Την πεποίθηση ότι η Ελλάδα δεν θα γίνει ελκυστική για παραγωγικές επενδύσεις όσο δεν υλοποιούνται μια σειρά από ουσιαστικές αλλαγές, οι οποίες αφορούν -μεταξύ άλλων- τη μείωση των φορολογικών και ασφαλιστικών επιβαρύνσεων, τον περιορισμό της γραφειοκρατίας και την ταχύτερη απονομή της δικαιοσύνης, εκφράζει σε συνέντευξή του στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο πρόεδρος του Εμποροβιομηχανικού Επιμελητηρίου Θεσσαλονίκης (ΕΒΕΘ), Ιωάννης Μασούτης, διευθύνων σύμβουλος της γνωστής αλυσίδας λιανεμπορίου “Διαμαντής Μασούτης ΑΕ”. ‘Οπως επισημαίνει, παρότι δεν υπάρχει αμφιβολία ότι διαμορφώνεται κλίμα αισιοδοξίας, ωστόσο, για να μετουσιωθεί η αισιοδοξία σε ανάπτυξη της πραγματικής οικονομίας, χρειάζεται να γίνουν πολλά βήματα.
Ο Βορειοελλαδίτης επιχειρηματίας του λιανεμπορίου προσθέτει ότι εφικτές λύσεις για τα τρία πιεστικότερα προβλήματα της μικρομεσαίας επιχειρηματικότητας -τα οποία είναι, κατά τον ίδιο, οι υπερβολικοί φόροι και εισφορές, το έλλειμμα ρευστότητας και η τεράστια γραφειοκρατία- υπάρχουν, αλλά είναι επώδυνες πολιτικά. Σε ό,τι αφορά την εξασφάλιση ρευστότητας, τονίζει ότι πρέπει να επισπευστεί η ρύθμιση των κόκκινων δανείων και των οφειλών των επιχειρήσεων και να θεσπιστεί ο ακατάσχετος επιχειρηματικός λογαριασμός, ενώ σχετικά με τη φορολογία επισημαίνει ότι “αντί να εξοντώνουμε τις επιχειρήσεις, μπορούμε να περιορίσουμε δαπάνες του δημοσίου και κυρίως να αυξήσουμε τα έσοδα του κράτους πατάσσοντας τη φοροδιαφυγή, το λαθρεμπόριο και η παραοικονομία”.
Υπογραμμίζει πως όποιος θέλει να στραφεί στο επιχειρείν στην Ελλάδα σήμερα, πρέπει να έχει υπόψη του τις ευκαιρίες -στον αγροδιατροφικό τομέα, στις υπηρεσίες, ιδίως του τουρισμού, αλλά και στην αγορά ακινήτων- αλλά και τις ιδιαιτερότητες της ελληνικής αγοράς, που επηρεάζουν το κόστος λειτουργίας μιας επιχείρησης (πολυνομία, αβεβαιότητα λόγω των συνεχών νομοθετικών αλλαγών κτλ). Σημειώνει ότι μετά τις επενδύσεις, οι εξαγωγές αγαθών και υπηρεσιών είναι αυτές στις οποίες μπορεί να βασιστεί η Ελλάδα για να πετύχει την έξοδό της από την ύφεση.
Σε ό,τι αφορά ειδικά τη Θεσσαλονίκη, σημειώνει ότι τα τρία έργα, που πρέπει να προωθηθούν “εδώ και τώρα”, αφορούν την τάχιστη αποπεράτωση του Μετρό, την ανάπλαση του εκθεσιακού και συνεδριακού κέντρου της ΔΕΘ-Helexpo και την αξιοποίηση της Αλεξάνδρειας Ζώνης Καινοτομίας. Συμπληρώνει ότι η ολοκλήρωση των αποκρατικοποιήσεων στην πόλη -και συγκεκριμένα στο λιμάνι της και στο αεροδρόμιο- σε συνδυασμό με τις αναμενόμενες επενδύσεις στο σιδηροδρομικό δίκτυο και την κατασκευή του Διαδριατικού Αγωγού, αλλά και μια σειρά από επενδυτικά σχέδια που βρίσκονται στην αφετηρία ή υπό εξέλιξη -π.χ., η ανάπλαση της Αγοράς Μοδιάνο, πρώην στρατοπέδων όπως του Γκόνου και η προωθούμενη δημιουργία Μουσείου Ολοκαυτώματος- θα δημιουργήσουν θετικό κλίμα στα επόμενα χρόνια.
Περιγράφει τις κυρίαρχες προτεραιότητες της διοίκησής του στο ΕΒΕΘ -στο οποίο στο πρώτο πεντάμηνο του έτους εγγράφηκαν 460 επιχειρήσεις και διαγράφηκαν 257- ενώ επισημαίνει ότι η Πολιτεία πρέπει να αξιοποιήσει το “δυνατό χαρτί” που συνιστούν τα επιμελητήρια και “να τους επιτρέψει να λειτουργήσουν πραγματικά ώς θεσμοθετημένοι σύμβουλοί της”.
Το ΕΒΕΘ, προσθέτει, συνεχίζει να στηρίζει τις δράσεις του Γραφείου Διασύνδεσης της Παγκόσμιας Τράπεζας με τον ελληνικό ιδιωτικό τομέα. Στο πλαίσιο αυτό, στις 19 Ιουνίου διοργανώνει στη Θεσσαλονίκη, μαζί με την Παγκόσμια Τράπεζα, τo 3o Διεθνές Επιχειρηματικό Forum Black Sea Bridge.
Υπενθυμίζεται ότι ο Ιωάννης Μασούτης εξελέγη πρόεδρος του ιδρυθέντος το 1918 ΕΒΕΘ τον Δεκέμβριο του 2017, διαδεχόμενος τον Δημήτρη Μπακατσέλο, που κατείχε το αξίωμα από το 1998. Με την εκλογή του βρέθηκε στο “τιμόνι” του δεύτερου μεγαλύτερου επιμελητηρίου της χώρας, με 20.000 ενεργά μέλη, που με τη δυναμική τους επιχειρηματική παρουσία έχουν εξασφαλίσει για τη Θεσσαλονίκη και την ευρύτερη περιοχή της το 50% των ελληνικών εξαγωγών. Ο συνδυασμός με τον οποίο είχε κατέλθει στις εκλογές, το «Νέο Επιμελητήριο», αναδείχτηκε με μεγάλη διαφορά ώς η πρώτη δύναμη, λαμβάνοντας ποσοστό 91,2% των ψήφων και εξασφαλίζοντας 37 από τις 41 έδρες.
Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της συνέντευξης του Ιωάννη Μασούτη στο ΑΠΕ-ΜΠΕ και την Αλεξάνδρα Γούτα
ΕΡ. Με βάση τα στατιστικά στοιχεία η οικονομία δείχνει σταδιακά να ανακάμπτει, ενώ ολοένα περισσότεροι εκπρόσωποι φορέων και οργανισμών ανά τον κόσμο επισημαίνουν ότι έχει αρχίσει να φαίνεται το φως στην άκρη του τούνελ. Έχει αρχίσει να το βιώνει αυτό η πραγματική οικονομία; Είσαστε αισιόδοξος για την προοπτική της επιχειρηματικότητας στην Ελλάδα στην επόμενη πενταετία;
Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι έχει δημιουργηθεί ένα κλίμα αισιοδοξίας το οποίο αποτυπώνεται όχι μόνο σε δημοσιεύματα και κάποιες στατιστικές αλλά το έχουμε διαπιστώσει κι εμείς από την έρευνα του βαρομέτρου που διεξάγει το ΕΒΕΘ κάθε έξι μήνες. Οι στατιστικές δείχνουν μικρή τάση ανόδου για τις ελληνικές εξαγωγές. Ωστόσο θα πρέπει να αναφέρω ότι για να πάρει σάρκα και οστά η πολυπόθητη ανάκαμψη και να μετουσιωθεί η αισιοδοξία σε ανάπτυξη των μεγεθών της πραγματικής οικονομίας, δηλαδή αύξηση επενδύσεων, αύξηση θέσεων εργασίας, αύξηση εισοδημάτων των Eλλήνων, χρειάζεται να γίνουν πολλά βήματα. Πρέπει να γίνει η χώρα μας φιλικότερη στο επιχειρείν μειώνοντας τις φορολογικές και ασφαλιστικές επιβαρύνσεις, τη γραφειοκρατία, απλοποιώντας διαδικασίες και αδειοδοτήσεις που σχετίζονται με την άσκηση επιχειρηματικής δραστηριότητας και μειώνοντας το χρόνο απονομής της δικαιοσύνης. Όσο δεν υλοποιούνται αυτές οι ουσιαστικές αλλαγές, δεν θα γίνεται η χώρα μας ελκυστική για πραγματοποίηση νέων παραγωγικών επενδύσεων.
ΕΡ.Κατά πολλούς, επενδύσεις που έχουν γίνει το τελευταίο διάστημα στη Θεσσαλονίκη, όπως αυτή που αφορά το λιμάνι της πόλης, αυτή της Fraport στο αεροδρόμιο ή εκείνη στην αγορά Μοδιάνο, δημιουργούν θετικό momentum για την επιχειρηματικότητα, την πόλη και τη Βόρεια Ελλάδα, η οποία διεκδικεί νέο ρόλο. Συμμερίζεσθε την εκτίμηση αυτή;
Όλες οι αποκρατικοποιήσεις αυτές ήταν αναγκαίες και είχαν ήδη καθυστερήσει πολύ. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι οι δρομολογούμενες επενδύσεις στους σημαντικούς αυτούς πυλώνες ανάπτυξης όπως του λιμανιού και του αεροδρομίου σε συνδυασμό με τις αναμενόμενες επενδύσεις στο σιδηροδρομικό δίκτυο και την κατασκευή του TAP (σ.σ.Διαδριατικού Αγωγού Φυσικού Αερίου) δίνουν άλλη προοπτική στη Θεσσαλονίκη και την ευρύτερη περιοχή. Επιπλέον, μικρότερα έργα όπως η ανάπλαση της αγοράς Μοδιάνο, η ανάπλαση κάποιων πρώην στρατοπέδων όπως του Γκόνου, η δημιουργία του Μουσείου Ολοκαυτώματος, θα τονώσουν την τοπική οικονομία και θα δημιουργήσουν όντως ένα θετικό κλίμα.
ΕΡ. Με τη διπλή ιδιότητα, του προέδρου του ΕΒΕΘ και του επιχειρηματία, τι θα λέγατε σε κάποιον που θα ζητούσε τη συμβουλή σας σε σχέση με το αν είναι εύστοχη επιλογή το να δημιουργήσει μια επιχείρηση στην Ελλάδα σήμερα;
Η χώρα μας έχει, λόγω της θέσης της, ένα ισχυρό πλεονέκτημα σε κάποιους τομείς όπως είναι ο αγροδιατροφικός αλλά και των υπηρεσιών και ιδιαίτερα αυτών που σχετίζονται με τον τουρισμό. Επιπλέον, λόγω της ύφεσης, υπάρχουν σήμερα ευκαιρίες για αγορά ακινήτων. Απαιτείται όμως πολύ καλή εξέταση όλων των ιδιαιτεροτήτων που έχει η χώρα μας, λόγω των capital controls, των διαφόρων φορολογικών και ασφαλιστικών επιβαρύνσεων, της πολυνομίας, της αβεβαιότητας λόγω συνεχών νομοθετικών αλλαγών και άλλων αστάθμητων παραγόντων, τα οποία επηρεάζουν άμεσα το κόστος λειτουργίας μιας επιχείρησης.
ΕΡ. Ποια θεωρείτε ότι είναι τα τρία κυριότερα προβλήματα για τη μικρομεσαία επιχειρηματικότητα στην Ελλάδα; Υπάρχουν εφικτές λύσεις γι’ αυτά στις παρούσες συνθήκες;
Υπερβολική φορολογική και ασφαλιστική επιβάρυνση, έλλειμμα ρευστότητας, τεράστια γραφειοκρατία. Λύσεις υπάρχουν αν και είναι επώδυνες πολιτικά. Αντί να εξοντώνουμε τις επιχειρήσεις μπορούμε να περιορίσουμε δαπάνες του δημοσίου και κυρίως να αυξήσουμε τα έσοδα του κράτους πατάσσοντας τη φοροδιαφυγή, το λαθρεμπόριο και η παραοικονομία που είναι η μεγαλύτερη πληγή και για το κράτος αλλά και για τις νομίμως λειτουργούσες επιχειρήσεις. Ομοίως και με τη γραφειοκρατία. Η απλοποίηση διαδικασιών είναι εφικτή. Αν θέλουμε, δεν έχουμε παρά να ακολουθήσουμε τα παραδείγματα άλλων ευρωπαϊκών χωρών που έχουν δημιουργήσει ένα πολύ πιο φιλικό επιχειρηματικό περιβάλλον. Τέλος, για την εξασφάλιση ρευστότητας πρέπει να επισπευσθεί η ρύθμιση των κόκκινων δανείων και των οφειλών των επιχειρήσεων γενικότερα και να θεσπιστεί ο ακατάσχετος επιχειρηματικός λογαριασμός.
ΕΡ. Ποιες θα λέγατε ότι είναι οι τρεις κυρίαρχες παρεμβάσεις, που πρέπει να γίνουν “εδώ και τώρα” στη Θεσσαλονίκη;
Θα ξεκινήσω με την ανάγκη τάχιστης αποπεράτωσης του μετρό, η χρησιμότητα του οποίου είναι προφανής σε μια πόλη που το μοναδικό μέσο μαζικής μεταφοράς είναι το λεωφορείο. Πέραν όμως του μετρό η Θεσσαλονίκη έχει ανάγκη κι από άλλα έργα υποδομής και παρεμβάσεις που σχετίζονται με την αναβάθμισή της ως επιχειρηματικού κέντρου. Η ανάπλαση του εκθεσιακού και συνεδριακού κέντρου προκειμένου να γίνει ελκυστικότερο στους εκθέτες, στους διοργανωτές συνεδρίων και τους επισκέπτες, συμβάλλοντας έτσι στην αύξηση του τουριστικού ρεύματος προς την πόλη μας. Τέλος, η Ζώνη Καινοτομίας είναι επίσης ένας σημαντικός πυλώνας ανάπτυξης που πρέπει να αξιοποιηθεί. Γίνονται προσπάθειες για την προβολή της και τη δικτύωσή της με αντίστοιχους φορείς του εξωτερικού, αλλά θα πρέπει να θεσμοθετηθούν ισχυρά κίνητρα για την προσέλκυση επιχειρήσεων όπως η εφαρμογή χαμηλού φορολογικού συντελεστή και ασφαλιστικών εισφορών για τους εργαζομένους στη Ζώνη.
ΕΡ.Τα τελευταία χρόνια τα μητρώα των επιμελητηρίων βρίσκονται σε μια εύθραυστη ισορροπία μεταξύ εγγραφών και διαγραφών. Βλέποντας τα μητρώα του ΕΒΕΘ, ποια θα λέγατε ότι είναι τα ποιοτικά -όχι ποσοτικά- στοιχεία των μελών σας σήμερα και ποια από αυτά τα στοιχεία υπερτερούν στις διαγραφές και τις εγγραφές αντίστοιχα; Τι σημαίνει αυτή η εικόνα;
Αν κοιτάξει κάποιος μόνο τους αριθμούς, βλέπει ότι στο ΕΒΕΘ κατά το πρώτο πεντάμηνο του 2018 εγγράφηκαν 460 επιχειρήσεις και διαγράφηκαν 257, ενώ στο ίδιο διάστημα πέρυσι εγγράφηκαν 391 και διαγράφηκαν 255 και μάλιστα η αυξητική αυτή τάση αφορά όχι μόνο ατομικές επιχειρήσεις αλλά και προσωπικές εταιρείες και ΙΚΕ. Ωστόσο, οι αριθμοί από μόνοι τους δεν μπορούν να δώσουν τα ποιοτικά χαρακτηριστικά εκείνα, που θα μας βοηθήσουν να βγάλουμε συμπεράσματα, γιατί μπορεί να κλείνει σήμερα μια μεγάλη εταιρεία που απασχολούσε 200 εργαζόμενους και να ανοίγουν ταυτόχρονα δύο ατομικές που απασχολούν από έναν εργαζόμενο. Άρα, κοιτώντας τους αριθμούς δεν μπορούμε να έχουμε το αποτύπωμα των μεταβολών αυτών στην πραγματική οικονομία. Μιλώντας όμως για τις προσδοκίες των επιχειρήσεων για την εξέλιξη της πραγματικής οικονομίας, θα ήθελα να αναφέρω ότι στο βαρόμετρο του ΕΒΕΘ (του Μαρτίου 2018) διαφαίνεται μια γενικότερη αισιοδοξία των επιχειρήσεων, που καταγράφεται στις προσδοκίες τους για αύξηση της ζήτησης. Αξίζει δε να σημειωθεί ότι αυτή ισχύει όχι μόνο για τις εξωστρεφείς μεταποιητικές επιχειρήσεις, αλλά και για τις επιχειρήσεις παροχής υπηρεσιών. Τόσο οι μεταποιητικές, όσο και οι επιχειρήσεις παροχής υπηρεσιών, εκτιμούν ότι θα δημιουργηθεί και μια αύξηση στην απασχόληση.
ΕΡ. Ποιες είναι οι κυρίαρχες προτεραιότητες της διοίκησής σας για την τρέχουσα θητεία; Αν σχεδιάζατε εσείς τον ρόλο των επιμελητηρίων αλλά και την αντιμετώπισή τους από την Πολιτεία, πού θα εστιάζατε; Ποιες υπηρεσίες θα προσθέτατε και ποιες δυνατότητες θα τους δίνατε;
Δίνουμε ιδιαίτερη έμφαση στην ανάπτυξη της εξωστρέφειας των επιχειρήσεων. Μετά τις επενδύσεις, οι εξαγωγές αγαθών και υπηρεσιών είναι αυτές στις οποίες μπορούμε να βασιστούμε για να πετύχουμε την έξοδό μας από την ύφεση. Έχουμε ξεκινήσει την υλοποίηση ενός πλέγματος δράσεων και εκδηλώσεων για την ενημέρωση αλλά και δικτύωση των μελών μας, ενώ παράλληλα συνεχίζουμε την επιδότησή τους για συμμετοχή τους σε εκθέσεις του εξωτερικού. Συνεχίζουμε να στηρίζουμε τις δράσεις του Γραφείου Διασύνδεσης της Παγκόσμιας Τράπεζας με τον ελληνικό ιδιωτικό τομέα. Στο πλαίσιο αυτό διοργανώνουμε μαζί με την Παγκόσμια Τράπεζα, στις 19 Ιουνίου, τo 3o Διεθνές Επιχειρηματικό Forum Black Sea Bridge, με εισηγητές από το εξωτερικό και την συμμετοχή επιχειρήσεων από την Ελλάδα και τις όμορες χώρες. Στόχος μας είναι όχι μόνο να ενημερωθούν οι επιχειρήσεις για τις ευκαιρίες που προκύπτουν από τα έργα που χρηματοδοτούν οι διεθνείς χρηματοδοτικοί οργανισμοί στο εξωτερικό, αλλά και να δικτυωθούν με ξένες επιχειρήσεις και να δημιουργήσουν συμμαχίες με σκοπό την εντονότερη και πιο επιτυχημένη συμμετοχή τους σε διεθνείς διαγωνισμούς στο εξωτερικό. Επιπλέον, έχουμε στόχο να φέρουμε τα μέλη μας πιο κοντά στο Eπιμελητήριο και τις δράσεις του. Ήδη έχουμε ολοκληρώσει μια διαδικασία επικαιροποίησης των στοιχείων επικοινωνίας των μελών μας και μέσα από τις προσεχείς δράσεις μας θα προσπαθήσουμε να δημιουργήσουμε μια πιο ισχυρή αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.
Πέραν της τήρησης του Γενικού Εμπορικού Μητρώου, τα Επιμελητήρια λειτουργούν επιτυχώς τις Υπηρεσίες Μιας Στάσης, διευκολύνοντας έτσι κατά πολύ τις επιχειρήσεις αναλαμβάνοντας αυτά τη διεκπεραίωση πολλών διαδικασιών που σχετίζονται με τα μέλη τους. Σύντομα δε αναμένεται να εμπλακούν και στη διαδικασία αδειοδότησης διαφόρων επαγγελμάτων όπως συμβαίνει σε πολλές χώρες στο εξωτερικό. Τα Επιμελητήρια έχουν λοιπόν την απαιτούμενη εμπειρία και τη δυνατότητα να φέρουν σε πέρας δύσκολα έργα όπως το Εμπορικό Μητρώο. Επιπλέον, δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι μέλη των Επιμελητηρίων είναι όλες ανεξαιρέτως οι επιχειρήσεις μικρές και μεγάλες. Τα Επιμελητήρια βρίσκονται «κοντά στα μέλη τους» βιώνουν τα προβλήματά τους και συνεπώς οι προτάσεις τους αφορούν όχι μόνο κάποιες ομάδες ή συντεχνίες, αλλά όλον τον επιχειρηματικό κόσμο της περιοχής τους. Στο σημείο αυτό πρέπει να υπογραμμίσω και τον ρόλο της Κεντρικής Ένωσης Επιμελητηρίων στα κοινά προβλήματα του ελληνικού επιχειρείν για τα οποία καταθέτει τεκμηριωμένες θέσεις και προτάσεις που εκφράζουν όλο τον επιχειρηματικό κόσμο της χώρας. Άρα, οι προτάσεις υπάρχουν τόσο για τα κοινά προβλήματα των επιχειρήσεων όσο και για τα προβλήματα τοπικού χαρακτήρα. Πρέπει όμως και η Πολιτεία να αξιοποιήσει αυτό το ‘δυνατό χαρτί’ και να τους επιτρέψει να λειτουργήσουν πραγματικά ως θεσμοθετημένοι σύμβουλοί της.
ΕΡ. Πόσο ενεργός πιστεύετε ότι πρέπει να είναι ο ρόλος των επιχειρηματιών στα πολιτικά και κοινωνικά δρώμενα εν μέσω της κρίσης στην Ελλάδα;
Ο ρόλος πολλών επιχειρηματιών αλλά και όλων των επιχειρηματικών φορέων όπως τα επιμελητήρια και οι σύνδεσμοι, στα κοινωνικά και πολιτιστικά δρώμενα, είναι ιδιαίτερα ενεργός. Αξίζει να σταθεί κανείς στο κοινωνικό έργο τους, με το οποίο, τόσο μεμονωμένα όσο και μέσω του Δικτύου Κοινωνικής Αλληλεγγύης και Αρωγής, δείχνει την ευαισθησία του επιχειρηματικού κόσμου στα προβλήματα πολλών κοινωνικών ομάδων που δοκιμάζονται.
