Τελικά η επικείμενη Αυτοκεφαλία, που θα δώσει το Φανάρι στην Ουκρανική Εκκλησία, οδηγεί σε ιερό πόλεμο το Οικουμενικό Πατριαρχείο με το Πατριαρχείο Μόσχας.
Όπως έγινε γνωστό σε έκτακτη συνεδρίαση της Συνόδου του Πατριαρχείο Μόσχας, ο Πατριάρχης κ. Κύριλλος, διακόπτει την μνημόνευση του Οικουμενικού Πατριάρχη Βαρθολομαίου, παρόλο αυτά η κοινωνία μεταξύ των δύο Εκκλησιών δεν διακόπτεται. Ο πατριάρχης πασών των Ρωσιών Κύριλλος παραλλήλισε την σημερινή αντιπαράθεση με την κόντρα της δεκαετίας του 1920 μεταξύ Μόσχας και Κωνσταντινούπολης, σημειώνοντας πως τότε η ρωσική Εκκλησία βίωσε τις χειρότερες δυνατές συνθήκες. Στις 31 Αυγούστου, Ο Κύριλλος, έιχε επικεφθεί το Φανάρι και τον Οικουμενικό Πατριάρχη, αλλά η συνάντηση τους οδηγήθηκε σε ναυάγιο, καθώς ο κ. Βαρθολομαίος, του διεμήνυσε ότι το Αυτοκέφαλο της Ουκρανικής Εκκ΄λησίας θα προχωρήσει.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση του Πατριαρχείου Ρωσίας, διακόπτεται η αναφορά του ονόματος του Οικουμενικού Πατριάρχη στα από τα Δίπτυχα, καθώς και η Κοινωνία με τους Ιεράρχες του Οικουμενικού Πατριαρχείου, ενώ αποσύρονται από όλες τις κοινές επιτροπές οι ιεράρχες της Εκκλησίας της Ρωσίας.
«Σε περίπτωση συνέχισης της αντικανονικής δραστηριότητας του Πατριαρχείου Κωνσταντινούπολης στο έδαφος της Ουκρανικής Ορθόδοξης Εκκλησίας, θα υποχρεωθούμε να σπάσουμε εντελώς την ευχαριστιακή κοινωνία με το Πατριαρχείο Κωνσταντινούπολης» αναφέρεται στην συνοδική ανακοίνωση που τονίζει ότι «Κάθε ευθύνη για τις τραγικές συνέπειες αυτής της διαίρεσης θα πέσει προσωπικά στον Πατριάρχη της Κωνσταντινούπολης Βαρθολομαίο και στους επισκόπους που τον υποστηρίζουν».
Η «Ιερά Σύνοδος της Εκκλησίας της Ρωσίας στην έκτακτη συνεδρίαση, αποφάσισε να διακόψει τη μνημόνευση του Πατριάρχη Βαρθολομαίου»- ανέφερε μεταξύ άλλων ο Μητροπολίτης Βολοκολάμσκ κ. Ιλαρίωνας.
Από την πλευρά του ο γραμματέας του Πατριάρχη Κύριλλου π. Αλέξανδρος Βολκόφ, μεταξύ άλλων ανέφερε ότι «η ευχαριστιακή κοινωνία μεταξύ των δύο εκκλησιών δεν διακόπτεται. Η απόφαση αυτή δεν καθιστά αδύνατη τους κληρικούς των δύο εκκλησιών να έχουν κοινή λατρεία».
Η διακοπή μνημόνευσης σημαίνει ότι ο Πατριάρχης Μόσχας και πασών των Ρωσιών κ. Κύριλλος, θα σταματήσει να μνημονεύει το όνομα του Οικουμενικού Πατριάρχη κ. Βαρθολομαίου κατά τη διάρκεια της Θείας Λειτουργίας.
Φανάρι: Δεν δεχόμαστε απειλές
Επίσιμη αντίδραση από το Οικουμενικό Πατριαρχείο, δεν έχει υπάρξει μέχρι στιγμής, πάντως ιεράρχες του Φαναρίου, λένε ότι το Φανάρι δεν απειλεί και δεν απειλείται από κανέναν. Μάλιστα θυμίζουν ότι και στην αυτονομία της Εσθονικής Εκκλησίας το 1999, επί πατριαρχείας Αλεξίου, είχε διακοπεί η μνημόνευση για κάποιους μήνες και εν συνεχεία το Πατριαρχείο Μόσχας, επέστρεψε στην κανονική τάξη,
Πόλεμος για το αυτοκέφαλο της ουκρανικής εκκλησίας
Μετά την αναγνώριση της ουκρανικής εκκλησίας που αποσχίστηκε από την ρωσική, από τον πατριάρχη Βαρθολομαίο, έντονη ήταν η αντίδραση του Πατριαρχείου της Μόσχας το οποίο είχε απειλήσει με αντίποινα.
Η ρωσική εκκλησία είχε επιλέξει εξαρχής την μετωπική σύγκρουση με το Οικουμενικό Πατριαρχείο καθώς δεν έχει πρόθεση να δεχτεί την αυτοκεφαλία των Ουκρανών. Ο μητροπολίτης Βολοκολάμσκ, που είναι και πρόεδρος του Τμήματος Εξωτερικών Εκκλησιαστικών Σχέσεων του Πατριαρχείου της Μόσχας, άσκησε δριμεία κριτική στον κ.κ. Βαρθολομαίο κάνοντας λόγο για «ύπουλο και δόλιο σχέδιο» και αμφισβήτησε ανοιχτά το ρόλο του Οικουμενικού Πατριαρχείου ως του Πρώτου στην Ορθόδοξη Εκκλησία. Όπως δήλωσε χαρακτηριστικά, «η εν λόγω πράξη έγινε κατά παράβασιν των εκκλησιαστικών κανόνων και δεν μπορεί να παραμένει αναπάντητη».
Σε άλλο σημείο είπε ότι «εάν φέρουν εις πέρας αυτό το ύπουλο θα έλεγα και δολερό σχέδιο, η πλειοψηφία των ορθοδόξων χριστιανών της Ουκρανίας δεν θα αποδεχθεί το αυτοκέφαλο αυτό. Ούτε η Ορθόδοξη Εκκλησία της Ρωσίας θα δεχθεί την εν λόγω απόφαση. Αναγκαστικά θα διακόψουμε την κοινωνία με την Κωνσταντινούπολη, και τότε η Κωνσταντινούπολη δεν θα έχει απολύτως κανένα δικαίωμα πλέον να διεκδικεί την ηγεσία στον ορθόδοξο κόσμο».
Μετά από απόφαση της Αγίας και Ιεράς Συνόδου του Οικουμενικού Πατριαρχείου που λήφθηκε στις 31 Αυγούστου, ορίστησαν δύο Έξαρχοι στο Κιέβο στα πλαίσια της προετοιμασίας για την απονομή Αυτοκεφάλου στην Ουκρανία. Όπως είχε αναφερθεί στην ανακοίνωση: «Ανακοινούται ότι εντός των πλαισίων της προετοιμασίας της αποφασισθείσης απονομής αυτοκεφάλου καθεστώτος εις την εν Ουκρανία Ορθόδοξον Εκκλησίαν, το Οικουμενικόν Πατριαρχείον εξωνόμασεν ως Εξάρχους αυτού εν Κιέβω τον Πανιερώτατον Αρχιεπίσκοπον Παμφίλου κ. Δανιήλ, εξ Αμερικής, και τον Θεοφιλέστατον Επίσκοπον Edmonton κ. Ιλαρίωνα, εκ Καναδά, αμφοτέρους διακονούντας τους εν ταίς χώραις αυταίς Ουκρανούς Ορθοδόξους υπό το Οικουμενικόν Πατριαρχείον».
Καθησυχαστικό το Κρεμλίνο
Με μια πολύ προσεκτική δήλωση το Κρεμλίνο πήρε θέση στο ζήτημα που έχει ανακύψει για το αυτοκέφαλο της ουκρανικής εκκλησίας, μεταξύ του Οικουμενικού Πατριαρχείου και του Πατριαρχείου Μόσχας. «Η προτιμώμενη λύση είναι η διατήρηση της ενότητας», δήλωσε χαρακτηριστικά ο Ντμίτρι Πεσκόφ.
Ειδικότερα, σύμφωνα με τα όσα μεταδίδει το πρακτορείο Tass, σχολιάζοντας το ζήτημα, o εκπρόσωπος του Κρεμλίνου σημείωσε ότι υπάρχει η ανάγκη να παραμείνει ενωμένη η ορθόδοξη εκκλησία, τονίζοντας ότι το ρωσικό κράτος παρακολουθεί τις εξελίξεις, αλλά δεν μπορεί ουσιαστικά να παρέμβει.
«Μας προκαλεί ανησυχία η πληροφορία για τις πιθανές λύσεις σε ό,τι αφορά την εκκλησία της Ουκρανίας. Αλλά την ίδια ώρα αυτά τα ζητήματα άπτονται του ενδοεκκλησιαστικού διαλόγου, είναι εκκλησιαστικά ζητήματα, και βεβαίως το κράτος δεν μπορεί να παρέμβει σε αυτά. Για την Μόσχα και για ολόκληρο τον ορθόδοξο κόσμο, το μόνο προτιμώμενο σενάριο είναι αναμφίβολα η διατήρηση της ενότητας» δήλωσε ο Πεσκόφ.
