Την ανάγκη για μια συνεκτική και λειτουργική πολιτική για την κυβερνοασφάλεια, καθώς ο κόσμος μας γίνεται όλο και πιο συνδεδεμένος και ψηφιοποιημένος, υπογράμμισε ο Ευρωπαίος επίτροπος Μετανάστευσης, Εσωτερικών Υποθέσεων και Ιθαγένειας Δημήτρης Αβραμόπουλος. Εκπροσωπώντας την Ευρωπαϊκή Επιτροπή σε υπουργική διάσκεψη που διοργανώθηκε στο Βελιγράδι σχετικά με την Kυβερνοασφάλεια και την εγκληματικότητα στο διαδίκτυο, ο κ. Αβραμόπουλος χαρακτήρισε την ασφάλεια στον κυβερνοχώρο ένα σημαντικό ζήτημα για τις δημοκρατίες μας, τα θεσμικά μας όργανα, τις εκλογικές διαδικασίες και την ασφάλεια των κοινωνιών μας, που απασχολεί σε παγκόσμιο επίπεδο τους πολίτες και τις κυβερνήσεις, τις οικονομίες και τις επιχειρήσεις, καθώς και τις εταιρείες του διαδικτύου και επισήμανε πως η ψηφιακή και διαδικτυακή ασφάλεια είναι αλληλένδετη με τη φυσική ακεραιότητα και ασφάλειά μας.
Στη συνέχεια ο Ευρωπαίος επίτροπος μίλησε για τις σημαντικές δυνατότητες που προσφέρει το διαδίκτυο για επικοινωνία, ανταλλαγή γνώσης και μάθηση, αλλά και για τους κινδύνους που ελλοχεύουν, λέγοντας πως τα διαδικτυακά μέσα μπορούν επίσης να χρησιμοποιηθούν για παράνομο οικονομικό όφελος ή αθέμιτους πολιτικούς σκοπούς, από τρομοκράτες, εγκληματίες και άλλους παράγοντες. «Ενώ η διάπραξη εγκλημάτων στον κυβερνοχώρο είναι εύκολη, οι συνέπειές τους μπορούν να είναι καταστροφικές και ο εντοπισμός και η απόδοση ευθυνών δυσχερής» σημείωσε.
Επικαλούμενος την τελευταία έκθεση αξιολόγησης της Europol για τη δράση του Οργανωμένου Εγκλήματος στο διαδίκτυο, ο κ. Αβραμόπουλος είπε πως παρέχει σημαντικά ευρήματα και προσέθεσε πως το Darknet (σκοτεινό διαδίκτυο) παραμένει τομέας που εγείρει ανησυχίες, ενώ παρατηρείται σύγκλιση μεταξύ του κυβερνοεγκλήματος και της τρομοκρατίας. Επιπλέον, ανέφερε ότι μετά τις πρόσφατες επιθέσεις ransomware, τη δραματική αύξηση της εγκληματικότητας και τη διαφοροποίηση των περιστατικών στον κυβερνοχώρο, η Κομισιόν πρότεινε πέρυσι ένα ευρύ φάσμα μέτρων για την οικοδόμηση μιας ισχυρής πολιτικής κυβερνοασφάλειας στην ΕΕ. Ανέφερε, για παράδειγμα, πως οι τρομοκράτες μπορούν να εκμεταλλευθούν το διαδίκτυο για να προετοιμάσουν και να διευκολύνουν τις ενέργειές τους καθώς και να διαδώσουν την προπαγάνδα τους. Στο πλαίσιο αυτό, υπενθύμισε ότι την περασμένη εβδομάδα προτάθηκε μια νέα νομοθεσία προκειμένου να διασφαλιστεί ότι το τρομοκρατικό υλικό θα αφαιρείται αποτελεσματικά και όσο το δυνατόν πιο γρήγορα από το διαδίκτυο, οι διαδικτυακές πλατφόρμες θα λάβουν μέτρα ώστε να μην γίνεται κατάχρηση των υπηρεσιών τους, το τρομοκρατικό περιεχόμενο που αφαιρέθηκε από μια πλατφόρμα του διαδικτύου να μην μεταφορτώνεται αλλού.
Στην κατεύθυνση αυτή, χαρακτήρισε ζωτικής σημασίας τη συνεργασία με τις εταιρείες διαδικτύου και τόνισε πως «το εθελοντικό πλαίσιο συνεργασίας που έχουμε δημιουργήσει μέσω του Ευρωπαϊκού Διαδικτυακού Φόρουμ τα τελευταία τρία χρόνια έχει φέρει σημαντικά και συγκεκριμένα αποτελέσματα». Μάλιστα, επισήμανε την ανάγκη συνέχισης της συνεργασίας με τις εταιρείες του διαδικτύου και του κοινού αγώνα εναντίον όσων προσπαθούν να εκμεταλλευθούν τις μεγάλες ελευθερίες που προσφέρει το Διαδικτύου, εκφράζοντας την ιδιαίτερη ικανοποίησή του που εκπρόσωποι αυτών των εταιρειών συμμετείχαν στην υπουργική διάσκεψη.
Εκτός από τα μέτρα για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας στο διαδίκτυο, ο επίτροπος ανέφερε πως η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρότεινε επίσης μια δέσμη συγκεκριμένων μέτρων για την προστασία των εκλογικών διαδικασιών στην Ευρώπη. «Αυτά περιλαμβάνουν μεγαλύτερη διαφάνεια στις πολιτικές διαφημίσεις μέσω διαδικτύου και τη δυνατότητα επιβολής κυρώσεων για την παράνομη χρήση προσωπικών δεδομένων προκειμένου να επηρεαστεί σκόπιμα το αποτέλεσμα των ευρωπαϊκών εκλογών» διευκρίνισε και ανέδειξε πως στόχος των προτάσεών είναι η αντιμετώπιση ενδεχόμενων απειλών στις εκλογές και η ενίσχυση της ανθεκτικότητας των δημοκρατικών συστημάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Εξέφρασε δε τη βούληση της ΕΕ να ενισχυθεί η ανθεκτικότητα των δημοκρατικών διαδικασιών της Ευρώπης και να να διασφαλιστεί ότι οι κανόνες που ισχύουν εκτός διαδικτύου για τη διαφάνεια και την προστασία της εκλογικής διαδικασίας από τυχόν παρεμβάσεις ισχύουν και στο διαδίκτυο.
Προέταξε ακόμα πως μαζί με τα κράτη-μέλη θα πρέπει επίσης να ολοκληρωθεί το σχέδιο συνεργασίας σε περίπτωση μεγάλων διασυνοριακών περιστατικών και κρίσεων στον κυβερνοχώρο (blueprint). Επιπλέον, εξήγησε ότι «τα νέα μέτρα που προτείναμε σχετικά με την καταπολέμηση της απάτης και της πλαστογραφίας που αφορούν στα μέσα πληρωμής εκτός από μετρητά θα παράσχουν στις αστυνομικές αρχές τα κατάλληλα εργαλεία για τον εντοπισμό και τη δίωξη εγκληματιών στον κυβερνοχώρο».
Σε αυτό το πρίσμα, υπενθύμισε την πρόταση για τη δημιουργία του Ευρωπαϊκού Κέντρου Ικανοτήτων στον τομέα της Κυβερνοασφάλειας (Cybersecurity Competence Centre) για την καλύτερη συνεργασία σε ευρωπαϊκό επίπεδο στους τομείς της έρευνας και της καινοτομίας. Το Κέντρο Ικανοτήτων θα βοηθήσει την Ευρώπη να διατηρήσει και να αναπτύξει τις τεχνολογικές και βιομηχανικές ικανότητες στον τομέα της κυβερνοασφάλειας που είναι απαραίτητες για την ασφάλεια της Ψηφιακής Ενιαίας Αγοράς, υποστήριξε και εξέφρασε την αναγκαιότητα αποτελεσματικής διεθνούς συνεργασίας για την αντιμετώπιση αυτών των παγκόσμιων απειλών, οι οποίες δεν σταματούν στα σύνορα. Εντοπισμός, έρευνα και δίωξη των εγκληματιών του διαδικτύου αποτελούν καθοριστικά στοιχεία για την καταπολέμηση κάθε μορφής εγκληματικότητας στον κυβερνοχώρο, υπογράμμισε ο κ. Αβραμόπουλος.
Παράλληλα, εξέφρασε τη δέσμευση της ΕΕ να στηρίξει και να προωθήσει τη Σύμβαση της Βουδαπέστης, την πρώτη διεθνή συνθήκη που επιδιώκει την καταπολέμηση του εγκλήματος στο διαδίκτυο, καθώς αποτελεί αξιόπιστο μοντέλο αποτελεσματικής διαδικτυακής νομοθεσίας για συντονισμένη παγκόσμια δράση. Για παράδειγμα, είπε πως η Σερβία, μαζί με άλλους εταίρους στην περιοχή των Βαλκανίων, συμμετέχει σε ένα κοινό σχέδιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του Συμβουλίου της Ευρώπης, το οποίο ενισχύει την ικανότητα των αρχών να καταπολεμήσουν το έγκλημα στον κυβερνοχώρο.
Στο σημείο αυτό, έστειλε το μήνυμα πως χρειάζεται στενή συνεργασία και αποτελεσματική ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ όλων των ενδιαφερομένων για την αντιμετώπιση της εγκληματικότητας στον κυβερνοχώρο, με βασικούς κόμβους της επιχειρησιακής συνεργασίας τους διεθνείς οργανισμούς και τους οργανισμούς της ΕΕ, όπως η Europol και ο ENISA. Ο Οργανισμός για την Ασφάλεια Δικτύων και Πληροφοριών (ENISA), συμπλήρωσε, θα αποκτήσει ισχυρότερη εντολή (mandate), περισσότερους πόρους και αρμοδιότητα να υποστηρίζει επιχειρησιακά τα κράτη-μέλη στην αντιμετώπιση των κυβερνοαπειλών, θα είναι το επίκεντρο της επιχειρησιακής απάντησης της Ευρώπης σε μεγάλης κλίμακας περιστατικά στο διαδίκτυο.
Αναδεικύοντας ακόμα περαιτέρω τη σημασία αντιμετώπισης αυτής της πρόκλησης, ανέφερε πως σχεδόν εκατό χρόνια μετά το τέλος του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου, δεν αγωνιζόμαστε πλέον στα χαρακώματα, αντ ‘αυτού, αγωνιζόμαστε ολοένα και περισσότερο ενάντια σε απειλές στον διαδικτυακό κόσμο. «Θα χρειαστεί να παραμείνουμε σε εγρήγορση και να λάβουμε προληπτικά μέτρα, αλλά το σημαντικότερο είναι ότι θα πρέπει να συνεχίσουμε να εργαζόμαστε από κοινού για την καταπολέμηση αυτών των διακρατικών και διασυνοριακών απειλών» προέταξε.
Καταλήγοντας την ομιλία του ενώπιον της υπουργικής διάσκεψης στο Βελιγράδι, ο κ. Αβραμόπουλος επισήμανε συμπερασματικά πως καμία χώρα δεν μπορεί μόνη της να διασφαλίσει τη σταθερότητα στον κυβερνοχώρο, σημειώνοντας ότι η κυβερνοασφάλεια είναι ευθύνη όλων μας, των κυβερνήσεων, των εταιριών του διαδικτύου αλλά και κάθε πολίτη που χρησιμοποιεί μια συνδεδεμένη συσκευή στο διαδίκτυο και ότι για να αντιμετωπίσουμε αποτελεσματικά αυτή τη διασυνοριακή πρόκληση, η προσέγγισή μπορεί να είναι μόνο παγκόσμια.
Σύμφωνα με ανακοίνωση του Ευρωπαίου επιτρόπου Μετανάστευσης, Εσωτερικών Υποθέσεων και Ιθαγένειας, στη διάσκεψη που φιλοξένησε η πρωθυπουργός της Σερβίας Άνα Μπρνάμπιτς (Ana Brnabić), συμμετείχαν υπουργοί και εκπρόσωποι από κράτη-μέλη της ΕΕ και τρίτες χώρες, εκπρόσωποι διεθνών οργανισμών και οργανισμών της ΕΕ και ειδικοί εμπειρογνώμονες σε θέματα κυβερνοασφάλειας, ενώ συζητήθηκαν βέλτιστες πρακτικές για την καταπολέμηση του εγκλήματος στον κυβερνοχώρο.
