Χειμώνας του 2028. Στη διάρκεια μιας εξόρμησης στον Παρνασσό για σκι πηγαίνετε στην εταιρεία που πουλάει τον απαραίτητο εξοπλισμό και λέτε δυνατά στο κινητό σας τηλέφωνο: «Μεταφορά σάρωσης ποδιών». Στη συνέχεια, το κινητό στέλνει τα 3-D δεδομένα των ποδιών σας στον πωλητή, ο οποίος επιστρέφει λίγο αργότερα με ένα τέλειο ζευγάρι μπότες. Δίνετε στο κινητό σας την εντολή «Πληρωμή εντάξει» και φεύγετε. Η πληρωμή με μετρητά ή την πιστωτική σας κάρτα είναι περιττή. Με το «έξυπνο τηλέφωνο» το οφειλόμενο ποσό έχει ήδη αφαιρεθεί από το λογαριασμό σας, αναφέρουν Έλληνες πανεπιστημιακοί που δραστηριοποιούνται στον τομέα της τεχνολογίας του μέλλοντος.
Επόμενη κίνηση: «Θέλετε να αποκτήσετε ασφάλεια ατυχήματος για τις επόμενες δώδεκα ώρες». Σε ένα ψηφιακό ΑΤΜ λέτε το όνομά σας. Δευτερόλεπτα αργότερα, το ΑΤΜ αναγνωρίζει τη φωνή σας και ολοκληρώνει την ασφάλεια, χωρίς να χρειάζεται να βγάλετε τα γάντια του σκι.
«Μήπως πρόκειται για ένα τρελό μελλοντικό όραμα»; Θέσαμε το ερώτημα. «Καθόλου. Πολλές από τις περιγραφόμενες διαδικασίες είναι θεωρητικά δυνατές σήμερα. Θα χρειαζόταν όμως ένα πράγμα: μια ψηφιακή ταυτότητα. Ένα πορτοφόλι, σε ηλεκτρονική μορφή. Έτσι, θα μπορούσαμε να αποδείξουμε την ταυτότητά μας» λένε οι ίδιες πηγές.
Θησαυροφυλάκιο δεδομένων
Όπως γράφει η Die Welt, στη Γερμανία η πλατφόρμα Verimi προσφέρει στους χρήστες τη δυνατότητα να διαχειρίζονται την ψηφιακή τους ταυτότητα. Πως λειτουργεί; Πρέπει να επιβεβαιώσετε τα δεδομένα της ταυτότητάς σας στην πλατφόρμα, για παράδειγμα με τη διαδικασία αναγνώρισης βίντεο.
Στη συνέχεια, η επαληθευμένη ταυτότητα κατατίθεται με ασφάλεια σε ένα Θησαυροφυλάκιο δεδομένων. «Έτσι μπορεί να χρησιμοποιηθεί ξανά και ξανά, χωρίς να χρειάζεται να ταυτοποιηθείς ξανά», εξηγεί ο Τόρστεν Ζόνταγκ, διευθύνων σύμβουλος της Verimi. Επιπλέον, λόγω των υψηλών προδιαγραφών ασφάλειας και προστασίας δεδομένων, τα δεδομένα μπορούν να χρησιμοποιηθούν παντού, συμπεριλαμβανομένων των δημόσιων αρχών, των ασφαλιστικών εταιρειών ή των τραπεζών.
Ωστόσο δεν λείπουν και οι κίνδυνοι αναφέρουν Έλληνες ερευνητές. «Ο χρήστης πρέπει να συμφωνήσει ρητά για την αντίστοιχη χρήση. Χωρίς αποδεδειγμένη συγκατάθεση, δεν υπάρχουν δεδομένα».
Όπως γράφει η Die Welt,στη Γερμανία, ο χρήστης επιτρέπει στη Verimi να κάνει έναν αυστηρό έλεγχο ταυτότητας. Κάθε χρήστης έχει φυσικά τον ατομικό έλεγχο για το τι μπορεί να γίνει με τα δεδομένα του.
Το πρώτο πλεονέκτημα μιας ψηφιακής ταυτότητας είναι προφανές: δεν υπάρχει πλέον χάος με τους κωδικούς πρόσβασης. Οι περισσότεροι άνθρωποι εξακολουθούν να πρέπει να θυμούνται έως και 15 κωδικούς πρόσβασης, σύμφωνα με έρευνες. Και όπως λέει η Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Ασφάλειας Πληροφοριών (BSI), κάθε κωδικός για να είναι ασφαλής θα πρέπει να έχει τουλάχιστον οκτώ χαρακτήρες να περιλαμβανει πεζά και κεφαλαία γράμματα, αριθμούς και ειδικούς χαρακτήρες. Οι χρήστες της πλατφόρμας Verimi το μόνο που χρειάζονται είναι ένας κωδικός πρόσβασης για τον έλεγχο ταυτότητας σε ιστότοπους.
Το αυτοκίνητο ως «κινούμενο πορτοφόλι»
Είναι σαφές ότι μια ψηφιακή ταυτότητα θα διευκόλυνε ποικιλότροπα την καθημερινή ζωή. Οι αυτοκινητοβιομηχανίες, για παράδειγμα, αναπτύσσουν ήδη νέα ψηφιακά οράματα. «Το όχημα θα σας αναγνωρίζει με βάση τα βιομετρικά χαρακτηριστικά», λέει ο δρ.Στέφαν Ιμε, Διευθυντής Ψηφιακών Υπηρεσιών στην Volkswagen.
«Μόλις το αυτοκίνητο ξέρει ποιος είναι στη θέση του οδηγού, θα παρέχει εντελώς νέες υπηρεσίες: το όχημα μπορεί να έχει απευθείας πρόσβαση στο ημερολόγιο του χρήστη και να προγραμματίζει τις διαδρομές από μόνο του. Και όχι μόνο: Εάν ο υπολογιστής του αυτοκινήτου διαπιστώσει ότι είναι μεσημέρι, θα μπορούσε να προτείνει μια στάση στο εστιατόριο», λέει ο δρ. Ιμε.
Το αυτοκίνητο του αύριο μπορεί επίσης να λειτουργεί ως «κινούμενο πορτοφόλι» κατόπιν αιτήματος. Το αυτοκίνητο του αύριο θα πληρώνει για το χάρμπουργκερ στο εστιατόριο γρήγορου φαγητού, το τέλος στάθμευσης στο μηχάνημα αυτόματης πώλησης και θα χρεώνει τον λογαριασμό του οδηγού όταν βάζει καύσιμα ή αέριο, προσθέτει ο Διευθυντής Ψηφιακών Υπηρεσιών της Volkswagen.
Φυσικά, αν το όχημα γνωρίζει την ψηφιακή ταυτότητα του χρήστη, μπορεί επίσης να προσαρμόσει το πρόγραμμα ψυχαγωγίας. Για παράδειγμα, όταν ο οδηγός εισέλθει στο αυτοκίνητο, η αγαπημένη playlist του θα τρέξει αυτόματα.
Η ψηφιακή ταυτότητα χρήσιμη και για τα θέματα υγείας
Οι ειδικοί είναι σίγουροι ότι η ψηφιακή ταυτότητα θα είναι, μακροπρόθεσμα, πολύ περισσότερο χρήσιμη και για τα θέματα υγείας. «Το ψηφιακό αρχείο υγείας θα είναι επίσης μέρος αυτής», λέει ο Μπερτ Αμριτς, καθηγητής στο Ινστιτούτο Hasso Plattner στο Πανεπιστήμιο του Πότσνταμ. Αυτό θα σήμαινε ότι ο ασθενής μπορεί εύκολα να δώσει οποιεσδήποτε ιατρικές ή νοσοκομειακές πληροφορίες σχετικά με τα ιατρικά του δεδομένα. «Οι άνθρωποι θα μπορούν να έχουν τα δεδομένα τους, φυσικά ανώνυμα, προσβάσιμα στην έρευνα», λέει ο Αμριτς. Οι επιστήμονες, με τη σειρά τους, θα μπορούν να αναλύσουν τα βουνά των δεδομένων και να αναζητούν λύσεις: Τι προκάλεσε μια ασθένεια; Ποιες θεραπείες πραγματικά δούλεψαν; Υπήρξαν εσφαλμένες διαγνώσεις;
Θα ήταν πιθανό ακόμη και το γονιδίωμα ενός ανθρώπου να περιέχεται στην ψηφιακή ταυτότητα. Ήδη σε ορισμένα αμερικανικά πανεπιστήμια, οι πρωτοετείς φοιτητές λαμβάνουν αυτόματα ένα ψηφιακό αντίγραφο του γονιδιακού χάρτη τους – έτσι ώστε να μπορούν να το αναλύσουν οι ίδιοι.
«Μακροπρόθεσμα, τα δεδομένα αυτά θα χρησιμοποιηθούν περισσότερο στην ιατρική», εκτιμά ο Αμριτς. Αμερικανοί ερευνητές λένε μάλιστα ότι στο μέλλον, κάθε άτομο στο smartphone του θα έχει ένα ρολόι που θα δείχνει την υπολειπόμενη διάρκεια ζωής του. Αν αθλείται θα μπορεί να δει αμέσως πόσο χρόνο ζωής κερδίζει, αν τρώει ανθυγιεινό φαγητό ή ζει σε αγχωτικό περιβάλλον, πόσο μειώνεται το προσδόκιμο ζωής του.
Ήρθε το τέλος των πολιτικών κομμάτων;
*Της Αnne Applebaum
Ο Τζορτζ Ουάσινγκτον θεωρούσε ότι είναι «ισχυρές μηχανές» που τις καταχρώνται εύκολα «πονηροί και φιλόδοξοι πολιτικοί χωρίς αρχές». Ο άγγλος ποιητής Αλεξάντερ Πόουπ πίστευε ότι «εκμεταλλεύονται την τρέλα των πολλών προς όφελος των λίγων». Και δεν ήταν οι μόνοι. Πολλοί πολιτικοί διανοητές κατά τον 18ο αιώνα -όταν γεννήθηκε η σύγχρονη δημοκρατία στην Αμερική και τη Βρετανία – είχαν αρνητική άποψη για τα πολιτικά κόμματα. Γιατί λοιπόν παραμένουμε σήμερα τόσο προσκολλημένοι σε αυτά;
Αυτό είναι το ερώτημα που πρέπει να μας απασχολήσει μετά τη δημιουργία, στις 18 Φεβρουαρίου, ενός βρετανικού πολιτικού κόμματος που στην πραγματικότητα δεν είναι καθόλου κόμμα. Η νεοσύστατη Ανεξάρτητη Ομάδα περιλαμβάνει οκτώ βουλευτές που παραιτήθηκαν από το Εργατικό Κόμμα και τρεις βουλευτές που παραιτήθηκαν από το Συντηρητικό Κόμμα. Σε μια δημοσκόπηση, οι 11 αυτοί βουλευτές απολαμβάνουν τη στήριξη του 14% του πληθυσμού.
Η απόφασή τους αυτή ερμηνεύτηκε λανθασμένα ότι υπαγορεύτηκε από το Brexit. Αυτό είναι ένα μέρος μόνο της ιστορίας, καθώς τα δύο μεγαλύτερα πολιτικά κόμματα της χώρας ριζοσπαστικοποιήθηκαν και με άλλους τρόπους. Το Εργατικό Κόμμα ελέγχεται από μια μαρξιστική άκρα Αριστερά που είναι βιτριολική, μυστικοπαθής και λάτρης των συνωμοσιών, περιλαμβανομένων των αντισημιτικών. Ενας από τους πρώην βουλευτές του το χαρακτήρισε «θεσμικά ρατσιστικό σε αρρωστημένο βαθμό».
Το άλλοτε πραγματιστικό Συντηρητικό Κόμμα, πάλι, έχει χάσει την παλιά ιδεολογική του πυξίδα και έχει παραδοθεί σε μια ακροδεξιά μειοψηφία και μια ηγέτη που δεν ασχολείται με το καλό της χώρας, αλλά με την ενότητα του κόμματος. Όπως το θέτει μια πρώην βουλευτής του, «το δεξιό, σκληροπυρηνικό, αντιευρωπαϊκό απόσπασμα διευθύνει το Συντηρητικό Κόμμα».
Σαν να ήθελαν να επιβεβαιώσουν αυτούς τους χαρακτηρισμούς, στελέχη και από τα δύο πολιτικά άκρα εξαπέλυσαν ένα κύμα προσβολών και επιθέσεων εναντίον των νέων μελών της Ανεξάρτητης Ομάδας λίγα λεπτά αφού έγιναν γνωστές οι παραιτήσεις τους.
Ο μετασχηματισμός όμως των δύο κομμάτων δεν αφορά μόνο τη γλώσσα τους. Όπως και τα αμερικανικά ισοδύναμά τους, τα βρετανικά κόμματα ήταν κάποτε μαζικά κινήματα που συνδέονταν με πραγματικούς θεσμούς οι οποίοι ενδιέφεραν τους πολίτες και τους πρόσφεραν όχι μόνο πολιτική συμμετοχή, αλλά και ταυτότητα. Τέτοιοι θεσμοί ήταν τα συνδικάτα και οι εκκλησιαστικές οργανώσεις. Όσο η δύναμή τους εξασθενούσε – και η ταυτότητα γινόταν κάτι που οι πολίτες έβρισκαν στο Διαδίκτυο – , τα συστημικά κόμματα άρχισαν να γίνονται εργαλεία με τη βοήθεια των οποίων οι πολιτικοί αποκτούσαν εξουσία.
Σε ένα τοπίο όπου κυριαρχούν όλο και περισσότερο αλγόριθμοι οι οποίοι ευνοούν την οργή και τον εξτρεμισμό, η απόσταση μέχρι την κατάληψη των κομμάτων από οργισμένες, εξτρεμιστικές μειοψηφίες ήταν μικρή.
Το ερώτημα τώρα είναι κατά πόσον κάτι τόσο άμορφο όσο η «Ανεξάρτητη Ομάδα» μπορεί να προσελκύσει ψηφοφόρους οι οποίοι έμειναν άστεγοι από αυτές τις αλλαγές. Βραχυπρόθεσμα, η βρετανική κυβέρνηση θα χρειάζεται αυτές τις κεντρώες ψήφους για να περνάει οποιονδήποτε νόμο. Μακροπρόθεσμα, όμως, ένα τέτοιο κεντρώο κόμμα θα είναι πολύ δύσκολο λόγω του εκλογικού συστήματος να αποκομίσει κέρδη.
Το πιο ουσιαστικό ερώτημα είναι αν μπορεί κάτι να πάρει τη θέση του σύγχρονου πολιτικού κόμματος. Ισως να υπάρχει χώρος στη Βρετανία και τις ΗΠΑ που θα επιτρέψει σε δημάρχους και δημοτικούς συμβούλους να κερδίσουν εκλογικές αναμετρήσεις στη βάση τοπικών θεμάτων και με τοπικές συνεργασίες, όπως γίνεται σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Ισως επίσης να μπορεί να οικοδομηθούν διακομματικές συμμαχίες γύρω από συγκεκριμένα ζητήματα. Είναι πολύ αργά πια, αλλά αν είχε υπάρξει πριν από δύο χρόνια στο βρετανικό κοινοβούλιο μια διακομματική ομάδα «για ένα ήπιο Brexit», ίσως να είχε παίξει σημαντικό ρόλο στις διαπραγματεύσεις που ακολούθησαν.
Στην περίπτωση που δεν μπορεί μια τέτοια ομάδα να συγκροτηθεί στο κοινοβούλιο, μπορεί άραγε να δημιουργηθεί αλλού; Αν η φιλοσοφία και η πολιτική των κομμάτων δεν έχει πλέον μαζική απήχηση, ίσως πάρουν τη θέση τους νέοι οργανισμοί, όπως ιντερνετικά δίκτυα. Κανείς δεν το ξέρει, γι’αυτό και η πολιτική σήμερα είναι τόσο ρευστή.
Υπάρχουν κι άλλες πιθανότητες. Η Ανεξάρτητη Ομάδα μπορεί να μεγαλώσει και να μετατραπεί σε κανονικό κόμμα. Η μπορεί στις επόμενες εκλογές να εξαφανιστεί. Το παλιό σύστημα πεθαίνει, αλλά το καινούργιο δεν έχει ακόμη γεννηθεί . Στο μεταξύ, περίεργα πράγματα συμβαίνουν. Η Ανεξάρτητη Ομάδα είναι ένα από αυτά.
* Η Αν Απλμπομ είναι αρθρογράφος της Washington Post, με έμφαση στην Ευρώπη και τη Ρωσία. Είναι επίσης ιστορικός και καθηγήτρια στο LSE.
Πηγή: Washington Post