Μια που άρχισαν τα σχολεία, ας αναφερθούμε σε μια λέξη που περιγράφει την ευστροφία, την εξυπνάδα, την οξύνοια.
Γράφει η Σοφία Μουρούτη Γεωργάνα
Λέξη σύνθετη, απαρτιζόμενη από δύο συνθετικά, το αρχαιοπρεπές επίρρημα ἄγχι – , που σημαίνει κοντά, εύκολα και το ουσιαστικό ὁ νοῦς, τοῦ νοός, το μυαλό δηλαδή. Αγχίνοια μια κατάσταση, λοιπόν, κοντά στο νου του ανθρώπου, γρήγορη αντίληψη.
Το επίρρημα ἄγχι προκύπτει από το ρήμα ἄγχω (=σφίγγω). Το άγχος μάς σφίγγει και μάς πνίγει, ενώ η αγχόνη προκαλεί πνιγμό, απαγχονισμό.
Το ἄγχι, υπάρχει και στην Αγχίαλο, που είναι κοντά στην παραλία και στον αγχέμαχο, γιατί μάχεται από κοντά.
Ο αγχίνους – παράγωγη λέξη- πιάνει πουλιά στον αέρα, σκέφτεται γρήγορα και αποτελεσματικά. Αν έχει αγχίνου μνήμη συνδυάζει στοιχεία μεταξύ τους και θυμάται. Μπορεί, για παράδειγμα, να θυμηθεί πότε έγινε η Πρώτη Άλωση της Κωνσταντινούπολης από τους σταυροφόρους, αν σκεφθεί την σειρά των αριθμών 1234 και στην θέση του 3 βάλει το 0, αφού η Άλωση έγινε το 1204.
Η αγχίνοια ήταν ομηρική αρετή. Αναφερόταν όχι μόνο στην εξυπνάδα, αλλά και στην ικανότητα να επιλέγει κανείς το σωστό, έχοντας να διαλέξει ανάμεσα σε πολλά. Στην πλατωνική φιλοσοφία είναι ψυχική ευφυΐα, ενώ κατά τους στωικούς φιλοσόφους τοποθετείται κάτω από την λογικότητα. Οι Ρωμαίοι, πιο πρακτικοί, την θεωρούσαν μεν σημαντική, ταλέντο του νου, αλλά έλεγαν ότι η άσκηση και η εκγύμναση, η μελέτη και η συστηματική εργασία πάνω σε ένα αντικείμενο θα μπορούσε να την υποκαταστήσει.
Στα βυζαντινά χρόνια, όταν κάποιος ήθελε να φέρει αντίρρηση σε έναν συνομιλητή του και επιθυμούσε να ξεκινήσει την αντιλογία του με ευγένεια, άρχιζε με την φράση: «τῇ σῇ ἀγχινοίᾳ». Θα μου επιτρέψει η ευστροφία σου να επισημάνω, θα λέγαμε εμείς, αλλά έτσι η νεοελληνική μας απόδοση ίσως ηχεί λίγο ειρωνικά.
Αγχίνοια ευχόμαστε σε μαθητές, φοιτητές, γονείς και δασκάλους, ώστε να έχουν ετοιμότητα πνεύματος, να βρίσκουν αναλογίες ανάμεσα σε όσα δίνονται προς μελέτη, ώστε οι μεν να μαθαίνουν γρήγορα, οι δε να βοηθούν και να διδάσκουν αποτελεσματικά.
Μακάρι! Γιατί τα αντώνυμα του λήμματος είναι η βραδύνοια και η αμβλύνοια.
*Η Σοφία Μουρούτη – Γεωργάνα είναι φιλόλογος και διδάσκει στο Αμερικανικό Κολλέγιο Ελλάδας
















Το ηθικό πλεονέκτημα των… Μυλόπουλων
Η υπόθεση της δίωξης σε βάρος του επικεφαλής της «Αττικό Μετρό» και πρώην πρύτανη του ΑΠΘ Γιάννη Μυλόπουλου, για την εκ μέρους του πανεπιστημίου αγορά κτιρίου με «καπέλο» 9.000.000 ευρώ, έρχεται να μας θυμίσει κάτι σημαντικό: Πως η προσχώρηση και αριθμητική «κυριαρχία» του παλαιού… γνωστού ΠΑΣΟΚ στο ΣΥΡΙΖΑ, δεν εξαντλείται στο κυβερνητικό σχήμα, αλλά συνοδεύεται από τη μαζική προσχώρηση στο ΣΥΡΙΖΑ ενός πλήθους προσώπων που «ανελίχθησαν» επί ΠΑΣΟΚ και τώρα… αστράφτουν ως συμπρωταγωνιστές της κυβερνώσας Αριστεράς.
Του Βαγγέλη Μωυσή
Και βέβαια, κάθε τόσο, στην δική τους δραστηριότητα αποτυπώνεται και η πραγματικότητα για αυτό το περιβόητο «ηθικό πλεονέκτημα», το οποίο, εννοείται, δε αφορά μόνο σε ποινικά κολάσιμες πράξεις. Δεν εξαρτάται δηλαδή, η προσέγγιση του παρόντος άρθρου, από το κατά πόσον ο κ. Μυλόπουλος ευθύνεται ή όχι για κάποιο αδίκημα, στο πλαίσιο της επίμαχης αγοραπωλησίας.
Αυτό είναι κάτι που ανέλαβε να διαλευκάνει η Δικαιοσύνη.
Δίνει όμως την αφορμή να θυμηθούμε, ότι ο Γιάννης Μυλόπουλος έχει απασχολήσει ξανά ως …εκπρόσωπος του «ηθικού πλεονεκτήματος» της Αριστεράς, το δημόσιο λόγο.
Ως πρύτανης πρώτα βρέθηκε στο επίκεντρο της κριτικής για κακοδιαχείριση κονδυλίων και εν συνεχεία για σπάταλες εργασίες ανακαίνισης στο κτίριο διοίκησης του ΑΠΘ.
Εισαγγελικές αρχές ξεκίνησαν δύο φορές έρευνες για τη διαχείριση στο ΑΠΘ. Μια τέτοια έρευνα κατέληξε και στις τελευταίες ποινικές διώξεις…
Στην πορεία, ο Γιάννης Μυλόπουλος εγκατέλειψε το καταρρέον ΠΑΣΟΚ (του οποίου πολιτευτής ήταν από το 2004) και στράφηκε για πολιτική στέγη στο ΣΥΡΙΖΑ…
Αργότερα, ως πρόεδρος της ΕΡΤ3, επί κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ, υποχρεώθηκε σε παραίτηση, όταν καταφέρθηκε με τρόπο ανοίκειο προς τον ρόλο του, κατά του τότε προέδρου της ΝΔ Βαγγέλη Μεϊμαράκη (σ.σ.: καθηγητής αντικειμενικότητας στη δημόσια τηλεόραση), ενώ είχε προηγηθεί άρθρο με το οποία εκθείαζε –φυσικά- τον πρωθυπουργό Αλέξη Τσίπρα. Ήταν η πρώτη φορά που η ΝΔ ζήτησε (και πήρε) την παραίτησή του.
Και βέβαια, κάπου ενδιάμεσα, ο καθηγητής του ΑΠΘ που ως αριστερός αντιτάσσεται στη δημιουργία ιδιωτικών πανεπιστημίων στην Ελλάδα, είχε φροντίσει να πάρει εκπαιδευτική άδεια για να διδάξει σε ιδιωτικό πανεπιστήμιο της Κύπρου.
Μετά από όλα τα παραπάνω, Γιάννης Μυλόπουλος απόλαυσε ένα ακόμα δείγμα επιβράβευσης από την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ, που του εμπιστεύθηκε τη διοίκηση της Αττικό Μετρό ΑΕ.
Δεν φταίει φυσικά ο Γιάννης Μυλόπουλος…
Φταίει συνολικά μια πολιτική νοοτροπία μετατροπής του όρου «ηθικό πλεονέκτημα» σε φύλο συκής κάθε λογής αντίφασης, μεταξύ λόγων και έργων. Αρκεί ο φέρων την ευθύνη των έργων, να είναι πιστός στην κυβέρνηση, στο πεδίο των λόγων…