Οι διεθνείς οικονομικές και γεωπολιτικές εξελίξεις, ο εντεινόμενος ανταγωνισμός και οι τεχνολογικές αλλαγές διαμορφώνουν ένα περιβάλλον με νέες απαιτήσεις για την ελληνική οικονομία. Σε αυτές τις συνθήκες, η ενίσχυση της παραγωγικής μας βάσης δεν αποτελεί απλώς έναν αναπτυξιακό στόχο. Είναι προϋπόθεση για περισσότερες και καλύτερες θέσεις εργασίας, μεγαλύτερη ανταγωνιστικότητα και ουσιαστική κοινωνική συνοχή.
Της Μίκας Ιατρίδη*
Η συζήτηση για τον παραγωγικό μετασχηματισμό της χώρας αποκτά, επομένως, ιδιαίτερη σημασία. Η Ελλάδα χρειάζεται μια οικονομία που παράγει περισσότερο, αξιοποιεί την καινοτομία, ενισχύει την εξωστρέφειά της και δημιουργεί ευκαιρίες σε ολόκληρη την επικράτεια. Σε αυτή την κατεύθυνση κινείται σταθερά από το 2019 η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας.
Τα αποτελέσματα αυτής της προσπάθειας είναι ήδη ορατά. Σύμφωνα με τα πρόσφατα στοιχεία του Υπουργείου Ανάπτυξης, οι εξαγωγές της μεταποίησης αυξήθηκαν από 23 δισεκατομμύρια ευρώ το 2019 σε 37 δισεκατομμύρια το 2025, ενώ στον ίδιο κλάδο δημιουργήθηκαν 60.000 νέες θέσεις εργασίας. Παράλληλα, μέσω του Αναπτυξιακού Νόμου υλοποιούνται 930 επενδυτικά σχέδια, συνολικού ύψους άνω των 3,1 δισεκατομμυρίων ευρώ, με πρόβλεψη για περισσότερες από 15.000 νέες θέσεις εργασίας. Τα στοιχεία αυτά αποτυπώνουν την πρόοδο της ελληνικής παραγωγής και τη σημασία της συνέχισης αυτής της προσπάθειας.
Κεντρική θέση σε αυτή την προσπάθεια κατέχει η στήριξη της περιφέρειας. Από το 2019, η κυβερνητική αναπτυξιακή πολιτική περιλαμβάνει παρεμβάσεις που λαμβάνουν υπόψη τις ανάγκες και τις προοπτικές κάθε περιοχής. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί ο Αναπτυξιακός Νόμος του 2022, ο οποίος προβλέπει ειδικά επενδυτικά κίνητρα για μικρά νησιά με πληθυσμό κάτω των 3.100 κατοίκων.
Παράλληλα, στο καθεστώς των Περιοχών Ειδικής Ενίσχυσης έχουν ενταχθεί, μεταξύ άλλων, η Κάσος, η Μεγίστη, η Χάλκη, η Σύμη, η Νίσυρος, η Ψέριμος, η Τήλος, οι Λειψοί και το Αγαθονήσι. Με δύο κύκλους προκηρύξεων, το 2025 και το 2026, συνολικού προϋπολογισμού 150 εκατομμυρίων ευρώ ο καθένας, διαμορφώνεται ένα συγκεκριμένο πλαίσιο στήριξης επενδυτικών πρωτοβουλιών σε περιοχές που αντιμετωπίζουν πρόσθετες οικονομικές και γεωγραφικές προκλήσεις.
Οι παρεμβάσεις αυτές λαμβάνουν υπόψη τις συνθήκες της νησιωτικής οικονομίας, όπου το αυξημένο μεταφορικό κόστος, η εποχικότητα και οι γεωγραφικές αποστάσεις επηρεάζουν την επιχειρηματική δραστηριότητα. Η στήριξη της τοπικής παραγωγής, της μεταποίησης και των μικρομεσαίων επιχειρήσεων δημιουργεί προϋποθέσεις για περισσότερες επαγγελματικές επιλογές και σταθερότερη απασχόληση.
Μια ακόμη σημαντική παράμετρος της περιφερειακής ανάπτυξης είναι η άμεση σύνδεσή της με τη δημογραφική πρόκληση. Η δυνατότητα των νέων ανθρώπων να εργάζονται και να δημιουργούν στον τόπο τους αποτελεί βασικό παράγοντα για τη διατήρηση της ζωής και της οικονομικής δραστηριότητας στις τοπικές κοινωνίες.
Γι’ αυτό οι επενδύσεις στην πραγματική οικονομία χρειάζεται να συνοδεύονται από σύγχρονες υποδομές, ποιοτικές δημόσιες υπηρεσίες και πρόσβαση στην εκπαίδευση και την κατάρτιση. Στην κατεύθυνση αυτή εντάσσονται και συγκεκριμένες κυβερνητικές παρεμβάσεις, όπως τα πρόσθετα οικονομικά κίνητρα για την προσέλκυση και παραμονή γιατρών σε άγονες και απομακρυσμένες περιοχές, το στεγαστικό πρόγραμμα των Ενόπλων Δυνάμεων, που προβλέπει κατοικίες και για εκπαιδευτικούς και υγειονομικούς, καθώς και οι πρωτοβουλίες για τη διευκόλυνση της στέγασης δημόσιων λειτουργών που υπηρετούν μακριά από τον τόπο μόνιμης κατοικίας τους. Πρόκειται για συμπληρωματικά μέτρα που συνδέουν την οικονομική πρόοδο με την αποτελεσματική λειτουργία των δημόσιων υπηρεσιών και τη διατήρηση της κοινωνικής συνοχής.
Η πρόκληση για τα επόμενα χρόνια είναι να αξιοποιηθεί ακόμη περισσότερο η δυναμική που έχει αναπτυχθεί, με αποτελεσματική εφαρμογή των διαθέσιμων εργαλείων και παρεμβάσεις προσαρμοσμένες στις ανάγκες κάθε περιοχής. Μια ισχυρή παραγωγική Ελλάδα προϋποθέτει μια περιφέρεια που συμμετέχει ενεργά στην οικονομική πρόοδο. Με επενδύσεις, νέες ευκαιρίες και σταθερή στήριξη της επιχειρηματικότητας, η ανάπτυξη μπορεί να αποκτήσει διάρκεια και ουσιαστικό κοινωνικό αντίκρισμα.
* Η Μίκα Ιατρίδη είναι Βουλευτής Ν. Δωδεκανήσου – Αντιπρόεδρος Διαρκούς Επιτροπής Κοινωνικών Υποθέσεων – Αν. Γενική Γραμματέας Κ.Ο. Νέας Δημοκρατίας
