Έναν μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό της ΕΕ που να ανταποκρίνεται στις φιλοδοξίες της Ευρώπης, ταχύτερη πρόοδο στον τομέα της ανταγωνιστικότητας και διατήρηση της δυναμικής της διεύρυνσης, ζήτησε η πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, Ρομπέρτα Μέτσολα, από τους ηγέτες της ΕΕ, κατά το σημερινό Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, το οποίο πραγματοποιείται στις Βρυξέλλες.
Η Μέτσολα ξεκίνησε την ομιλία της απαριθμώντας τις πρωτοβουλίες και τις νομοθετικές διαδικασίες που έχουν ολοκληρωθεί, αλλά και όσες βρίσκονται σε εξέλιξη, καθώς όπως είχε πει από τότε που είχε συμφωνηθεί ο οδικός χάρτης «Μία Ευρώπη, Μία Αγορά» και οι νομοθετικές προτεραιότητες για το 2026, είχε τονίσει την ανάγκη για σαφείς προθεσμίες, απτά αποτελέσματα και τακτική αξιολόγηση της προόδου.
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο παραμένει εντός χρονοδιαγράμματος, συνέχισε και εξήγησε: «Παρότι λάβαμε την πρόταση για το EU Inc. μόλις την άνοιξη και χρειάστηκε να εξετάσουμε 1.800 τροπολογίες σε επίπεδο ΕΕ, ο εισηγητής του Κοινοβουλίου κατάφερε να προγραμματίσει ψηφοφορία για την επόμενη εβδομάδα. Οι προτάσεις για τη δέσμη μέτρων απλούστευσης στον τομέα της ΤΝ (Artificial Intelligence Omnibus) και για την ηλεκτρονική δήλωση (e-Declaration) έχουν οριστικοποιηθεί. Οι διαπραγματεύσεις για την τιτλοποίηση και το ψηφιακό ευρώ βρίσκονται σε εξέλιξη, ενώ πλησιάζουμε στην υιοθέτηση των θέσεών μας σχετικά με την αναθεώρηση του Συστήματος Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών (Emissions Trading System), το πακέτο μέτρων για την αυτοκινητοβιομηχανία (Automotive Package) και Περιβαλλοντικό Πακέτο Omnibus (Environmental Omnibus), συγκεκριμένα όσον αφορά τον κανονισμό για τις συσκευασίες και τα απορρίμματα συσκευασίας».
Ενημέρωσε, επίσης, τους Ευρωπαίους ηγέτες ότι το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο είναι αποφασισμένο να συνεχίσει με τον ίδιο ρυθμό σε όλους τους υπόλοιπους νομοθετικούς φακέλους, ωστόσο, διευκρίνισε ότι «δεδομένων των ελλείψεων στις εκτιμήσεις επιπτώσεων, το ψηφιακό εγχειρίδιο κανόνων (Digital Omnibus) και η δέσμη μέτρων για την ενοποίηση και την εποπτεία των αγορών (Market integration and Supervision Package) ενδέχεται να χρειαστούν λίγο περισσότερο χρόνο».
Συνέχισε, λέγοντας ότι υπάρχουν ακόμη αρκετές προτάσεις, συγκεκριμένα η δέσμη μέτρων για την ενεργειακή ασφάλεια, η ευρωπαϊκή πράξη για τα προϊόντα και η πράξη για τις κβαντικές τεχνολογίες, επί των οποίων οι συννομοθέτες είναι έτοιμοι να ξεκινήσουν τις εργασίες τους.
Σχετικά με τον τομέα της ενέργειας, «η στρατηγική που έχουμε υιοθετήσει αποδίδει καρπούς», είπε, καθώς «η ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας συνεχίζεται σε ολόκληρη την Ευρώπη» και «καλύπτουν πλέον σχεδόν το ήμισυ της ηλεκτροπαραγωγής της ΕΕ, γεγονός που συμβάλλει στη μείωση της έκθεσής μας σε κρίσεις». Ωστόσο, είπε, ότι εξακολουθούν να υπάρχουν «ευπάθειες που πρέπει να αντιμετωπίσουμε», όπως είναι τα επίπεδα αποθήκευσης φυσικού αερίου, τα οποία είναι «χαμηλότερα σε σχέση με προηγούμενα έτη και πρέπει να κινηθούμε ταχύτερα όσον αφορά τις διασυνδέσεις μεταξύ των χωρών μας».
«Οι διαπραγματεύσεις για τη δέσμη μέτρων της ΕΕ για τα δίκτυα (EU Grids Package) βρίσκονται σε εξέλιξη και παραμένω αισιόδοξη ότι μπορούμε να καταλήξουμε σε συμφωνία πριν από το τέλος του έτους», είπε.
Επίσης στον τομέα της ενέργειας, μίλησε για τη σημασία των παγκόσμιων εταιρικών σχέσεων, και τόνισε ότι οι επικείμενες Σύνοδοι Κορυφής ΕΕ-Καναδά και ΕΕ-Ηνωμένου Βασιλείου προσφέρουν εξαιρετικές ευκαιρίες για την εμβάθυνση της συνεργασίας στους τομείς της ασφάλειας, συμπεριλαμβανομένης της ενεργειακής ασφάλειας, της τεχνολογίας και του εμπορίου.
Η ενίσχυση αυτών των εταιρικών σχέσεων καθίσταται ακόμη πιο επιτακτική, δεδομένων των πιέσεων που ασκούν στις επιχειρήσεις μας οι αθέμιτες οικονομικές πρακτικές της Κίνας, συνέχισε η κ. Μέτσολα, τονίζοντας ότι ο τομέας της αυτοκινητοβιομηχανίας αναγκάζεται να περικόψει δεκάδες χιλιάδες θέσεις εργασίας, οι βιομηχανίες μηχανημάτων, αλουμινίου και χάλυβα αντιμετωπίζουν παρόμοιες προκλήσεις» και ότι «υπάρχει ένα όριο σε όσα μπορούν να αντέξουν οι βιομηχανίες μας και το πλησιάζουμε».
Επανέλαβε ότι τάσσεται πάντοτε υπέρ της διπλωματίας και χαιρετίζει την πρόοδο που σημειώνεται στο πλαίσιο των διαβουλεύσεων ΕΕ-Κίνας για το εμπόριο και τις επενδύσεις, ωστόσο, όπως είπε, «πρέπει επίσης να είμαστε έτοιμοι να χρησιμοποιήσουμε τα μέσα που διαθέτουμε και να αναπτύξουμε νέα, εφόσον χρειαστεί». Και υπογράμμισε ότι «υπάρχουν ήδη προτάσεις στο τραπέζι, συμπεριλαμβανομένης της πράξης για την επιτάχυνση της βιομηχανίας (Industrial Accelerator Act), η οποία θα μπορούσε να αποτελέσει μέρος της λύσης» και ότι «το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο υιοθέτησε την περασμένη εβδομάδα μια σαφή θέση για την Κίνα, ενώ η γαλλογερμανική επιστολή ενισχύει την κοινή μας αποφασιστικότητα να αναλάβουμε δράση».
Όσον αφορά το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο, η κ. Μέτσολα είπε ότι τον Απρίλιο, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο υιοθέτησε τη θέση του έπειτα από μήνες διαπραγματεύσεων μεταξύ οκτώ πολιτικών ομάδων. «Πετύχαμε μια προσεκτική ισορροπία μεταξύ της συνοχής και της γεωργίας, των νέων απαιτήσεων στους τομείς της ανταγωνιστικότητας και της άμυνας, καθώς και της ευελιξίας που απαιτείται για την αντιμετώπιση κρίσεων. Κανείς δεν πήρε όλα όσα ήθελε. Καταλήξαμε, όμως, σε έναν συμβιβασμό που μπορούσε να υποστηριχθεί από την πλειοψηφία. Με το ίδιο πνεύμα προσερχόμαστε τώρα στις συζητήσεις μας μαζί σας. Η σύγκλιση 27 διαφορετικών θέσεων δεν είναι εύκολη υπόθεση», είπε και συνέχισε:
«Εκτιμώ το γεγονός ότι η νέα αυτή πρόταση διατηρεί τη χρηματοδότηση για πολιτικές των οποίων τα οφέλη γίνονται άμεσα αισθητά από τους πολίτες. Αυτό είναι ουσιώδες για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Εξίσου ουσιώδες, όμως, είναι να διασφαλίσουμε έναν προϋπολογισμό κατάλληλο για τον σκοπό που καλείται να εξυπηρετήσει».
Προκάλεσε μεγάλη έκπληξη, όπως είπε, το γεγονός ότι είδαμε περικοπές στα ίδια τα κονδύλια που προορίζονται για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητάς μας, της άμυνας και των μηχανισμών πολιτικής προστασίας. Δεν μπορούμε να συμφωνούμε ως προς τις φιλοδοξίες μας, να αφιερώνουμε τη μία συνεδρίαση μετά την άλλη στη συζήτησή τους και στη συνέχεια να μειώνουμε τα μέσα για την επίτευξή τους. Τα μέλη του Κοινοβουλίου οφείλουν να λογοδοτούν στους πολίτες, για τους οποίους η στέγαση, το κόστος ζωής και η κλιματική αλλαγή αποτελούν πολύ πραγματικές και άμεσες ανησυχίες. Ένας μικρότερος προϋπολογισμός καθιστά δυσκολότερη την επίτευξη αποτελεσμάτων προς όφελός τους, αλλά και την εξασφάλιση της στήριξης της πλειοψηφίας στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο».
Η κ. Μέτσολα είπε ότι υπάρχει δρόμος προς την επίτευξη συμφωνίας και, όπως είπε, εάν τα κράτη μέλη επιθυμούν να χρηματοδοτήσουν τις κοινές μας προτεραιότητες, περιορίζοντας παράλληλα την πίεση στους εθνικούς προϋπολογισμούς, η λύση είναι νέες πηγές ευρωπαϊκών εσόδων. Αυτό είναι το στοιχείο που λείπει και που μπορεί να γεφυρώσει τις διαφορετικές θέσεις όλων».
«Όσο πιο γρήγορα ξεπεράσουμε τη λογική των θεσμικών στεγανών και συνεργαστούμε, τόσο μεγαλύτερες θα είναι οι πιθανότητές μας να καταλήξουμε εγκαίρως σε έναν καλό προϋπολογισμό», είπε, μεταξύ άλλων.
Σχετικά με τη στήριξη της ΕΕ στην Ουκρανία, η οποία «πλησιάζει σε έναν ακόμη χειμώνα πολέμου και η ανθρωπιστική κατάσταση επιδεινώνεται», είπε ότι χαιρετίζει τη συμφωνία για τη μεγαλύτερη μέχρι σήμερα δέσμη καταχωρίσεων στους καταλόγους κυρώσεων, που στοχεύουν την αλυσίδα παραγωγής πυραύλων της Ρωσίας και ότι δεν διακρίνει κανένα σημάδι κόπωσης στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, αλλά «πρέπει να ενισχύσουμε την επιχειρηματολογία μας σχετικά με το γιατί είναι σημαντικό να στεκόμαστε στο πλευρό της Ουκρανίας και να αντικρούουμε το ρωσικό αφήγημα».
«Το ίδιο ισχύει και για τη διεύρυνση», είπε, καθώς αυτή την εβδομάδα, η Ουκρανία και η Μολδαβία άνοιξαν από δύο νέες διαπραγματευτικές ομάδες κεφαλαίων, ενώ το Μαυροβούνιο έκλεισε τρία κεφάλαια και η Αλβανία ένα. «Πρέπει να αναλάβουμε το μερίδιο της ευθύνης που μας αναλογεί. Κατανοώ τις ανησυχίες, αλλά οι δικλίδες ασφαλείας που συνδέονται με τις μεταρρυθμίσεις και περιλαμβάνονται στην ανακοίνωση της Επιτροπής προσφέρουν μια καλή βάση για την αντιμετώπισή τους. Δεν ωφελεί κανέναν, και λιγότερο από όλους εμάς τους ίδιους, να συνεχίζουμε να αναβάλλουμε τις αποφάσεις που γνωρίζουμε ότι πρέπει να λάβουμε».
Τέλος για το μεταναστευτικό είπε ότι το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, την περασμένη εβδομάδα, υπέγραψε τον κανονισμό για τις επιστροφές, ο οποίος πλέον αποτελεί νόμο. «Δεν θα επιλύσει όλες τις προκλήσεις, αλλά αποτελούσε ένα κρίσιμο κομμάτι του παζλ που έπρεπε να ολοκληρώσουμε, και το καταφέραμε. Τώρα αναμένουμε από τα κράτη μέλη να προχωρήσουν στην ταχεία εφαρμογή του», κατέληξε η κ. Μέτσολα.
