Την ετοιμότητα της Ελλάδας να συνεργαστεί με τις Ηνωμένες Πολιτείες και να παράσχει, εφόσον καταστεί αναγκαίο, ναυτική συνδρομή στην περιοχή των Στενών του Ορμούζ, υπό την προϋπόθεση ότι οι συνθήκες θα το επιτρέψουν και θα υπάρχει βιώσιμη ειρηνευτική διαδικασία, εξέφρασε ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης μετά τη συνάντησή του στην Αθήνα με τον Αμερικανό ομόλογό του Μάρκο Ρούμπιο και την έναρξη του 6ου γύρου του Στρατηγικού Διαλόγου Ελλάδας-ΗΠΑ.
«Εάν καταστεί αναγκαίο, τότε είμαστε σε κατάσταση να μπορούμε να συνεργαστούμε με τις Ηνωμένες Πολιτείες έτσι ώστε να παρέχουμε την αναγκαία ναυτική βοήθεια και στην περιοχή του Στενού του Ορμούζ, εφόσον η κατάσταση το επιτρέψει, εφόσον υπάρξει μια βιώσιμη ειρηνευτική διαδικασία», ανέφερε ο κ. Γεραπετρίτης, απαντώντας σε ερώτηση.
Ο υπουργός Εξωτερικών επισήμανε ότι οι επιχειρήσεις στις οποίες συμμετέχει ήδη η Ελλάδα στην Ερυθρά Θάλασσα, στη Μεσόγειο και στον Ινδικό Ωκεανό είναι συμπληρωματικές προς τις αμερικανικές πρωτοβουλίες, υπογραμμίζοντας τον ηγετικό ρόλο της χώρας στην προστασία της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας.
Απαντώντας σε ερώτηση για το ενδεχόμενο υποστήριξης αμερικανικών επιχειρήσεων κατά του Ιράν από τη βάση της Σούδας, σε περίπτωση νέων αμερικανικών πληγμάτων, ο κ. Γεραπετρίτης επανέλαβε τη θέση της Αθήνας υπέρ του σεβασμού του διεθνούς δικαίου και της υποστήριξης του αμυνόμενου απέναντι στον επιτιθέμενο, υπογραμμίζοντας παράλληλα ότι η Ελλάδα έχει πλέον καταστεί πάροχος ασφάλειας στην ευρύτερη περιοχή.
«Η Ελλάδα έχει πλέον τη δυνατότητα, χάρη στα ανεπτυγμένα αμυντικά της συστήματα και χάρη στην πολύ ισχυρή γεωπολιτική της θέση, να μπορεί να παρέχει ασφάλεια, να κάνει εξαγωγή ασφάλειας, να είναι πυλώνας σταθερότητας», σημείωσε, αναφέροντας την παροχή ασφάλειας στην Κύπρο, στη Βουλγαρία και σε χώρες του Κόλπου.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε ο υπουργός Εξωτερικών στην ελληνική παρουσία στις διεθνείς ναυτικές επιχειρήσεις, αναφερόμενος στην επιχείρηση «Ασπίδες» στην Ερυθρά Θάλασσα και στην επιχείρηση «Αταλάντα», ως στοιχεία που, όπως τόνισε, αποδεικνύουν ότι η Ελλάδα δεν αποτελεί μόνο καταναλωτή αλλά και πάροχο ασφάλειας.
Στην ίδια κατεύθυνση, υπογράμμισε την ιδιότητα της Ελλάδας ως μέλους του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ και της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς και το γεγονός ότι η χώρα θα αναλάβει την προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ το δεύτερο εξάμηνο του 2027.
Αναφέρθηκε επίσης στις στρατηγικές συμμαχίες της Αθήνας με κρίσιμες χώρες της περιοχής, κατονομάζοντας το Ισραήλ, την Αίγυπτο, τη Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.
Το 3+1 έγινε ισχυρό γεωπολιτικό σχήμα
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στο σχήμα 3+1 Ελλάδας, Κύπρου, Ισραήλ και Ηνωμένων Πολιτειών, υπογραμμίζοντας ότι έχει πλέον αποκτήσει σαφώς ευρύτερα χαρακτηριστικά.
Απευθυνόμενος προσωπικά στον Μάρκο Ρούμπιο, ο κ. Γεραπετρίτης τόνισε ότι με τη δική του συμμετοχή το 3+1 «έχει αναβαθμιστεί από ένα ενεργειακό σχήμα σε ένα πολύ ισχυρό γεωπολιτικό πολυμερές σχήμα που ασκεί ουσιαστική επιρροή».
Κυπριακό: «Αναπόσπαστο μέρος της αρχιτεκτονικής ασφαλείας της Μεσογείου»
Στο πλαίσιο αυτό εντάχθηκε και η ειδική αναφορά του υπουργού Εξωτερικών στο Κυπριακό, με τον κ. Γεραπετρίτη να χαρακτηρίζει την Κύπρο «αναπόσπαστο μέρος της αρχιτεκτονικής ασφαλείας της Μεσογείου».
Όπως τόνισε, είναι αναγκαία η εξεύρεση λύσης για την επανένωση του νησιού στο πλαίσιο των αποφάσεων του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών και με πυξίδα το διεθνές δίκαιο.
Επανέλαβε παράλληλα τη θέση υπέρ της προώθησης του διαλόγου και της διπλωματίας ως του μόνου μέσου για την αποκατάσταση της ειρήνης και της ευημερίας, με ταυτόχρονη αποτροπή «οποιασδήποτε αναθεωρητικής απόπειρας ή απειλής».
Στρατηγική σχέση με το Ισραήλ – Γάζα και Δυτική Όχθη
Σημαντικό μέρος των συνομιλιών Γεραπετρίτη-Ρούμπιο αφορούσε το Ισραήλ και συνολικά τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή. Ο Έλληνας υπουργός υπογράμμισε ότι η Ελλάδα διατηρεί στρατηγική σχέση με το Ισραήλ και σημείωσε ότι Αθήνα και Ουάσιγκτον έχουν κοινή αντίληψη για την ανάγκη ειρήνευσης στην περιοχή.
Όπως ανέφερε, θα πρέπει να προχωρήσει στη δεύτερη φάση το σχέδιο των 20 σημείων, προκειμένου να υπάρξει βιώσιμη ειρήνη και ανασυγκρότηση στη Γάζα, ενώ υπογράμμισε ότι πρέπει να σταματήσουν ενέργειες, ιδίως στη Δυτική Όχθη, οι οποίες δημιουργούν εμπόδια στην επίτευξη λύσης στη βάση των ψηφισμάτων του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ.
Στο επίκεντρο ενέργεια και αμερικανικό LNG
Στο επίκεντρο βρέθηκε και η ενεργειακή συνεργασία Ελλάδας-ΗΠΑ, την οποία ο κ. Γεραπετρίτης χαρακτήρισε ως ευρισκόμενη σε «πρωτόγνωρο επίπεδο».
Ανέδειξε τον κομβικό ρόλο της Ελλάδας μέσω του Κάθετου Διαδρόμου, τον οποίο χαρακτήρισε «ραχοκοκαλιά» της μεταφοράς αμερικανικού LNG προς την Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη.
Σύμφωνα με τον υπουργό Εξωτερικών, ο ελληνόκτητος εμπορικός στόλος μεταφέρει περισσότερο από το 20% του LNG προς τις παγκόσμιες αγορές, ενισχύοντας την ενεργειακή σταθερότητα, ασφάλεια και ανθεκτικότητα.
Αναφέρθηκε επίσης στην ενισχυμένη παρουσία αμερικανικών ενεργειακών εταιρειών στην Ελλάδα, ιδιαίτερα στην έρευνα και αξιοποίηση υποθαλάσσιων κοιτασμάτων υδρογονανθράκων, καθώς και στις σημαντικές αμερικανικές επενδύσεις στους τομείς της υψηλής τεχνολογίας και των ναυπηγείων.
Σούδα, Αλεξανδρούπολη, F-16 Viper και F-35
Στον αμυντικό τομέα, ο κ. Γεραπετρίτης χαρακτήρισε τη Συμφωνία Αμοιβαίας Αμυντικής Συνεργασίας βασικό πυλώνα των διμερών σχέσεων, υπογραμμίζοντας τον ρόλο της Σούδας και της Αλεξανδρούπολης στην αρχιτεκτονική ασφαλείας και στη στρατηγική παρουσία των Ηνωμένων Πολιτειών στην περιοχή.
Αναφέρθηκε επίσης στην αναβάθμιση των F-16 σε Viper και στην ένταξη των μαχητικών πέμπτης γενιάς F-35 στην ελληνική Πολεμική Αεροπορία, σημειώνοντας ότι ενισχύουν τόσο την ελληνική άμυνα όσο και τη σταθερή αμυντική συνεργασία μεταξύ των δύο χωρών.
Ουκρανία, Μέση Ανατολή και Αφρική
Οι δύο υπουργοί συζήτησαν ακόμη τις συνεχιζόμενες πολεμικές συγκρούσεις στην ευρύτερη Μέση Ανατολή και στην Ουκρανία, καθώς και την κατάσταση στην Αφρική και ιδιαίτερα στην υποσαχάρια Αφρική, με έμφαση στις επιπτώσεις στις κρατικές δομές, στην ανθρωπιστική κατάσταση και στις μεταναστευτικές ροές. Ο κ. Γεραπετρίτης έδωσε ιδιαίτερη βαρύτητα στην ελευθερία και την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας, τονίζοντας ότι δεν αφορά μόνο τα συμφέροντα του ισχυρού ελληνόκτητου στόλου, αλλά αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για την ασφάλεια των εφοδιαστικών αλυσίδων, την ενεργειακή ασφάλεια και την αποτροπή επισιτιστικών κρίσεων.
Υπενθύμισε ότι η Ελλάδα ανέδειξε το ζήτημα κατά την προεδρία της στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ τον Μάιο του 2025 και προανήγγειλε νέα εκδήλωση υψηλού επιπέδου στις 29 Οκτωβρίου, η οποία θα συνδέσει τις αναδυόμενες τεχνολογίες με την ασφάλεια και την ελευθερία της ναυσιπλοΐας.
Προστασία των χριστιανικών πληθυσμών
Κοινή μέριμνα Ελλάδας και ΗΠΑ, όπως είπε, αποτελεί επίσης η δημιουργία και διασφάλιση συνθηκών σταθερότητας στην Ανατολική Μεσόγειο και η προστασία των χριστιανικών πληθυσμών, όπως και κάθε άλλης εθνοτικής ή θρησκευτικής κοινότητας.
Αναφέρθηκε στους στενούς δεσμούς της Ελλάδας με τα ελληνορθόδοξα πρεσβυγενή Πατριαρχεία της Μέσης Ανατολής και στην ανάγκη προστασίας των χώρων λατρείας.
Μήνυμα για τα Δυτικά Βαλκάνια
Ειδική αναφορά έγινε και στα Δυτικά Βαλκάνια, με τον υπουργό Εξωτερικών να χαρακτηρίζει την ευρωπαϊκή προοπτική τους εγγύηση για την ευημερία και την αποτροπή της επανεμφάνισης παρωχημένων εθνικισμών, με σεβασμό στο διεθνές δίκαιο, στο ευρωπαϊκό κεκτημένο και στις σχέσεις καλής γειτονίας.
Ο κ. Γεραπετρίτης χαρακτήρισε συνολικά την Ελλάδα «πυλώνα σταθερότητας, αξιοπιστίας και ανάπτυξης», υπογραμμίζοντας τη διαρκή ποσοτική και ποιοτική ενίσχυση των Ενόπλων Δυνάμεων, αλλά και τις ελληνικές αμυντικές δαπάνες που βρίσκονται σταθερά πάνω από τα όρια της Ατλαντικής Συμμαχίας.
Η ελληνοαμερικανική κοινότητα και οι ιστορικοί δεσμοί
Αναφέρθηκε ακόμη στην ελληνοαμερικανική κοινότητα ως «ισχυρή γέφυρα φιλίας και συνεργασίας», καθώς και στην ισχυρή τουριστική και αεροπορική διασύνδεση των δύο χωρών, σημειώνοντας ότι το 2026 περισσότεροι από ένα εκατομμύριο Αμερικανοί εκτιμάται ότι έχουν επισκεφθεί την Ελλάδα.
Κλείνοντας την αρχική του τοποθέτηση, ο υπουργός Εξωτερικών συνέδεσε τα 250 χρόνια από την ανακήρυξη της Ανεξαρτησίας των Ηνωμένων Πολιτειών με τα 205 χρόνια από την Ελληνική Επανάσταση, αναφερόμενος στην αλληλεπίδραση των ιδεών των δύο επαναστάσεων και στην ιστορική αλληλογραφία του Τόμας Τζέφερσον με τον Αδαμάντιο Κοραή.
Για την ΑΙ: «Ναι στην τεχνολογία, όχι στην τεχνοφοβία»
Τέλος, ερωτηθείς για την τεχνητή νοημοσύνη, ο κ. Γεραπετρίτης τάχθηκε υπέρ μιας «ουσιαστικής» και «έξυπνης» ρύθμισής της, επισημαίνοντας τόσο τις τεράστιες δυνατότητές της στην εκπαίδευση, στη γνώση και στην ανάπτυξη τεχνογνωσίας όσο και τους κινδύνους για την παραπληροφόρηση, τον εθισμό ευάλωτων κατηγοριών πολιτών, τη διεύρυνση των ανισοτήτων και ακόμη και για την ίδια τη δημοκρατία.
Χαρακτήρισε την τεχνητή νοημοσύνη τεχνολογία «διπλής χρήσης», η οποία μπορεί να αποδειχθεί ευεργετική αλλά και καταστροφική, χρησιμοποιώντας το δίπολο «φάρμακο – φαρμάκι»: «Η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί στη σωστή δοσολογία να καταστεί πραγματικό φάρμακο για τις κοινωνίες. Σε υπερβολική δοσολογία ή σε δοσολογία η οποία δεν είναι η προσήκουσα, μπορεί να καταστεί φαρμάκι». «Ναι στη ρύθμιση, ναι στην τεχνολογία, όχι στην τεχνοφοβία», κατέληξε.
