Η κυβέρνηση του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ επέβαλε σήμερα κυρώσεις εις βάρος του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου, λίγες ώρες μετά τη βράβευση μιας πρώην δικασκού του ΔΠΔ με το Νόμπελ Ειρήνης, φέρνοντας την Ουάσινγκτον σε τροχιά διπλωματικής σύγκρουσης με τους Ευρωπαίους συμμάχους της.
Η κυβέρνηση Τραμπ τηρεί για καιρό εχθρική στάση απέναντι στο Δικαστήριο και έχει επιβάλει στο παρελθόν κυρώσεις σε εισαγγελείς και δικαστές του. Η σημερινή κίνηση προχωρά πολύ περισσότερο, καθώς ενδέχεται να τιμωρήσει εταιρείες που παρέχουν υπηρεσίες στο ίδιο το ΔΠΔ.
Η Ουάσινγκτον αιτιολογεί αυτές τις κυρώσεις με τη βούλησή της να «υπερασπιστεί την αμερικανική κυριαρχία και τους πολίτες της από την απειλή που θέτει το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο», σύμφωνα με ανακοίνωση που εξέδωσε το Στέιτ Ντιπάρτμεντ.
«Ο πρόεδρος Τραμπ δεν θα επιτρέψει ποτέ στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο να ασκήσει διώξεις κατά Αμερικανών», δήλωσε ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο στην ανακοίνωσή του. «Γι’ αυτόν τον λόγο, σήμερα, οι ΗΠΑ επιβάλλουν κυρώσεις στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο. Θα απαγορεύσουμε τις συναλλαγές με αυτό το αδίστακτο δικαστήριο, αποκόπτοντας τους πόρους του και παραλύοντας τη λειτουργία του».
«Θέλουν περισσότερη εξουσία και τη θέλουν εις βάρος μας», είπε.
Το Δικαστήριο απάντησε αμέσως, δηλώνοντας σε ανακοίνωση ότι αυτές οι κυρώσεις είναι «επίθεση στο κράτος δικαίου και στα ίδια τα θεμέλια της διεθνούς έννομης τάξης, πλήττοντας τη θεμελιώδη αρχή ότι κανείς δεν είναι υπεράνω του νόμου». Ευρωπαϊκή Ένωση, Ολλανδία, Νορβηγία, Βέλγιο και σειρά χωρών έχουν ξεκινήσει να εκδίδουν ανακοινώσεις υποστήριξης στο Δικαστήριο απέναντι στις κυρώσεις.
«Τόσο Ρεπουμπλικάνοι όσο και Δημοκρατικοί απέρριπταν πάντα την ιδέα ότι το ΔΠΔ θα μπορούσε να ασκήσει δίωξη σε Αμερικανούς πολίτες, μέλη των ενόπλων δυνάμεών μας ή πολιτικούς ηγέτες. Οι ΗΠΑ δεν έχουν ενταχθεί ποτέ σε αυτό το Δικαστήριο, δεν το χρειαζόμαστε και δεν το θέλουμε», δήλωσε ο Αμερικανός ΥΠΕΞ. Οι κυρώσεις αυτές, των οποίων η ισχύς αναμένεται να αρχίσει σε 180 ημέρες, απαγορεύουν όλες τις οικονομικές συναλλαγές με το ΔΠΔ προκειμένου να «του αποκόψουν τους πόρους του και να μειώσουν την ικανότητά του να λειτουργεί», σύμφωνα με τον υπουργό Εξωτερικών.
«Ελπίζουμε να δούμε τους συμμάχους μας να χαλιναγωγούν το Δικαστήριο. Διαφορετικά, οι Ηνωμένες Πολιτείες θα συνεχίσουν να παροπλίζουν το ΔΠΔ, λιθαράκι λιθαράκι., μέχρι οι Αμερικανοί να μην μπορούν πλέον να απειλούνται», πρόσθεσε. Η περίοδος μπορεί να προσαρμοστεί «ως απάντηση στις επιτυχίες ή τις αποτυχίες αυτών των προσπαθειών».
Σύμφωνα με τον Ρούμπιο, αυτές οι κυρώσεις δικαιολογούνται από την επιθυμία «διεθνιστών ‘ειδικών’ από την άλλη πλευρά του ωκεανού» να πιέσουν το Δικαστήριο να «κάνει περισσότερα, συμπεριλαμβανομένης της απαγγελίας κατηγοριών εναντίον Αμερικανών. Στρατιωτών που υπερασπίζονται τη χώρα τους. Συνοριοφυλάκων που προστατεύουν το έθνος μας».
Ενώ υποστήριξε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες είχαν επιδιώξει μια «διπλωματική λύση», τόνισε ότι «ούτε το Δικαστήριο ούτε τα συμβαλλόμενα κράτη έχουν μέχρι στιγμής λάβει μέτρα για να αντιμετωπίσουν τις ανησυχίες μας».
Οι κυρώσεις, ωστόσο, δεν αφορούν τη συντήρηση λογισμικού ή τις υπηρεσίες και την πρόσβαση στο cloud, ούτε για τη λειτουργία του συνταξιοδοτικού συστήματος του ΔΠΔ ή για ορισμένες δραστηριότητες που σχετίζονται με άτομα που κρατούνται από το Δικαστήριο.
Κομισιόν: Σταθερή στήριξη από την ΕΕ – «Υπάρχει περιθώριο για διάλογο»
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εκφράζει τη σταθερή στήριξή της στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο, μετά την ανακοίνωση των ΗΠΑ για την επιβολή κυρώσεων, υπογραμμίζοντας ότι παραμένει περιθώριο για διάλογο. Παράλληλα, διαμηνύει ότι η ΕΕ είναι έτοιμη να λάβει όλα τα αναγκαία μέτρα, προκειμένου να διασφαλιστεί η απρόσκοπτη συνέχιση του έργου του Δικαστηρίου και η ανεξαρτησία του.
Ολόκληρη η ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής:
«Η Ευρωπαϊκή Ένωση υπήρξε σταθερός υποστηρικτής του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου . Είναι βαθιά λυπηρό το γεγονός ότι οι ΗΠΑ ανακοίνωσαν την πρόθεσή τους να επιβάλουν κυρώσεις.
Η ΕΕ θα συνεργαστεί στενά με το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο, ώστε να διασφαλίσει ότι θα συνεχίσει να λειτουργεί αποτελεσματικά. Παραμένουμε, επίσης, προσηλωμένοι στη συνεργασία με όλα τα 125 κράτη που είναι συμβαλλόμενα μέρη στο Καταστατικό της Ρώμης, προκειμένου να διαφυλάξουμε και να σεβαστούμε την ανεξαρτησία του, ώστε να συνεχίσει να εκπληρώνει την καίρια αποστολή του.
Καθώς προβλέπεται καθυστέρηση έξι μηνών πριν από την εφαρμογή των μέτρων, υπάρχει περιθώριο για διάλογο.
Η ΕΕ είναι έτοιμη να λάβει όλα τα αναγκαία μέτρα, ώστε να μπορέσει το Δικαστήριο να συνεχίσει το έργο του τόσο στη διερεύνηση όσο και στη δίωξη εγκλημάτων πολέμου και εγκλημάτων κατά της ανθρωπότητας, καθώς και να προστατεύσει τα συμφέροντα των οικονομικών φορέων της ΕΕ στο πλαίσιο της Ενιαίας Αγοράς».
ΔΠΔ: Η Ιστορία θα κρίνει αυτή τη στιγμή
Το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο απέρριψε σήμερα κατηγορηματικά τις κυρώσεις που του επέβαλε η κυβέρνηση των ΗΠΑ και κάλεσε τα κράτη-μέλη του να διασφαλίσουν τη συνέχιση της λειτουργίας του.
«Αυτή είναι μια προσπάθεια παρεμπόδισης της απονομής δικαιοσύνης και αποτροπής του Δικαστηρίου από την εκτέλεση του έργου για το οποίο ιδρύθηκε. Αυτές οι κυρώσεις συνιστούν μια επίθεση στο κράτος δικαίου και στα ίδια τα θεμέλια της διεθνούς έννομης τάξης», υπογράμμισε το Δικαστήριο σε ανακοίνωσή του.
Το Δικαστήριο εκδίκασης εγκλημάτων πολέμου δήλωσε ότι θα συνεχίσει να «εκπληρώνει πλήρως την εντολή του» – η οποία συνίσταται στη δίωξη ατόμων για εγκλήματα πολέμου, εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας, γενοκτονία και έγκλημα επιθετικότητας, όταν τα κράτη-μέλη δεν προτίθενται ή αδυνατούν να το πράξουν.
Ωστόσο, επισήμανε ότι δεν θα μπορέσει να το επιτύχει αυτό μόνο του και κάλεσε τα μέλη του – στα οποία δεν συγκαταλέγονται οι ΗΠΑ – να διασφαλίσουν ότι διαθέτει τα απαραίτητα μέσα για τη λειτουργία του.
«Το Δικαστήριο δεν μπορεί να σταθεί μόνο του. Η τύχη του βρίσκεται πλέον και στα χέρια των κρατών που το ίδρυσαν», ανέφερε. «Δεν πρόκειται απλώς για την υπεράσπιση ενός θεσμού, αλλά για τη διαφύλαξη της διεθνούς τάξης που θεμελιώνεται στο κράτος δικαίου. Η Ιστορία θα κρίνει αυτή τη στιγμή».
Η αμερικανική κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε κυρώσεις εις βάρος του ΔΠΔ, λίγες ώρες αφού μία από τις πρώην δικαστές του ΔΠΔ τιμήθηκε με το βραβείο Νόμπελ Ειρήνης.
