Από δυσοίωνα έως και αρκετά ανησυχητικά θα μπορούσαν να χαρακτηριστούν τα στατιστικά στοιχεία και οι προοπτικές μελέτες για την εξέλιξη του πληθυσμού της Ελλάδας αλλά και της Ευρώπης. Τα συστηματικά χαμηλά ποσοστά γεννήσεων και το υψηλότερο προσδόκιμο ζωής μετασχηματίζουν τη σύνθεση της ηλικιακής πυραμίδας. Η σημαντικότερη αλλαγή θα είναι ίσως η μεγάλη μετάβαση προς έναν κατά πολύ γηραιότερο πληθυσμό, κάτι που είναι ήδη εμφανές σε αρκετά κράτη-μέλη της ΕΕ.
Αυτά επισημαίνει η Ελληνική Γεροντολογική και Γηριατρική Εταιρεία εν όψει της 1ης Οκτωβρίου, Παγκόσμιας Ημέρας Ηλικιωμένων, και τονίζει πως η υπογεννητικότητα είναι χρόνιο πρόβλημα για την πατρίδα μας.
Σύμφωνα με τα στοιχειά που δίνει στη δημοσιότητα, ο μέσος όρος ολικής γονιμότητας, δηλαδή παιδιών ανά ζεύγος, είναι 1,26, σταθερός τα τελευταία χρόνια, όταν ο μέσος όρος της ΕΕ είναι 1,49. Επισημαίνεται ότι για να διατηρηθεί σταθερός ο πληθυσμός πρέπει ο δείκτης γονιμότητας να είναι πάνω από 2,1. Η Ελλάδα και η Ιταλία καταγράφουν τον τρίτο χαμηλότερο δείκτη γεννήσεων (9%) στην Ε.Ε., μετά τη Γερμανία (8,4%) και την Πορτογαλία (8,5%).
Στα 8,3 έως 10 εκατ. κατοίκους ο πληθυσμός στην Ελλάδα το 2050
Ως αποτέλεσμα της υπογεννητικότητας και της γήρανσης του πληθυσμού αλλά και του αρνητικού ισοζυγίου μετανάστευσης, υπολογίζεται ότι θα έχουμε μείωση του πληθυσμού της Ελλάδας από τα 11 εκατομμύρια το 2013 στα 8,3 έως 10 εκατομμύρια το 2050. Η ελάττωση του πληθυσμού θα κυμανθεί από 800.000 μέχρι 2,5 εκατομμύρια άτομα. Ο πληθυσμός της ΕΕ την 1η Ιανουαρίου 2016 εκτιμήθηκε σε 510,3 εκατ. Οι νέοι (0 έως 14 ετών) αντιστοιχούσαν στο 15,6% του πληθυσμού της ΕΕ, ενώ τα πρόσωπα που θεωρούνται ότι είναι σε ηλικία εργασίας (15 έως 64 ετών) αντιστοιχούσαν στο 65,3% του πληθυσμού. Οι ηλικιωμένοι (65 ετών και άνω) αποτελούσαν το 19,2% (αύξηση 0,3% σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος και αύξηση 2,4% σε σύγκριση με 10 χρόνια πριν). Σύμφωνα με τις καταγραφές της EuroStat, η Ιταλία (22,0%), η Ελλάδα (21,3%) και η Γερμανία (21,1%) είχαν τα υψηλότερα ποσοστά ατόμων ηλικίας άνω των 65 ετών, ενώ η Ιρλανδία είχε το χαμηλότερο ποσοστό (13,2%).
Οι προβλέψεις του ΟΗΕ
Με βάση τις εκτιμήσεις των Ηνωμένων Εθνών για την προοπτική εξέλιξης του παγκόσμιου πληθυσμού από το 2010 μέχρι το 2050, προβλέπεται αύξηση 188% για τα άτομα ηλικίας άνω των 65 ετών, 351% για τα άτομα ηλικίας άνω των 85 ετών και 1004% για τα άτομα που ξεπερνούν τα 100 χρόνια. Αυτές οι εντυπωσιακές αυξήσεις των ατόμων της τρίτης ηλικίας βρίσκονται σε αντιδιαστολή με μία αύξηση μόλις 22% του γενικού πληθυσμού ηλικίας από 0-64 ετών για το ίδιο χρονικό διάστημα. Στις προβολές EUROPOP 2015, ο πληθυσμός της ΕΕ αναμένεται να κορυφωθεί στα 528,6 εκατ. περίπου το 2050 και στη συνέχεια να μειωθεί σταδιακά σε 518,8 εκατομμύρια έως το 2080.
Αυξάνουν οι πολύ ηλικιωμένοι
Μια άλλη πτυχή της δημογραφικής γήρανσης είναι η σταδιακή γήρανση του ίδιου του πληθυσμού των ηλικιωμένων, καθώς η σχετική σημασία των πολύ ηλικιωμένων αυξάνεται με ταχύτερο ρυθμό απ’ ό,τι οποιαδήποτε άλλη ηλικιακή κατηγορία του πληθυσμού της ΕΕ. Το ποσοστό των ατόμων ηλικίας 80 ετών και άνω στον πληθυσμό της ΕΕ-28 προβλέπεται να υπερδιπλασιαστεί μεταξύ του 2016 και του 2080, από 5,4% σε 12,7%.
Η Ελλάδα κατατάσσεται στις πρώτες θέσεις μεταξύ των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε γηράσκοντα πληθυσμό (ποσοστό αύξησης 21,4%) έναντι μέσου όρου της ΕΕ 17,2%. Τα άτομα ηλικίας άνω των 65 ετών αντιπροσωπεύουν σήμερα στη χώρα μας ποσοστό πάνω από το 21,3% του πληθυσμού και σύμφωνα με τις προβλέψεις το 2030 θα είναι περίπου το 30% του πληθυσμού ενώ το 2050 θα πλησιάσουν το 1/3 του πληθυσμού.
Αυτή η δημογραφική γήρανση -κοινή σε όλες τις δυτικού τύπου χώρες- προκαλεί πολλά προβλήματα ιατρικά, κοινωνικά, οικογενειακά, οικονομικά, ασφαλιστικά, κ.ά. που θα προσλάβουν εκρηκτικές διαστάσεις στις προσεχείς δεκαετίες. Εξάλλου, δεδομένα από την ετήσια έκθεση της διεθνούς οργάνωσης Help Age International του 2015 για την ποιότητα της ζωής των ηλικιωμένων χαρακτηρίζει την Ελλάδα ως μια από τις χειρότερες χώρες για να ζουν οι πολίτες άνω των 60 ετών και κατατάσσει τη χώρα μας στην 79η θέση μεταξύ 96 χωρών, όσον αφορά την κοινωνικο-οικονομική ευημερία, δηλ. κάτω από τη Βενεζουέλα και τη Νότια Αφρική.
















Η συμφωνία “βουλιάζει” στις Πρέσπες. Γιατί ενεργοποιούν το άρθρο 8;
Η μεγάλη αποχή στο δημοψήφισμα της 30.9.2018 ουσιαστικά σημαίνει ότι ο λαός των Σκοπίων δεν εγκρίνει τη Συμφωνία των Πρεσπών. Το ποσοστό των συμμετασχόντων δείχνει ότι ψήφισαν μόνον οι Αλβανοί, οι οποίοι αποτελούν το 25%-30% του πληθυσμού, και λίγοι φανατικοί οπαδοί του Ζάεφ. Η συντριπτική πλειοψηφία του Σλαβικού στοιχείου απέσχε. Αν ήθελαν να εγκρίνουν τη Συμφωνία θα πήγαιναν να ψηφίσουν.
*Γράφει ο Κωνσταντίνος Χολέβας
Η διπλωματία υπάρχει για να φέρνει την ειρήνη και την καταλλαγή. Η συγκεκριμένη Συμφωνία φέρνει μόνο διαίρεση και αναταραχή. Πρώτον, διαιρεί τον πολυεθνικό λαό των Σκοπίων, αφού φέρνει σε αντιπαράθεση τη σλαβική πλειοψηφία με την αλβανική κοινότητα. Δεύτερον, προκαλεί πικρία σε δύο γειτονικούς λαούς, Έλληνες και Σκοπιανούς. Και οι δύο λαοί στην πλειοψηφία τους απορρίπτουν τη Συμφωνία. Στην Ελλάδα βλέπουμε το καθημερινό δημοψήφισμα που εκδηλώνεται με τις δημοσκοπήσεις.
Όταν οι δύο ενδιαφερόμενοι λαοί απορρίπτουν μία Συμφωνία, η ρύθμιση αυτή δεν έχει μέλλον.
Βεβαίως οι πολίτες των Σκοπίων έχουν τα δικά τους κριτήρια και τα δικά τους συμφέροντα, διαφορετικά από τα ελληνικά. Το ζήτημα είναι τι κάνουμε εμείς για να προστατεύσουμε την ιστορία μας, τη Μακεδονία μας, την εθνική μας αξιοπρέπεια. Η Συμφωνία των Πρεσπών δεν πρέπει να κυρωθεί από τη Βουλή των Ελλήνων έστω και αν γίνει η αναθεώρηση του Σκοπιανού Συντάγματος, πράγμα λίαν αβέβαιο.
Μετά τη χθεσινή εξέλιξη τίθεται το ερώτημα: Γιατί βιάστηκε το ελληνικό Υπουργείο Εξωτερικών να ενεργοποιήσει την πρόβλεψη του άρθρου 8 και να καλέσει Σκοπιανούς ιστορικούς και αρχαιολόγους να παρέμβουν στα σχολικά βιβλία μας και στις ανασκαφές μας; Θυμίζω ότι μία από τις διατάξεις του άρθρου 8 της αποτυχημένης Συμφωνίας προβλέπει τη σύσταση Κοινής Διεπιστημονικής Επιτροπής Εμπειρογνωμόνων για θέματα ιστορίας, αρχαιολογίας και εκπαιδεύσεως.
Η ανακοίνωση του ΥΠΕΞ έλεγε ότι θα ασχοληθούν οι επιστήμονες των δύο χωρών κυρίως με στοιχεία αλυτρωτισμού στα σχολικά βιβλία. Δηλαδή πριν καν κυρωθεί η Συμφωνία από Έλληνες και Σκοπιανούς σπεύδει το ελληνικό Υπουργείο Εξωτερικών να παραχωρήσει στους ιστορικούς της γειτονικής χώρας το δικαίωμα να μάς κάνουν υποδείξεις για θέματα που άπτονται της εθνικής μας ταυτότητος. Αντί να καταργήσει τον αλυτρωτισμό των Σκοπίων, η Κυβέρνηση της χώρας μας αποδέχεται ότι και εμείς είμαστε ύποπτοι… αλυτρωτισμού!
Η Συμφωνία των Πρεσπών βλάπτει σοβαρά τον Ελληνισμό και πρέπει το συντομότερο να ακυρωθεί. Είναι στο σύνολό της επιζήμια για τα εθνικά μας συμφέροντα. Ειδικά η Επιτροπή του άρθρου 8 πρέπει αμέσως τώρα να αναστείλει τη λειτουργία της. Την ώρα που η Συμφωνία έχει αρχίσει να βουλιάζει στις Πρέσπες δεν είναι δυνατόν να αναγορεύουμε τους οπαδούς του τεχνητού «μακεδονικού» έθνους σε αρμοδίους ερμηνευτές περί Αλεξάνδρου, Κυρίλλου και Μεθοδίου και Μακεδονικού Αγώνος!
υποσημείωση: Το ΥΠΕΞ μας βιάζεται. Από τις 10.9.2018 ενεργοποίησε το άρθρο 8 μιας Συμφωνίας που δεν έχει κυρωθεί από τα δύο μέρη
Κωνσταντίνος Χολέβας είναι Πολιτικός Επιστήμων