Η Κίνα σημείωσε ένα ιστορικό διαστημικό επίτευγμα, καθώς έγινε η πρώτη χώρα που πρώτη «άγγιξε» τη σκοτεινή πλευρά του φεγγαριού, όπου προσεληνώθηκε το ρομποτικό σκάφος της Chang’e-4.
Το σκάφος, που είχε εκτοξευθεί στις 7 Δεκεμβρίου με ένα πύραυλο Long March-3B, με σκοπό να μελετήσει τη σκοτεινή πλευρά της Σελήνης, η οποία είναι μόνιμα αόρατη από τη Γη, περιλαμβάνει μια στατική άκατο και ένα μικρό ρόβερ, ενώ πολλά από τα επιστημονικά όργανα του είναι ευρωπαϊκής κατασκευής.
Μέχρι σήμερα, όλες οι αμερικανικές και σοβιετικές-ρωσικές αποστολές είχαν γίνει στη «μπροστινή», φωτεινή πλευρά. Ποτέ έως τώρα κάποιο σκάφος ή αστροναύτης δεν είχε επιχειρήσει να «πατήσει» τη λεγόμενη σκοτεινή πλευρά, τη «Luna Incognita», η οποία στην πραγματικότητα δεν είναι σκοτεινή, αφού δέχεται το φως του Ήλιου, όταν το φεγγάρι βρίσκεται ανάμεσα στη Γη και στο μητρικό άστρο μας. Η μόνη εξαίρεση ήταν το 1962, όταν το σκάφος Ranger 4 της NASA είχε συντριβεί στην «πίσω» πλευρά της Σελήνης.
Οι παρατηρήσεις από ψηλά της σκοτεινής πλευράς του φεγγαριού, τόσο από δορυφόρους, όσο και από τους αστροναύτες μέσα στις διαστημικές ακάτους, έχουν αποκαλύψει ότι -για άγνωστο λόγο- διαθέτει παχύτερο και μεγαλύτερης ηλικίας φλοιό, καθώς επίσης περισσότερους και βαθύτερους κρατήρες απ’ ό,τι η φωτεινή πλευρά. Αποτελεί ακόμη μυστήριο για τους επιστήμονες γιατί τα δύο «πρόσωπα» της Σελήνης έχουν αυτές τις διαφορές.
Η Εθνική Υπηρεσία Διαστήματος της Κίνας (CNSA) ξεκίνησε το διαστημικό πρόγραμμά της για τη Σελήνη με καθυστέρηση περίπου τριών δεκαετιών, αφότου οι ΗΠΑ και η Σοβιετική Ένωση είχαν πλέον σταματήσει τις δικές τους αποστολές («Απόλλων» και «Λούνα» αντίστοιχα).
Το πρώτο κινεζικό σκάφος Chang’e-1 (είναι το όνομα της αρχαίας κινεζικής θεότητας του φεγγαριού) εκτοξεύθηκε το 2007 και αφού τέθηκε σε τροχιά και χαρτογράφησε τη Σελήνη, συνετρίβη πάνω της το 2009. Ακολούθησε το Chang’e-2 το 2010, το οποίο επίσης τέθηκε σε τροχιά γύρω από το δορυφόρο και μετά στάλθηκε στα βάθη του διαστήματος.
Το 2013, το Chang’e-3 υπήρξε το πρώτο σκάφος που προσεληνώθηκε μετά το σοβιετικό Λούνα-24 το 1976. Για πρώτη φορά μάλιστα ένα μικρό κινεζικό ρόβερ, το Yutu, ήταν εφοδιασμένο με ένα ραντάρ που μπόρεσε να μελετήσει όχι μόνο την επιφάνεια, αλλά και το υπέδαφος του φεγγαριού.
Το Chang’e-4, που έχει σχεδιασθεί κατά τα πρότυπα του προδρόμου του, θα βασίζεται για τις επικοινωνίες του με τη Γη στον κινεζικό δορυφόρο αναμετάδοσης Queqiao που διαθέτει μια παραβολική αντένα 4,2 μέτρων. Εκτοξεύθηκε φέτος το Μάιο και βρίσκεται στην κατάλληλη τροχιά, σε απόσταση 64.000 χιλιομέτρων από την πίσω πλευρά του φεγγαριού, ώστε να βλέπει ταυτόχρονα τόσο τη σκοτεινή πλευρά της Σελήνης, όσο και τον πλανήτη μας.
Το Chang’e-4, που περιλαμβάνει μια άκατο προσελήνωσης βάρους 3,6 μετρικών τόνων και το μικρό ρόβερ Yutu, βάρους 140 κιλών, προσεληνώθηκε στον διαμέτρου 180 χιλιομέτρων κρατήρα Φον Κάρμαν μέσα στην τεράστια λεκάνη Νοτίου Πόλου-Άιτκεν, η οποία πιθανόν έχει σχηματισθεί μετά την πρόσκρουση ενός γιγάντιου αστεροειδούς. Η εν λόγω λεκάνη, διαμέτρου 2.500 χιλιομέτρων και βάθους 12 χιλιομέτρων, είναι η μεγαλύτερη, βαθύτερη και παλαιότερη λεκάνη πρόσκρουσης στο φεγγάρι.
Το ραντάρ του ρόβερ θα μπορεί να «δει» σε βάθος έως 100 μέτρων κάτω από τη σεληνιακή επιφάνεια. Το σκάφος διαθέτει επίσης τρεις κάμερες και μια σειρά από επιστημονικά όργανα (ορισμένα ευρωπαϊκής κατασκευής), όπως ένα αναλυτή σεληνιακής σκόνης, ένα αναλυτή ηλεκτρικού πεδίου, ένα σεληνιακό σεισμογράφο κ.α.
Ακόμη, θα μεταφέρει ένα πείραμα 28 κινεζικών πανεπιστημίων, συγκεκριμένα μια μίνι «σεληνιακή βιόσφαιρα», μια αλουμινένια σφαίρα βάρους τριών κιλών, που περιέχει νερό, θρεπτικά συστατικά και αέρα και μέσα στην οποία θα επιχειρηθεί να φυτρώσουν σπόροι από πατάτες και άλλα φυτά. Το πείραμα θα αποτελέσει «πιλότο» για τα μελλοντικά σχέδια δημιουργίας κινεζικής σεληνιακής βάσης και τροφοδοσίας της με αγροτικά προϊόντα σεληνιακής καλλιέργειας.
Συνωστισμός και ανταγωνισμός στο μέλλον
Το κινεζικό σεληνιακό πρόγραμμα θα συνεχισθεί με την αποστολή Chang’e-5, τη δεύτερη στη «φωτεινή» πλευρά, που θα φέρει δείγματα βάρους έως δύο κιλών από το έδαφος και το υπέδαφος του φεγγαριού και η οποία προγραμματίζεται να εκτοξευθεί προς το τέλος του 2019. Η επόμενη αποστολή Chang’e 6 θα φέρει ένα ακόμη μεγαλύτερο δείγμα.
Απώτερος στόχος της Κίνας είναι να στείλει αστροναύτες στο φεγγάρι έως το τέλος της δεκαετίας του 2030. Η χώρα δεν έχει μόνο επιστημονικό ενδιαφέρον για τη Σελήνη, αλλά τη θεωρεί επίσης σημαντικό στρατηγικό παράγοντα στο πλαίσιο της ευρύτερης στρατηγικής να γίνει η νέα παγκόσμια υπερδύναμη.
Σε κάθε περίπτωση είναι σαφές ότι έχει ανανεωθεί το διεθνές ενδιαφέρον για τη Σελήνη, με ένα τρόπο που φέρνει στο νου την ψυχροπολεμική κούρσα ανταγωνισμού μεταξύ ΗΠΑ-ΕΣΣΔ. Η NASA – έπειτα από εντολή του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ – έχει πλέον αρχίσει να θέτει σε εφαρμογή, σε συνεργασία με αμερικανικές εταιρίες, ένα φιλόδοξο πρόγραμμα που περιλαμβάνει μέσα στην επόμενη δεκαετία τη δημιουργία επανδρωμένου τροχιακού σταθμού γύρω από τη Σελήνη, αλλά και μιας πιο μόνιμης παρουσίας αστροναυτών πάνω στο φεγγάρι.
Η Ευρώπη, η Ρωσία, η Ινδία (εκτόξευση της σεληνιακής ακάτου Chandrayaan 2 στις αρχές του 2019) και η Ιαπωνία έχουν επίσης σχέδια για το φεγγάρι, είτε μόνες τους, είτε στο πλαίσιο διεθνούς συνεργασίας. Το μεγάλο ερώτημα όσον αφορά τη «σεληνιακή γεωπολιτική» είναι κατά πόσο θα υπάρξει διαστημικός ανταγωνισμός ή συνεργασία μεταξύ των χωρών.
Το περάσαμε και φέτος το ποτάμι
Περάσαμε απέναντι , το διαβήκαμε το ποτάμι , όχι το Ρουβίκωνα όπως έκανε ο Ιούλιος Καίσαρας το 49 πχ , αλλά κάτι παρόμοιο γιατί και για μας δεν έχει γυρισμό , όπως και για τον Καίσαρα που σύμφωνα με τα πρακτικά εκείνης της εποχής, όποιος περνούσε το Ρουβίκωνα με το στρατό του ( όπου Ρουβίκωνας, ποτάμι που ήταν τα όριο ανάμεσα στην Ιταλία και τη Γαλατεία), σήμαινε ότι κήρυσσε τον πόλεμο ενάντια στη Ρωμαϊκή αυτοκρατορία και δεν υπήρχε γυρισμός, δεν μπορούσε να το αναιρέσει, ήταν σαν να είχε δώσει το σήμα για την έναρξη του πολέμου.
*Γράφει η Μαρία Ε.Δημητρίου
Μόνο που εμείς δεν επιλέγουμε να το διαβούμε το ποτάμι , μας περνάει από μόνο του , όποιοι είμαστε τυχεροί, γιατί είναι και άλλοι που μέσα σε τούτη τη χρονιά μείνανε πίσω και όχι γιατί το επέλεξαν , όχι γιατί δεν ήξεραν να κολυμπήσουν , αλλά γιατί μέσα σε μια στιγμή τα πάντα όλα άλλαξαν, σαν ένα αόρατο τοίχος να σταμάτησε τη δική τους διαδρομή …
Και όσοι συνεχίζουμε δεν συνειδητοποιούμε ότι μας έχει κληρώσει . Θεωρούμε αυτονόητα αυτά που έχουμε και εξακολουθούμε να γράφουμε και να σβήνουμε και να προσθέτουμε στη λίστα των επιθυμιών μας. Επικεντρωνόμαστε στην αναζήτηση του ονείρου , χαρτογραφώντας αυτά που θα θέλαμε και ταξινομώντας αυτά που μας λείπουν και που είμαστε σίγουροι, ότι αν τα πετύχουμε θα μας κάνουν ευτυχισμένους . Και μερικά από αυτά όντως τα πετυχαίνουμε όντως τα κάνουμε πραγματικότητα αλλά και πάλι διαπιστώνουμε με τρόμο ότι κάτι άλλο μας λείπει , αυτή η λίστα των επιθυμιών έχει το ατελείωτο ή δεν έχει ταβάνι , διαλέξτε εσείς την άρνηση ή την κατάφαση αλλά πρακτικά και τα δύο μας οδηγούν στο ίδιο αποτελέσμα, ο άνθρωπος δεν είναι ποτέ ευχαριστημένος .
Δεν είναι ποτέ πλήρης γιατί από την άλλη αν ήτανε, δε θα πήγαινε ποτέ για το παραπάνω, η ανθρωπότητα θα έφτανε στο τέλμα, όλα θα είχαν ένα όριο κι αυτός ο κόσμος εκεί έξω ο απέραντος κι ανεξερεύνητος , σαν έτοιμος από καιρό να μας αποκαλυφθεί θα παρέμενε απροσπέλαστος και γιγαντωμένος στη συνείδηση μας σαν ένα μυθικό τέρας .
Και δίνουμε σε αυτή την πρώτη μέρα του χρόνου μια φαντασιακή ιδιότητα, σαν να κάνουν μια ειδική επανεμφάση οι τρεις μοίρες , για να ξαναμοιράσουν την τράπουλα γι αυτό ακολουθούμε ένα μυστικό τελετουργικό για να τις καλοπιάσουμε, προσπαθούμε να περάσουμε όμορφα για να μας πάει καλά η χρονιά και φοράμε τα πιο καλά από τα καλά μας, μήπως και τις εντυπωσιάσουμε . Πόση αστερόσκονη δεν έχει αυτή η μέρα, που την τροφοδοτεί η ελπίδα που ξέμεινε στο κουτί της Πανδώρας.
Μα είναι και κάποιοι συνάνθρωποι μας που δεν πρωταγωνιστούν σε όλο αυτό το πολύχρομο πανηγύρι των εγκαινίων του καινούργιου χρόνου . Είναι αυτοί που στο κουτί των επιθυμιών δε θα γράψουν τίποτα άλλο παρά μόνο τη λέξη , Υγεία . Είναι αυτοί που συνειδητοποιούν ότι δεν υπάρχει μεγαλύτερη ευλογία από το να είσαι καλά σωματικά και ψυχικά και ότι όλα τα υπόλοιπα είναι απλά λεπτομέρειες όπως είναι σε έναν πίνακα η κορνίζα που πλαισιώνει το κυρίως έργο.
Και είναι και κάποιοι άλλοι που ζουν ανάμεσα μας , αλλά με τον καιρό έχουν γίνει αόρατοι , μια καθημερινή συνήθεια έτσι όπως τους προσπερνάμε στους δρόμους της πρωτεύουσας , να διεκδικούν μια γωνιά απλά για να υπάρχουν , να ορίζουν ένα χώρο κι ας μην τους ανήκει . Οι άνθρωποι χωρίς διεύθυνση , οι άνθρωποι που δε θα λάβουν ξανά ένα γράμμα , που απέρριψαν την κοινωνία αφού πρώτα τους απέρριψε αυτή . Είναι οι μόνοι που δεν περιμένουν καμιά μοίρα , γιατί ξέρουν ότι πέρα από τις τρεις βασικές την Λάχεσις , την Κλωθώ και την Άτροπο υπάρχει και μια καινούργια της σύγχρονης εποχής και λέγεται Αδιαφορία . Κανείς δε θα νοιαστεί γι αυτούς , κανένα κονδύλι δε θα εκταμιευτεί και καμιά ΜΚΟ δε θα δραστηριοποιηθεί για το πρόβλημα τους , γι αυτούς η πρώτη του χρόνου είναι ακόμα μια άδεια μέρα …
Και μαζί με αυτούς οι χιλιάδες αδέσποτες ψυχές στους δρόμους, εγκατελειμμένες από πρώην αφεντικά που για μια στιγμή πίστεψαν ότι το να πάρεις ένα ζώο στο σπίτι είναι απλώς ένα καπρίτσιο της στιγμής και μετά μπορούν πολύ εύκολα επειδή έχουν κουραστεί , βαρεθεί , τα βρήκαν σκούρα, να τα αποβιβάζουν σε άλλη περιοχή για να μην βρουν το δρόμο του γυρισμού … Μόνο που αυτά δεν μπορούν να στείλουν κανένα γράμμα στον Αη Βασίλη , αφήστε που και να μπορούσαν δεν θα ήξεραν τι ακριβώς να ζητήσουν και περιπλανιούνται στους δρόμους με την απορία τι λάθος έκαναν και τώρα πια δεν τα θέλει κανείς .
Είμαστε εμείς αλλά δεν είμαστε μόνοι, είναι και οι άλλοι αυτοί που δεν φάνηκαν τόσο τυχεροί στη ζωή, οι μοίρες που λέγαμε, είχαν ρεπό τη μέρα της γέννησης τους και έτσι πορεύτηκαν στη ζωή χωρίς τα δώρα τους , και πήραν μονοπάτια που τους οδήγησαν αλλού . Γιατί η ζωή δεν είναι Μετρό με προκαθορισμένη διαδρομή, ούτε καν Μετρό Θεσσαλονίκης χωρίς καθόλου διαδρομή, είναι μια δαιδαλώδης πορεία που μπορεί μια λάθος κίνηση να σε πετάξει εκτός, στο περιθώριο. ‘Η κάποιοι άλλοι που τα έχασαν όλα ακόμα και την πατρίδα τους και προσπαθούν σε άλλη γη να βολέψουν τη ζωή τους, ξένοι ανάμεσα σε ξένους.
Είναι και είμαστε όλοι αυτοί που προσδοκούμε κάτι καλύτερο, όμως ενώ ζητάμε, ενώ απαιτούμε πολλές φορές , δεν είμαστε σε θέση να μπούμε στα παπούτσια του άλλου και έτσι καπνίζουμε σε κλειστούς χώρους , πετάμε σκουπίδια στους δρόμους γιατί δεν είναι το σπίτι μας , περνάμε με κόκκινο γιατί βιαζόμαστε και γιατί είμαστε και σούπερ οδηγοί και γιατί μπορούμε και κλείνουμε το δρόμο σε ανθρώπους με κινητικά προβλήματα, γιατί δεν έχουμε που αλλού να παρκάρουμε και σιγά που τώρα θα βρούνε και αυτοί την ώρα να βγούνε μια βόλτα, στη δική μας βάρδια θα κάτσει η στραβή ; που έλεγε και μια ψυχή το καλοκαίρι …
Και η καινούργια χρονιά ήρθε και από τις τόσες προσδοκίες ξεχάσαμε να κοιτάξουμε αυτά που ήδη έχουμε, τα δεδομένα αυτά, που για άλλους μπορεί να είναι ζητούμενα , αυτά που έχει ο καθένας και τον κάνουν ευτυχισμένο, όλα τα μικρά και μεγάλα ζήτω της ζωής μας .
Το περάσαμε το ποτάμι και φέτος κι αυτό είναι ένα δώρο από μόνο του αλλά και μια ακόμα ευκαιρία να γίνουμε η καλύτερη εκδοχή του εαυτού μας . Να χρωματίσουμε τον κόσμο μας και να δανείσουμε τις μπογιές μας στους άλλους !
Καλή χρονιά !!