Το think tank ATLANTIC COUNCIL δημοσιεύει 40σέλιδη αναλυτική έκθεση με τίτλο “Three Pipelines and Three Seas: BRUA, TAP, the IAP and Gasification in Southeast Europe” (συντάκτης: John M. Roberts) για τις προοπτικές και τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει η ανάπτυξη και η διασύνδεση τεσσάρων επενδυτικών σχεδίων φυσικού αερίου (ΦΑ) στην ΝΑ Ευρώπη (αγωγοί TAP, BRUA, IAP και o σταθμός υγροποιημένου αερίου Krk-LNG στην Κροατία*), προκειμένου να επιλυθούν οι διακρατικοί και εταιρικοί ανταγωνισμοί και να προωθηθεί συλλογικά η ευρωπαϊκή στρατηγική ενεργειακής διασύνδεσης Three Seas Ιnitiative (3SI) μεταξύ της Μαύρης, Αδριατικής και Βαλτικής θάλασσας, εξυπηρετώντας την περαιτέρω ολοκλήρωση της ευρωπαϊκής αγοράς φυσικού αερίου και την ενεργειακή απεξάρτηση της Ευρώπης και των Βαλκανίων από το ρωσικό φυσικό αέριο.
Η έκθεση αναλύει την κατάσταση υλοποίησης των σχετικών πρωτοβουλιών και σχεδίων στην ΝΑ Ευρώπη και αναδεικνύει την κρισιμότητα μιας κεντρικά σχεδιασμένης υποστήριξης και ευρύτερης χρηματοδότησης των τεσσάρων έργων (TAP, BRUA, IAP, Krk-LNG) καθώς και τις προκλήσεις ως προς την προτεραιότητα, την συμπληρωματικότητα και τον ανταγωνισμό μεταξύ τους.
Ειδικότερα για τα Βαλκάνια, που έχουν υπερβολική ενεργειακή εξάρτηση από το ρωσικό αέριο, η Ελλάδα και εν μέρει η Κροατία επωφελούνται τις ήδη αναπτυσσόμενες υποδομές του Νότιου Διάδρομου Αερίου (Southern Gas Corridor – SGC) και την περεταίρω ανάπτυξη εγκαταστάσεων επαναεριοποίησης LNG, καθώς τα τάνκερ LNG δεν μπορούν να διέλθουν τα στενά του Βοσπόρου προς τις εγκαταστάσεις της Μαύρης Θάλασσας. Ωστόσο, τα ηπειρωτικά κράτη των Βαλκανίων – όπως η Σερβία, η ‘Μακεδονία’ και το Κοσσυφοπέδιο – χρειάζονται υποδομές περιφερειακής διασύνδεσης για να απεξαρτηθούν από το μονοπώλιο της Gazprom, ενώ όλη η περιοχή θα πρέπει να εξυπηρετηθεί από την ανάπτυξη κύριων διαδρόμων Βορρά-Νότου για τη διασύνδεση με τους σταθμούς ΦΑ της Βαλτικής.
Το πεδίο των προβλημάτων και ανταγωνισμών για την εξασφάλιση χρηματοδότησης εντοπίζεται πρωτίστως μεταξύ των αγωγών BRUA και IAP, και θα εξαρτηθεί από τις ενστάσεις της Ουγγαρίας για την BRUA που απειλούν τον αποκλεισμό της πρόσβασης των αγορών της Κεντρικής Ευρώπης σε φυσικό αέριο της Μαύρης Θάλασσας μέσω Ρουμανίας, και ανοίγουν το πεδίο για την ανάπτυξη του IAP. Από την άλλη τα έργα IΑΡ και Krk-LNG εξαρτώνται από την διασύνδεσή τους με τον TAP στην Αλβανία και θα αποκτήσουν δυναμική εάν δεν προχωρήσει η κατάληξη του TAP στην Ιταλία. Ο TAP βρίσκεται σε αρκετά προχωρημένο στάδιο για να υποχωρήσει, ωστόσο η Ιταλία δεν έχει ακόμη συμφωνήσει στην επέκτασή του προς της ακτές της, ενώ είναι πλέον πολύ πιθανή και η τροφοδοσία του με ρωσικό αέριο από τον TurkStream. Σε κάθε περίπτωση ο ΤΑΡ αποτελεί άγκυρα για την μεταφορά αερίου μεταξύ Μαύρης Θαλασσας – Αδριατικής και μεγιστοποιείται η ωφέλειά του εάν εξασφαλισθεί η προς βορρά ροή αερίου μέσω Βουλγαρίας-Ρουμανίας από την ανατολική του πλευρά και μέσω του ΙΑΡ από την δυτική του πλευρά.
Σε σχέση με τον TAP, σημειώνεται και η θετική εξέλιξη της αναμενόμενης υλοποίηση του Διασυνδετήριου αγωγού Ελλάδας-Βουλγαρίας IGB που θα τροφοδοτείται μέσω Ελλάδας από τον TAP και τους σταθμούς LNG της Ρεβυθούσας και της Αλεξανδρούπολης. Ο σχεδιασμός του δεύτερου σκέλους του TurkStream (TS2) που θα μεταφέρει ρωσικό φυσικό αέριο προς Ελλάδα, Βουλγαρία και την λοιπή Ευρώπη αναμένεται να ολοκληρωθεί εντός του 2018 καταλήγοντας μάλλον στο τουρκικό Kiyikoy, καθώς είναι πιο συμφέρουσα η διασύνδεσή του με τον ΤΑP για άμεση τροφοδοσία (έναντι των πολύ δαπανηρότερων εναλλακτικών αναβίωσης του SouthStream μέσω Βουλγαρίας ή του ITGI μέσω Ελλάδας). Η διασύνδεση αυτή απαιτεί βέβαια προηγούμενη έγκριση της ΕΕ αλλά φαίνεται πως η πρόσφατη επικύρωση από Τουρκία και Ελλάδα μιας χρονίζουσας συμφωνίας για την ανάπτυξη του αγωγού ITGI ανοίγει στην πράξη το δρόμο για την διασύνδεση του TurkStream με τον κόμβο TANAP/TAP στα ελληνο-τουρκικα σύνορα.
http://www.atlanticcouncil.org/images/publications/Three_Seas_and_Three_Pipelines_WEB.pdf )
(*TAP: Trans Adriatic Pipeline, BRUA: interconnector Bulgaria-Romania-Ungaria-Austria, IAP: Ionian Adriatic Pipeline)
Ο μεθυστικός Διευθυντής των ΜΕΘ & μια Πασιφάη
«Νόμισμα, εκ νομίσματος τίκτεται και ουχ εφ’ όπερ επορίσθη», μού θυμίζει ο Αριστοτέλειος Καβάφης με τα νομισματικά του ποιήματα ή τα ποιητικά του νομίσματα, καθώς δρασκελώ τα σκαλιά του Μουσείου Καραθεοδωρή, στην πατρίδα του, τη Ν. Βύσσα.
Της Βασιλικής Τζότζολα
Πατρίδα του, μητρίδα μου, χίλια χιλιόμετρα βορειότερα των «Αθηναίων» υιών μου. Ανηφόρισα ως δικηγόρος και ως .. επισκέπτρια στον τόπο μου. Αφορμή, μια διδακτική δραματουργία του Καθηγητού Χειρουργικής και επιγόνου Καραθεοδωρή, δόκτορος Στεφάνου Γερουλάνου. Συνοδοί, λοιποί επίγονοι Καραθεοδωρή. Συσφιγμένοι. Σαν γροθιά ανίκητη.
Στάση πρώτη: το Μουσείο.. και η απαράμιλλης διδαχής και εμβάθυνσης στο έργο του Καβάφη «ποιητική ξενάγηση», που εντατικώς περιέθαλψε ο Καθηγητής Γερουλάνος.
Στάση δεύτερη: το Συμπόσιο.. αφιέρωμα στον εξ αγχιστείας συγγενή των Καραθεοδωρή, τον Αλεξανδρινό ποιητή Καβάφη. Με υπερβατικές των ειωθυίων εισηγήσεις ανδρών μορφωμένων, καλλιεργημένων, παν-επιστημόνων.
Ας μου επιτραπεί η επισήμανση, ότι η επιστημοσύνη είναι διάφορη της μόρφωσης. Και αμφότερες, άσχετες με την καλλιέργεια. Καλλιέργεια πνευματική. Αρετή που διαθέτεις, είτε γιατί σού τη δώρισε κάποια DNAϊκή αριστοκρατία, είτε γιατί την κατέκτησες με τον προσωπικό σου οπλισμό «εν τω στρατεύματι». Τούτο το διήμερο πατριδογνωσίας ήχησε στα μάτια μου ως Ωδή στην Πνευματική Καλλιέργεια.
Ανακαλώ τις ριπές μου κατά του Συριζαίϊκου Υπουργείου φαινομενικής Παιδείας. Όχι. Δε μού φταίει αυτό και οι παρ’ αυτώ! Δε με νοιάζει καν αν θα διασωθεί στο εκπαιδευτικό μας σύστημα η «ντόπια μόρφωση». Όχι. Δε με απασχολεί πλέον. Είναι σαφείς οι ενδείξεις και ευκρινής η μακρά οδός της μόρφωσης, προκειμένου στην άκρη της σήραγγας να διαφανεί η Πασιφάη[1] Παιδεία.
Ανατρέχω στο «Τέχνη – Τύχη – Τόλμη» του Ελύτη. Μια ωραία μέρα, γράφει, ότι οι αρχαίοι λυρικοί, ο Κάλβος και ο Καβάφης ξύπνησαν το ενδιαφέρον του για την ποίηση. Στα δεκαέξι του, άρρωστος στο κρεβάτι, περνά την ώρα του φορτωμένος βιβλία. Και είναι τότε που ο Καβάφης του προξενεί ένα «τίναγμα» για την ποίηση. Το δυνατό «τίναγμα» διαδέχτηκε η «βαθιά περιέργεια», κι αυτήν το «βαθύ ενδιαφέρον» κι έπειτα ο «βαθύς θαυμασμός». «Γοητεία, ποτέ», διαπιστώνει. Και όταν αγελαία οι συμφοιτητές του βιώνουν την εμμονή στον Καρυωτάκη, εκείνος βιώνει την μοναξιά που αφήνει πίσω της η κοινή γνώμη και απομένει ξένος, καθώς στο καβάφειο ποίημα του «Μύρη». Ύστερα, στις σελίδες των «Μικρών ‘Εψιλον», ο Ελύτης θα θυμηθεί ολονύκτιες αναγνώσεις και συζητήσεις με τον Γκάτσο, «με συνεχή ανεβοκατεβάσματα των Κάλβων και των Καβάφηδων». Από το «Σημειωματάριο ενός Λυρικού» και «το Χρονικό μιας Δεκαετίας» μαθαίνουμε τις συνάξεις στο σπίτι του Κατσίμπαλη, στις οποίες διάβαζαν δοκίμια για τον Καβάφη.
Η αρρώστια, η μοναξιά, η παρέα (συμπλέουσα και συμπνέουσα). Αυτά τα ισχυρά θηλυκά σε μορφώνουν. Σε καλλιεργούν. Σε παιδεύουν, αφού σε εκπαιδεύουν. Ούτε η ΟΛΜΕ, ούτε κανένα Υπουργείο φαινομενικής Παιδείας. Και το διαβατήριο που σού εξέδωσε ο Καβάφης:
«Η Ιθάκη σ’ έδωσε τ’ ωραίο ταξίδι».
Αυτό το διαβατήριο δε λήγει. Το διαβατήριο αυτό χρειάζεται μόνο ανανέωση. Αδιάκοπη και άκοπη ανανέωση. Να πώς, στην εποχή της κρίσης και της παρακμής, διασώζεται και αυξάνεται και πληθύνεται η γνώση, η μόρφωση, η πνευματική καλλιέργεια. Και τότε:
«Εδώ που έφθασες λίγο δεν είναι. Τόσο έκαμες μεγάλη δόξα».
Η οφειλή μας να ζήσουμε εν κοινωνία, χάριν πολιτισμού και αντίστασης στις δυσχερέστερες των βιοτικών συνθηκών που μας επεφύλασσε η Ιστορία, δε μπορεί να υπάρξει ως ανιάτως σκληρή. «Όχι η σκληρότης. Αλλά η Επιείκεια, η Λύπη, η Παραχώρησις, η Καλοσύνη (αυτά βέβαια, συνετώς, χωρίς υπερβολές), είναι και η Δύναμις και η Σοφία», μαρτυρεί ο Καβάφης σε χειρόγραφό του ανέκδοτο[2].
Την ώρα της ομιλίας του Κυριάκου Μητσοτάκη στην 83η ΔΕΘ, ο μεθυστικός Διευθυντής των ΜΕΘ[3] ομιλεί στην Ορεστιάδα των Ακριτών για τον πρόγονό του Καβάφη. Έγνοια κοινή των δύο ομιλητών: όχι οι βεβαιωμένες νίκες. Αλλά οι κρυμμένες ήττες. Όχι η νοσταλγία του λαμπρού παρελθόντος. Αλλά ο σχεδιασμός του φωτισμού ενός μέλλοντος.
Αν μπορούσα να προτείνω το ελάχιστο στον επόμενο Έλληνα Πρωθυπουργό, θα ήταν τούτο: την ίδρυση ενός Υπουργείου Πνευματικής Καλλιέργειας. Όσο για την κατασκευή του, κουβαλάμε πολλοί και για πολύ το προσωπικό μας μοναδικό υλικό.
[1] Πασιφάη: η φέγγουσα όλους
[2] Παρουσιασθέν υπό Γ. Σαββίδη, το 1973.
[3] ΜΕΘ: Μονάδα Εντατικής Θεραπείας