κοινοβούλιο και συνδικαλισμός βρίσκονται στις τελευταίες θέσεις με πολύ υψηλά αρνητικά ποσοστά. Πιο συγκεκριμένα μόλις το 7% των νέων δηλώνει εμπιστοσύνη στα κόμματα και το 9% στη Βουλή.
Οι νέοι διαφωνούν με τις πρακτικες των «μπαχαλάκηδων» – «αναρχικών» με το 74% να θεωρεί παραβάτη κάποιον που πετά πέτρες σε μια βιτρίνα τράπεζας ή άλλης υπηρεσίας και μόνο το 13% τον θεωρεί επαναστάτη.
Επίσης, χαρακτηριστικό της αντίληψης των νέων για το πολιτικό σύστημα είναι ότι η πλειοψηφία όσων είναι 15-20 ετών θεωρεί πιο σημαντική την απόκτηση διπλώματος οδήγησης στα 17 από το δικαίωμα ψήφου στην ίδια ηλικία.
Οι νέοι θεωρούν ως μεγαλύτερο πρόβλημα, όπως ήταν και το αναμενόμενο, την ανεργία και ακολουθούν η κακή οικονομική κατάσταση αλλά και το ξεπερασμένο εκπαιδευτικό σύστημα της χώρας μας.
Ένας άλλος λόγος ίσως για τον οποίο δεν θυμηθήκαμε την σημερινή μέρα, θα μπορούσε να είναι η σχέση που πιστεύουμε ότι η νέα γενιά έχει με την πολιτική. Και τι εννοώ.
Συχνά οποιαδήποτε αναφορά στους νέους και την πολιτική, συνεπάγεται την σχέση δύο αντιθετικών πόλων, σαν η ύπαρξη του ενός να καταργεί αυτομάτως τον άλλο.
Υπ’ αυτό το πρίσμα αναιρούμε εκ των προτέρων, την παρουσία των νέων σε οποιαδήποτε συμμετοχή ή παρέμβαση πολιτικού χαρακτήρα. Και αυτό γιατί θεωρούμε ότι η σχέση των νέων με την πολιτική, είναι μια σχέση οργής που καταλήγει στην απάθεια και στην απόρριψη. Γενικοί αφορισμοί και αόριστοι χαρακτηρισμοί περιγράφουν συχνά άδικα και αβασάνιστα τη νέα γενιά θεωρώντας την απολίτικη, συχνά ανιστόρητη και κυρίως παθητική στις τρέχουσες πολιτικές εξελίξεις.
Μια πιο διερευνητική ματιά, όμως, μας επιτρέπει, να ερμηνεύσουμε την πραγματικότητα πιο κριτικά και χωρίς στεγανά, καταρρίπτοντας μια σειρά από μύθους γύρω από τους νέους και την πολιτική. Τα τελευταία χρόνια βλέπουμε να δημιουργούνται με πρωτοβουλίες των νέων, μικρές και μεγάλες οργανωμένες ομάδες. Οι ομάδες αυτές προσπαθούν να συμμετάσχουν δημιουργικά στο κοινωνικό και πολιτικό γίγνεσθαι. Οι νέοι δεν διστάζουν να αρθρώνουν έναν εναλλακτικό, δημιουργικό αλλά και καταγγελτικό λόγο και να διεκδικούν μεγαλύτερη και ισότιμη παρουσία στην πολιτική και συμμετοχή στα κοινά.
Ο μύθος της απολιτικοποίησης, της πολιτικής απάθειας και της αποϊδεολογικοποίησης της νέας γενιάς υπονομεύεται από την ίδια την πραγματικότητα και τις τρέχουσες εξελίξεις. Σήμερα, η νεολαία δεν διστάζει να εκφράσει πολιτική άποψη και να παρέμβει διεκδικώντας το αυτονόητο: να αναπτύξει οργανωμένη δράση, να εκφράσει την άποψή της για την πολιτική και να αντικαταστήσει το ατομικό με το συλλογικό αλλά και το τετριμμένο με το όραμα.Η νέα γενιά δεν μένει στο περιθώριο των εξελίξεων. Γίνεται και πάλι ένα ζωντανό κομμάτι της κοινωνίας και αναλαμβάνει ευθύνες, διαμαρτύρεται, αντιδρά και ζητά δικαίωμα στο όνειρο. Ενδιαφέρεται για τα προβλήματα της κοινωνίας.
Είναι αλήθεια ότι και μόνο στο άκουσμα της λέξης πολιτικός, ο νέος μιλά συνήθως για έλλειψη ευαισθησίας, για αδυναμία απάντησης στις ανησυχίες του, για ξύλινο, αποστειρωμένο και αφυδατωμένο πολιτικό λόγο. Δεν πρόκειται όμως για απολιτικοποίηση. Οι νέοι αδιαφορούν για αυτό που τους παρουσιάζεται ως πολιτική, ενώ δεν είναι.
Όσο η πολιτική συμμετοχή εξαντλεί τη σημασία της σε εσωκομματικά επίπεδα, όσο δεν περνά από τα μεγάλα λόγια σε συγκεκριμένα έργα, όσο δεν οραματίζεται και δεν επιδιώκει μια επανάσταση του συγκεκριμένου τόσο προκαλεί πλήξη και απέχθεια στους νέους.
Η πολιτική για να ξανακερδίσει τη νέα γενιά πρέπει να οικοδομήσει μια νέα σχέση μαζί της. Αυτό σημαίνει ενίσχυση των θεσμών συμμετοχής και παρέμβασης των νέων. Σημαίνει ότι η νέα γενιά πρέπει να βρεθεί στο προσκήνιο με άποψη και απαίτηση.
Ας τους δώσουμε, λοιπόν,την πρέπουσα σημασία. Όχι μόνον σήμερα που είναι η τιμητική τους στο ημερολόγιο των Παγκόσμιων Ημερών, αλλά κάθε μέρα. Ας τους ακούσουμε προσεκτικά, ας προβληματιστούμε μαζί τους, ας σταθούμε δίπλα τους γιατί χωρίς αυτούς δεν μπορεί να αλλάξει η Ελλάδα.
Διαφορετικά θα τους χάσουμε όλους. Αλλού θα φτιάξουν τη ζωή τους, αλλού θα σχεδιάσουν το μέλλον τους, αλλού θα μεγαλουργήσουν. Μην τους θυμόμαστε μόνον όταν διακρίνονται σε παγκόσμιο ή ευρωπαϊκό επίπεδο όπως έγινε αυτές τις μέρες με τους σπουδαίους αθλητές μας οι οποίοι ό,τι κατάφεραν το κατάφεραν μόνοι τους χωρίς καμία στήριξη από την πολιτεία. Είμαι βέβαιη ότι κανένας μας δεν γνώριζε καν το όνομά τους όταν πάλευαν μόνοι στις προπονήσεις τους για να καταφέρουν να σηκώσουν ψηλά την ελληνική σημαία. Τους γνωρίσαμε στον θρίαμβο τους τον οποίο και θελήσαμε να μοιραστούμε μαζί τους.
Και εμείς οι μεγαλύτεροι για να παρηγορηθούμε σήμερα ας θυμόμαστε τα λόγια του Όσκαρ Ουάιλντ: «η νεότητα δεν είναι κατάσταση, είναι κατάκτηση»