Σε διπλωματική εγρήγορση και επαγρύπνηση, αλλά όχι ανησυχία, βρίσκεται η Αθήνα, μετά τις δηλώσεις Τραμπ στην Άγκυρα οι οποίες ήταν κομμένες και ραμμένες για το εσωτερικό ακροατήριο της Τουρκίας και για να πιέσει τους Ευρωπαίους ενόψει της Συνόδου.
Η Τουρκία πήρε δημόσιες φιλοφρονήσεις και αόριστες υποσχέσεις για F-35, ενώ η Ελλάδα έχει εξασφαλισμένα τα F-35 που είναι ήδη σε τροχιά παραλαβής, αναβαθμισμένη αμυντική συμφωνία με τις ΗΠΑ και ρόλο ενεργειακού κόμβου στην ευρύτερη περιοχή.
Του Κώστα Πασίση
Η «εικόνα» του Ταγίπ Ερντογάν να υποδέχεται τον Ντόναλντ Τραμπ στο προεδρικό μέγαρο των 1150 δωματίων στην Άγκυρα, εν όψει της συνόδου κορυφής του ΝΑΤΟ, ήταν αυτό που ήθελε διακαώς εδώ και πολλά χρόνια ο Σουλτάνος για να ενισχύσει το προφίλ του, μετά τον …εξοστρακισμό σχεδόν όλης της αντιπολίτευσης του.
Οι δηλώσεις όμως που ακολούθησαν, αν αναγνωστούν ψύχραιμα, αποκαλύπτουν όχι το win-win του Ερντογάν, αλλά τη …συνταγή Τραμπ για τις γνώριμες πλέον συναλλαγές του σε όλα τα επίπεδα. Και αυτό ίσως να αποτελεί το κρίσιμο αποτύπωμα για τις ελληνοτουρκικές σχέσεις…
F-35 και CAATSA χωρίς χρονοδιάγραμμα όμως…
Στο καυτό ζήτημα των F-35, ο πλανητάρχης ανάφερε μπροστά στις κάμερες, χωρίς όμως να γνωρίζουμε τι ειπώθηκε μόλις έκλεισαν οι βαριές πόρτες του προεδρικού μεγάρου: «Η Τουρκία ήταν πολύ πιο πιστή στις ΗΠΑ από άλλους… Αυτή είναι μια απόφαση που θα πάρουμε». Και για τις κυρώσεις CAATSA: «Θα άρουμε αυτές τις κυρώσεις. Ήρθε η ώρα».
Και ο Ερντογάν που περίμενε χρόνια αυτή τη στιγμή, απάντησε: «Ο κ. Τραμπ τηρεί πάντα τον λόγο του… Πιστεύω ότι θα προκύψει μια θετική απόφαση».
Σύμφωνα με ελληνικές διπλωματικές πηγές εδώ βρίσκεται η ουσία για την Αθήνα. Πρώτον, ο Τραμπ μίλησε σε μέλλοντα χρόνο, χωρίς δεσμεύσεις για ημερομηνίες.
Δεύτερον, η άρση των CAATSA (κυρώσεων) απαιτεί έγκριση του Κογκρέσου, όπου η διακομματική καχυποψία προς την Τουρκία παραμένει ισχυρή λόγω των S-400 και της στάσης της Άγκυρας απέναντι στο Ισραήλ, που δεν είναι και ο καλύτερος φίλος της Τουρκίας.
Ήδη ο Ισραηλινός πρωθυπουργός αντέδρασε στις δηλώσεις Τραμπ για τα F-35 στην Τουρκία.
Τρίτον, η Ελλάδα έχει εξασφαλίσει τα πρώτα F-35 και αναβαθμίζει τα F-16 σε Viper έχοντας μεγάλο προβάδισμα που δεν καλύπτεται άμεσα ακόμη κι αν η Τουρκία επανενταχθεί στο πρόγραμμα.
Όπως επισημαίνουν στρατιωτικοί αναλυτές οι ισορροπίες στον αέρα θα ανατραπούν σε βάθος 10ετιας, υπό την προϋπόθεση ότι η Άγκυρα θα παραλάβει 100 F-35, που ήταν ο αρχικός προγραμματισμός.
Η επίθεση στους Ευρωπαίους
Ο Ντόναλντ Τραμπ χθες άδραξε για άλλη μια φορά την ευκαιρία και εξαπέλυσε πυρά κατά των Ευρωπαίων συμμάχων του.
«Χαλάσαμε δισ. για να βοηθηθούν κυρίως οι χώρες της Ευρώπη. Και δεν ήταν πρόθυμοι να κάνουν κάτι για εμάς. Η Ιταλία, η Γερμανία η Γαλλία δεν ήταν εκεί για εμάς».
Ωστόσο, την Ελλάδα δεν την κατονόμασε και αυτό σίγουρα δεν είναι κακό και είναι κάτι που κρατά το Μαξίμου.
Προφανώς υπάρχει εξήγηση. Η Αθήνα τα τελευταία πέντε χρόνια έχει αυξήσει τις αμυντικές δαπάνες πάνω από το 3% του ΑΕΠ.
Σε αντίθεση με Βερολίνο και Παρίσι, η Ελλάδα δεν μπήκε ποτέ στη «μαύρη λίστα» του πλανητάρχη για τις αμυντικές δαπάνες.
Αν δεν ήταν η Τουρκία…
Το Μαξίμου όμως κρατά και άλλη μια φράση του Αμερικανού προέδρου. «Το ΝΑΤΟ με απογοήτευσε πολύ. Αν δεν ήταν η Τουρκία, ίσως να μην είχα ενταχθεί, αλλά πίστευα ότι έπρεπε να ενταχθώ λόγω του φίλου μου».
Στην προκειμένη περίπτωση ο κ. Τραμπ σύνδεσε την παραμονή των ΗΠΑ στο ΝΑΤΟ με την προσωπική του σχέση με τον Ερντογάν! Αλλά αυτό σύμφωνα με συνεργάτη του πρωθυπουργού, δε συνιστά στρατηγική αναβάθμιση της Άγκυρας.
Όπως επισημαίνεται είναι μια συνηθισμένη πλέον ρητορική Τραμπ…
Η Ελλάδα παραμένει σταθερός σύμμαχος των ΗΠΑ στην Ανατολική Μεσόγειο, με βάσεις σε Σούδα, Αλεξανδρούπολη.
Επιπλέον, η αμερικανική εξωτερική πολιτική έχει ισχυρά κέντρα εξουσίας, Στέιτ Ντιπάρτμεντ, πεντάγωνο, κογκρέσο, που εδώ και χρόνια βλέπουν την Ελλάδα ως πυλώνα σταθερότητας.
