Με την επίκληση της επιτυχίας στην πρόσφατη συμφωνία με την ΠΓΔΜ για το ονοματολογικό ως ακόμη ένα φωτεινό παράδειγμα για την επίλυση των σημαντικών διαφορών και στην ευρύτερη λεκάνη της ΝΑ Μεσογείου, ξεκίνησε την εναρκτήρια ομιλία του στη Διάσκεψη για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στη ΝΑ Ευρώπη, στη Ρόδο, ο υπουργός Εξωτερικών Νίκος Κοτζιάς. «Στις Πρέσπες καταλήξαμε σε έναν συμβιβασμό και δείξαμε ότι ουδείς μπορεί να βάλει τον άλλο στη γωνία» επισήμανε ο κ. Κοτζιάς και ευχήθηκε επικύρωση της συμφωνίας, σημειώνοντας πως «η αντίθεση που υπάρχει είναι ανάμεσα στις δυνάμεις που θέλουν να βρεθεί λύση και ανάμεσα σε δυνάμεις της αδράνειας που βολεύονται από τη μη λύση».
«Θέλουμε να έχουμε μία θετική ατζέντα» τόνισε ο κ. Κοτζιάς, όμως η κατάσταση στην περιοχή είναι δύσκολη και παρουσιάζει πολλές δυσκολίες. Ωστόσο, όπως επισήμανε η κατάσταση στη βόρεια πλευρά της περιοχής μας είναι καλύτερη από πέρυσι, σημειώνοντας πως η Βουλγαρία για πρώτη φορά ανέλαβε την προεδρία της ΕΕ, ενώ η Ελλάδα, η ΠΓΔΜ και η Αλβανία βαθαίνουν τη συνεργασία τους, και από πέρυσι ξεκίνησε και η συνεργασία των βαλκανικών χωρών και του Βίζεγκραντ. Παράλληλα σημείωσε την έναρξη της συνεργασίας της ΕΕ με την ΠΓΔΜ και την Αλβανία, γεγονός που θα καταστεί επικερδές και για τα δύο κράτη, αλλά και γενικότερα.
Ο κ. Κοτζιάς στην εναρκτήρια ομιλία του έκανε ιδιαίτερη μνεία στην παρουσία του Παλαιστίνιου ΥΠΕΞ Ριγιάντ Αλ Μάλκι και τόνισε τη βαρύνουσα σημασία επίλυσης του Παλαιστινιακού για την ειρήνευση στην περιοχή.
Επίσης αναφέρθηκε εκτενώς στην εξέλιξη της σύρραξης στη Συρία, η οποία έχει σταθεί πηγή αποσταθεροποίησης στην περιοχή και πρόξενος του μεταναστευτικού προβλήματος, επισημαίνοντας πως όλοι θα πρέπει να καταβάλουν προσπάθειες για να εμποδισθούν οι πόλεμοι “δι΄ αντιπροσώπων”, επισημαίνοντας την ανάγκη μεγαλύτερης διαμεσολάβησης της ΕΕ στην περιοχή.
Το μεταναστευτικό και το προσφυγικό εξακολουθεί να αποτελεί το μεγαλύτερο πρόβλημα, επισήμανε ο κ. Κοτζιάς και υπογράμμισε πως η μόνη λύση για το μέγα τούτο πρόβλημα αποτελεί η παύση των συγκρούσεων και να σταματήσουν οι καταστάσεις που βιώνουμε στη Συρία, στο Ιράκ, στη Λιβύη. «Εάν δεν υπάρξει ειρήνη και ανάπτυξη σ΄ αυτές τις περιοχές, εάν δεν υπάρξει ίδρυση και ανάπτυξη παλαιστινιακού κράτους, δεν θα ησυχάσει αυτή η περιοχή και θα εξακολουθεί να τροφοδοτεί την Ευρώπη με κύματα προσφυγιάς και μετανάστευσης», ανέφερε ο Έλληνας ΥΠΕΞ, τονίζοντας ότι το κόστος να στηριχθεί η ασφάλεια και η ανάπτυξη στη Μέση Ανατολή, είναι λιγότερο από αυτό που κοστίζει στην Ευρώπη η προσφυγιά και η ανασφάλεια.
Ο κ. Κοτζιάς αναφέρθηκε επίσης στο Κυπριακό, «ένα ζήτημα-κόμβος για την περιοχή» και συζητήθηκε πολύ τον περασμένο χρόνο, εκφράζοντας τη στήριξη στην κυπριακή πολιτική, ένα κράτος με καλές σχέσεις με τη Μέση Ανατολή, που μπορεί να αποδειχθεί σημαντικός παράγοντας εάν επιλυθεί το ζήτημα που ταλανίζει τη Μεγαλόνησο.
Ο κ. Κοτζιάς αναφέρθηκε με μεγάλη έμφαση στον προσανατολισμό που οφείλει να αποκτήσει η Διάσκεψη της Ρόδου, να καταστεί το γεγονός αυτό μία πλατφόρμα ζωντανή και μεγαλόπνοη, που για ορισμένα ειδικά θέματα θα συναντιέται πιο συχνά για την ασφάλεια και τη σταθερότητα. Πρέπει, δήλωσε ο υπουργός, να στηρίζεται η δομή αυτή σε συγκεκριμένα δομικά χαρακτηριστικά και ο ίδιος επισήμανε επιγραμματικά εννέα τέτοια χαρακτηριστικά.
Πρώτον, είπε ο ΥΠΕΞ, είναι η Διάσκεψη μία δομή ήπιας ισχύος που προτάσσει όχι τις διαφορές και συγκρούσεις αλλά τη θετική ατζέντα, που θα προκρίνει τη διπλωματία και τον διάλογο. Δεύτερο, είναι δομή συνεργασίας για την ασφάλεια στην περιοχή, που θα εκτείνεται από το περιβάλλον μέχρι την ασφάλεια της ζωής των ανθρώπων. Τρίτον, να γίνει φόρουμ διπλωματίας που να προλαμβάνει κρίσεις και να διευκολύνει τη διαχείριση. Τέταρτον να προωθούνται συλλογικά η διαμεσολάβηση, η διαιτησία για διαφορές και η συμβολή στη διαπραγμάτευση. Πέμπτη αρχή είναι η κυριότητα επίλυσης στα προβλήματα της περιοχής. Δεν μπορούν άλλοι να αποφασίζουν για την περιοχή και άλλοι να πληρώνουν, όπως συνέβη στη Συρία. Έκτον, προσέθεσε ο κ. Κοτζιάς, είμαστε χώρος διαλόγου που στηρίζεται στην παράδοση και την κουλτούρα στην περιοχή μας, ιδίως στην Ελλάδα, που ποτέ δεν συγκρούσθηκε με τον αραβικό κόσμο, αλλά είχε συνάφεια μαζί του και αλληλοβοηθήθηκε. Έβδομο σημείο, είπε ο Έλληνας ΥΠΕΞ, είναι πως ο χώρος μας είναι πεδίο διπλωματίας που στηρίχθηκε στο διεθνές δίκαιο και τις διεθνείς συνθήκες. Δεν προκαλούμε κανέναν και καμία χώρα και θέλουμε να επιλύονται τα θέματα με βάση τα δικαιώματα των ανθρώπων και το διεθνές δίκαιο, τόνισε. Όγδοη αρχή είναι πως στην Ν/Α Μεσόγειο έχει μεγάλη σημασία η ασφάλεια στη θάλασσα. Ιδίως όταν το 33% του θαλάσσιου εμπορίου και το 40% της κατανάλωσης ενέργειας και άλλες δράσεις γίνονται στη θάλασσα της Μεσογείου. Το ένατο σημείο, αποτελεί για τον κ. Κοτζιά η θετική ατζέντα που έχουν τα κράτη της περιοχής για συνεργασία και η οποία χρήζει να επεκταθεί και σε τρίτους, ώστε όλοι να γίνουν καλύτεροι.
Όπως τόνισε ο υπουργός Εξωτερικών στη σημερινές συνεδριάσεις θα επιχειρηθεί μία αξιολόγηση της γεωστρατηγικής κατάστασης, καθώς και μία δομή ασφάλειας και σταθερότητας στην περιοχή της ΝΑ Μεσογείου.
Μεγάλης βαρύτητας είναι και το θέμα της συνεργασίας των χωρών της περιοχής για την ανάπτυξη, τόνισε ο υπουργός και εστίασε στη σημασία της, αυριανής, τρίτης συνεδρίασης που αναφέρεται ιδιαίτερα στην ανάπτυξη του τηλεπικοινωνιακού τομέα και στην οποία θα παρίσταται και θα συντονίσει ο υπουργός Ψηφιακής Πολιτικής Νίκος Παππάς.
Ο υπουργός αναφέρθηκε ιδιαίτερα στη σημασία που έχει η συνάντηση για την εμβάθυνση της συνεργασίας μεταξύ των χωρών ακόμη και σε θέματα που συνδέονται με το μέλλον και συγκινούν τη νεολαία. Ως παράδειγμα ανέφερε τη σύνοδο νέων διπλωματών από την περιοχή, αλλά και τα φεστιβάλ νεολαίας που διοργανώθηκαν σε Κύπρο και Αίγυπτο. Η επιτυχημένη συμμετοχή της νεολαίας και η πολιτισμική σύνδεση των χωρών της περιοχής είναι, όπως τόνισε ο υπουργός, βάση για τη σύσφιξη των σχέσεων και την ενδυνάμωση της συνεννόησης μεταξύ τους.
Ειδική μνεία έκανε ο κ. Κοτζιάς στην ανάγκη για συνεργασία των χωρών της ΝΑ Μεσογείου στον τομέα των πανεπιστημίων, η οποία όπως παραδέχθηκε έχει ολιγωρήσει. Ο κ. Κοτζιάς επισήμανε πως θα πρέπει να δημιουργηθεί ένα δίκτυο μεταξύ των πανεπιστημίων της λεκάνης, το οποίο θα εξετάζει ειδικά ζητήματα που απασχολούν την περιοχή, όπως οι μεταφορές.
